Uitspraak
08/2885 MAW + 08/4586 MAW
Centrale Raad van Beroep
Meervoudige kamer
U I T S P R A A K
op het hoger beroep van:
[Appellant], wonende te [woonplaats] (hierna: appellant),
tegen de uitspraak van de rechtbank ’s-Gravenhage van 13 mei 2008, 08/2637 en 08/2638 (hierna: aangevallen uitspraak),
in de gedingen tussen:
appellant
en
1. de Staatssecretaris van Defensie (hierna: staatssecretaris)
2. de Commandant Koninklijke Marechaussee (hierna: commandant)
Datum uitspraak: 18 juni 2009
I. PROCESVERLOOP
Appellant heeft hoger beroep ingesteld.
De staatssecretaris heeft een verweerschrift ingediend.
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 7 mei 2009. Appellant is verschenen, bijgestaan door mr. P. Reitsma, advocaat te Nijkerk. De staatssecretaris heeft zich laten vertegenwoordigen door mr. T.A. Groenewoud-Kralt, werkzaam bij het ministerie van Defensie.
II. OVERWEGINGEN
1. De Raad gaat uit van de volgende hier van belang zijnde feiten en omstandigheden.
1.1. Appellant was sedert 15 november 2004 voor de duur van vijf jaar aangesteld als militair bij het beroepspersoneel bij de Koninklijke marechaussee (hierna: KMAR) en vervulde de functie van beveiligingsambtenaar bij de brigade [naam brigade].
1.2. Op 17 oktober 2005 had appellant van 13.30 tot 21.30 wachtdienst bij het Koninklijk Staldepartement (hierna: KSD). Omstreeks 19.20 wilde kolonel W het terrein van het KSD verlaten. Toen de uitgangspoort van het KSD niet werd geopend, is W uit zijn auto gestapt en heeft hij door het raam van de wachtkamer gekeken en zag hij appellant en een collega in hun stoel achterover hangen. W heeft een aantal minuten staan kijken en geen enkele beweging of reactie gezien. Pas toen hij op het raam tikte, drukte appellant op de knop om de poort te openen. Nadat W van dit incident melding had gemaakt bij de brigade-commandant heeft de Koninklijke marechaussee een onderzoek ingesteld, waarvan de resultaten zijn neergelegd in een proces-verbaal dat op 7 november 2005 is ingezonden.
1.3. Bij primair besluit van 25 januari 2006 is appellant door de commandant met ingang van 25 januari 2006 met toepassing van artikel 34, tweede lid, aanhef en onder c, van het Algemeen Militair Ambtenarenreglement (AMAR) in het belang van de dienst geschorst. Tevens is hem daarbij het voornemen tot ontslag medegedeeld.
1.4. Bij besluit van 12 juni 2006 heeft de staatssecretaris appellant met toepassing van artikel 39, tweede lid, aanhef en onder k, van het AMAR ontslag verleend wegens verregaande nalatigheid in de vervulling van zijn plichten. Naar het oordeel van de staatssecretaris is het, gelet op de verklaring van kolonel W, aannemelijk geworden dat appellant tijdens zijn dienst in slaap is gevallen, waardoor hij niet heeft voldaan aan de eisen van waakzaamheid en alertheid die aan een beveiliger in wachtdienst worden gesteld.
1.5. Bij besluiten van 5, respectievelijk 8 februari 2007 zijn de door appellant tegen voornoemde besluiten ingediende bezwaren ongegrond verklaard.
1.6. De rechtbank ’s-Gravenhage heeft bij haar uitspraak van 21 december 2007 beide besluiten op bezwaar vernietigd wegens een ondeugdelijke motivering. Ten aanzien van de schorsing overwoog de rechtbank niet in te zien dat het belang van de dienst schorsing per 25 januari 2006 vorderde, nu daartoe niet spoedig na het bekend worden van het proces-verbaal van 7 november 2005 is overgegaan.
Met betrekking tot het ontslag oordeelde de rechtbank dat, mede op grond van de ter zitting van de rechtbank door kolonel W afgelegde verklaring, niet is komen vast te staan, noch voldoende aannemelijk is geworden, dat appellant heeft geslapen als was gesteld.
1.7. De commandant heeft tegen die uitspraak hoger beroep ingesteld. Ter uitvoering van die uitspraak heeft de commandant op 14 maart 2008 een nieuw besluit op bezwaar genomen, waarbij appellant met ingang van 26 januari 2006, toen hem het voornemen tot ontslag werd medegedeeld, is geschorst met toepassing van artikel 34, tweede lid, aanhef en onder b, van het AMAR. Daags voor de behandeling ter zitting heeft de commandant het hoger beroep ingetrokken.
2.1. De staatssecretaris heeft berust in de uitspraak van 21 december 2007 en heeft op 14 maart 2008 een nieuw besluit op bezwaar genomen, waarbij het ontslag wederom is gehandhaafd. Hoewel volgens de staatssecretaris niet kan worden geconcludeerd dat appellant tijdens dienst daadwerkelijk heeft geslapen, is volgens hem wel voldoende komen vast te staan dat appellant zijn ogen enige tijd gesloten had. Hierdoor is appellant enige minuten niet alert en niet waakzaam geweest, terwijl het zijn taak juist was om het KSD te bewaken.
2.2. De voorzieningenrechter van de rechtbank (hierna: voorzieningenrechter) heeft dit besluit bij de aangevallen uitspraak vernietigd; voorts zijn beslissingen inzake proceskosten in beroep en griffierecht gegeven. Hiertoe heeft de voorzieningenrechter overwogen dat niet is komen vast te staan dat appellant zijn ogen enige tijd gesloten had, zodat het besluit op dit punt (opnieuw) ondeugdelijk is gemotiveerd. De voorzieningen-rechter zag echter aanleiding de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand te laten, omdat de staatssecretaris op goede gronden heeft geconcludeerd dat appellant tijdens zijn wachtdienst enige tijd niet alert en niet waakzaam is geweest, waardoor appellant verregaand nalatig is geweest in de vervulling van zijn plichten. Gelet op de aard en ernst van appellants gedraging bestond er volgens de voorzieningenrechter geen grond voor het oordeel dat de staatssecretaris niet in redelijkheid van zijn ontslag-bevoegdheid gebruik heeft kunnen maken.
3. Naar aanleiding van hetgeen partijen in hoger beroep hebben aangevoerd, overweegt de Raad het volgende.
3.1. Het ontslagbesluit van 14 maart 2008
3.1.1. Appellant wordt verweten dat hij, zittende in de zogenaamde 24-uursstoel van waaruit hij de monitoren in de wachtruimte in de gaten moest houden, enige minuten niet alert en waakzaam is geweest en als gevolg daarvan de auto van kolonel W niet heeft waargenomen, toen deze het terrein wilde verlaten. Daarbij is mede in aanmerking genomen dat degene die in de 24-uursstoel plaatsneemt een actieve wachttaak heeft en dat appellant er mede voor diende te waken dat onbevoegden het terrein zouden betreden. Door het observeren van de monitoren diende appellant de algehele bewaking van het KSD en moest hij garant staan voor de veiligheid van de leden van het Koninklijk Huis, aldus de staatssecretaris.
3.1.2. Appellant, die niet bestrijdt dat hij in de 24-uursstoel verantwoordelijk was voor de monitor-observatie, betwist dat hij onoplettend is geweest. Door zijn positie voor de monitoren had hij geen zicht op het raam waarlangs kolonel W kwam aangereden, terwijl diens auto ook niet op de monitor was waar te nemen. Even daarvoor had appellant nog wel gereageerd op een alarm dat aangaf dat er een auto vanuit het parkeerterrein van het KSD in de richting van de poort kwam rijden en had hij zijn stoel omgedraaid naar het raam. Toen er vervolgens geen auto “doorkwam”, heeft hij zich weer omgedraaid naar de monitoren. Niet lang daarna hoorde hij dat er op het raam werd getikt. Verder heeft appellant erop gewezen dat de wachtruimte is voorzien van kogelwerend glas, waardoor hij de auto en/of de kolonel ook niet kon horen aankomen.
3.1.3. Zoals ook in het “Proces-verbaal relaas onderzoek” van 4 november 2005 is vermeld, is in de “Algemene Instructie Objectbeveiliging Koninklijk Staldepartement” - voor zover hier van belang - bepaald dat de taak van de marechaussee(s) is (2) beveiliging van de gebouwen, terreinen en levende have door middel van patrouilles en waarneming monitoren, (3) bewaken van alarm-, brandmeldsignalerings- en beveiligings-apparatuur in het wachtverblijf en (4) zorgdragen dat de in het voorgaande punt genoemde alarmering ook is IN geschakeld of AAN staan. In de avond-nacht- en weekendsituatie (wanneer de toegangspoorten zijn gesloten) bestaat de taak van de marechaussee uit monitor-observatie.
3.1.4. De Raad merkt op dat appellant niet wordt verweten dat hij niet alert of niet waakzaam is geweest bij het bewaken van de monitoren. Evenmin is van de zijde van de staatssecretaris bestreden dat de auto van kolonel W, toen die voor de poort stond, niet op de monitoren kon worden waargenomen. Gelet voorts op de positie van de stoel ten opzichte van het raam, de geluiddempende werking van het kogelwerend glas, alsmede het tijdstip waarop het incident plaatsvond (het was buiten donker, terwijl appellant zich in een verlichte ruimte bevond) acht de Raad het geenszins onmogelijk dat appellant, doordat hij zich concentreerde op de monitoren, de kolonel en/of diens auto niet heeft opgemerkt. Dat appellants collega H, die hoewel hij geen wachtdienst had samen met appellant in de wachtruimte verbleef, de kolonel had kunnen waarnemen, indien die collega, zoals hij ook heeft toegegeven, niet in slaap zou zijn gevallen, betekent niet dat appellant nalatig is geweest. Het was niet de taak van appellant, maar die van de wachtcommandant, om zorg te dragen voor een correcte uitvoering van het geheel van consignes. Het slapen van die collega, die overigens niet is ontslagen, maar over wie een ambtsbericht is opgemaakt, kan gezien het geheel van de situatie ten tijde van belang niet aan appellant worden toegerekend.
3.1.5. De Raad komt op grond van het vorenstaande tot de conclusie dat niet gezegd kan worden dat appellant verregaand nalatig is geweest in de vervulling van de plichten die verbonden zijn aan de functie van beveiliger bij de Koninklijke marechaussee. Dit betekent dat de staatssecretaris niet van zijn ontslagbevoegdheid gebruik heeft kunnen maken. De voorzieningenrechter heeft derhalve wel terecht het bestreden besluit vernietigd, maar daarbij ten onrechte bepaald dat de rechtsgevolgen ervan in stand kunnen blijven. In zoverre kan de aangevallen uitspraak niet in stand blijven. Aangezien het gebrek dat aan het bestreden besluit kleeft eveneens kleeft aan het primaire besluit van
12 juni 2006 en dit gebrek niet bij een nieuw besluit op bezwaar hersteld kan worden, zal de Raad met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) zelf in de zaak voorzien en het besluit van 12 juni 2006 herroepen.
3.2. Het schorsingsbesluit van 14 maart 2008
3.2.1. De Raad ziet aanleiding, met het oog op de finale beslechting van de geschillen tussen partijen, het schorsingsbesluit van 14 maart 2008 op de voet van het bepaalde in artikel 6:19 van Pro de Awb in het geding te betrekken. Bij dit besluit is appellant geschorst op de grond dat hem is medegedeeld dat hij in aanmerking zal worden gebracht voor ontslag op één van de gronden genoemd in artikel 34, tweede lid, aanhef en onder b, van het AMAR.
3.2.2. Gezien de herroeping door de Raad van het primair ontslagbesluit van 12 juni 2006, is er naar het oordeel van de Raad geen basis meer voor een schorsing. De Raad acht het dan ook aangewezen het besluit van 14 maart 2008 te vernietigen alsmede zelf in de zaak te voorzien en het primaire besluit van 25 januari 2006 te herroepen, nu beide besluiten op hetzelfde feitencomplex berusten als het ontslagbesluit berust.
4. In het vorenstaande vindt de Raad aanleiding de staatssecretaris in de ontslagzaak op grond van artikel 8:75 van Pro de Awb te veroordelen in de proceskosten van appellant in hoger beroep tot een bedrag van € 644,- aan rechtsbijstand. Appellant heeft tevens verzocht om vergoeding van de kosten in verband met de behandeling van het bezwaar. Nu de Raad het besluit van 12 juni 2006 herroept wegens aan de staatssecretaris te wijten onrechtmatigheid is er aanleiding de staatssecretaris op grond van artikel 7:15 in Pro verbinding met artikel 8:75 van Pro de Awb te veroordelen in de kosten van appellant in bezwaar. Deze kosten worden begroot op € 644,- aan kosten van rechtsbijstand.
In de schorsingszaak ziet de Raad aanleiding de commandant te veroordelen in de kosten van appellant in bezwaar tot een bedrag van € 644,- aan rechtsbijstand. Van overige voor vergoeding in aanmerking komende kosten is de Raad niet gebleken.
III. BESLISSING
De Centrale Raad van Beroep;
Recht doende:
Vernietigt de aangevallen uitspraak voor zover daarbij de rechtsgevolgen van het vernietigde ontslagbesluit van 14 maart 2008 in stand zijn gelaten;
Bevestigt de aangevallen uitspraak, voor zover in hoger beroep aangevochten, voor het overige;
Herroept het besluit van 12 juni 2006;
Vernietigt het besluit van 14 maart 2008 met betrekking tot de schorsing;
Herroept het besluit van 25 januari 2006;
Veroordeelt de staatssecretaris in de proceskosten van appellant in verband met de behandeling van het bezwaar en het hoger beroep tot een bedrag van in totaal € 1.288,-, te betalen door de Staat der Nederlanden;
Veroordeelt de commandant in de proceskosten van appellant in bezwaar tot een bedrag van € 644,-, te betalen door de Staat der Nederlanden;
Bepaalt dat de Staat der Nederlanden aan appellant het door hem in hoger beroep gestorte griffierecht van € 216,- voldoet.
Deze uitspraak is gedaan door J.G. Treffers als voorzitter en G.P.A.M. Garvelink-Jonkers en K.J. Kraan als leden. De beslissing is, in tegenwoordigheid van K. Moaddine als griffier, uitgesproken in het openbaar op 18 juni 2009.
(get.) J.G. Treffers.
(get.) K. Moaddine.
HD