ECLI:NL:GHAMS:2023:1671 - Gerechtshof Amsterdam - Veroordeling medeplegen poging tot moord met automatisch ...

Uitspraak

afdeling strafrecht

parketnummer: 23-002540-21

datum uitspraak: 11 juli 2023

TEGENSPRAAK

Verkort arrest van het gerechtshof Amsterdam gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank Amsterdam van 2 september 2021 in de strafzaak onder parketnummer 13-217310-20 tegen

[verdachte],

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 2000,

thans uit anderen hoofde gedetineerd in [adres 1] .

1.Onderzoek van de zaak

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van 27 juni 2023 en, overeenkomstig het bepaalde bij artikel 422, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering, naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in eerste aanleg.

Het Openbaar Ministerie heeft hoger beroep ingesteld tegen voormeld vonnis.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen de verdachte en de raadsman naar voren hebben gebracht.

2.Tenlastelegging

Gelet op de in eerste aanleg door de rechtbank toegelaten wijziging is aan de verdachte tenlastegelegd dat:

1. primair
hij op of omstreeks 26 augustus 2020 te Amsterdam, in elk geval in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om [benadeelde 1] en/of een of meer personen die zich bevond(en) in en/of in de directe omgeving van de woning op het adres [adres 2] opzettelijk en met voorbedachten rade van het leven te beroven,

- met een (gestolen) auto (met valse kentekenplaten) naar de [adres 2] en/of (vervolgens) naar de woning op het adres [adres 2] is/zijn gereden en/of

- ( vervolgens) met een automatisch vuurwapen (merk/type AK-47) meermalen, althans eenmaal, op, althans in de richting van de woning gelegen aan de [adres 2] en/of de genoemde perso(o)n(en) heeft/hebben geschoten, terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;

1. subsidiair

[medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] , althans een perso(o)n(en), op of omstreeks 26 augustus 2020 te Amsterdam, in elk geval in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, ter uitvoering van het door verdachte(n) voorgenomen misdrijf om [benadeelde 1] en/of een of meer personen die zich bevond(en) in en/of in de directe omgeving van de woning op het adres [adres 2] opzettelijk en met voorbedachten rade van het leven te beroven,

- met een (gestolen) auto (met valse kentekenplaten) naar de [adres 2] en/of (vervolgens) naar de woning op het adres [adres 2] is/zijn gereden en/of

tot en/of bij het plegen van welk misdrijf verdachte op of omstreeks 26 augustus 2020 te Amsterdam opzettelijk gelegenheid en/of middelen en/of inlichtingen heeft verschaft en/of opzettelijk behulpzaam is geweest door:

- als chauffeur [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] naar de [adres 2] te brengen en/of

- ( vervolgens) daar op hen te wachten en/of

- ( vervolgens) [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] na de schietpartij te helpen vluchten;

1. meer subsidiair

hij op of omstreeks 26 augustus 2020 te Amsterdam, in elk geval in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om aan [benadeelde 1] en/of een of meer personen die zich bevond(en) in en/of in de directe omgeving van de woning op het adres [adres 2] opzettelijk zwaar lichamelijk letsel toe te brengen,

- met een (gestolen) auto (met valse kentekenplaten) naar de [adres 2] is/zijn gereden en/of

- ( vervolgens) met een (automatisch) vuurwapen (merk/type AK-47) meermalen, althans eenmaal, op, althans in de richting van de woning gelegen aan de [adres 2] en/of de genoemde perso(o)n(en) heeft/hebben geschoten, terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;

1. meest subsidiair

[medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] , althans een perso(o)nen), op of omstreeks 26 augustus 2020 te Amsterdam, in elk geval in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om aan [benadeelde 1] en/of een of meer personen die zich bevond(en) in en/of in de directe omgeving van de woning op het adres [adres 2] opzettelijk zwaar lichamelijk letsel toe te brengen,

- met een (gestolen) auto (met valse kentekenplaten) naar de [adres 2] is/zijn gereden en/of

geweest door:

- als chauffeur [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] naar de [adres 2] te brengen en/of

- ( vervolgens) daar op hen te wachten en/of

- ( vervolgens) [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] na de schietpartij te helpen vluchten;

2.
hij op of omstreeks 26 augustus 2020 te Amsterdam, in elk geval in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen een wapen van categorie II, onder 2 van de Wet wapens en munitie, te weten een automatisch vuurwapen, van het merk AK, type 47 Mpi-Km, kaliber 7.62x39 mm, zijnde een vuurwapen geschikt om automatisch te vuren voorhanden heeft gehad.

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zal het hof deze verbeterd lezen. De verdachte wordt daardoor niet in de verdediging geschaad.

3.Vonnis waarvan beroep

Het vonnis waarvan beroep zal worden vernietigd, omdat het hof tot een andere beslissing ten aanzien van de bewezenverklaring komt dan de rechtbank.

4.Bewijsoverwegingen

4.1

Standpunt van het Openbaar Ministerie

De advocaat-generaal heeft zich op het standpunt gesteld dat de onder 1 meer subsidiair ten laste gelegde medeplichtigheid aan het medeplegen van een poging tot moord kan worden bewezen.

Niet duidelijk is geworden wie de schutter was, maar het is in elk geval één van de medeverdachten [medeverdachte 1] of [medeverdachte 2] geweest die op de woning aan de [adres 2] heeft geschoten. Na het schieten zijn zij beiden de [adres 2] ontvlucht en vervolgens de [locatie 1] in gerend, waarna zij bij de verdachte in de vluchtauto zijn gestapt. De verdachte had vol opzet op het helpen van de twee medeverdachten en had minst genomen het voorwaardelijk opzet dat het ging om hulp bij deze schietpartij. Hij was al dagen met [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] en de Renault Megane (hierna: de Renault) in de weer. Zijn aanname dat het om een drugsdeal zou gaan, heeft hij niet geverifieerd en is overigens ongeloofwaardig. Tussen [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] was sprake van een nauwe en bewuste samenwerking. De verdachte heeft hierbij een aanzienlijk ondersteunende rol gehad, wat maakt dat sprake is van medeplichtigheid.

De verdachten hadden naar de uiterlijke verschijningsvorm opzet, al dan niet in voorwaardelijke vorm, op de dood van de aanwezigen in de woonkamer. Er is met een automatisch vuurwapen 21 keer van zeer dichtbij gericht geschoten op de hoek van het woonkamerraam, heel gericht op juist die plek waar personen op de bank lagen. Bovendien was het licht aan en is dit van buitenaf waarneembaar geweest voor de verdachten.

Het schieten met een automatisch vuurwapen op een woning veronderstelt per definitie voorbedachte raad. Ook het halve uur tussen aankomst in de [locatie 1] en de [adres 2] en het schietincident veronderstelt tijd en gelegenheid voor bezinning en van beraad. Er was sprake van een duidelijk plan. Een aantal dagen voorafgaand aan het schietincident is de Renault gestolen in Rotterdam, die vervolgens naar Amsterdam is gereden. De telefoons van de verdachten ‘bewogen mee’ met deze auto. In de nacht vóór het schieten is de Renault geprepareerd. Sporen zijn weggemaakt en er zijn spullen in gelegd. Vervolgens is de Renault naar de [locatie 1] gereden. De auto, met daarin een jerrycan met benzine, is daar neergezet met het doel het wapen daarin te kunnen opbergen zodat de verdachten na de schietpartij zonder het wapen konden vluchten. Zoals vaker wordt gezien is het goed mogelijk dat de Renault op een later moment zou worden opgehaald en in brand zou worden gestoken om alle sporen te vernietigen en ook het wapen onherkenbaar aan te tasten.

De advocaat-generaal heeft voorts gevorderd dat de verdachte wordt vrijgesproken van hetgeen hem onder 2 is ten laste gelegd. Er bestaat onvoldoende duidelijkheid of de verdachte al dan niet de voor een bewezenverklaring vereiste beschikkingsmacht over het wapen heeft gehad, aldus de advocaat-generaal.

4.2

Standpunt van de verdediging

De raadsman heeft verzocht de verdachte vrij te spreken van de ten laste gelegde feiten. Van medeplegen is geen sprake en het voor medeplichtigheid vereiste dubbele opzet op het gronddelict en op de medeplichtigheid ontbreekt. De verdachte fungeerde vaker als de chauffeur voor [medeverdachte 1] wanneer deze drugs ging dealen. De verdachte heeft er nooit bij stil gestaan dat het om iets anders dan een drugs gerelateerd delict zou gaan. Hij heeft als enige van de betrokken personen een verklaring afgelegd en openheid van zaken gegeven. Zijn verklaring past ook in het dossier. Uit zijn verklaringen en de technische gegevens in het dossier kan niet worden afgeleid dat de verdachte wetenschap heeft gehad dan wel betrokken is geweest bij het voorbereiden van een poging tot moord. Ook voor het onder 2 ten laste gelegde dient vrijspraak te volgen nu uit het dossier niet kan worden afgeleid dat de verdachte het wapen op enig moment heeft gezien dan wel kennis had van de aanwezigheid van het wapen.

4.3

Oordeel van het hof

4.3.1

De feiten en omstandigheden

Op grond van de gebezigde bewijsmiddelen neemt het hof het volgende als vaststaand aan.

Voorafgaand, tijdens en na het schietincident

Op 15 augustus 2020 is de Renault in Rotterdam ontvreemd. Deze auto was voorzien van een IMEI-nummer waardoor met behulp van de verkeersgegevens kon worden afgeleid waar het voertuig zich bevond. De Renault straalde op 23 augustus 2020 om 00:11 uur een [zendmast 1] in Amsterdam. De telefoons van [medeverdachte 1] , [verdachte] en [medeverdachte 2] maakten alle drie op 23 augustus 2020 tussen 00:05 uur en 00:13 uur gebruik van [zendmasten] in Amsterdam. Om 01:12 uur straalde de Renault een [zendmast 2] aan en om 01:17 uur een [zendmast 3] , beide locaties in Amsterdam-Noord. De telefoons van [medeverdachte 1] , [verdachte] en [medeverdachte 2] maakten diezelfde nacht ook gebruik van deze twee zendmasten.

Uit ANPR-gegevens volgt dat op 26 augustus 2020 de Opel Corsa met kenteken [kenteken] van [verdachte] (hierna: de Opel) tussen 00:22 uur en 00:50 uur werd geregistreerd in de [locatie 2] , vervolgens op de [locatie 3] en daarna weer in de [locatie 2] , telkens in Amsterdam.

Uit de historische verkeersgegevens van het telefoonnummer van [medeverdachte 2] blijkt dat zijn telefoon op 26 augustus 2020 om 01:17 uur een zendmast aanstraalde op de [zendmast 4] in Amsterdam. De [locatie 4] bevindt zich direct evenwijdig aan de [adres 2] .

De Renault stond in de nacht van 25 op 26 augustus 2020 op het [locatie 5] in Amsterdam-Noord. Op 26 augustus 2020 om 01:34 uur parkeerde de Opel naast de Renault. Vanuit de bijrijderskant van de Opel stapte iemand uit, die vervolgens aan de bestuurderskant van de Renault instapte. Deze persoon droeg een plastic tas. De telefoon van [medeverdachte 2] straalde om 01:37 uur en 01:41 uur een [zendmast 5] , een straat nabij het [locatie 5] . Om 01:40 uur stapte een persoon uit de bijrijderszijde van de Renault, verplaatste zich naar de bestuurderszijde en poetste de deurhendels van de bestuurderszijde van de Renault. Om 01:43 uur zocht deze persoon contact met de bestuurder van de Opel. De persoon haalde vervolgens uit de achterbak van de Renault een tasje. Om 01:44 uur knielde de persoon tussen de beide auto’s en gooide iets weg links van een dichtbij staande lantaarnpaal. Vervolgens ging hij terug naar de achterbak van de Renault en legde het tasje terug, om hierop weer plaats te nemen op de bijrijdersstoel van de Opel. Om 01:45 uur vertrok de Opel. Uit ANPR-gegevens blijkt dat de Opel zich om 01:54 uur in de [locatie 2] begaf en daarna op de [locatie 3] . Uit historische verkeersgegevens van het telefoonnummer van [verdachte] blijkt dat zijn telefoon om 01:59 uur een [zendmast 6] aanstraalde. Dit is nabij de [locatie 3] en de woning van [medeverdachte 2] aan de [locatie 6] .

Om 02:22 uur keerde de Opel terug bij de Renault. Iemand stapte uit de bijrijderskant van de Opel en opende de linker achterdeur van de Renault. Hij stapte vervolgens weer in de Opel, waarna deze auto vertrok.

Om 02:30 uur werd de Opel geregistreerd in de IJtunnel. De telefoon van [medeverdachte 1] straalde om 02:38 uur een zendmast op de [zendmast 6] aan, nabij de woning van [medeverdachte 2] . Om 02:46 uur maakte de telefoon van [medeverdachte 1] gebruik van een zendmast aan de Distelkade. Tussen 02:51 uur en 02:54 uur stond de Opel weer geparkeerd naast de Renault. De bijrijder van de Opel stapte uit en poetste de deurklink van de linker achterdeur van de Renault. Daarna liep hij terug naar de bijrijderskant van de Opel. Hij bukte en gooide vervolgens iets weg in de richting van de lantaarnpaal. Vervolgens stapte de chauffeur van de Opel uit. Beide personen liepen naar de Renault en namen plaats op de achterbank van de Renault. Om 02:53 uur straalde de telefoon van [verdachte] een zendmast op het Vikingpad aan. Om 02:58 uur straalde de telefoon van [medeverdachte 1] dezelfde zendmast aan. Om 03:01 uur stapten beide personen uit de Renault. Eén van de twee legde een plastic tas in de achterbak van de Renault. Vervolgens nam een van hen plaats als bestuurder van de Opel. De ander nam plaats als bestuurder van de Renault. Om 03:03 uur reden beide auto’s weg. De Opel ging voorop, gevolgd door de Renault.

Uit ANPR-gegevens blijkt dat de Opel en de Renault om 03:10 uur in de IJtunnel werden geregistreerd. Om 03:13 uur werden beide auto’s geregistreerd op de Valkenburgerstraat. De telefoon van [verdachte] maakte om 03:17 uur gebruik van een zendmast op de Van Woustraat in Amsterdam-Zuid.

Om 03:56 uur kwam bij de meldkamer de eerste melding binnen van een schietincident. De woning aan de [adres 2] in Amsterdam (hierna: de woning) bleek te zijn beschoten. Aangever [benadeelde 1] lag op het moment van de beschieting in de woonkamer op de bank en liep een schampschot aan zijn been op. Ook een vriend van hem lag op die bank. De moeder van [benadeelde 1] zat op het moment van het schieten op het toilet. De gordijnen van de woonkamer waren gesloten. Er werden 21 hulzen aangetroffen. Het raam en het kozijn waren minimaal tien keer geraakt; de centrale toegangsdeur was minimaal acht keer geraakt.

Meerdere getuigen hebben verklaringen afgelegd over de schietpartij. Getuige [getuige 1] , die op de [locatie 1] woont, heeft bij de politie verklaard dat zij een aantal knallen hoorde. Toen zij uit haar raam keek, zag zij twee jongens de straat in rennen. Eén van de jongens stopte bij een blauwe geparkeerde auto. Deze jongen had iets in zijn handen waarvan zij dacht dat het een wapen was. Hij deed de achterklep van de auto open en legde het voorwerp in de kofferbak. Vervolgens deed hij de achterklep dicht en rende hij achter de andere jongen aan. Zij stapten samen in een witte auto, die verderop in de straat stond geparkeerd.

Getuige [getuige 2] heeft bij de politie verklaard een aantal harde knallen te hebben gehoord. Hij had zicht op de [locatie 1] . Hij zag twee jongens wegrennen en in een witte geparkeerde auto stappen.

Getuige [getuige 3] zag dat een man uit de [adres 2] kwam rennen en de [locatie 1] in rende. Hij stopte achter een blauwe geparkeerde auto. Hij opende de kofferbak en legde daar een groot geweer, het leek hem een machinegeweer, in. Daarna rende hij de [locatie 1] in, in de richting van de Amstel.

Getuige [getuige 4] heeft die nacht, nadat ze knallen hoorde, een witte auto weg zien rijden. Zij noteerde een deel van het kenteken van deze auto. Het begin van dit kenteken komt overeen met het kenteken van de Opel van [verdachte] . De auto reed hard en ze hoorde een geluid toen hij over de drempels ging. De auto ging heel hard de bocht om met een soort scheurend slippend geluid.

Om 04:06 uur werd de Opel vervolgens geregistreerd op de Piet Heinkade. Daarna is de Opel naar Amsterdam-West gereden. Om 04:12 uur was het voertuig op de Transformatorweg en om 04:14 uur op de Einsteinweg.

[verdachte] heeft op 8 september 2020 bij de politie verklaard dat hij samen met [medeverdachte 1] (het hof begrijpt: de verdachte [medeverdachte 1] ) en [medeverdachte 2] (het hof begrijpt: de verdachte [medeverdachte 2] ) op 26 augustus 2020, na middernacht, bij de Renault is geweest, die in Amsterdam-Noord stond. [medeverdachte 1] had daar het stuur en de stoelen van de Renault schoongemaakt. [medeverdachte 2] had een grote tas in de Renault gegooid. Hij raakte de hendel van de linker achterdeur van de Renault aan en zei “vingerafdrukken”. Dat maakte hij toen schoon. Op enig moment die nacht zijn ze met z’n drieën in de Opel en de Renault naar Zuid gereden, waar ze tussen half 4 en 4 uur aankwamen. [verdachte] parkeerde de Opel aan de [locatie 1] . De Renault werd iets verderop geparkeerd. [verdachte] wachtte alleen in de Opel, hoorde vervolgens knallen en zag [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] naar zijn auto rennen. [medeverdachte 2] zei: “rijden, rijden, rijden”, waarop [verdachte] ging rijden. [medeverdachte 1] zei toen in de auto dat ze allemaal geveegd zouden worden de volgende dag. Allemaal. [verdachte] vroeg waar het wapen was gebleven. [medeverdachte 2] antwoordde dat het in de Renault lag. [verdachte] zette vervolgens [medeverdachte 1] bij een vriendin en [medeverdachte 2] bij zijn huis af.

Onderzoek aan de in beslag genomen goederen

Vuurwapen

De blauwe auto waarover de getuigen hebben verklaard, bleek de in Rotterdam gestolen Renault te zijn. Deze auto werd na het schietincident geparkeerd aangetroffen in de [locatie 1] . In de kofferbak van de Renault werd een vuurwapen, zijnde een AK-47 aangetroffen, waarmee de woning is beschoten. Het vuurwapen en de voor de woning aangetroffen hulzen zijn onderzocht. Uit dit onderzoek blijkt dat het zeer veel waarschijnlijker is wanneer de hulzen zijn verschoten met dit vuurwapen, dan dat de hulzen met een ander vuurwapen zijn verschoten.

Het vuurwapen werd gewikkeld in een vest aangetroffen. Ook lagen een volle jerrycan, een paar handschoenen en een blauwe vuilniszak in de kofferbak van de Renault. Deze goederen zijn – met uitzondering van de volle jerrycan – onderzocht.

Vest

Onderzoek aan het vest toont aan dat zich daarop onder meer en met name het DNA bevond dat overeenkomt met dat van [medeverdachte 2] , maar ook met dat van [medeverdachte 1] .

Handschoenen

Op het in de kofferbak aangetroffen paar handschoenen is eveneens DNA aangetroffen dat overeenkomt met het DNA van [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] . Ook is hierop DNA dat overeenkomt met dat van [verdachte] aangetroffen.

De handschoenen zijn daarnaast onderzocht op de aanwezigheid van schotresten. Er werden categorie A en categorie B deeltjes aangetroffen. Het is zeer veel waarschijnlijker dat er wel schotresten op aanwezig waren dan dat er geen schotresten aanwezig waren.

Vuilniszak

In de kofferbak is een blauwe vuilniszak aangetroffen. Op deze vuilniszak is een vingerafdruk aangetroffen van [medeverdachte 2] .

Renault

Ook de Renault is onderzocht op de aanwezigheid van DNA. Op het stuurwiel is een DNA-mengprofiel aangetroffen, met daarin onder meer DNA dat overeenkomt met dat van [medeverdachte 1] en [verdachte] .

Jerrycan

De in de achterbak van de Renault aangetroffen jerrycan met benzine is niet door de politie nader bemonsterd dan wel onderzocht. Wel is de eigenaresse van de gestolen Renault daarover bevraagd. Zij heeft verklaard dat ten tijde van de diefstal van de Renault er in de achterbak van de auto geen jerrycan lag.

Mondkapje

Op het [locatie 5] is een mondkapje aangetroffen. Hierop is DNA aangetroffen dat overeenkomt met het DNA van [medeverdachte 1] .

4.3.2

De bewijsoverwegingen

4.3.2.1 Opzet en medeplegen

Gelet op voornoemde feiten en omstandigheden en de verklaring van [verdachte] komt het hof tot de vaststelling dat [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] en [verdachte] als daders betrokken zijn geweest bij het schietincident. De verklaring van [verdachte] , de getuigenverklaringen en het technisch bewijs bieden daarvoor voldoende grondslag. Ten aanzien van hun rol is het volgende nog van belang.

[medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] en [verdachte] waren een paar dagen voordat het schietincident plaatsvond meerdere keren in de directe omgeving van de bij dat schietincident gebruikte Renault. De uren voorafgaand aan het schietincident op 26 augustus 2020 waren zij daar zelfs intensief mee bezig. Meerdere keren, maar in elk geval op het wegrijmoment vanaf het [locatie 5] , waren zij daar met z’n drieën. Daar is de Renault meerdere keren schoongemaakt, klaarblijkelijk om (in elk geval) vingerafdrukken te verwijderen. Uiteindelijk zijn zij gedrieën in de Opel en de Renault in de richting van de plaats delict gereden. [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] zijn daar uitgestapt en zijn de [adres 2] in gegaan. Alhoewel niet onomstotelijk kan worden vastgesteld wie op de woning aan de [adres 2] heeft geschoten, blijkt uit de bewijsmiddelen voldoende dat dat [medeverdachte 1] of [medeverdachte 2] moet zijn geweest en dat [verdachte] wachtte in de Opel, die als vluchtauto werd gebruikt. Vervolgens zijn [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] de [adres 2] uitgerend en de [locatie 1] in gerend. In deze straat heeft één van hen de

AK-47 in de geparkeerde Renault gelegd. Beiden zijn vervolgens bij [verdachte] in de Opel gestapt, waarna [verdachte] met hoge snelheid is weggereden.

Op grond van de bewijsmiddelen, in onderlinge samenhang bezien, concludeert het hof dat er ten aanzien van de drie verdachten sprake is van medeplegen op de dood van één of meer aanwezigen in de woning. Reeds uit de wijze waarop gehandeld is, het 21 keer gericht schieten door een raam en een deur van de woning met een zwaar aanvalswapen, terwijl in de woning licht brandde (waaruit in het algemeen volgt dat er nog iemand aanwezig en wakker is in die woning die zich ook in het vertrek kan bevinden waarop geschoten is) kan niet anders geconcludeerd worden dan dat sprake is geweest van opzet op de dood van een ander.

Ten aanzien van alle drie de verdachten geldt dat de intensiteit van de samenwerking en hun bijdrage aan het bewezenverklaarde delict in de vorm van verscheidene gedragingen voorafgaand, tijdens en na het bewezenverklaarde feit van voldoende gewicht is en dat derhalve sprake is geweest van de voor medeplegen vereiste nauwe en bewuste samenwerking tussen de verdachte en zijn mededaders. Zij zijn gezamenlijk met twee auto’s richting de [adres 2] gereden en zijn gelijktijdig ter plaatse gekomen met het kennelijke plan om op de woning gelegen aan de [adres 2] te schieten. De bewuste en nauwe samenwerking vindt daarbij niet alleen steun in het gelijktijdig ter plaatse zijn en het weer gezamenlijk vertrekken, maar ook in het vooraf samen optrekken, het heen en weer rijden vanaf het [locatie 5] naar de woning van [medeverdachte 2] , het verrichten van handelingen aan de Renault, het gezamenlijk oprijden naar de [locatie 1] , het daar wachten van de Opel totdat de woning was beschoten en het daarna gezamenlijk wegrijden. Uit de wijze van uitvoering, met drie personen in twee auto’s – waaronder een gestolen auto met daarin voorwerpen (de jerrycan met benzine) die naar de ervaring leert veelal worden aangewend bij het plegen van liquidaties – en met een automatisch vuurwapen, leidt het hof af dat sprake is geweest van een intensieve voorbereiding met het doel om (een) aanwezige(n) in de woning aan de [adres 2] om het leven te brengen. Dat niemand bij die aanslag is gedood, doet aan dat beoogde doel niet af.

Het hof passeert de verklaring van de verdachte dat hij dacht dat het om een drugsdeal zou gaan, nu dit geschetste alternatief niet alleen niet past bij de schoonmaakhandelingen aan de Renault en het met twee auto’s naar zo’n vermeende deal rijden en de verdachte die handelingen ook niet heeft uitgelegd in het kader van zijn geschetste alternatief, maar dit scenario ook op geen enkele wijze concreet is onderbouwd. De geschetste feiten en omstandigheden, waarbij de verdachte (in elk geval) al uren van tevoren betrokken was bij de Renault, het voorop wegrijden, het wachten op [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] en het (nadat het schieten had plaatsvonden) met hoge snelheid wegkomen van de plaats delict duiden temeer op een volle betrokkenheid bij en wetenschap van het schieten van zijn medeverdachten op de woning. De in dit kader voor het eerst in hoger beroep gepresenteerde stelling van de verdediging dat de verdachte vaker als chauffeur voor [medeverdachte 1] fungeerde ten aanzien van drugsdelicten, passeert het hof, bij gebrek aan enige onderbouwing, eveneens.

4.3.2.2 Voorbedachten rade

Het hof ziet zich vervolgens geplaatst voor de vraag of de verdachten met voorbedachte raad hebben gehandeld. Bij die vraag betrekt het hof het hiervoor overwogene onder 4.3.2.1 bij de beantwoording van die vraag.

Zoals overwogen zijn de verdachten in de nacht tot het moment van het schietincident gedurende een aantal uren zeer nauw met elkaar opgetrokken. Gedurende die periode hebben zij voorbereidingen getroffen ten behoeve van dat schietincident. De Renault, waarin na het schietincident het vuurwapen is opgeborgen, is om 01:40 uur en 02:53 uur schoongemaakt, met het doel om vingerafdrukken (of biologische sporen) te verwijderen. Ook is op enig moment in de van valse kentekenplaten voorziene Renault een jerrycan met benzine gelegd. Naar de ervaring inmiddels leert worden bij liquidaties gebruikte voertuigen (kort) na de aanslag (al dan niet met het wapen erin) in brand gestoken om sporen te wissen. Om 03:03 uur vertrokken de verdachten voor het laatst in de Opel, nu ook met de Renault van het [locatie 5] , naar de [adres 2] . Om 03:56 uur kwam de eerste melding van het schietincident binnen.

Naar het oordeel van het hof duiden deze handelingen naar hun uiterlijke verschijningsvorm op een vooropgezet plan om de woning aan de [adres 2] te beschieten, ten einde (een) in die woning aanwezige perso(o)n(en) om het leven te brengen. Het hof concludeert daarom dat de verdachten voorafgaand aan hun handelen voldoende tijd hebben gehad zich te beraden op het genomen of het te nemen besluit, zodat zij gelegenheid hebben gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van hun voorgenomen daad en zich daar rekenschap van te geven.

Verder geeft het dossier en het onderzoek ter terechtzitting geen enkele aanleiding om te veronderstellen dat de verdachten hebben gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling. Daarbij betrekt het hof ook dat de schutter 21 keer gericht op de hoek van de ruit van de woonkamer waarachter de bank stond heeft geschoten met een semi-automatisch vuurwapen, waarvoor geldt dat voor elk schot afzonderlijk de trekker moet zijn overgehaald en dat dit dus enige tijd geduurd zal hebben, terwijl geenszins is gebleken dat het schieten was ingegeven door enig handelen van een bewoner of aanwezige in de woning.

Andere contra-indicaties voor voorbedachte raad zijn gesteld noch gebleken. Het hof is dan ook van oordeel dat de verdachten met voorbedachten rade hebben gehandeld en acht het medeplegen van een poging tot moord bewezen.

4.3.3

Oordeel van het hof ten aanzien van het onder 2 tenlastegelegde

Op grond van de hiervoor gegeven overwegingen ten aanzien van het onder 1 tenlastegelegde en de voor het bewijs daarvan gebezigde bewijsmiddelen, waarbij de verdachte naar het oordeel van het hof nauw en bewust heeft samengewerkt met de andere twee verdachten bij de voorbereiding van een poging tot moord, kan het niet anders dan dat de verdachte zich bewust was van de aanwezigheid van het vuurwapen en dat hij daarover samen met zijn medeverdachten heeft kunnen beschikken. Naar het oordeel van het hof heeft de verdachte met zijn mededaders zodanig nauw en bewust samengewerkt dat sprake is van het medeplegen van het opzettelijk voorhanden hebben van het automatisch vuurwapen.

5.Bewezenverklaring

Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het onder 1 primair in de eerste plaats en het onder 2 tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat:

1. primair
hij op 26 augustus 2020 te Amsterdam tezamen en in vereniging met anderen ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om [benadeelde 1] en een andere persoon, die zich bevonden in de woning op het adres [adres 2] opzettelijk en met voorbedachten rade van het leven te beroven,

- met een gestolen auto met valse kentekenplaten naar de [adres 2] is gereden en

- vervolgens met een automatisch vuurwapen (merk/type AK-47) meermalen op de woning gelegen aan de [adres 2] heeft geschoten,

terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;

2.
hij op 26 augustus 2020 te Amsterdam tezamen en in vereniging met anderen een wapen van categorie II, onder 2 van de Wet wapens en munitie, te weten een automatisch vuurwapen, van het merk AK, type 47 Mpi-Km, kaliber 7.62x39 mm, zijnde een vuurwapen geschikt om automatisch te vuren, voorhanden heeft gehad.

Hetgeen onder 1 primair en 2 meer of anders is tenlastegelegd, is niet bewezen. De verdachte moet hiervan worden vrijgesproken.

Het bewezenverklaarde is gegrond op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen zijn vervat, zoals deze na het eventueel instellen van beroep in cassatie zullen worden opgenomen in de op te maken aanvulling op dit arrest.

6.Strafbaarheid van het bewezenverklaarde

Geen omstandigheid is aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het onder 1 primair in de eerste plaats en het onder 2 bewezenverklaarde uitsluit, zodat dit strafbaar is.

Het onder 1 primair in de eerste plaats bewezenverklaarde levert op:

medeplegen van poging tot moord, meermalen gepleegd.

Het onder 2 bewezenverklaarde levert op:

medeplegen van handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie en het feit begaan met betrekking tot een wapen van categorie II.

7.Strafbaarheid van de verdachte

De verdachte is strafbaar, omdat geen omstandigheid aannemelijk is geworden die de strafbaarheid ten aanzien van het onder 1 primair in de eerste plaats en het onder 2 bewezenverklaarde uitsluit.

8.Oplegging van straf

De rechtbank heeft de verdachte integraal vrijgesproken.

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat de verdachte voor het onder 1 meer subsidiair ten laste gelegde (medeplichtigheid aan poging tot moord) zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 6 jaar, met aftrek van voorarrest.

De raadsman heeft geen opmerkingen gemaakt over een eventueel op te leggen straf.

Het hof heeft in hoger beroep de op te leggen straf bepaald op grond van de ernst van de feiten en de omstandigheden waaronder deze zijn begaan en gelet op de persoon van de verdachte. Het hof heeft daarbij in het bijzonder het volgende in beschouwing genomen.

Op 26 augustus 2020 vond in een woonwijk in Amsterdam een schietincident plaats, waarbij is geprobeerd [benadeelde 1] en [slachtoffer] te vermoorden. De verdachte is intensief betrokken geweest bij de voorbereiding en de uitvoering van deze moordaanslag. Samen met zijn mededaders is hij betrokken geweest bij het prepareren van de bij de aanslag betrokken auto en is hij terwijl zijn mededaders [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] de straat van de woning waar de slachtoffers verbleven in gelopen gewapend met een AK-47, in de vluchtauto blijven wachten en na het schietincident samen met zijn mededaders gevlucht. Van zeer dichtbij is tientallen keren op deze woning geschoten. Een groot aantal kogels is gericht afgevuurd op een hoek van het raam, waarachter de slachtoffers zich liggend op een bank bevonden. Dat het bij een poging is gebleven, is allerminst te danken aan de wil van de verdachten. Sterker nog, dat er geen doden bij deze aanslag zijn gevallen mag zelfs als een wonder worden geduid.

De voorbereiding heeft een professioneel karakter gehad. Er is gebruik gemaakt van een gestolen voertuig dat voorzien werd van valse kentekenplaten, en deze auto is grondig schoongemaakt op DNA-sporen en vingerafdrukken. In de kofferbak van de auto werd een jerrycan met benzine gelegd. Het mag inmiddels als een feit van algemene bekendheid worden beschouwd dat auto’s na liquidatieaanslagen in brand worden gestoken om sporen die herleidbaar zijn naar de daders te vernietigen. Voorts is gebruik gemaakt van een zwaar militair aanvalswapen, een AK-47.

Alhoewel er niet direct blijkt van een samenhang tussen de bewezen verklaarde feiten en de golf van geweld en liquidaties die de afgelopen jaren de hoofdstad teisteren, lijkt ook in het onderhavige geval een mensenleven van geen enkele waarde te zijn. Er is doelbewust op een woning geschoten, waarbij het voor de daders kennelijk niet heeft uitgemaakt hoeveel mensen zich in die woning bevonden.

Het voornoemde geweld in het algemeen, maar ook deze aanslag in het bijzonder veroorzaken grote onrust in de samenleving, temeer nu sprake is van niets ontziend en extreem vuurwapengeweld. Opmerkelijk genoeg vond een dag eerder in deze straat ook een incident plaats waarbij een persoon is beschoten. De bezorgdheid en onrust bij de bewoners in de straat en de directe omgeving moeten na het onderhavige incident, een dag later, enorm groot zijn geweest.

Ter terechtzitting heeft de verdachte op geen enkele wijze blijk van berouw gegeven of laten zien dat hij het verwerpelijke van zijn handelen inziet. Sterker nog, hij heeft zijn rol in de feiten tot het laatste moment gebagatelliseerd.

De verdachte is blijkens een uittreksel uit de Justitiële Documentatie van 26 april 2023 eerder voor geweldsmisdrijven onherroepelijk veroordeeld. Deze veroordelingen hebben de verdachte er niet van weerhouden opnieuw vergelijkbare feiten te plegen. De omstandigheid dat de verdachte hieruit geen lering heeft getrokken, weegt in zijn nadeel.

Het voorgaande brengt naar het oordeel van het hof met zich dat niet met een andere of lichtere straf kan worden volstaan dan met een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van aanzienlijke duur. Bij het bepalen van de precieze hoogte van de straf houdt het hof wel rekening met de jong meerderjarige leeftijd van de verdachte en met het gegeven dat – ondanks dat het hof uitgaat van medeplegen – de verdachte niet zelf de schutter is geweest. Het hof acht, alles afwegende, een gevangenisstraf van 5 jaar passend en geboden. In hetgeen door en namens de verdachte ten aanzien van zijn persoonlijke situatie naar voren is gebracht ziet het hof geen aanleiding de op te leggen straf te matigen; ook niet in de mededeling van de verdachte dat de kans groot is dat hij in de andere strafzaak waarin hij door de rechtbank is veroordeeld tot een TBS-maatregel ook in hoger beroep de TBS-maatregel opgelegd zal krijgen.

Tenuitvoerlegging van de opgelegde gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat de veroordeelde in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma, als bedoeld in artikel 4 Penitentiaire Pro beginselenwet, dan wel de regeling van voorwaardelijke invrijheidsstelling, als bedoeld in artikel 6:2:10 Wetboek Pro van Strafvordering, aan de orde is.

9.Beslag

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het op de beslaglijst vermelde in beslag genomen en nog niet teruggegeven voorwerp wordt onttrokken aan het verkeer.

De raadsman heeft zich ten aanzien van het beslag gerefereerd aan het oordeel van het hof.

Het hof overweegt als volgt.

Het in beslag genomen en nog niet teruggegeven zakje met vermoedelijk LSD is bij gelegenheid van het onderzoek naar de bewezen verklaarde feiten aangetroffen. Nu het hof echter niet kan vaststellen dat dit voorwerp kan dienen tot het begaan of de voorbereiding van soortgelijke feiten aan de bewezenverklaarde dan wel tot belemmering van de opsporing daarvan, kan dit voorwerp niet worden onttrokken aan het verkeer, gelet op het bepaalde in artikel 36d van het Wetboek van Strafrecht. Onder ‘soortgelijke feiten’ in de zin van dat artikel dienen immers te worden verstaan feiten die tot dezelfde categorie behoren als de door de verdachte begane feiten dan wel de feiten waarvan hij wordt verdacht (HR 16 februari 2021, ECLI:NL:HR:2021:216). In het onderhavige geval gaat het om een poging tot moord en het voorhanden hebben van een vuurwapen.

Het hof zal daarom de bewaring ten behoevende van de rechthebbende gelasten van het volgende in beslag genomen en nog niet teruggegeven voorwerp, aangezien het hof evenmin kan vaststellen aan wie het voorwerp toebehoort:

- 1 STK Verdovende Middelen (Omschrijving: zakje met vermoedelijk LSD).

10.Vordering van de benadeelde partij [benadeelde 1]

De benadeelde partij heeft zich in eerste aanleg in het strafproces gevoegd met een vordering tot schadevergoeding. Deze bedraagt € 12.281,32. De vordering is bij het vonnis waarvan beroep niet-ontvankelijk verklaard. De benadeelde partij heeft zich in hoger beroep opnieuw gevoegd tot een bedrag van € 9.781,32.

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat de vordering hoofdelijk wordt toegewezen tot een bedrag van € 2.500,00 aan immateriële schade, met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel.

De raadsman heeft primair verzocht de benadeelde partij niet-ontvankelijk in de vordering te verklaren, gelet op de bepleite vrijspraak. Subsidiair heeft de raadsman verzocht de vordering op dezelfde wijze toe te wijzen als in de zaken van de medeverdachten.

Het hof overweegt als volgt.

Uit het onderzoek ter terechtzitting is het hof voldoende gebleken dat de benadeelde partij als gevolg van het onder 1 primair in de eerste plaats bewezenverklaarde handelen van de verdachte rechtstreeks immateriële schade heeft geleden tot een bedrag van € 2.500,00. Deze schade is door of namens de verdachte niet betwist en komt het hof niet onrechtmatig of ongegrond voor. De verdachte en zijn mededaders zijn tot vergoeding van die schade gehouden zodat de vordering hoofdelijk zal worden toegewezen.

Uit het onderzoek ter terechtzitting is verder onvoldoende gebleken dat de benadeelde partij rechtstreeks meer immateriële schade heeft geleden dan het hiervoor genoemde bedrag. De vordering zal dan ook ten aanzien van deze post voor het overige worden afgewezen.

Ten aanzien van de materiële schade is het hof van oordeel dat deze schade onvoldoende is onderbouwd en dat behandeling van de vordering een onevenredige belasting van het strafgeding oplevert. In zoverre kan de benadeelde partij daarom thans in de vordering niet worden ontvangen en kan zijn vordering slechts bij de burgerlijke rechter worden aangebracht.

Het hof zal de schadevergoedingsmaatregel opleggen op de hierna te noemen wijze om te bevorderen dat de schade door de verdachte wordt vergoed.

11.Toepasselijke wettelijke voorschriften

De op te leggen straf en maatregel zijn gegrond op de artikelen 36f, 45, 47, 57, 63 en 289 van het Wetboek van Strafrecht en de artikelen 26 en 55 van de Wet wapens en munitie.

BESLISSING

Het hof:

Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:

Verklaart zoals hiervoor overwogen bewezen dat de verdachte het onder 1 primair in de eerste plaats en het onder 2 tenlastegelegde heeft begaan.

Verklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezenverklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij.

Verklaart het onder 1 primair in de eerste plaats en het onder 2 bewezenverklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar.

Veroordeelt de verdachte tot een
gevangenisstrafvoor de duur van
5 (vijf) jaren.

Beveelt dat de tijd die door de verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in enige in artikel 27, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht bedoelde vorm van voorarrest is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering zal worden gebracht, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht.

Gelast de bewaring ten behoeve van de rechthebbendevan het in beslag genomen, nog niet teruggegeven voorwerp, te weten: 1 STK Verdovende middelen (Omschrijving: zakje met vermoedelijk LSD).

Vordering van de benadeelde partij [benadeelde 1]

Wijst toe de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij [benadeelde 1] ter zake van het onder 1 primair in de eerste plaats bewezenverklaarde tot het bedrag van
€ 2.500,00 (tweeduizend vijfhonderd euro) ter zake van immateriële schade,waarvoor de verdachte met de mededaders hoofdelijk voor het gehele bedrag aansprakelijk is, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de hierna te noemen aanvangsdatum tot aan de dag der voldoening.

Wijst de vordering van de benadeelde partij tot schadevergoeding ten aanzien van de immateriële schade voor het overige af.

Verklaart de benadeelde partij voor het overige niet-ontvankelijk in de vordering en bepaalt dat de benadeelde partij in zoverre de vordering slechts bij de burgerlijke rechter kan aanbrengen.

Veroordeelt de verdachte in de door de benadeelde partij gemaakte en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog te maken kosten, tot aan de datum van deze uitspraak begroot op nihil.

Legt aan de verdachte de verplichting op om aan de Staat, ten behoeve van het slachtoffer, genaamd [benadeelde 1] , ter zake van het onder 1 primair in de eerste plaats bewezenverklaarde een bedrag te betalen van € 2.500,00 (tweeduizend vijfhonderd euro) als vergoeding voor immateriële schade, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de hierna te noemen aanvangsdatum tot aan de dag der voldoening.

Bepaalt de duur van de gijzeling op ten hoogste 35 (vijfendertig) dagen. Toepassing van die gijzeling heft de verplichting tot schadevergoeding aan de Staat ten behoeve van het slachtoffer niet op.

Bepaalt dat indien en voor zover de verdachte of zijn mededader(s) aan een van beide betalingsverplichtingen hebben voldaan, de andere vervalt.

Bepaalt de aanvangsdatum van de wettelijke rente voor de immateriële schade op 26 augustus 2020.

Dit arrest is gewezen door de meervoudige strafkamer van het gerechtshof Amsterdam, waarin zitting hadden mr. S.M.M. Bordenga, mr. D.A.C. Koster en mr. N.R.A. Meerbeek, in tegenwoordigheid van mr. I.A. de Bruijne, griffier, en is uitgesproken op de openbare terechtzitting van dit gerechtshof van 11 juli 2023.

Mr. Meerbeek is buiten staat dit arrest mede te ondertekenen.

=========================================================================

[…]