Uitspraak
GERECHTSHOF DEN HAAG
1.360 Europe Asset Management Ltd,
2.Beseder Holdings S.à.r.l.,
1.De zaak in het kort
2.Procesverloop in hoger beroep
- de dagvaardingen van 1 en 7 oktober 2024 (uitgebracht aan 360 EAM respectievelijk Beseder), waarmee Cuan in hoger beroep is gekomen van het vonnis van de rechtbank Den Haag van 14 augustus 2024;
- de memorie van grieven van Cuan, met bijlagen;
- de memorie van antwoord van 360 EAM;
- de memorie van antwoord van Beseder;
- bijlage 28 die Cuan ter gelegenheid van de hierna te noemen mondelinge behandeling heeft overgelegd.
3.Feitelijke achtergrond
“We would like to receive the relevant documents”). Daarop heeft de makelaar van Cuan op 23 december 2021 als volgt gereageerd:
“It is good to hear that the investor is very interested, but we will not share any further information until the parties have reached an outline agreement.”.Op 24 december 2021 heeft 360 EAM per e-mail nog aan Cuan laten weten:
“(…) We are interested to purchase the building. (…) I expect that – We could send out a suitable LOI by end jan (…)”.
jointly owned by the 360 Group of companies and either Beseder or one of its subsidiary companies in the Rivercrown Group of companies
will be signed on or before the 30th March 2022. The transfer deed will be executed before the Notary by 30th April 2022 at the latest. (...)
4.Procedure bij de rechtbank
5.Vorderingen in hoger beroep
6.Beoordeling in hoger beroep
Internationale bevoegdheid
due diligenceonderzoek niet conveniërend waren. Zij hebben niet een tijdig beroep gedaan op deze ontbindende voorwaarde en daarmee is de koopovereenkomst vanaf 5 maart 2022 onherroepelijk geworden. Dat uit de koopovereenkomst blijkt dat nog nadere afspraken uitgewerkt zouden worden in een
sale and purchase agreement(hierna: de SPA), maakt het voorgaande niet anders: er was al een overeenkomst op de kernpunten en in de SPA zouden hiernaast alleen nog maar wat ondergeschikte punten worden geregeld.
letter of intent(hierna: LOI) is. De bedoeling was dat 360 EAM en Beseder na het tot stand komen van deze LOI verdere informatie over het bedrijfspand zouden kunnen verkrijgen, waarna een
due diligenceonderzoek uitgevoerd kon worden. Pas na uitvoering daarvan zouden 360 EAM en Beseder besluiten of zij met Cuan tot een finale overeenstemming over de aankoop van het bedrijfspand wilden komen. Als dat het geval was, zou alles vervolgens worden vastgelegd in een SPA die door Cuan en de nog op te richten
special purpose vehicleondertekend zou worden. 360 EAM en Beseder hadden duidelijk gemaakt dat zij zich pas definitief wensten te committeren aan een koop op basis van een nog uit te onderhandelen overeenkomst (de SPA). Pas dan zou sprake zijn van een koopovereenkomst. Het
due diligenceonderzoek werd pas afgerond eind maart 2022. De resultaten daarvan bleken niet conveniërend voor 360 EAM en Beseder, en daarom hebben zij besloten om niet over te gaan tot aankoop van het bedrijfspand. Er is dus geen koopovereenkomst tot stand gekomen. In het stuk van 19 januari 2022 worden wel data genoemd, maar dat was omdat Cuan de termijnen van het verkoopproces wilde regelen omdat zij zo snel mogelijk wilde weten waar ze aan toe was. Van een fatale datum voor het inroepen van een ontbindende voorwaarde was geen sprake.
“outline agreement”is, waarna de makelaar van 360 EAM afsluit met het bericht dat zij in januari een
“suitable LOI”zullen sturen. In de afsluitende mededeling in december 2021 worden de maandenlange onderhandelingen waar Cuan het over heeft van de zijde van 360 EAM (en Beseder) dus in duidelijke bewoordingen afgesloten met een bericht dat in januari een niet-bindende LOI zal worden gestuurd.
“Head of Terms”, maar ook uit de
disclaimeronderaan het stuk, waarin in allerlei toonaarden wordt benadrukt dat het om een niet-bindend document gaat. Zo staat er onder het kopje
“Disclaimer”(zie 3.7) :
- This Term Sheet is not intended to be a commitment by either of the Parties to consummate the Transaction.
- The Term Sheet is based on preliminary information and shall be non-binding.
- The final terms and conditions of the Transaction shall be subject to, among other things, the Purchaser’s due diligence, legal review including documentation and Shareholder's approval, all at the Purchaser’s sole and absolute discretion.
- The Parties acknowledge that this Term Sheet is intended as an outline only and does not purport to summarize the conditions, covenants, representations, warranties and other provisions that would be contained in definitive legal documentation necessary for the Transaction.
- Any commitment by the Purchaser and Vendor will be subject to negotiation and execution of definitive legal document.
“MAIN CONDITIONS”staat dat de prijs € 3,6 miljoen bedraagt (dus iets hoger dan 360 EAM en Beseder hadden voorgesteld), is een waarborgsom toegevoegd van 10% van de koopprijs, is bepaald dat de termijn voor het
due diligenceonderzoek afloopt op 1 februari 2022 en dat de SPA uiterlijk 1 maart 2022 getekend zal zijn. De volgende dag, op 18 januari 2022, reageert de makelaar van 360 EAM met een korte e-mail waarin hij alleen maar puntsgewijs schrijft: prijs € 3,6 miljoen,
due diligenceperiode 6 weken, bank garantie 5% en overdrachtsdatum 30 april 2022 (zie 3.9). De dag daarop stuurt de makelaar van Cuan het stuk van 19 januari 2020 (zie 3.10) dat een op onderdelen aangepaste versie is van zijn eerdere stuk van 17 januari. Ook daarin wordt terugverwezen naar het stuk van de makelaar van 360 EAM van 12 januari 2022 (“
On (…) 12 January, we received from you a proposal to purchase the office building located at [address] at [place] ”). Verder is vermeld dat het stuk een
“final proposal”bevat en dat
“on the basis of the following conditions the Vendor is prepared to come to an agreement”, waarna onder de kop
“MAIN CONDITIONS”, (onder meer) de prijs is gesteld op € 3,6 miljoen, de waarborgsom op 5% van de koopsom, en de periode voor een
due diligenceonderzoek op 30 dagen en is bepaald dat 360 EAM en Beseder uiterlijk 4 maart 2022 zullen laten weten of zij zich al dan niet kunnen vinden in de uitkomsten van dit onderzoek. Tevens is bepaald dat dit voorstel van kracht is tot 17.00 uur op 19 januari 2022. 360 EAM en Beseder hebben dit stuk nog diezelfde dag ondertekend.
disclaimer, in het geheel niet hebben gesproken over de voorbehouden. Cuan heeft dat onderwerp niet aan de orde gesteld - dit in tegenstelling tot andere punten zoals de prijs, de waarborgsom en de verschillende termijnen, waar Cuan een andere lijn wilde dan 360 EAM en Beseder in hun LOI hadden voorgesteld. Gelet op de omstandigheid dat 360 EAM en Beseder eind december 2021 en op 12 januari 2022 heel duidelijk hebben aangegeven dat zij een nog niet bindende LOI op hoofdpunten wilden sluiten, zodat zij vervolgens nadere informatie over het bedrijfspand konden verkrijgen, mocht van Cuan worden verwacht dat als zij de door 360 EAM en Beseder voorgestelde LOI wilde omvormen tot een bindende koopovereenkomst (met één ontbindende voorwaarde), zij die wijziging expliciet zou bespreken met 360 EAM en Beseder. Cuan kon een dergelijke wezenlijke wijziging niet tot stand brengen enkel door een stuk in een eigen ‘format’ te stellen en daarin de voorbehouden weg te laten. De omstandigheid dat Cuan een dergelijk format (zonder voorbehouden) ook al op 8 december 2021 in de toenmalige onderhandelingen met (alleen) 360 EAM had gebruikt, maakt dit niet anders. Uit de reactie van de makelaar van 360 EAM van 18 januari 2022 kan redelijkerwijs niet worden afgeleid dat 360 EAM en Beseder instemden met het weglaten van de voorbehouden. Dat stuk is slechts een summiere e-mail met een korte, puntsgewijze reactie op de door Cuan expliciet voorgestelde wijzigingen.
“proposal”van 360 EAM en Beseder van 12 januari, doet Cuan daarop een
“final proposal”op basis waarvan Cuan
“is prepared to come to an agreement”met daarna de kop
“MAIN CONDITIONS”. Dat zijn geen frases die 360 EAM en Beseder er alert op hadden moeten maken dat Cuan de voorbehouden van 360 EAM en Beseder had verworpen en dat zij - in tegenstelling tot 360 EAM en Beseder - al een bindende overeenkomst tot stand wilde brengen, met één ontbindende voorwaarde.
“Buyer shall formally (may be by e-mail) agree or reject Seller with respect to the outcome of the DD no later than Friday, March 4, 2022.”niet had hoeven begrijpen als een ontbindende voorwaarde als onderdeel van een koopovereenkomst die verder al bindend was. Als dat inderdaad de bedoeling van Cuan was, dan had zij dat explicieter moeten bepalen (en bespreken). De door Cuan gekozen formulering is goed te verenigen met de opvatting van 360 EAM en Beseder dat deze datum - net als de andere data - slechts was bedoeld om het verkoopproces in de tijd te reguleren omdat Cuan zo snel mogelijk wilde weten waar zij aan toe was. Overigens is het gedrag van de zijde van Cuan ná ondertekening van het stuk van 19 januari 2022 ook niet goed te rijmen met de stelling die Cuan nu inneemt, te weten dat op 5 maart al een volwaardige koopovereenkomst tot stand is gekomen omdat 360 EAM en Beseder voor die datum geen beroep hadden gedaan op de ontbindende voorwaarde dat het
due diligenceonderzoek niet conveniërend was. Op 22 maart 2022 stuurt Cuan namelijk een concept SPA waar onder meer boven staat
“Draft assuming signing after concluding Due Diligence”.Dat strookt eerder met het standpunt van 360 EAM en Beseder dat Cuan wist dat het
due diligenceonderzoek toen nog niet volledig was afgerond, dat 360 EAM en Beseder nog geen definitieve reactie op dit onderzoek hadden gegeven en dat nog geen definitieve koopovereenkomst tot stand was gekomen.
“buyer”en
“seller”maakt - anders dan Cuan suggereerde - tegenover al het voorgaande niet dat 360 EAM en Beseder daaruit hadden moeten begrijpen dat zij een bindende koopovereenkomst aangingen. Dat geldt temeer omdat ook in het stuk van 12 januari 2022, dat duidelijk is bedoeld als niet-bindende LOI, partijen worden aangeduid in vergelijkbare termen, te weten
“purchaser”en
“vendor”.
subject tot approval” voorbehoud is opgenomen, verwerpt het hof dat beroep. Cuan heeft niet alleen onvoldoende toegelicht waarom dat onaanvaardbaar zou zijn, maar het hof ziet - tegenover al het voorgaande - ook geen enkele reden waarom daarvan sprake zou zijn.
7.Beslissing
- bekrachtigt het vonnis van de rechtbank Den Haag van 14 augustus 2024;
- veroordeelt Cuan in de kosten van de procedure in hoger beroep van 360 EAM, begroot op € 26.531,-, en van Beseder, eveneens begroot op € 26.531,-;
- bepaalt dat als Cuan niet binnen veertien dagen na aanschrijving aan de uitspraak heeft voldaan en dit arrest vervolgens wordt betekend, Cuan de kosten van die betekening moet betalen, plus extra nakosten van € 98,-;
- verklaart dit arrest voor zover het de kostenveroordeling betreft uitvoerbaar bij voorraad;
- wijst af wat in hoger beroep meer of anders is gevorderd.