Uitspraak
parketnummer: 24-003156-08
parketnummer eerste aanleg: 19-830194-08
Arrest van 25 februari 2010 van het gerechtshof Leeuwarden, meervoudige strafkamer, op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Assen van 12 december 2008 in de strafzaak tegen:
[verdachte],
geboren op [1950] te [geboorteplaats],
wonende te [woonplaats], [adres],
verschenen in persoon, bijgestaan door zijn raadsvrouw, mr. D. Jakobs, advocaat te Emmen.
Het vonnis waartegen het beroep is gericht
De rechtbank Assen heeft de verdachte bij het hierboven genoemde vonnis wegens een misdrijf veroordeeld tot een straf, zoals in dat vonnis is omschreven.
Gebruik van het rechtsmiddel
De verdachte is op de voorgeschreven wijze en tijdig in hoger beroep gekomen.
Het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep
Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in hoger beroep, alsmede het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg.
De vordering van de advocaat-generaal
De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het hof de verdachte ter zake van het primair ten laste gelegde zal veroordelen tot een gevangenisstraf voor de duur van 18 maanden, met aftrek van voorarrest.
De beslissing op het hoger beroep
Het hof zal het vonnis vernietigen en opnieuw recht doen.
Tenlastelegging
Aan de verdachte is ten laste gelegd, dat:
hij op een of meer tijdstippen op of omstreeks 08 april 2008 in de gemeente [gemeente] (telkens) door geweld of (een) andere feitelijkhe(i)d(en) en/of bedreiging met geweld of (een) andere feitelijkhe(i)d(en) [slachtoffer] heeft gedwongen tot het ondergaan van (een) handeling(en) die bestond(en) uit of mede bestond(en) uit het seksueel binnendringen van het lichaam van die van [slachtoffer], hebbende verdachte
- zijn penis en/of zijn tong en/of zijn vinger(s) in de anus van die [slachtoffer] geduwd/gebracht en/of bewogen en/of gehouden en/of
- zijn penis en/of zijn tong in de mond van die [slachtoffer] geduwd/gebracht en/of bewogen en/of gehouden en/of
- die [slachtoffer] in/bij de ballen en/of in/bij de penis, althans in het kruis geknepen/gepakt en/of
- de penis van die [slachtoffer] in de mond genomen en/of de mond/lippen over die penis heen en weer bewogen en/of die penis gelikt en/of
- de anus van die [slachtoffer] gelikt
en bestaande dat geweld of die andere feitelijkhe(i)d(en) en/of die bedreiging met geweld of die andere feitelijkhe(i)d(en) hierin dat verdachte
- die [slachtoffer] (tijdens een of meer telefoongesprekken) heeft doen geloven dat hij een jonge man was, waardoor er een afspraak werd gemaakt elkaar te ontmoeten en/of
- (toen die [slachtoffer] bij verdachte aan de voordeur verscheen) die [slachtoffer] heeft bevolen/opgedragen/gezegd naar binnen en (vervolgens) naar boven te gaan en/of
- die [slachtoffer] meermalen (in het gezicht) heeft geslagen en/of
- een of meer deuren op slot heeft gedraaid en/of tegen die [slachtoffer] heeft gezegd dat hij niet weg kon/mocht en/of
- die [slachtoffer] heeft bevolen/opgedragen/gezegd zijn kleding uit te trekken en/of op bed plaats te nemen en/of de penis (van verdachte) af te trekken, althans vast te nemen en/of deze in de mond te nemen en/of zichzelf af te trekken en/of klaar te komen en/of
_ (op bed) met zijn lichaam op die [slachtoffer] is gaan liggen en/of met dat lichaam op die [slachtoffer] heeft gedrukt, waardoor deze [slachtoffer] bijna geen adem meer kon krijgen, althans het benauwd kreeg en/of
- tegen die [slachtoffer] heeft gezegd dat wanneer hij niet terug zou komen hij hem voor een tijdje of voor altijd weg zou werken, althans woorden van dergelijke aard en/of strekking
en (aldus) voor die [slachtoffer] een bedreigende situatie heeft doen ontstaan;
althans, indien terzake van het vorenstaande geen veroordeling mocht volgen, terzake dat
hij op een of meer tijdstippen op of omstreeks 08 april 2008 in de gemeente [gemeente], (telkens) met [slachtoffer], die de leeftijd van twaalf jaren maar nog niet die van zestien jaren had bereikt, buiten echt, een of meer ontuchtige handeling(en) heeft gepleegd, die bestond(en) uit of mede bestond(en) uit het seksueel binnendringen van het lichaam van die [slachtoffer], hebbende verdachte
- zijn penis en/of zijn tong en/of zijn vinger(s) in de anus van die [slachtoffer] geduwd/gebracht en/of bewogen en/of gehouden en/of
- zijn penis en/of zijn tong in de mond van die [slachtoffer] geduwd/gebracht en/of bewogen en/of gehouden en/of
- die [slachtoffer] in/bij de ballen en/of in/bij de penis, althans in het kruis geknepen/gepakt en/of
- de penis van die [slachtoffer] in de mond genomen en/of de mond/lippen over die penis heen en weer bewogen en/of die penis gelikt en/of
- de anus van die [slachtoffer] gelikt;
althans, indien terzake van het laatstvermelde geen veroordeling mocht volgen, terzake dat
hij op een of meer tijdstippen op of omstreeks 08 april 2008 in de gemeente [gemeente] (telkens) met [slachtoffer], geboren op [1993], die toen de leeftijd van zestien jaren nog niet had bereikt, buiten echt, een of meer ontuchtige handelingen heeft gepleegd, bestaande in het ontuchtig
- zijn tong in de mond van die [slachtoffer] duwen/brengen en/of bewegen en/of houden en/of
- die [slachtoffer] in/bij de ballen en/of in/bij de penis, althans in het kruis knijpen/vast pakken en/of
- de penis van die [slachtoffer] in de mond nemen en/of de mond/lippen over die penis heen en weer bewegen en/of aan die penis en/of aan de anus van die [slachtoffer] likken.
Overweging met betrekking tot het bewijs
De verdachte heeft ontkend zich schuldig te hebben gemaakt aan het ten laste gelegde. De verdachte heeft tevens ontkend enig contact, van welke aard dan ook, met aangever [slachtoffer] te hebben gehad. De verdachte heeft uitsluitend erkend dat hij op 7 en 8 april 2008 telefonisch contact heeft gehad met een hem onbekende persoon, die reageerde op een contactadvertentie van de verdachte en die aan de verdachte te kennen gaf bij hem langs te willen komen. De verdachte heeft voorts verklaard dat uiteindelijk geen ontmoeting met die persoon heeft plaatsgehad.
Het hof acht de ontkenning van de verdachte, waar het betreft het plegen van ontuchtige handelingen, ongeloofwaardig en overweegt hierover het volgende.
Aangever [slachtoffer] heeft op 19 juni 2008 tegenover de politie verklaard dat hij in zijn zoektocht naar zijn seksuele geaardheid telefonisch heeft gereageerd op een contactadvertentie van een man en dat er op 8 april 2008 twee keer een ontmoeting tussen hem en die man heeft plaatsgevonden, op het woonadres van die man aan de [adres] in [woonplaats]. [slachtoffer] heeft voorts tegenover de politie verklaard dat die man hem bij die beide ontmoetingen heeft gedwongen ontuchtige handelingen te ondergaan.
Aangever [slachtoffer] heeft eerder, op 9 april 2008, een gelijkluidend verhaal verteld aan de hem bekende maatschappelijk werkster H.A. Haase, zo blijkt uit de verklaring die Haase op 30 juni 2008 bij de politie heeft afgelegd. Daarnaast heeft hij zijn zus [slachtoffer] op 9 mei 2008 op hoofdlijnen verteld over de hierboven bedoelde gebeurtenissen op 8 april 2008, zo blijkt uit de verklaring die [slachtoffer] op 15 juli 2008 bij de politie heeft afgelegd.
Bij gelegenheid van een op 10 september 2008 gehouden fotobewijsconfrontatie heeft [slachtoffer] de foto waarop de verdachte staat afgebeeld aangeduid als zijnde een foto van de man die op 8 april 2008 de ontuchtige handelingen met hem heeft verricht ter zake waarvan hij aangifte heeft gedaan.
Op grond van hetgeen de verdachte bij de politie heeft verklaard, stelt het hof vast dat de verdachte benaderbaar is op de wijze waarop de verdachte daarover heeft verklaard, te weten door middel van een contactadvertentie en/of een telefonische contactbox voor homoseksuele mannen. Uit een onderzoek naar de historische printgegevens van de mobiele telefoon die - naar hij zelf heeft verklaard - exclusief werd gebruikt door de verdachte en de mobiele telefoon die door aangever van [slachtoffer] werd gebruikt, blijkt dat er op 7 en 8 april 2008 meerdere keren contact is geweest tussen deze beide telefoons. Het hof vindt in deze feiten en omstandigheden een bevestiging van de door aangever [slachtoffer] genoemde telefonische contacten die hij met de verdachte heeft gehad en die hebben geleid tot zijn ontmoetingen met de verdachte op 8 april 2008.
Aangever [slachtoffer] heeft in zijn op 19 juni 2008 bij de politie afgelegde verklaring een beschrijving gegeven van (onder meer) enkele markante kenmerken - spiegels en ingelijste naaktfoto's van mannen - van het interieur van de slaapkamer van de man die op 8 april 2008 in een woning aan de [adres] in [woonplaats] ontuchtige handelingen bij hem verrichtte. Die beschrijving komt overeen met markante kenmerken van het interieur van de slaapkamer van de verdachte, zoals daarvan blijkt uit de zich in het strafdossier bevindende foto's van die slaapkamer.
Op grond van de hierboven genoemde feiten en omstandigheden, in onderling verband en onderlinge samenhang bezien, acht het hof de verklaring van aangever, dat er daadwerkelijk contact is geweest tussen hem en de verdachte, aannemelijk en verdachtes daarmee strijdige verklaring ongeloofwaardig. Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het plegen van ontuchtige handelingen bij aangever [slachtoffer], zoals hieronder nader aangeduid in de bewezenverklaring.
Het hof is er echter niet van overtuigd dat de verdachte daarbij [slachtoffer] heeft gedwongen tot het ondergaan van die ontuchtige handelingen. Het hof acht de verklaringen van [slachtoffer] over het geweld, de bedreiging met geweld en de andere feitelijkheden, zoals opgenomen in het primair ten laste gelegde hiervoor te onsamenhangend en te weinig consistent, terwijl ieder verder bewijs hiervoor ontbreekt.
Het bovenstaande leidt tot vrijspraak van het primair ten laste gelegde en bewezenverklaring van het subsidiair ten laste gelegde.
Vrijspraak
Het hof acht niet bewezen hetgeen primair aan verdachte is ten laste gelegd, zodat hij daarvan moet worden vrijgesproken.
Bewezenverklaring
Het hof acht bewezen dat de verdachte het subsidiair ten laste gelegde heeft begaan, met dien verstande dat:
hij op tijdstippen op 8 april 2008 in de gemeente [gemeente], telkens met [slachtoffer], die de leeftijd van twaalf jaren maar nog niet die van zestien jaren had bereikt, buiten echt, ontuchtige handelingen heeft gepleegd, die mede bestonden uit het seksueel binnendringen van het lichaam van die [slachtoffer], hebbende verdachte zijn tong in de anus van die [slachtoffer] gebracht en bewogen en zijn penis en zijn tong in de mond van die [slachtoffer] gebracht en die [slachtoffer] bij de ballen en bij de penis gepakt en de penis van die [slachtoffer] in de mond genomen en de mond over die penis heen en weer bewogen en de anus van die [slachtoffer] gelikt.
Het hof acht niet bewezen hetgeen aan de verdachte subsidiair meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven als bewezen is aangenomen.
Kwalificatie
Het subsidiair bewezen verklaarde levert op het misdrijf:
met iemand die de leeftijd van twaalf jaren, maar die niet die van zestien jaren heeft bereikt, buiten echt, ontuchtige handelingen plegen, die mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam, meermalen gepleegd.
Strafbaarheid
Het hof acht de verdachte strafbaar. Strafuitsluitingsgronden worden niet aanwezig geacht.
Strafmotivering
Het hof heeft de in hoger beroep op te leggen straf bepaald op grond van de aard en ernst van het bewezen verklaarde feit, de omstandigheden waaronder dat feit is begaan en de persoon van de verdachte. Daarbij heeft het hof in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.
De destijds 57-jarige verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan een vergaande vorm van ontucht met de destijds 15-jarige [slachtoffer]. De verdachte, die geweten moet hebben dat [slachtoffer] nog erg jong was, heeft geen rekening gehouden met de ongelijkwaardige positie die tussen hem en [slachtoffer] bestond. Zijn wetenschap over diens jonge leeftijd heeft hem er niet van weerhouden ontuchtige handelingen met hem te plegen.
De strafwet beschermt (de belangen van) jeugdigen tussen de twaalf en zestien jaren tegen het ondergaan van seksuele handelingen. Gelet op het relatief grote leeftijdsverschil tussen de verdachte en [slachtoffer] is die bescherming extra geboden.
Door zijn handelwijze heeft verdachte de lichamelijke en seksuele integriteit van [slachtoffer] in ernstige mate geschonden, hetgeen in het algemeen als zeer ingrijpend wordt ervaren en nadelige psychische gevolgen van mogelijk lange duur met zich kan brengen, onder meer in de vorm van een verstoring van de psychoseksuele ontwikkeling en van het vertrouwen in anderen.
De verdachte heeft daarbij misbruik gemaakt van de kwetsbare situatie waarin [slachtoffer] zich bevond en heeft de verantwoordelijkheid die hij als volwassene ten opzichte van hem had genegeerd. Uit de door [slachtoffer] opgemaakte schriftelijke slachtofferverklaring leidt het hof af dat het voorval een grote psychische weerslag op [slachtoffer] heeft gehad. Sinds het voorval heeft [slachtoffer] te kampen met extreme angstgevoelens en flashbacks, waarvoor hij in therapie is en medicatie (anti-depressiva) gebruikt.
Het hof houdt bij de strafoplegging ten voordele van de verdachte rekening met een hem betreffend uittreksel uit de justiti?le documentatie van 1 december 2009, waaruit blijkt dat verdachte in Nederland niet eerder is veroordeeld ter zake van enig strafbaar feit.
Voorts heeft het hof rekening gehouden met de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, zoals blijkende uit het door Reclassering Nederland over de verdachte opgemaakte voorlichtingsrapport van 30 september 2008, en voor zover daarvan ter terechtzitting is gebleken.
Het hof is van oordeel dat een onvoorwaardelijke vrijheidsbenemende straf aan de verdachte opgelegd dient te worden. Gelet op het voorgaande zal het hof - uit het oogpunt van normhandhaving en ter vergelding van het door de verdachte begane delict - een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van hierna te noemen duur opleggen.
Toepassing van wetsartikelen
Het hof heeft gelet op de artikelen 57 en 245 van het Wetboek van Strafrecht, zoals deze artikelen golden ten tijde van het bewezen verklaarde.
De uitspraak
HET HOF,
RECHT DOENDE OP HET HOGER BEROEP:
vernietigt het vonnis, waartegen het beroep is gericht, en opnieuw recht doende:
verklaart het aan de verdachte primair ten laste gelegde niet bewezen en spreekt hem daarvan vrij;
verklaart het aan de verdachte subsidiair ten laste gelegde bewezen, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart dit feit en de verdachte strafbaar;
verklaart niet bewezen hetgeen aan de verdachte als subsidiair meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven als bewezen is aangenomen en spreekt hem daarvan vrij;
veroordeelt de verdachte [verdachte] tot een gevangenisstraf voor de duur van acht maanden;
beveelt dat de tijd die door de veroordeelde vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en in voorlopige hechtenis is doorgebracht bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf geheel in mindering wordt gebracht.
Dit arrest is aldus gewezen door mr. P.J.M. van den Bergh, voorzitter, mr H. Heins en mr. M.F.H.M. van Haastert, in tegenwoordigheid van H. Kingma als griffier.
Mr. M.F.H.M. van Haastert is buiten staat dit arrest te ondertekenen.