ECLI:NL:GHARL:2017:7014

• Datum uitspraak: 15 augustus 2017
• Publicatiedatum: 15 augustus 2017
• Zaaknummer: 200.211.259/01
• Instantie: Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Civiel recht
• Uitkomst: Toewijzend
• Procedures: Hoger beroep
• Rechters: J.H. Kuiper
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl
• Verwijzingen: 4 uitgaand

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Toelaatbaarheid eiswijziging in hoger beroep bij huurovereenkomst woning

In deze civiele zaak gaat het om een geschil tussen appellanten en geïntimeerden over de beëindiging van een huurovereenkomst van een woning aan de [a-straat] 125 te [A]. Appellanten, gezamenlijk eigenaar van de woning, hadden de huur opgezegd wegens dringend eigen gebruik per 1 mei 2016. Geïntimeerden stemden niet in met deze opzegging, waarna appellanten in eerste aanleg de kantonrechter verzochten de huurovereenkomst te beëindigen en ontruiming vast te stellen.

In hoger beroep wijzigden appellanten hun eis via de memorie van grieven, wat door geïntimeerden werd bestreden met het argument dat deze eiswijziging een ontoelaatbare uitbreiding van het partijdebat zou zijn en dat zij daardoor een feitelijke instantie zouden missen. De rolraadsheer oordeelde dat de eiswijziging binnen de wettelijke kaders viel, tijdig was ingediend en geen onredelijke vertraging of bemoeilijking van de verdediging veroorzaakte.

Verder werd overwogen dat het ontbreken van een feitelijke instantie inherent is aan het wettelijke stelsel bij eiswijzigingen in hoger beroep en dat geïntimeerden voldoende gelegenheid hadden zich tegen de gewijzigde eis te verweren. Ook werd benadrukt dat het hoger beroep mede dient om de procesvoering te verbeteren en aan te vullen, en dat de gewijzigde eis geen substantiële uitbreiding van het feitencomplex betrof.

De rolraadsheer verwierp daarom het verzet van geïntimeerden tegen de eiswijziging en verwees de zaak naar de rol voor verdere behandeling, waarbij recht wordt gedaan op de gewijzigde eis van appellanten.

Uitkomst: Het gerechtshof staat de eiswijziging in hoger beroep toe en verwijst de zaak naar de rol voor verdere behandeling.

Uitspraak

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN

locatie Leeuwarden

afdeling civiel recht, handel

zaaknummer gerechtshof 200.211.259/01

(zaaknummer rechtbank Midden-Nederland 4855966 / LC EXPL 16-887)

rolbeschikking van 15 augustus 2017 in de zaak van:

1. [appellant1] ,

wonende te [A] ,

hierna:
[appellant1] , en

2.
[appellant2] ,

wonende te [A] ,

hierna:
[appellant2] ,

appellanten,

in eerste aanleg: eisers,

hierna gezamenlijk te noemen:
[appellanten] c.s. ,

advocaat: mr. A.N. van der Eijk, kantoorhoudend te Almere,

tegen

1. [geïntimeerde1] ,en

2.
[geïntimeerde2] ,

beiden wonende te [A] ,

geïntimeerden,

in eerste aanleg: gedaagden,

hierna gezamenlijk te noemen:
[geïntimeerden] c.s. ,

advocaat: mr. V.C. Hartkamp, kantoorhoudend te Almere.

1. Het geding in hoger beroep

1.1

Het verloop van de procedure is als volgt:

- de dagvaarding in hoger beroep van 25 januari 2017;

- de memorie van grieven, tevens akte inhoudende wijziging eis (met producties);

- de akte uitlaten wijziging eis, waarbij [geïntimeerden] c.s. verzet aantekenen tegen de eiswijziging door [appellanten] c.s.

1.2

Partijen hebben de stukken gefourneerd voor het geven van een rolbeschikking op het verzet tegen de eiswijziging. In het procesdossier van [geïntimeerden] c.s. ontbreken de stukken van de procedure in hoger beroep. Voor de ontbrekende gedingstukken heeft de rolraadsheer zich verlaten op het door [appellanten] c.s. overgelegde procesdossier.

2. De beoordeling

2.1

Het gaat in deze zaak in het kort om het volgende.

2.2

[appellant1] en [appellant2] hebben gezamenlijk de eigendom van de woning aan de [a-straat] 125 te [A] (hierna: de woning). [appellant1] heeft ter zake van de woning een huurovereenkomst gesloten met [geïntimeerden] c.s. In de huurovereenkomst is onder meer opgenomen dat [geïntimeerden] c.s. de woning huren voor een bepaalde periode van vijf jaar, ingaande 1 mei 2011 en eindigend op 1 mei 2016.

2.3

Namens [appellant1] heeft mr. H.A. Verbeek, kandidaat-notaris te Lelystad, bij brief van 29 september 2015 de huur van de woning opgezegd tegen 1 mei 2016. In de brief is als grond voor de opzegging vermeld: dringend nodig voor eigen gebruik van de verhuurder.

2.4

[geïntimeerden] c.s. hebben niet ingestemd met de huuropzegging. [appellanten] c.s. hebben [geïntimeerden] c.s. daarop in eerste aanleg in rechte betrokken en gevorderd (samengevat) dat de kantonrechter bepaalt dat de huurovereenkomst is beëindigd en daarbij het tijdstip van de ontruiming vaststelt, met nevenvorderingen.

2.5

In de memorie van grieven, tevens akte inhoudende wijziging eis, hebben [appellanten] c.s. hun eis op de in dat processtuk aangegeven wijze gewijzigd.

2.6

[geïntimeerden] c.s. verzetten zich tegen de eiswijziging van [appellanten] c.s. in hoger beroep, stellende (samengevat) dat de gewijzigde eis een ontoelaatbare uitbreiding van het partijdebat inhoudt en dat [geïntimeerden] c.s. een feitelijke instantie missen.

2.7

De rolraadsheer overweegt dat op grond van art. 130 lid 1 Rv juncto art. 353 lid 1 Rv aan de appellant in principaal of incidenteel appel de bevoegdheid toekomt zijn eis of de gronden daarvan te wijzigen. De toelaatbaarheid van een eiswijziging moet, zo nodig ambtshalve, mede worden beoordeeld in het licht van de herstelfunctie van het hoger beroep. De grenzen van het toelaatbare worden echter overschreden indien de eiswijziging leidt tot onredelijke vertraging van het geding en/of tot onredelijke bemoeilijking van de verdediging.

2.8

De bevoegdheid om de eis of de gronden daarvan te wijzigen is in hoger beroep in die zin beperkt, dat de eiswijziging niet later dan bij memorie van grieven of antwoord dient plaats te vinden. Dit geldt ook als de vermeerdering van eis slechts betrekking heeft op de grondslag van hetgeen ter toelichting van de vordering door de oorspronkelijke eisende partij is gesteld. Op deze "in beginsel strakke regel" kunnen onder omstandigheden uitzonderingen worden aanvaard. In alle gevallen geldt dat de eisverandering of -vermeerdering niet in strijd mag komen met de eisen van een goede procesorde (zie o.a. HR 20 juni 2008, ECLI:NL:HR:2008:BC4959).

2.9

De eiswijziging van [appellanten] c.s. voldoet aan de in 2.8 vermelde "in beginsel strakke regel", nu [appellanten] c.s. de eiswijziging in hun memorie van grieven, tevens akte inhoudende wijziging eis, hebben opgenomen en toegelicht. Het geding in hoger beroep wordt in zoverre dan ook niet vertraagd door de eiswijziging/vermeerdering.

2.1

Waar [geïntimeerden] c.s. stellen dat hun door de eisvermeerdering een feitelijke instantie wordt onthouden, oordeelt de rolraadsheer dat aan het wettelijk stelsel inherent is dat op de gewijzigde eis slechts door het hof als feitelijke instantie recht wordt gedaan. Het gemis van een feitelijke instantie is op zichzelf dan ook niet doorslaggevend. [geïntimeerden] c.s. krijgen immers voldoende gelegenheid om zich bij memorie van antwoord adequaat te verweren tegen de gewijzigde vordering van [appellanten] c.s.

2.11

Anders dan [geïntimeerden] c.s. kennelijk menen, is het niet in strijd met de goede procesorde dat [appellant1] in hoger beroep komt met een wijziging c.q. aanvulling van zijn vordering. Het hoger beroep biedt de appellerende partij immers mede de gelegenheid voor het verbeteren en aanvullen van hetgeen zij zelf bij de procesvoering in eerste aanleg heeft gedaan of nagelaten. Ook geldt dat een verandering of vermeerdering van eis (zelfs nadat van grieven of van antwoord is gediend) toelaatbaar kan zijn, indien de eisverandering of -vermeerdering ertoe strekt te voorkomen dat een nieuwe procedure zou moeten worden aangespannen (HR 19 juni 2009, ECLI:NL:HR:2009:BI8771). Tegen deze achtergrond bezien kan van een ontoelaatbare uitbreiding van het partijdebat als gevolg van de gewijzigde vordering naar het oordeel van de rolraadsheer niet worden gesproken, noch van een substantiële uitbreiding van het feitencomplex. De hoogte van de huur per 1 mei 2016 en de contractuele bepalingen ter zake van de huurverhoging waren immers ook in eerste aanleg reeds onderwerp van het partijdebat.

2.12

In de bezwaren van [geïntimeerden] c.s. ziet de rolraadsheer dan ook geen aanleiding voor het oordeel dat zij door de eiswijziging van [appellanten] c.s. onredelijk in hun verdediging worden bemoeilijkt en/of dat het geding er onredelijk door zal worden vertraagd. Ambtshalve ziet de rolraadsheer evenmin grond voor een dergelijk oordeel.

2.13

De conclusie luidt dat de bezwaren van [geïntimeerden] c.s. tegen de eiswijziging van [appellanten] c.s. zullen worden verworpen. Het hof zal in appel derhalve recht doen op de gewijzigde eis van [appellanten] c.s.. De zaak zal naar de rol worden verwezen om voort te procederen.

De beslissing

De rolraadsheer:

verwerpt de bezwaren van [geïntimeerden] c.s. tegen de eiswijziging van [appellanten] c.s. in hoger beroep;

verwijst de zaak naar de rol van
26 september 2017 voor memorie van antwoord.

Deze rolbeschikking is gegeven door mr. J.H. Kuiper, rolraadsheer, en uitgesproken op de openbare terechtzitting van dit hof van dinsdag 15 augustus 2017 in bijzijn van de griffer.