Uitspraak
PROMIS
Rolnummer: 22-002412-18
Parketnummer: 09-852155-17
Datum uitspraak: 22 november 2018
TEGENSPRAAK
Gerechtshof Den Haag
meervoudige kamer voor strafzaken
Arrest
gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Den Haag van 11 juni 2018 in de strafzaak tegen de verdachte:
[verdachte],
geboren te [geboorteplaats] op [geboortejaar] 1975,
ter terechtzitting door de verdachte opgegeven [adres].
Onderzoek van de zaak
Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg en het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van dit hof op 8 november 2018.
Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de verdachte naar voren is gebracht.
De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het vonnis waarvan beroep zal worden vernietigd en dat de verdachte ter zake van het onder 1 primair en 2 primair ten laste gelegde zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van vierentwintig maanden, met aftrek van de reeds ondergane voorlopige hechtenis.
Procesgang
In eerste aanleg is de verdachte ter zake van het onder 1 primair en 2 primair ten laste gelegde veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van vierentwintig maanden.
Namens de verdachte is tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.
Tenlastelegging
Aan de verdachte is ten laste gelegd dat:
1:
hij op een of meer tijdstip(pen) gelegen in of omstreeks de periode van 1 januari 2013 tot en met 19 maart 2013 te Noordwijk en/of elders in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, in/uit een woning, gelegen op of aan de [adres] met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening heeft weggenomen (een) huissleutel(s) en/of een autosleutel en/of een paspoort en/of een rijbewijs en/of drie, althans een of meer, bankkaart(en) en/of een geldbedrag van ongeveer 150 euro, althans een geldbedrag, in elk geval enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan [aangever], in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader(s), welke diefstal werd voorafgegaan en/of vergezeld en/of gevolgd van geweld en/of bedreiging met geweld tegen die [aangever], gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en/of gemakkelijk te maken en/of om bij betrapping op heterdaad aan zichzelf en/of aan zijn mededader(s) hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, welk geweld en/of welke bedreiging met geweld bestond(en) uit het
hij op een of meer tijdstip(pen) gelegen in of omstreeks de periode van 1 januari 2013 tot en met 19 maart 2013 te Noordwijk en/of elders in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, in/uit een woning, gelegen op of aan de [adres] met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening heeft weggenomen (een) huissleutel(s) en/of een autosleutel en/of een paspoort en/of een rijbewijs en/of drie, althans een of meer, bankkaart(en) en/of een geldbedrag van ongeveer 150 euro, althans een geldbedrag, in elk geval enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan [aangever], in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader(s), welke diefstal werd voorafgegaan en/of vergezeld en/of gevolgd van geweld en/of bedreiging met geweld tegen die [aangever], gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en/of gemakkelijk te maken en/of om bij betrapping op heterdaad aan zichzelf en/of aan zijn mededader(s) hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, welk geweld en/of welke bedreiging met geweld bestond(en) uit het
- houden van een taser tegen/bij het gezicht van die [aangever] en/of
- blinddoeken van die [aangever] en/of
- het op een stoel vasttapen van die [aangever] en/of
- slaan/stompen in/tegen het gezicht en/of op/tegen de borstkast en/of een/de be(e)n(en) van die [aangever] en/of
- op dreigende/dwingende toon tegen die [aangever] zeggen van de woorden: "Als je maar één woord zegt, dan maken wij je af" en/of "We hebben een boot klaar liggen en als je niet geeft wat wij willen dan zetten wij je in die boot en laten we je varen totdat de benzine op is", althans woorden van gelijke dreigende aard en/of strekking en/of
- door hun overwicht in aantal doen ontstaan van een dreigende situatie voor die [aangever];
subsidiair, indien het vorenstaande niet tot een bewezenverklaring en/of een veroordeling mocht of zou kunnen leiden:
subsidiair, indien het vorenstaande niet tot een bewezenverklaring en/of een veroordeling mocht of zou kunnen leiden:
[medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of [medeverdachte 3] op een of meer tijdstip(pen) gelegen in of omstreeks de periode van 1 januari 2013 tot en met 19 maart 2013 te Noordwijk en/of elders in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, in/uit een woning, gelegen op of aan de [adres] met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening heeft/hebben weggenomen (een) huissleutel(s) en/of een autosleutel en/of een paspoort en/of een rijbewijs en/of drie, althans een of meer, bankkaart(en) en/of een geldbedrag van ongeveer 150 euro, althans een geldbedrag, in elk geval enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan [aangever], in elk geval aan een ander of anderen dan aan die [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of [medeverdachte 3] en/of aan verdachte, welke diefstal werd voorafgegaan en/of vergezeld en/of gevolgd van geweld en/of bedreiging met geweld tegen die [aangever], gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en/of gemakkelijk te maken en/of om bij betrapping op heterdaad aan zichzelf en/of aan zijn mededader(s) hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, welk geweld en/of welke bedreiging met geweld bestond(en) uit het
- houden van een taser tegen/bij het gezicht van die [aangever] en/of
- blinddoeken van die [aangever] en/of
- het op een stoel vasttapen van die [aangever] en/of
- slaan/stompen in/tegen het gezicht en/of op/tegen de borstkast en/of een/de be(e)n(en) van die [aangever] en/of
- op dreigende/dwingende toon tegen die [aangever] zeggen van de woorden: "Als je maar één woord zegt, dan maken wij je af" en/of "We hebben een boot klaar liggen en als je niet geeft wat wij willen dan zetten wij je in die boot en laten we je varen totdat de benzine op is", althans woorden van gelijke dreigende aard en/of strekking en/of
- door hun overwicht in aantal doen ontstaan van een dreigende situatie voor die [aangever],
welk bovenomschreven strafbaar feit verdachte in of omstreeks de periode van 1 januari 2013 tot en met 19 maart 2013 te Noordwijk en/of elders in Nederland en/of door gift(en)/belofte(n)/misbruik van gezag/geweld/bedreiging of misleiding/het verschaffen van gelegenheid-middelen-inlichtingen, te weten door
- [ medeverdachte 3] en/of [medeverdachte 2] en/of [medeverdachte 1] mede te delen dat hij en anderen veel geld kwijt waren doordat zij opgelicht waren door die [aangever] en dat hij en anderen hun geld terug wilden hebben en/of aan die [medeverdachte 1] gevraagd een afspraak met die [aangever] te maken en zich daarbij voor te doen als een vrouw die een financiële investering bij hem wilde doen en/of die [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] verzocht een woning daartoe in Noordwijk te huren en/of
- een telefoon aan die [medeverdachte 1] te leveren zodat zij daarmee telefonisch contact kon opnemen met die [aangever] en/of een afspraak met die [aangever] te maken zodat die [aangever] bewogen zou worden om naar een afspraak in die woning met die [medeverdachte 1] te komen, teneinde die [aangever] (met geweld) te bewegen het/de verschuldigde bedrag/bedragen te betalen en/of
- een of meer geldbedrag(en) aan die [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] in het vooruitzicht te stellen en/of een of meer geldbedragen te betalen om voor hem bovengenoemde diefstal met geweld te plegen en/of de huur van bovengenoemde woning te betalen en/of de benzine voor het voertuig om naar die woning te rijden te betalen en/of
- als telefonisch aanspreekpunt te fungeren voor en tijdens de diefstal met geweld,
opzettelijk heeft uitgelokt;
2:
hij op een of meer tijdstip(pen) gelegen in of omstreeks de periode van 1 januari 2013 tot en met 19 maart 2013 te Noordwijk en/of elders in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk [aangever], wederrechtelijk van de vrijheid heeft beroofd en/of beroofd gehouden, immers heeft/hebben hij verdachte en/of een of meer van zijn mededader(s) met dat opzet meerdere (gewelds)handelingen gepleegd,
hij op een of meer tijdstip(pen) gelegen in of omstreeks de periode van 1 januari 2013 tot en met 19 maart 2013 te Noordwijk en/of elders in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk [aangever], wederrechtelijk van de vrijheid heeft beroofd en/of beroofd gehouden, immers heeft/hebben hij verdachte en/of een of meer van zijn mededader(s) met dat opzet meerdere (gewelds)handelingen gepleegd,
bestaande uit het
- onder valse voorwendselen (het aangaan van een financiële verbintenis) lokken van die [aangever] naar de woning [adres] en/of
- houden van een taser tegen/bij het gezicht van die [aangever] en/of
- blinddoeken van die [aangever] en/of
- het op een stoel vasttapen van die [aangever] en/of
- slaan/stompen in/tegen het gezicht en/of op/tegen de borstkast en/of een/de be(e)n(en) van die [aangever] en/of
- op dreigende/dwingende toon tegen die [aangever] zeggen van de woorden: "Als je maar één woord zegt, dan maken wij je af" en/of "We hebben een boot klaar liggen en als je niet geeft wat wij willen dan zetten wij je in die boot en laten we je varen totdat de benzine op is", althans woorden van gelijke dreigende aard en/of strekking en/of
- door hun overwicht in aantal doen ontstaan van een dreigende situatie voor die [aangever];
subsidiair, indien het vorenstaande niet tot een bewezenverklaring en/of een veroordeling mocht of zou kunnen leiden:
[medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of [medeverdachte 3] op een of meer tijdstip(pen) gelegen in of omstreeks de periode van 1 januari 2013 tot en met 19 maart 2013 te Noordwijk en/of elders in Nederland, tezamen en in vereniging met elkaar althans alleen, opzettelijk [aangever], wederrechtelijk van de vrijheid heeft/hebben beroofd en/of beroofd gehouden, immers heeft/hebben hij/zij verdachte en/of een of meer van zijn mededader(s) met dat opzet meerdere (gewelds)handelingen gepleegd, bestaande uit het
- onder valse voorwendselen (het aangaan van een financiële verbintenis) lokken van die [aangever] naar de woning [adres] en/of
- houden van een taser tegen/bij het gezicht van die [aangever] en/of
- blinddoeken van die [aangever] en/of
- het op een stoel vasttapen van die [aangever] en/of
- slaan/stompen in/tegen het gezicht en/of op/tegen de borstkast en/of een/de be(e)n(en) van die [aangever] en/of
- op dreigende/dwingende toon tegen die [aangever] zeggen van de woorden: "Als je maar één woord zegt, dan maken wij je af" en/of "We hebben een boot klaar liggen en als je niet geeft wat wij willen dan zetten wij je in die boot en laten we je varen totdat de benzine op is", althans woorden van gelijke dreigende aard en/of strekking en/of
- door hun overwicht in aantal doen ontstaan van een dreigende situatie voor die [aangever];
welk bovenomschreven strafbaar feit verdachte in of omstreeks de periode van 1 januari 2013 tot en met 19 maart 2013 te Noordwijk en/of elders in Nederland en/of door gift(en)/belofte(n)/misbruik van gezag/geweld/bedreiging of misleiding/het verschaffen van gelegenheid-middelen-inlichtingen, te weten door
- [ medeverdachte 3] en/of [medeverdachte 2] en/of [medeverdachte 1] mede te delen dat hij en anderen veel geld kwijt waren doordat zij opgelicht waren door die [aangever] en dat hij en anderen hun geld terug wilden hebben en/of aan die [medeverdachte 1] gevraagd een afspraak met die [aangever] te maken en zich daarbij voor te doen als een vrouw die een financiële investering bij hem wilde doen en/of die [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] verzocht een woning daartoe in Noordwijk te huren en/of
- een telefoon aan die [medeverdachte 1] te leveren zodat zij daarmee telefonisch contact kon opnemen met die [aangever] en/of een afspraak met die [aangever] te maken zodat die [aangever] bewogen zou worden om naar een afspraak in die woning met die [medeverdachte 1] te komen, teneinde die [aangever] (met geweld) te bewegen het/de verschuldigde bedrag/bedragen te betalen en/of
- een of meer geldbedrag(en) aan die [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] in het vooruitzicht te stellen en/of een of meer geldbedragen te betalen om voor hem bovengenoemde diefstal met geweld te plegen en/of de huur van bovengenoemde woning te betalen en/of de benzine voor het voertuig om naar die woning te rijden te betalen en/of
- als telefonisch aanspreekpunt te fungeren voor en tijdens de diefstal met geweld,
opzettelijk heeft uitgelokt.
Het vonnis waarvan beroep
Het vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven omdat het hof zich daarmee niet verenigt.
Vrijspraak
Het hof stelt voorop dat een bewezenverklaring van het onder 1 primair en subsidiair en onder 2 primair en subsidiair ten laste gelegde telkens vergt dat het hof uit wettige bewijsmiddelen de overtuiging bekomt dat de verdachte opzettelijk - waaronder begrepen: met voorwaardelijk opzet - heeft gehandeld.
Ter zake van het onder 1 primair en 2 primair ten laste gelegde acht het hof niet overtuigend bewezen dat de verdachte in nauwe en bewuste samenwerking met de daadwerkelijke uitvoerders van de ten laste gelegde diefstal met geweld en de wederrechtelijke vrijheidsberoving heeft gehandeld en evenmin dat hij welbewust de aanmerkelijke kans op het plegen van deze onder 1 primair en 2 primair ten laste gelegde feiten heeft aanvaard.
Voorts heeft het hof ter zake van het onder 1 subsidiair en 2 subsidiair ten laste gelegde niet de overtuiging bekomen dat de verdachte met de hem ten laste gelegde uitlokkingshandelingen, voor zover die op zichzelf al zouden kunnen worden bewezenverklaard, minst genomen welbewust de aanmerkelijke kans op het plegen van de diefstal met geweld en de wederrechtelijke vrijheidsberoving heeft aanvaard.
Het hof overweegt hierbij dat het, ook indien men de bewijsmiddelen rangschikt zoals de rechtbank dat in het bestreden vonnis doet, daaruit in het bijzonder niet afleidt dat de verdachte welbewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat de strafbare feiten zoals aan hem tenlastegelegd zouden worden gepleegd, laat staan dat deze de conclusie toelaten dat de verdachte daarop kwaad opzet had.
Daarbij betrekt het hof bovendien het volgende. Voor een bewezenverklaring van de aan verdachte verweten opzet zou het hof zich in hoofdzaak aangewezen zien op de verklaring van [medeverdachte 3], in het bijzonder dat diens met de verdachte afgesproken rol was om te voorkomen dat het gesprek met aangever ‘uit de hand liep’. De bewezenverklaring zou dan bovendien vergen dat deze verklaring door het hof aldus wordt geïnterpreteerd dat de verdachte bij die afspraak ten minste de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat het gesprek in min of meer gewelddadige en/of vrijheidsbeperkende zin uit de hand zou lopen. Gegeven de uiteenlopende interpretaties van het begrip uit de hand lopen die denkbaar zijn, zou die voor bewezenverklaring noodzakelijke interpretatie naar het oordeel van het hof moeten berusten op een min of meer eenduidig samenstel van uit de verklaring van [medeverdachte 3] naar voren komende feiten en omstandigheden die specifiek voor deze interpretatie pleiten. Juist hierin schiet de verklaring van [medeverdachte 3] tekort. Daarbij overweegt het hof in het bijzonder dat, ofschoon [medeverdachte 3] verklaring op onderdelen authentiek aandoet, de betrouwbaarheid van zijn waarneming voor het hof niet steeds boven redelijke twijfel verheven te achten is. Bovendien biedt de verklaring van [medeverdachte 3] geen aanknopingspunt voor vergelijking van deze casus met het door de advocaat-generaal ingeroepen geval waarin de afwezige medepleger of uitlokker weliswaar had toegestemd in het gebruik van enig geweld, maar het gebruikte geweld die afspraak overschreed.
Het hof acht zich dan ook niet door wettige bewijsmiddelen overtuigd van het voor bewezenverklaring van (voorwaardelijk) opzet vereiste bewustzijn bij de verdachte. Anders dan de advocaat-generaal, die concluderend heeft betoogd dat, alles afwegend, verdachte minst genomen de kans voor lief heeft genomen dat er geweld zou worden gebruikt tegen het slachtoffer, acht het hof het vereiste opzet dan ook niet bewezen, zodat algehele vrijspraak dient te volgen.
BESLISSING
Het hof:
Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:
Verklaart niet bewezen dat de verdachte het onder 1 primair, 1 subsidiair, 2 primair en 2 subsidiair ten laste gelegde heeft begaan en spreekt de verdachte daarvan vrij.
Dit arrest is gewezen door mr. R.M. Bouritius,
mr. S.A.J. van ‘t Hul en mr. A.J.P. van Essen,
in bijzijn van de griffier mr. C.M.A. Ellens-Veenhof.
Het is uitgesproken op de openbare terechtzitting van het hof van 22 november 2018.