Uitspraak
Afdeling strafrecht
Parketnummer: 21-000270-22
Uitspraakdatum: 17 maart 2026
TEGENSPRAAK
Arrestvan de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof ArnhemLeeuwarden, zittingsplaats Arnhem, gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de meervoudige kamer van de rechtbank Overijssel, zittingsplaats Zwolle, van 10 januari 2022 met parketnummer 08-997031-19 in de strafzaak tegen:
[verdachte] ,
geboren op [geboortedag] 1986 in [geboorteplaats] ,
wonende in [adres] .
Hoger beroep
Verdachte en de officier van justitie hebben hoger beroep ingesteld tegen het vonnis van de meervoudige kamer van de rechtbank Overijssel.
Onderzoek van de zaak
Het hof heeft bij de beslissing betrokken wat besproken is op de zittingen van het hof van 3 februari 2026 en 17 maart 2026 en de zittingen bij de rechtbank.
Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal. Deze vordering is na voorlezing aan het hof overhandigd. Verder heeft het hof kennisgenomen van wat door verdachte en zijn raadslieden, mr. M.G. Bischop en mr. A.C. Huisman, is aangevoerd.
Vonnis
De rechtbank heeft verdachte in eerste aanleg veroordeeld voor:
- valsheid in geschrifte, begaan door een rechtspersoon, terwijl verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd (feit 1 subsidiair);
- opzettelijk gebruikmaken van een vals geschrift, als bedoeld in artikel 225, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, als ware het echt en onvervalst, begaan door een rechtspersoon, terwijl verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd (feit 2 subsidiair).
De rechtbank heeft verdachte veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van één maand, met een proeftijd van twee jaren, in combinatie met een taakstraf van honderd uren, met aftrek van de tijd die verdachte in verzekering heeft doorgebracht.
Het hof komt in dit arrest tot een andere beslissing over het bewijs en de strafoplegging dan de rechtbank. Het hof vernietigt daarom het vonnis en doet opnieuw recht.
Tenlastelegging
De verdenking komt erop neer, kort en zakelijk weergegeven, dat verdachte:
- feit 1: samen met anderen of alleen vervoersbewijzen dierlijke meststoffen (hierna: VDM’s) valselijk heeft opgemaakt en/of heeft vervalst en/of valselijk heeft doen opmaken, dan wel samen met anderen of alleen opdracht heeft gegeven tot en/of feitelijke leiding heeft gegeven aan het valselijk opmaken en/of vervalsen en/of valselijk doen opmaken van VDM’s;
- feit 2: samen met anderen of alleen opzettelijk van die valselijk opgemaakte en/of vervalste VDM’s gebruik heeft gemaakt en/of gebruik heeft doen maken, dan wel samen met anderen of alleen opdracht heeft gegeven tot en/of feitelijke leiding heeft gegeven aan het gebruikmaken en/of gebruik doen maken van die valselijk opgemaakte en/of vervalste VDM’s.
Voluit is aan verdachte ten laste gelegd dat:
1. primair
Hij op één of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 01 oktober 2018 tot en met 23 maart 2019 te [plaats 1] , [gemeente 1] en/of te [plaats 2] , [gemeente 2] , althans in Nederland
tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen,
989, althans 12, althans een groot aantal, geschrift(en) dat/die bestemd was/waren om tot bewijs van enig te dienen, waaronder
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 08 februari 2019, [nummer 1] , (pag 4042, Ordner 12 zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 21 maart 2019, [nummer 2] , (pag 4045, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 27 december 2018, [nummer 3] , (pag 4048, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 december 2018, [nummer 4] , (pag 4051, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 5] , (pag 4054, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 01 oktober 2018, [nummer 6] , (pag 4056, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 18 oktober 2018, [nummer 7] , (pag 4059, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 oktober 2018, [nummer 8] , (pag 4061, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 26 oktober 2018, [nummer 9] , (pag 4064, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 10] , (pag 4067, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 05 oktober 2018, [nummer 11] , (pag 4070, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 30 januari 2019, [nummer 12] , (pag 4073, Ordner 12, zaak ZD3),
(telkens) valselijk heeft opgemaakt en/of heeft vervalst en/of valselijk heeft doen opmaken door
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 08 februari 2019, [nummer 1] ,in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 1] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 21 maart 2019, [nummer 2] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 1] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 27 december 2018, [nummer 3] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 1] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 december 2018, [nummer 4] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 1] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 5] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 2] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 01 oktober 2018, [nummer 6] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 2] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 18 oktober 2018, [nummer 7] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 2] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 oktober 2018, [nummer 8] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 2] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 26 oktober 2018, [nummer 9] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 3] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 10] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 3] , en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 05 oktober 2018, [nummer 11] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 3] , en/of
- een vervoersbewijsdierlijke meststoffen gedateerd op 30 januari 2019, [nummer 12] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 3] ,
dit terwijl in alle voornoemde gevallen de mest geen pure vleesvarkensmest betrof en derhalve de onjuiste mestcode was vermeld, met het oogmerk om deze als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken;
1. subsidiair
[medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] op één of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 01 oktober 2018 tot en met 23 maart 2019 te [plaats 1] , [gemeente 1] en/of te [plaats 2] , [gemeente 2] , althans in Nederland
[medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] op één of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 01 oktober 2018 tot en met 23 maart 2019 te [plaats 1] , [gemeente 1] en/of te [plaats 2] , [gemeente 2] , althans in Nederland
tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen,
989, althans 12, althans een groot aantal, geschrift(en) dat/die bestemd was/waren om tot bewijs van enig te dienen, waaronder
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 08 februari 2019, [nummer 1] , (pag 4042, Ordner 12 zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 21 maart 2019, [nummer 2] , (pag 4045, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 27 december 2018, [nummer 3] , (pag 4048, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 december 2018, [nummer 4] , (pag 4051, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 5] , (pag 4054, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 01 oktober 2018, [nummer 6] , (pag 4056, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 18 oktober 2018, [nummer 7] , (pag 4059, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 oktober 2018, [nummer 8] , (pag 4061, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 26 oktober 2018, [nummer 9] , (pag 4064, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 10] , (pag 4067, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 05 oktober 2018, [nummer 11] , (pag 4070, Ordner 12, zaak ZD3), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 30 januari 2019, [nummer 12] , (pag 4073, Ordner 12, zaak ZD3),
(telkens) valselijk heeft opgemaakt en/of heeft vervalst en/of valselijk heeft doen opmaken door
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 08 februari 2019, [nummer 1] ,in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 1] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 21 maart 2019, [nummer 2] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 1] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 27 december 2018, [nummer 3] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 1] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 december 2018, [nummer 4] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 1] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 5] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 2] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 01 oktober 2018, [nummer 6] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 2] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 18 oktober 2018, [nummer 7] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 2] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 oktober 2018, [nummer 8] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 2] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 26 oktober 2018, [nummer 9] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 3] , en/of
- op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 10] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 3] , en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 05 oktober 2018, [nummer 11] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 3] , en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 30 januari 2019, [nummer 12] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 3] ,
dit terwijl in alle voornoemde gevallen de mest geen pure vleesvarkensmest betrof en derhalve de onjuiste mestcode was vermeld,
met het oogmerk om deze als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken,
zulks terwijl verdachte, tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen, tot voren omschreven feit opdracht heeft gegeven en/of aan die verboden gedraging feitelijk leiding heeft gegeven;
2. primair
Hij op een of meer tijdstip(en) in of omstreeks de periode van 01 oktober 2018 tot en met 23 april 2019 te [plaats 1] [gemeente 1] , althans in Nederland,
Hij op een of meer tijdstip(en) in of omstreeks de periode van 01 oktober 2018 tot en met 23 april 2019 te [plaats 1] [gemeente 1] , althans in Nederland,
tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen,
(telkens) opzettelijk gebruik heeft gemaakt en/of gebruik heeft doen maken van 989, althans 12, althans een groot aantal, valselijk opgemaakte geschrift(en) en/of vervalst(e) geschrift(en),
dat/die bestemd was/waren om tot bewijs van enig feit te dienen, als was/waren deze echt en onvervalst, door, waaronder,
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 08 februari 2019, [nummer 1] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] (pag 4042, Ordner 12 zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/ doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524- B01 201672621 excelbestand [regel 1] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 21 maart 2019, [nummer 2] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] , (pag 4045, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/ doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 2] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 27 december 2018, [nummer 3] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] , (pag 4048, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/ te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 3] ) en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 december 2018, [nummer 4] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] , (pag 4051, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 4] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 5] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4054, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 5] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 01 oktober 2018, [nummer 6] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4056, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 6] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 18 oktober 2018, [nummer 7] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4059, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 7] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 oktober 2018, [nummer 8] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4061, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 8] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 26 oktober 2018, [nummer 9] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 3] , (pag 4064, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV524-B01 201672621, excelbestand [regel 9] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 10] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 3] , (pag 4067, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 10] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 05 oktober 2018, [nummer 11] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 3] , (pag 4070, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/ te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 11] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 30 januari 2019, [nummer 12] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 3] , (pag 4073, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 12] );
2. subsidiair
[medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] op een of meer tijdstip(en) in of omstreeks de periode van 01 oktober 2018 tot en met 23 april 2019 te [plaats 1] [gemeente 1] , althans in Nederland,
[medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] op een of meer tijdstip(en) in of omstreeks de periode van 01 oktober 2018 tot en met 23 april 2019 te [plaats 1] [gemeente 1] , althans in Nederland,
tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen,
(telkens) opzettelijk gebruik heeft gemaakt en/of gebruik heeft doen maken van 989, althans 12, althans een groot aantal, valselijk opgemaakte geschrift(en) en/of vervalst(e) geschrift(en),
dat/die bestemd was/waren om tot bewijs van enig feit te dienen, als was/waren deze echt en onvervalst, door, waaronder,
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 08 februari 2019, [nummer 1] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] (pag 4042, Ordner 12 zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/ doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524- B01 201672621 excelbestand [regel 1] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 21 maart 2019, [nummer 2] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] , (pag 4045, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/ doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 2] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 27 december 2018, [nummer 3] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] , (pag 4048, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/ te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 3] ) en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 december 2018, [nummer 4] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] , (pag 4051, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 4] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 5] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4054, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 5] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 01 oktober 2018, [nummer 6] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4056, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 6] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 18 oktober 2018, [nummer 7] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4059, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 7] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 oktober 2018, [nummer 8] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4061, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 8] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 26 oktober 2018, [nummer 9] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 3] , (pag 4064, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV524-B01 201672621, excelbestand [regel 9] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 10] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 3] , (pag 4067, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 10] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 05 oktober 2018, [nummer 11] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 3] , (pag 4070, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/ te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 11] ), en/of
- een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 30 januari 2019, [nummer 12] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 3] , (pag 4073, Ordner 12, zaak ZD3),
te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 12] ),
zulks terwijl verdachte, tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen, tot voren omschreven feit opdracht heeft gegeven en/of aan die verboden gedraging feitelijk leiding heeft gegeven.
Vrijspraak
Standpunt van de advocaat-generaal
De advocaat-generaal heeft overeenkomstig een door haar overgelegd schriftelijk requisitoir gerekwireerd tot bewezenverklaring van het onder 1 en 2 primair tenlastegelegde. Gelet op de manier waarop de ondernemingen van het [concern] waren ingericht en de wijze waarop binnen deze bedrijven werd gewerkt, is sprake van een nauwe en bewuste samenwerking tussen verdachte en de andere betrokken (rechts)personen.
Standpunt van de verdediging
De raadslieden hebben overeenkomstig een door hen overgelegde pleitnota aangevoerd dat verdachte dient te worden vrijgesproken van het onder 1 en 2 tenlastegelegde. Het bewijs ontbreekt dat op de specifieke ten laste gelegde vervoersbewijzen een onjuiste mestcode is gebruikt, aangezien op de bewuste locatie sprake was van dubbele mestopslag en slechts een van de opslagmogelijkheden mengmest bevatte. Verder zijn de VDM’s wellicht onvolledig ingevuld, maar zij zijn daarmee nog niet vals. In ieder geval heeft de rechtspersoon geen opzet gehad op het valselijk opmaken van VDM’s. Daarnaast is er geen sprake van medeplegen door verdachte, omdat zijn materiële en intellectuele bijdrage nihil is geweest. Verdachte kan evenmin worden aangemerkt als feitelijke leidinggever.
Overwegingen van het hof
Het hof heeft niet uit het onderzoek op de zitting door de inhoud van wettige bewijsmiddelen de overtuiging gekregen dat verdachte het onder 1 primair, 1 subsidiair, 2 primair en 2 subsidiair tenlastegelegde heeft begaan. Daarom spreekt het hof verdachte daarvan vrij.
Ingevolge artikel 50, eerste lid, van de Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet moet een vracht dierlijke meststoffen tijdens het vervoer vergezeld gaan van een op die vracht betrekking hebbend vervoersbewijs (het VDM), dat overeenkomstig de regels gesteld bij of krachtens paragraaf 2 van hoofdstuk IX van dit besluit (over het vervoer van meststoffen) is opgemaakt.
Ingevolge artikel 53, derde lid, van het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet moet een VDM in ieder geval gegevens bevatten over de hoeveelheid meststoffen (onderdeel c) en het soort meststoffen (onderdeel d).
Het bij ministeriële regeling vastgestelde VDMformulier biedt door middel van vier invulvelden ruimte om (vier) mestcodes met daarbij behorende percentages in te vullen.
Artikel 53, eerste lid, van het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet bepaalt dat ter zake van het vervoer van een vracht dierlijke meststoffen door de leverancier, de vervoerder en de afnemer gezamenlijk een vervoersbewijs wordt opgemaakt, en artikel 50, eerste lid, van dat besluit bepaalt dat een vracht dierlijke meststoffen tijdens het vervoer vergezeld gaat van een op de vracht betrekking hebbend vervoersbewijs, dat overeenkomstig de regels gesteld bij of krachtens paragraaf 2 van hoofdstuk IX van het besluit is opgemaakt.
Artikel 54 van Pro het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet biedt de grondslag voor het stellen van regels over het vervoerbewijs en de manier en het tijdstip waarop de op het vervoersbewijs ingevulde gegevens en de overige ter zake van een vracht dierlijke meststoffen te verstrekken gegevens worden ingediend.
Deze nadere regels zijn de voorschriften van de artikelen 60 tot en met 67 van de Uitvoeringregeling Meststoffenwet.
Artikel 61, eerste lid, van de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet houdt in – voor zover hier van belang – dat uiterlijk bij het laden van de dierlijke meststoffen op het vervoersbewijs dierlijke meststoffen de gegevens van de leverancier, de mestcode van het soort meststoffen en het nettogewicht van de meststoffen worden ingevuld.
Gelet op de verklaringen van [naam] en [verdachte] , in samenhang bezien met de observaties bij de mestopslag in [plaats 3] en de bij de doorzoeking aangetroffen VDM’s, stelt het hof vast dat in de periode van 1 oktober 2018 tot en met 23 maart 2019 meerdere transporten met mest zijn uitgevoerd vanaf de mestopslag van [medeverdachte 1] in [plaats 3] naar verschillende afnemers in het land.
Op de zitting is naar voren gebracht dat op deze locatie twee voorzieningen voor de opslag van mest aanwezig zijn en dat de ene was gevuld met alleen drijfmest afkomstig van vleesvarkens – waarop één mestcode (mestcode 50) van toepassing is – en de ander met een mengsel van verschillende soorten varkensmest, waarop verschillende mestcodes van toepassing zijn (zoals een mengsel van vleesvarkensdrijfmest (mestcode 50) en fokzeugenmest (mestcode 46)).
In de ten laste gelegde periode hebben vanaf de opslag in [plaats 3] 989 transporten met mest plaatsgevonden waarbij op het VDM telkens één mestcode is vermeld (eenmaal mestcode 46 en op de andere VDM’s steeds mestcode 50). Naar het oordeel van het hof kan als vaststaand worden aangenomen dat het bij deze transporten in een (groot) deel van de gevallen ging om een transport van een mengsel van verschillende soorten varkensmest met verschillende mestcodes waaronder drijfmest van vleesvarkens met mestcode 50.
Op basis van de processtukken en het onderzoek op de zitting is aannemelijk geworden dat, zoals verdachte heeft verklaard, in de ten laste gelegde periode het gebruik van een enkele mestcode bij het vervoer van een mengsel van verschillende soorten varkensmest landelijk gezien (veel) vaker voorkwam. Voor de afnemers van mest waren met name de totale hoeveelheid en de kilogrammen fosfaat en stikstof van belang. Mesttransporten werden bemonsterd, aan de hand waarvan de chemische samenstelling van de lading werd bepaald en vastgelegd. De mestcodes van een VDM werden niet voor de mestboekhouding gebruikt. De verklaring van verdachte hierover wordt ondersteund door de verklaring bij de raadsheercommissaris van [getuige 1] , adviseur mestregelgeving. [getuige 2] , manager bij [brancheorganisatie] , heeft bij de raadsheer-commissaris verklaard dat het VDM niet altijd volledig kan worden ingevuld omdat het formulier niet meer dan vier velden voor het vermelden van een mestcode bevat en dat niet is geregeld hoe het VDM moet worden ingevuld in geval van mengmest met meer dan vier soorten mest.
Het VDM biedt, en bood in de periode waar het hier om gaat, de mogelijkheid om bij het vervoer van een mengsel van dierlijke meststoffen vier mestcodes met een bijbehorend percentage te vermelden. In het licht van artikel 61, eerste lid, van de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet vloeit hieruit naar het oordeel van het hof redelijkerwijs voort dat de – maximaal vier – in een bepaalde vracht meest voorkomende soorten mest op het VDM moeten worden ingevuld op basis van het (geschatte) percentage van hun aanwezigheid daarin. [getuige 2] heeft verklaard dat [brancheorganisatie] inmiddels, sinds het onderhavige opsporingsonderzoek, in lijn hiermee adviseert om bij mengmest gebruik te maken van de (vier) invulvelden op het VDM en afhankelijk van de samenstelling van het mengmest twee, drie of vier mestcodes van de meest dominante mestsoorten in te vullen. Ter zitting heeft verdachte verklaard dat [medeverdachte 1] dit advies heeft opgevolgd.
Als mengmest wordt vervoerd en op de begeleidende VDM alleen mestcode 50 is vermeld, is het VDM onvolledig ingevuld. Naar het oordeel van het hof kan een dergelijk onvolledig ingevuld VDM echter niet zonder meer worden aangemerkt als een valselijk opgemaakt geschrift als bedoeld in artikel 225 van Pro het Wetboek van Strafrecht. Het hof acht niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte en zijn medeverdachten bij het vervoer van een mengsel van verschillende soorten varkensmest met het achterwege laten van het vermelden van één, twee of drie andere mestcodes, het opzet hadden te verhullen dat sprake was van een dergelijk mengsel om een effectieve toepassing van de wet- en regelgeving over het transport van mest te ontgaan. Zoals gezegd, werden de bemonsteringen van de lading geanalyseerd en er is geen aanwijzing dat de ten laste gelegde VDM’s overigens onjuistheden zouden bevatten. In het dossier zijn bovendien geen aanknopingspunten te vinden voor de gedachte dat de boekhouding van de betrokken mestopslag ten aanzien van de hoeveelheden chemische stoffen en mest niet sluitend was.
Vanwege het ontbreken van het bewijs van het opzet op het valselijk opmaken van de ten laste gelegde VDM’s, ontbreekt ook het bewijs van het opzettelijk gebruikmaken van valselijk opgemaakte VDM’s, zoals in verschillende varianten onder 2 is ten laste gelegd.
Het hof acht dus niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 1 en 2 tenlastegelegde heeft begaan en spreekt verdachte daarvan vrij.
BESLISSING
Het hof:
Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:
Verklaart niet bewezen dat verdachte het onder 1 primair, 1 subsidiair, 2 primair en 2 subsidiair tenlastegelegde heeft begaan en spreekt verdachte daarvan vrij.
Aldus gewezen door
mr. N.C. van Lookeren Campagne, voorzitter,
mr. Th.C.M. Willemse en mr. J. Corthals, raadsheren,
in tegenwoordigheid van mr. A.S. Janssen, griffiers,
en op 17 maart 2026 ter openbare terechtzitting uitgesproken.