Uitspraak
PROMIS
Rolnummer: 22-000522-13 PO
Parketnummer: 10-750178-06
Datum uitspraak: 29 maart 2018
TEGENSPRAAK
Gerechtshof Den Haag
meervoudige kamer voor strafzaken
Arrest
gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Rotterdam van 22 januari 2013 in de ontnemingszaak tegen de veroordeelde:
[verdachte],
geboren te [geboorteplaats] (Turkije) op [geboortejaar] 1972,
[adres].
Procesgang
Bij arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken van dit gerechtshof Den Haag van 29 maart 2018 is de veroordeelde, voor zover hier van belang, ter zake van het in zijn strafzaak onder 1, 2, 3, 4, 5 en 6 bewezen verklaarde, gekwalificeerd als:
mensenhandel, terwijl het feit wordt gepleegd door twee of meer verenigde personen, meermalen gepleegd [1] ,
veroordeeld tot gevangenisstraf voor de duur van dertig maanden, met aftrek van voorarrest, waarvan vijftien maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaren, met de bijzondere voorwaarde dat de veroordeelde een geldbedrag van € 25.000,00 zal storten op de bankrekening van het Schadefonds geweldsmisdrijven.
De in eerste aanleg ingediende vordering van het openbaar ministerie houdt in dat aan de veroordeelde de verplichting zal worden opgelegd tot betaling aan de Staat van een bedrag van in totaal EUR 29.203,00 (negenentwintigduizend tweehonderddrie euro), ter ontneming van het door de veroordeelde wederrechtelijk verkregen voordeel uit de in zijn strafzaak onder 1, 2, 3, 4, 5 en 6 bewezen verklaarde feiten en voor een soortgelijk feit.
De rechtbank Rotterdam heeft bij vonnis van 22 januari 2013 het bedrag waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat vastgesteld op EUR 29.203,00 en ter ontneming van dat wederrechtelijk verkregen voordeel aan de veroordeelde de verplichting opgelegd tot betaling aan de Staat van een bedrag van EUR 29.203,00.
Namens de veroordeelde is tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.
Onderzoek van de zaak
Deze beslissing is genomen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg en het onderzoek ter terechtzittingen in hoger beroep op 30 april 2015, 8 maart 2018 en 15 maart 2018.
Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de veroordeelde naar voren is gebracht.
Vordering van het Openbaar Ministerie
De oorspronkelijke vordering van het Openbaar Ministerie houdt in dat het bedrag, waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel als bedoeld in artikel 36e, lid 1 en 2 van het Wetboek van Strafrecht wordt geschat, zal worden vastgesteld op € 29.203,00 en dat aan de veroordeelde de verplichting zal worden opgelegd tot betaling aan de Staat van dat bedrag.
De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het vonnis waarvan beroep zal worden bevestigd, behoudens een korting van € 2.500,00 ten aanzien van de betalingsverplichting aan de Staat.
Beoordeling van het vonnis
Het vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven, omdat het hof zich daarmee niet verenigt.
Vaststelling van het wederrechtelijk verkregen voordeel
Gebleken is dat de veroordeelde door middel van en uit de baten van de hiervoor vermelde strafbare feiten wederrechtelijk voordeel heeft verkregen. Dit voordeel dient te worden ontnomen.
Het hof ziet aanleiding het door de veroordeelde te betalen bedrag vast te stellen op een lager bedrag dan de advocaat-generaal heeft gevorderd, te weten op € 6.854,00 (zesduizend achthonderdvierenvijftig euro).
Deze schatting is gegrond op de feiten en omstandigheden die zijn vervat in de inhoud van de (in de voetnoten vermelde) wettige bewijsmiddelen, daarmee redengevende feiten en omstandigheden. Met betrekking tot de berekening van het geschatte voordeel wordt nader het volgende overwogen.
Beoordeling en berekening
Het onderzoek [onderzoek] bestaat uit zeven financiële deelonderzoeken. In deze deelonderzoeken is op grond van transactiebasis onderzoek verricht naar het wederrechtelijk verkregen voordeel van de veroordeelden [verdachte] en [medeverdachte]. Ieder deelonderzoek betreft een slachtoffer van mensenhandel. Zij moesten in de prostitutie gaan werken en een deel van hun opbrengst afdragen aan de veroordeelden om een schuld af te betalen variërend van € 14.000,00 tot € 18.000,00, voor hun reis vanuit Thailand en hun verblijf in Nederland of Duitsland. Bij de berekening van het voordeel worden telkens de door de veroordeelden gemaakte kosten in mindering gebracht. Het gaat hierbij om kosten voor verwerving, overbrenging en tewerkstelling, reiskosten en kosten voor persoonlijke verzorging.
Financieel deelonderzoek Lemelerberg, [slachtoffer 1].
Opbrengst
[slachtoffer 1], bijnaam [slachtoffer 1], heeft vanaf 12 september 2005 gedurende vijf weken in de massagesalon gewerkt van mevrouw [getuige 1]. [verdachte] kwam iedere week de opbrengsten ophalen bij mevrouw [getuige 1], twee keer was mevrouw [slachtoffer 1] erbij. [slachtoffer 1] verklaart dat het geld werd afgedragen aan [verdachte] of aan [slachtoffer 1] als zij samen waren [2] . Gedurende de vijf weken dat zij daar gewerkt heeft, heeft zij 13 of 14 klanten gehad. Deze klanten betaalden 70 euro per uur. Zij kreeg daar 30 of 35 euro van en mevrouw [getuige 1] de rest [3] .
Het hof gaat in zijn berekening uit van 13 klanten en een bedrag van 35 euro dat is afgedragen aan [verdachte] en [medeverdachte]. Hieruit volgt dat het totaal bedrag aan opbrengsten kan worden gesteld op € 455,00.
Het totaal aan kosten bedraagt € 152,14.
Resumé
Het wederrechtelijk verkregen voordeel van [verdachte] en [medeverdachte] in dit deelonderzoek bedraagt (€ 455,00 minus € 152,14) € 302,86, afgerond een bedrag van € 303,00.
Financieel deelonderzoek Utrechtse Heuvelrug, [slachtoffer 2]
Opbrengsten
[medeverdachte] heeft in Thailand geregeld dat
[slachtoffer 2], bijnaam [slachtoffer 2], in Nederland in de prostitutie zou gaan werken. Zij heeft een ticket en een visum voor haar geregeld en betaald. [slachtoffer 2] moest hiervoor € 15.000,00 aan haar betalen. [slachtoffer 2] is in december 2004 samen met [verdachte] vanuit Bangkok naar Nederland gereisd. Zij heeft achtereenvolgens gewerkt in een seksclub, massagesalon en voor een escortbureau. Telkens moest zij 50% van haar verdiensten afdragen aan [verdachte] teneinde haar schuld af te betalen. Na ongeveer één jaar en drie maanden had zij haar schuld afgelost [7] . [verdachte] heeft verklaard dat hij van [slachtoffer 2] geld heeft ontvangen toen zij in de prostitutie werkte [8] .
Hieruit volgt dat het totaal bedrag aan opbrengsten kan worden gesteld op € 15.000,00.
Kosten
Aannemelijk is geworden dat [verdachte] voor [slachtoffer 2] € 5.000,00 heeft betaald voor onder andere haar aanwerving in Thailand, haar reis van Thailand naar Nederland en haar tewerkstelling in Nederland [9] .
Het totaal aan kosten bedraagt 6.519,02.
Resumé
Het wederechtelijk verkregen voordeel van [verdachte] en [medeverdachte] in dit deelonderzoek bedraagt (€ 15.000,00 minus € 6.519,02) € 8.480,98, afgerond een bedrag van € 8.481,00.
Financieel deelonderzoek Doi Loing, [slachtoffer 3]
[slachtoffer 3], bijnaam [slachtoffer 3] of [slachtoffer 3], heeft in Thailand met [medeverdachte] afgesproken dat zij in Nederland in de prostitutie zou gaan werken en dat zij [medeverdachte] daarvoor € 16.000,00 zou betalen. In Nederland aangekomen moest zij van [verdachte] ineens € 18.000,00 betalen. Zij heeft in Nederland in diverse plaatsen als prostituée gewerkt om haar schuld af te betalen aan [verdachte]. Zij heeft dit hele bedrag terugbetaald. [12] Ook haar vriend heeft nog een bedrag van € 1.000,00 aan [verdachte] betaald voor het regelen van een visum [13] . Haar vriend, genaamd [getuige 2], bevestigt dat hij voor [slachtoffer 3] € 1.000,00 heeft betaald aan [verdachte] en dat [slachtoffer 3] haar hele schuld van € 18.000,00 aan [verdachte] heeft afgelost [14] .
Hieruit volgt dat het totaal bedrag aan opbrengsten kan worden gesteld op € 19.000,00.
Kosten
Aannemelijk is geworden dat [verdachte] en [medeverdachte] voor [slachtoffer 3] € 5.000,00 hebben betaald voor onder andere haar aanwerving in Thailand, haar reis van Thailand naar Nederland en haar tewerkstelling in Nederland [15] .
Daarnaast heeft [verdachte] geprobeerd een machtiging tot voorlopig verblijf voor [slachtoffer 3] te regelen, zodat zij legaal in Nederland kon blijven. Hiervoor heeft hij € 250,00 aan een advocaat betaald en € 331,00 aan de IND. Dit heeft hij betaald van de € 1.000,00 die hij van [getuige 2], de vriend van [slachtoffer 3], had gekregen. De rest van het geld heeft hij zelf gehouden [18] .
Het totaal aan kosten bedraagt € 6.247,09 (€ 5.000,00 + 603,09 + 63,00 + 331,00 + 250,00).
Resumé
Het wederrechtelijk verkregen voordeel van [verdachte] en [medeverdachte] in dit deelonderzoek bedraagt (€ 19.000,00 minus € 6.247,09) € 12.752,91, afgerond een bedrag van € 12.753,00.
Financieel deelonderzoek Nebelhorn, [slachtoffer 4]
[slachtoffer 4], bijnaam [slachtoffer 4], is vanuit Thailand naar Duitsland gereisd om daar in de prostitutie te werken. Voor de reis moest zij € 15.000,00 betalen. Van haar verdiensten als prostituée moest zij dit bedrag betalen aan [verdachte]. Zij heeft hem diverse sommen geld gegeven. [verdachte] kwam om de twee, drie weken naar Duitsland om het geld op te halen. De eerste keer heeft zij hem een bedrag van € 1.600,00 gegeven en de laatste keer een bedrag van € 1.000,00 [19] .
Medeveroordeelde [medeverdachte 2] heeft verklaard dat hij samen met [verdachte] naar Duitsland is gereisd om bij [slachtoffer 4] geld op te halen. [verdachte] nam het geld dan in ontvangst [20] . [medeverdachte 2] heeft voorts verklaard dat [medeverdachte] en [verdachte] de afspraken maakte met de vrouwen die naar Nederland kwamen [21] . Ook heeft hij verklaard dat [medeverdachte] contact had met [slachtoffer 4] [22] . [medeverdachte] belde dan met [verdachte] en dan konden [verdachte] en hij het geld komen halen [23] .
Tijdens de doorzoeking in de woning van [verdachte] werd de portemonnee van [verdachte] inbeslaggenomen. In deze portemonnee werd een briefje aangetroffen met daarop de naam [slachtoffer 4] met daaronder een aantal bedragen, te weten:
€ 1.600,00
€ 1.400,00
€ 1.400,00
€ 1.600,00
€ l.700,00
€ 1.000,00 [24]
Totaal: € 8.700,00.
Hieruit volgt dat het totaal bedrag aan opbrengsten kan worden gesteld op € 8.700,00.
Kosten
Aannemelijk is geworden dat [verdachte] en [medeverdachte] voor [slachtoffer 4] € 5.000,00 hebben betaald voor onder andere haar aanwerving in Thailand, haar reis van Thailand naar Duitsland en haar tewerkstelling in Duitsland [25] . Medeveroordeelde [medeverdachte 2] heeft hiervan de helft aan [verdachte] terugbetaald [26] , zodat aan kosten voor [verdachte] € 2.500,00 resteert. Voor de door [verdachte] gemaakte reiskosten wordt een bedrag van € 105,45 vastgesteld [27] . Voorts is aannemelijk geworden dat de kosten voor persoonlijke verzorging in totaal € 63,00 bedragen [28] .
Het totaal aan kosten bedraagt € 2.668,45.
Resumé
Het wederrechtelijk verkregen voordeel van [verdachte] en [medeverdachte] in dit deelonderzoek bedraagt (€ 8.700,00 minus € 2.668,45) € 6.031,55, afgerond een bedrag van € 6.032,00.
Financieel deelonderzoek Widderstein, [slachtoffer 5]
[slachtoffer 5], bijnaam [slachtoffer 5], is vanuit Thailand naar Duitsland gereisd om daar in de prostitutie te werken. Voor de reis moest zij normaal gesproken € 15.000,00 betalen, maar [verdachte] had gezegd dat zij slecht € 14.000,00 hoefde te betalen. Van haar verdiensten als prostituée moest zij dit bedrag terugbetalen aan [verdachte]. Zij heeft een bedrag van € 10.300,00 aan hem terugbetaald [29] .
[medeverdachte 2] heeft verklaard dat [medeverdachte] en [verdachte] de afspraken maakte met de vrouwen die naar Nederland kwamen [30] . Ook heeft hij verklaard dat [medeverdachte 3] contact had met [slachtoffer 5] [31] . [medeverdachte 3] belde dan met [verdachte] en dan konden [verdachte] en hij het geld komen halen [32] .
[medeverdachte 2] heeft verklaard dat [medeverdachte] en [verdachte] de afspraken maakte met de vrouwen die naar Nederland kwamen [30] . Ook heeft hij verklaard dat [medeverdachte 3] contact had met [slachtoffer 5] [31] . [medeverdachte 3] belde dan met [verdachte] en dan konden [verdachte] en hij het geld komen halen [32] .
Tijdens de doorzoeking in de woning van [verdachte] werd de portemonnee [verdachte] inbeslaggenomen. In deze portemonnee werd een briefje aangetroffen met daarop handgeschreven in twee aparte kolommen de namen [slachtoffer 5] en [slachtoffer 4] met in elke kolom bedragen die opgeteld waren. Het totaal bedrag bij [slachtoffer 5] was € 10.300,00 [33] .
Hieruit volgt dat het totaal bedrag aan opbrengsten kan worden gesteld op € 10.300,00.
Kosten
Aannemelijk is geworden dat [verdachte] en [medeverdachte] voor [slachtoffer 5] € 5.000,00 hebben betaald voor onder andere haar aanwerving in Thailand, haar reis van Thailand naar Duitsland en haar tewerkstelling in Duitsland [34] .
Voor de door [verdachte] gemaakte reiskosten wordt een bedrag van € 105,45 vastgesteld [35] . Voorts is aannemelijk geworden dat de kosten voor persoonlijke verzorging in totaal € 63,00 bedragen [36] .
Het totaal aan kosten bedraagt € 5.168,45.
Resumé
Het wederrechtelijk verkregen voordeel van [verdachte] en [medeverdachte] in dit deelonderzoek bedraagt (€ 10.300,00 minus € 5.168,45) € 5.131,55, afgerond een bedrag van € 5.132,00.
Financieel deelonderzoek Doi Inthanon, [slachtoffer 6]
[slachtoffer 6], bijnaam [slachtoffer 6], heeft in Thailand met [medeverdachte] afgesproken dat zij in Nederland zou gaan werken in een massagesalon en dat zij [medeverdachte] daarvoor € 18.000, zou betalen. In Nederland heeft zij van 12 september 2005 tot en met mei 2006 in diverse massagesalons gewerkt en moest zij ook seks hebben met mannen om de schuld af te betalen. [verdachte], de vriend van [medeverdachte], kwam iedere week het geld ophalen. Zij heeft in totaal € 10.825,00 afgelost van haar schuld [37] . Dit blijkt ook uit haar notitieboekje [38] .
Aannemelijk is dat het totaal aan opbrengsten voor [verdachte] en [medeverdachte] € 10.825,00 is.
Kosten
Aannemelijk is geworden dat [verdachte] en [medeverdachte] voor [slachtoffer 6] € 5.000,00 hebben betaald voor onder andere haar aanwerving in Thailand, haar reis van Thailand naar Nederland en haar tewerkstelling in Nederland [39] .
Resumé
Het wederrechtelijk verkregen voordeel van [verdachte] en [medeverdachte] in dit deelonderzoek bedraagt € 10.825,00 minus € 5.148,17) € 5.676,83, afgerond een bedrag van € 5.677,00.
Financieel deelonderzoek soortgelijk feit [slachtoffer 7].
De ontnemingsvordering in de zaak [slachtoffer 7] is in zeer grote mate gebaseerd op de verklaringen van [getuige]. Nu de verdediging niet in de gelegenheid is geweest [getuige] te horen zal het hof, overeenkomstig het standpunt van de verdediging, geen rekening houden met het in deze zaak wederrechtelijk verkregen voordeel.
Resumé totaal deelonderzoeken
Het wederrechtelijk verkregen voordeel van de veroordeelden [verdachte] en [medeverdachte] uit de zes deelonderzoeken bedraagt:
Lemelerberg € 303,00
Utrechtse Heuvelrug € 8.481,00
Doi Loing € 12.753,00
Nebelhorn € 6.032,00
Widderstein € 5.132,00
Doi Inthanon € 5.677,00
===========
Totaal € 38.378,00
Verdeling tussen [verdachte] en [medeverdachte]
Voor het antwoord op de vraag welk deel van dit wederrechtelijk verkregen voordeel aan [verdachte] of [medeverdachte] kan worden toegeschreven is onderzoek gedaan naar de financiële gegevens van [verdachte] en is een kasopstelling opgemaakt. Voor een kasopstelling van [medeverdachte] waren niet voldoende gegevens beschikbaar. Zo is namelijk onbekend gebleven wat haar contante uitgaven (in Thailand) zijn geweest en haar bankgegevens zijn door de Thaise autoriteiten naar aanleiding van een rechtshulpverzoek niet verstrekt. Wel is bekend geworden dat [medeverdachte] in totaal € 17.702,90 contant van [verdachte] heeft ontvangen en € 1.500,00 contant aan hem heeft teruggegeven. Zij heeft in totaal contant (17.702,90 minus 1.500,00) € 16.202,90 voor eigen gebruik kunnen aanwenden c.q. kunnen uitgeven.
De contante uitgaven (inclusief bankstortingen) van [verdachte] zijn vermoedelijk € 68.913,00 geweest en zijn contante ontvangsten (inclusief bankopnamen) € 43.608,12. Het beginsaldo van het contante geld dat [verdachte] op 1 januari 2004 bezat is onbekend evenals zijn eindsaldo ten tijde van zijn aanhouding op 9 februari 2007 [42] .
Gelet op bovenstaande gegevens ziet de vereenvoudigde kasopstelling van [verdachte] er als volgt uit:
Beginsaldo € 0,00
Contante ontvangsten (inclusief bankopnamen) € 43.608,12
Eindsaldo contant geld 09/02/07 € 0,00
Beschikbaar voor het doen van uitgaven € 43.608,12
Contante uitgaven (inclusief bankstortingen) € 68.913,00
Onverklaarbare contante uitgaven € 25.304,88
Uitgaande van bovenstaande gegevens zijn de contante uitgaven van [verdachte] en [medeverdachte] samen € 41.507,78 (25.304,88 plus 16.202,90).
Anders dan de rechtbank ziet het hof, gelet op de rolverdeling tussen [verdachte] en [medeverdachte 3], geen aanleiding een andere dan een pondspondsgewijze verdeling te bepalen.
Overeenkomstig het pleidooi van de verdediging zal het hof de contante storting van € 13.900,- d.d. 3 februari 2004 van het te betalen bedrag aftrekken, zodat een bedrag van (afgerond) € 20.754,00 – € 13.900,00 is € 6.854,00 als wederrechtelijk verkregen voordeel resteert.
Vaststelling van het te betalen bedrag
Bepaald zal worden dat het gehele bedrag van het wederechtelijk verkregen voordeel door de veroordeelde aan de staat moet worden betaald.
Bij deze beslissing zijn de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de veroordeelde in aanmerking genomen.
Voorts heeft het hof in aanmerking genomen dat de behandeling van de ontnemingszaak niet heeft plaatsgevonden binnen een redelijke termijn als bedoeld in artikel 6, eerste lid, van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden.
Het hof is echter van oordeel dat die overschrijding wordt gecompenseerd nu in de gelijktijdig behandelde strafzaak strafvermindering wordt toegepast op grond van overschrijding van die redelijke termijn.
Toepasselijk wettelijk voorschrift
Het hof heeft gelet op artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht.
BESLISSING
Het hof:
Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:
Stelt het bedrag waarop het door de veroordeelde wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat vast op een bedrag van €
6.854,00 (zesduizend achthonderdvierenvijftig euro).
6.854,00 (zesduizend achthonderdvierenvijftig euro).
Legt de veroordeelde de verplichting op tot
betaling aan de Staatter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel van een bedrag van
€ 6.854,00 (zesduizend achthonderdvierenvijftig euro).
betaling aan de Staatter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel van een bedrag van
€ 6.854,00 (zesduizend achthonderdvierenvijftig euro).
Dit arrest is gewezen door mr. S.A.J. van 't Hul,
mr. M.I. Veldt-Foglia en mr. H.J.M. Smid-Verhage, in bijzijn van de griffier mr. C.M.A. Ellens-Veenhof.
Het is uitgesproken op de openbare terechtzitting van het hof van 29 maart 2018.
Mr. C.M.A. Ellens-Veenhof is buiten staat dit arrest mede te ondertekenen.