Uitspraak
GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN
locatie Arnhem
afdeling civiel recht
zaaknummer gerechtshof 200.298.013
(zaaknummer rechtbank Gelderland 9186775)
beschikking van 28 september 2023
inzake
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
[verzoekster] B.V.,
gevestigd in [vestigingsplaats] ,
verzoekster in hoger beroep,
verzoekster in hoger beroep,
verder te noemen: [verzoekster] ,
advocaat: mr. W.B. Brusse te Almelo.
Als belanghebbende is aangemerkt:
[de rechthebbende] ,
wonende in [woonplaats1] ,
verder te noemen: rechthebbende.
1.De procedure bij de rechtbank
Het hof verwijst voor de procedure bij de rechtbank naar de beschikking van de kantonrechter (rechtbank Gelderland, team bewind en erfrecht, zittingsplaats Zutphen) van 29 april 2021, uitgesproken onder voormeld zaaknummer, hierna ook te noemen: de bestreden beschikking.
2.De procedure bij het hof
Het hof heeft op 28 juli 2021 het beroepschrift met producties ontvangen.
3.Feiten
3.1
De goederen van de rechthebbende zijn onder bewind gesteld. [naam1] was bewindvoerder. [naam1] heeft in verband met persoonlijke redenen de kantonrechter verzocht om haar als bewindvoerder te ontslaan met benoeming van [verzoekster] als opvolgend bewindvoerder. Het betreft dus een ontslag en opvolging op eigen verzoek.
3.2
Bij de bestreden beschikking heeft de kantonrechter, voor zover hier van belang:
- op eigen verzoek, met ingang van 15 mei 2021, [naam1] ontslagen als
bewindvoerder ten behoeve van rechthebbende;
- met ingang van 15 mei 2021 tot opvolgend bewindvoerder benoemd over
rechthebbende: [verzoekster] B.V., correspondentieadres: [adres]
;
- bepaald dat de ontslagen bewindvoerder binnen twee maanden na ontslagdatum
eindrekening en -verantwoording dient af te leggen over het gevoerde beheer aan de opvolgend bewindvoerder;
- bepaald dat de beloning voor aanvangswerkzaamheden niet ten laste van het vermogen van rechthebbende mag worden gebracht;
- bepaald dat aan de ontslagen bewindvoerder geen beloning toekomt voor het opmaken van de eindrekening en verantwoording;
- de jaarbeloning van de bewindvoerder vastgesteld overeenkomstig artikel 3 lid 2 sub Pro a
van de Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren.
4.Omvang van het geschil
[verzoekster] is met twee grieven in hoger beroep gekomen van de bestreden beschikking. [verzoekster] verzoekt het hof om de bestreden beschikking te vernietigen en alsnog aan haar een beloning toe te kennen voor de aanvangswerkzaamheden overeenkomstig het bepaalde in de Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren, te vermeerderen met de toepasselijke indexering van de beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren 2020, overeenkomstig de Regeling van de Minister voor Rechtsbescherming van 10 oktober 2020, nr. 2711713, houdende wijziging van de beloningen in de Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren, kosten rechtens.
5.De motivering van de beslissing
5.1
In geschil is of in de situatie(s) dat een bewindvoerder op eigen verzoek wordt ontslagen, de opvolgend bewindvoerder aanspraak kan maken op een vergoeding voor aanvangskosten en zo ja, voor welk bedrag. De beslissing van de kantonrechter komt erop neer dat de opvolgend bewindvoerder deze vergoeding niet ontvangt.
5.2
In artikel 1:447 lid 1 van Pro het Burgerlijk Wetboek (BW) is bepaald dat de bewindvoerder aanspraak heeft op beloning overeenkomstig de regels die daaromtrent bij regeling van Onze Minister van Veiligheid en Justitie zijn vastgesteld. Per 1 januari 2015 geldt de Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie van 4 november 2014, nr. 577811 (hierna: de Regeling).
5.3
Op grond van artikel 3 lid 1 van Pro de Regeling stelt de kantonrechter die de bewindvoerder, bedoeld in artikel 1:435 lid 7 BW Pro, benoemt, diens beloning vast overeenkomstig het bepaalde in het tweede tot en met vijfde lid. In artikel 3 lid 5 van Pro de Regeling is bepaald dat de kantonrechter naast de jaarbeloning in voorkomende gevallen een beloning voor aanvangswerkzaamheden toekent.
5.4
Uit (de toelichting bij) de Regeling volgt dat uitgangspunt is dat de beloning voor de bewindvoering voor rekening komt van de rechthebbende. Indien de rechthebbende de kosten van de beloning zelf niet kan dragen, komen die kosten in aanmerking voor vergoeding uit de bijzondere bijstand. Voor het jaar 2021 bedraagt de in de Regeling neergelegde beloning voor aanvangswerkzaamheden € 559,-.
5.5
De Hoge Raad heeft in zijn uitspraak van 23 juni 2023 [1] over de beloning voor aanvangswerkzaamheden als volgt geoordeeld.
“Uit de toelichting op de Regeling beloning blijkt (a) dat de regeling als bindend instrument is ingevoerd om de rechtsverscheidenheid terug te dringen die tot dan toe gold; (b) dat uitgangspunt van de regeling is dat de bewindvoerder adequaat wordt beloond voor de uitoefening van zijn taken; (c) dat aan de regeling een forfaitair systeem ten grondslag ligt, waarbij de beloning geldt als een gemiddelde, met als doel de administratieve afhandeling te vereenvoudigen en de regeldruk voor bewindvoerders en de rechterlijke macht te verminderen. (hof: de Hoge Raad verwijst in de hier opgenomen voetnoot 3 naar: Toelichting, Stcrt. 10 november 2014, nr. 32149, p. 6.)
Hieruit volgt dat ook een opvolgende bewindvoerder recht heeft op een adequate beloning voor aanvangswerkzaamheden die hij moet verrichten. Ook volgt hieruit dat bij de toekenning van die beloning en de bepaling van de hoogte daarvan rechtsverscheidenheid moet worden voorkomen, en dat is gekozen voor een forfaitair systeem omdat dit eenvoudig is te hanteren en leidt tot een gemiddeld genomen adequate beloning. Met deze uitgangspunten strookt, mede gezien de omstandigheid dat de wetgever geen onderscheid heeft gemaakt tussen aanvangswerkzaamheden die een bewindvoerder aan het begin van een bewind moet verrichten en aanvangswerkzaamheden die een opvolgende bewindvoerder tijdens dat bewind moet verrichten, dat ook de eerste werkzaamheden van een opvolgende bewindvoerder vallen onder de reikwijdte van het begrip ‘aanvangswerkzaamheden’ in art. 3 lid Pro 5, onder a, Regeling beloning. Dit geldt ongeacht de reden van de opvolging van de voormalige bewindvoerder en ongeacht wie het ontslag heeft verzocht”.
5.6
Dit betekent dat [verzoekster] als opvolgend bewindvoerder aanspraak heeft op een volledige vergoeding voor aanvangswerkzaamheden volgens artikel 3 lid 5 van Pro de Regeling.
6.De slotsom
6.1
Op grond van hetgeen hiervoor is overwogen, slagen de grieven. Het hof zal de bestreden beschikking, voor zover aan zijn oordeel onderworpen, vernietigen en beslissen als volgt.
6.2
Het hof zal de proceskosten in hoger beroep compenseren.
7.De beslissing
Het hof, beschikkende in hoger beroep:
vernietigt de beschikking van de kantonrechter (rechtbank Gelderland, team bewind en erfrecht, zittingsplaats Zutphen) van 29 april 2021, voor zover aan het oordeel van het hof onderworpen, en in zoverre opnieuw beschikkende:
bepaalt dat de opvolgend bewindvoerder aanspraak kan maken op de in artikel 3 lid Pro 5, onder a, in de Regeling genoemde beloning voor aanvangswerkzaamheden van € 559,-;
verklaart deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad;
compenseert de kosten van het geding in hoger beroep in die zin, dat iedere partij de eigen kosten draagt;
wijst het meer of anders verzochte af.
Deze beschikking is gegeven door mrs. P.B. Kamminga, R. Prakke-Nieuwenhuizen en
E. de Boer, bijgestaan door mr. I.T.M.W. Smulders-Jacobs als griffier, en is op 28 september 2023 uitgesproken in het openbaar in tegenwoordigheid van de griffier.