Uitspraak
parketnummer 1100633903
datum uitspraak 1 juni 2004
tegenspraak
GERECHTSHOF TE 'S-GRAVENHAGE meervoudige kamer voor strafzaken
ARREST
gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank te Dordrecht van 4 december 2003 in de strafzaak tegen de verdachte:
[naam]
1. Onderzoek van de zaak
Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg en het onderzoek op de terechtzitting in hoger beroep van dit hof van 18 mei 2004.
2. Tenlastelegging
Aan de verdachte is tenlastegelegd hetgeen vermeld staat in de inleidende dagvaarding, zoals ter terechtzitting in eerste aanleg op vordering van de officier van justitie gewijzigd.
Van de dagvaarding en van de vordering wijziging tenlastelegging zijn kopieën in dit arrest gevoegd.
3. Procesgang
In eerste aanleg is de verdachte ter zake van het hem onder 1, 2 en 3 tenlastegelegde veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van vijf jaren met aftrek van voorarrest, met beslissing omtrent de vorderingen van de benadeelde partijen als in het vonnis omschreven.
Namens de verdachte is tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.
4. Beoordeling van het vonnis
Het vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven omdat het hof zich daarmee niet verenigt.
5. Bewezenverklaring
Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het onder 1, 2 en 3 tenlastegelegde heeft begaan op de wijze als is vermeld in de hierna ingevoegde bijlage die van dit arrest deel uitmaakt.
1.
hij op 23 augustus 2003 te Gorinchem, op of aan de openbare weg, te weten de Sportlaan, tezamen en in vereniging met anderen, met het oogmerk om zich en/of anderen wederrechtelijk te bevoordelen door geweld en bedreiging met geweld L.D. van [naam] heeft gedwongen tot de afgifte van ringen, toebehorende aan die L.D. van [naam]
en
met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening heeft weggenomen een portemonnee (met daarin een geldbedrag van ongeveer 350 Euro) en een mobiele telefoon (merk: Nokia, type: 3210) en een mobiele telefoon (merk: Nokia, type: 3310) toebehorende aan L.D. van [naam] en/of Taxi Privé, welke diefstal werd voorafgegaan en vergezeld en gevolgd van geweld en bedreiging met geweld tegen die L.D. van [naam], gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en gemakkelijk te maken en om bij betrapping op heterdaad aan zichzelf en aan zijn mededaders hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, welk geweld en welke bedreiging met geweld hierin bestonden dat hij, verdachte, of zijn, verdachtes, mededader(s) - zakelijk weergegeven -
- een pistool, in elk geval een op een pistool gelijkend voorwerp, aan die Van [naam] heeft getoond en de slede van dat pistool, in elk geval een op een pistool gelijkend voorwerp, naar achteren heeft gehaald en dat pistool, in elk geval een op een pistool gelijkend voorwerp, op die Van [naam] heeft gericht en tegen het hoofd van die Van [naam] heeft gedrukt en gedrukt gehouden en
- daarbij op een dreigende en/of agressieve toon tegen die Van [naam] heeft gezegd: "Geld, portemonnee!" en
- die Van [naam] bij zijn keel heeft vastgepakt en tegen de hoofdsteun van de auto heeft gedrukt en gedrukt gehouden en
- op een dreigende en/of agressieve toon tegen die Van [naam] heeft gezegd dat er niet genoeg geld in de portemonnee zat en
- op een dreigende en/of agressieve toon aan die Van [naam] heeft gevraagd of die Van [naam] een telefoon had en
- op een dreigende en/of agressieve toon tegen die Van [naam] heeft gezegd: "Privé-spullen!" en
- die Van [naam] een klap in zijn nek heeft gegeven, waardoor die Van [naam] even buiten bewustzijn raakte en
- op een dreigende en/of agressieve toon tegen die Van [naam] heeft gezegd: "Wegwezen! En
- daarbij een zwaaiende beweging met dat pistool, in elk geval een op een pistool gelijkend voorwerp, heeft gemaakt en
- met zijn knokkels over de ribben van die Van [naam] heeft gewreven en
- die Van [naam] aan zijn bovenarm de auto uit heeft getrokken en
- op een dreigende en/of agressieve toon tegen die Van [naam] heeft gezegd dat die Van [naam] hard moest doorlopen en
daarbij tot 10 moest tellen en dat die Van [naam] zijn handen
voor zijn ogen moest houden en
- die Van [naam] een duw of trap tegen zijn rug heeft gegeven en
- daarbij op een dreigende en/of agressieve toon tegen die Van [naam] heeft gezegd dat die Van [naam] opnieuw hardop tot 10 moest tellen en moest rennen met zijn handen voor zijn ogen.
2.
hij op 30 augustus 2003 te Rotterdam, op of aan de openbare weg, tezamen en in vereniging met anderen, met het oogmerk om zich en/of anderen wederrechtelijk te bevoordelen door bedreiging met geweld J.J. [naam] heeft gedwongen tot de afgifte van een zwarte kunstlederen portemonnee (met daarin een geldbedrag van ongeveer 350 Euro) en een (nep gouden Rolex) horloge en een gouden armband, toebehorende aan die J.J. [naam] en/of Coöperatieve Taxi Onderneming Taxi St. Job UA,
en
met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening heeft weggenomen een taxi en een contactsleutel, toebehorende aan Coöperatieve Taxi Onderneming Taxi St. Job UA, welke diefstal werd voorafgegaan en vergezeld van bedreiging met geweld tegen die J.J. [naam], gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en gemakkelijk te maken, welke bedreiging met geweld hierin bestond dat hij, verdachte, of zijn, verdachtes, mededader(s) - zakelijk weergegeven -
- een pistool, in elk geval een op een pistool gelijkend voorwerp, heeft getoond aan die [naam] en heeft doorgeladen en op het hoofd van die [naam] heeft gericht en gericht gehouden en
- op een dreigende en/of agressieve toon tegen die [naam] heeft gezegd: "Geld klootzak!" en
- op een dreigende en/of agressieve toon aan die [naam] heeft gevraagd "Heb je telefoon?" en
- heeft geprobeerd die [naam] te fouilleren.
3.
hij op 31 augustus 2003 te Rotterdam, op of aan de openbare weg, te weten de Zaadakkerstraat, tezamen en in vereniging met anderen, met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening heeft weggenomen een portemonnee (met daarin een geldbedrag van ongeveer 250 Euro) en een mobiele telefoon (merk: Motorola) en een contactsleutel, toebehorende aan J.P. [naam] en/of de Rotterdamse Taxi Centrale, welke diefstal werd voorafgegaan en vergezeld en gevolgd van bedreiging met geweld tegen die J.P. [naam], gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en gemakkelijk te maken en om bij betrapping op heterdaad aan zichzelf en aan zijn mededaders hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, welke bedreiging met geweld hierin bestond dat hij, verdachte, of zijn, verdachtes, mededader(s) - zakelijk weergegeven -
- een pistool, in elk geval een op een pistool gelijkend voorwerp, heeft getoond aan die [naam] en onder de neus van die [naam] heeft geduwd en
- op een dreigende en/of agressieve toon tegen die [naam] heeft gezegd: Geld!" en
- op een dreigende en/of agressieve toon tegen een van zijn, verdachtes, mededaders heeft gezegd: "Schiet hem dood!".
Hetgeen ter zake meer of anders is tenlastegelegd, is niet bewezen. De verdachte moet daarvan worden vrijgesproken.
Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijf-fouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. Blijkens het verhandelde ter terechtzitting is de verdachte daardoor niet geschaad in de verdediging.
6. Nadere bewijsoverweging ten aanzien van feit 1
Blijkens de "rittenstaat" kreeg L.D. van [naam] op 23 augustus 2003 om 23.50 uur de opdracht om, naar later bleek, de verdachte en een mededader van het NS-treinstation van Gorinchem op te halen. Volgens Van [naam]s verklaring zijn die beiden om 23:53 uur in zijn taxi gestapt voor een taxirit naar het einde van de Mollenburgseweg. Daar aangekomen kreeg Van [naam] van verdachtes mededader de opdracht om linksaf de Sportlaan op te rijden en ter hoogte van de parkeerplaats van de voetbalvereniging SVW te stoppen, waar het onder 1 tenlastegelegde feit is gepleegd. Nu het hof het als feit van algemene bekendheid beschouwt dat men op eerdergenoemd tijdstip binnen vijf minuten met de auto van het treinstation van Gorinchem via de Mollenburgseweg naar de parkeerplaats van de voetbalvereniging SVW kan rijden (zie door het hof bijgevoegde bijlage), is het hof van oordeel dat het onderhavige feit op 23 augustus 2003 is gepleegd.
7. Bewijsvoering
Het hof grondt zijn overtuiging dat de verdachte het bewezenverklaarde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen zijn vervat en die reden geven tot de bewezenverklaring.
De bewijsmiddelen zullen in die gevallen waarin de wet aanvulling van het arrest met de bewijsmiddelen vereist in een aan dit arrest gehechte bijlage worden opgenomen.
8. Strafbaarheid van het bewezenverklaarde
Het bewezenverklaarde levert op:
1 A: afpersing door twee of meer verenigde personen, gepleegd op de openbare weg
en
B: diefstal door twee of meer verenigde personen, voorafgegaan, vergezeld en gevolgd van geweld en bedreiging met geweld tegen personen, gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en gemakkelijk te maken en bij betrapping op heterdaad, aan zichzelf en andere deelnemers aan het misdrijf hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, en gepleegd op de openbare weg,
in eendaadse samenloop gepleegd.
2 A: afpersing door twee of meer verenigde personen, gepleegd op de openbare weg
en
B: diefstal door twee of meer verenigde personen, voorafgegaan en vergezeld van bedreiging met geweld tegen personen, gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en gemakkelijk te maken, en gepleegd op de openbare weg,
in eendaadse samenloop gepleegd.
3 diefstal door twee of meer verenigde personen, voorafgegaan, vergezeld en gevolgd van bedreiging met geweld tegen personen, gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en gemakkelijk te maken en bij betrapping op heterdaad, aan zichzelf en andere deelnemers aan het misdrijf hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, en gepleegd op de openbare weg.
9. Strafbaarheid van de verdachte
Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit. De verdachte is dus strafbaar.
10. Strafmotivering
De advocaat-generaal mr. Van der Horst heeft gevorderd dat het vonnis waarvan beroep zal worden bevestigd, met aanvulling van de gronden, behoudens ten aanzien van de opgelegde straf en dat de verdachte ter zake van het onder 1, 2 en 3 tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van zes jaren met aftrek van voorarrest.
Voorts heeft de advocaat-generaal geconcludeerd dat de vorderingen van de benadeelde partijen L.D. van [naam] en
J. [naam] overeenkomstig de uitspraak in eerste aanleg zullen worden toegewezen.
Het hof heeft de op te leggen straf bepaald op grond van de ernst van de feiten en de omstandigheden waaronder deze zijn begaan en op grond van de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, zoals daarvan is gebleken uit het onderzoek ter terechtzitting.
Daarbij is in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.
De verdachte heeft zich samen met anderen in een korte periode schuldig gemaakt aan drie gewelddadige
overvallen op taxichauffeurs. De verdachte en zijn mededaders zijn hierbij planmatig te werk gegaan. Men bestelde een taxi, één of twee mededader(s) waren in de nabijheid met een volg/vluchtauto, de verdachte en één mededader stapten in de taxi en één van hen gaf de taxichauffeur opdracht naar een afgelegen locatie te rijden, waar een knal/gaspistool tegen diens hoofd werd gezet, waarna de chauffeur van geld, sleutels, mobiele telefoons werd ontdaan; in twee gevallen werd de taxi zelf meegenomen.
Het hof sluit niet uit dat de verdachte zich enigszins onder druk gezet voelde door een of meer van zijn mededaders om de onderhavige delicten te plegen, omdat hij bang was te worden verraden als illegaal in Nederland verblijvende en werkende, maar is van oordeel dat de verdachte aan deze druk weerstand had moeten bieden.
Deze gewelddadige afpersingen en diefstallen zijn zeer ernstige en verwerpelijke feiten. De verdachte heeft zich bij het plegen van deze delicten uitsluitend laten leiden door eigen geldelijk gewin. Hij heeft zich op geen enkele manier bekommerd over de slachtoffers van zijn overvallen. Hij presteert het zelfs om zichzelf als slachtoffer te presenteren.
Deze overvallen zijn door de slachtoffers als buitengewoon bedreigend ervaren en zij hebben gevreesd voor hun leven. De ervaring leert dat slachtoffers van dergelijke feiten - en hun naasten - nog lange tijd de nadelige psychische gevolgen ondervinden van wat hun is overkomen. Daarnaast brengen feiten zoals de onderhavige in de taxi-wereld en bij de burgers in het algemeen, angstgevoelens en gevoelens van onveiligheid teweeg.
Voorts is komen vast te staan dat de verdachte, blijkens een hem betreffend uittreksel uit het Justitieel Documentatieregister d.d. 9 april 2004 niet eerder met justitie in aanraking is geweest.
Het hof heeft er bij de strafoplegging rekening meegehouden dat voor de verdachte de detentie extra zwaar valt, nu hij ver van zijn familie in een voor hem onbekend land gedetineerd is waarvan hij de taal niet spreekt.
Tevens heeft het hof rekening gehouden met de jeugdige leeftijd van de verdachte.
Alles overziende is het hof van oordeel dat een geheel onvoorwaardelijke gevangenisstraf van na te melden duur passend en geboden is.
11A. Vorderingen tot schadevergoeding
In het onderhavige strafproces heeft H. van [naam] zich namens L.D. van [naam] als benadeelde partij gevoegd en een vordering ingediend tot vergoeding van geleden immateriële schade als gevolg van het aan de verdachte onder 1 tenlastegelegde tot een bedrag van € 4.000,-.
In hoger beroep is deze vordering wederom aan de orde tot dit in eerste aanleg gevorderde bedrag.
Naar het oordeel van het hof is voldoende aannemelijk dat de benadeelde partij de gestelde schade heeft geleden en dat deze het rechtstreekse gevolg is van het ten laste van de verdachte onder 1 bewezenverklaarde. Gelet op de wederzijdse stand van fortuin zal de vordering van de benadeelde partij echter worden gematigd tot een bedrag van € 3.000,-, met de proceskosten.
Het hof zal dan ook bepalen dat de benadeelde partij voor het overige niet-ontvankelijk is in de vordering tot schadevergoeding.
In het onderhavige strafproces heeft J. [naam] zich als benadeelde partij gevoegd en een vordering ingediend tot vergoeding van geleden materiële schade als gevolg van het aan de verdachte onder 1 tenlastegelegde tot een bedrag van € 5.966,13.
In hoger beroep is deze vordering wederom aan de orde tot dit in eerste aanleg gevorderde bedrag.
Naar het oordeel van het hof heeft J. [naam] niet rechtstreeks schade geleden, in de zin van artikel 51a van het wetboek van Strafvordering, door het onder 1 tenlastegelegde feit.
Het hof zal dan ook bepalen dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk is in de vordering tot schadevergoeding. Hij kan deze slechts bij de burgerlijke rechter aanbrengen.
Nu door of namens de verdachte niet is gesteld dat deze met het oog op zijn verdediging tegen de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij kosten heeft gemaakt, kan een kostenveroordeling achterwege blijven.
13B. Betaling aan de Staat ten behoeve van de slachtoffers
Nu vast staat dat de verdachte naar burgerlijk recht aansprakelijk is voor de schade die door de strafbare feiten zijn toegebracht, zal het hof, rekening houdend met het aandeel van de verdachte in de overval op Van [naam], aan de verdachte de verplichting opleggen tot betaling aan de Staat van een bedrag van € 750,- ten behoeve van het slachtoffer L.D. van [naam].
12. Toepasselijke wettelijke voorschriften
Het hof heeft gelet op de artikelen 36f, 55, 57, 310, 312 en 317 van het Wetboek van Strafrecht.
13. Beslissing
Het hof:
Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht.
Verklaart bewezen dat de verdachte het hem onder 1, 2 en 3 tenlastegelegde zoals hierboven omschreven, heeft begaan.
Verklaart niet bewezen hetgeen ter zake meer of anders is tenlastegelegd en spreekt de verdachte daarvan vrij.
Bepaalt dat het bewezenverklaarde de hierboven vermelde strafbare feiten oplevert.
Verklaart de verdachte strafbaar ter zake van het bewezenverklaarde.
Veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 4 JAREN EN 6 MAANDEN.
Bepaalt dat de tijd, die door de verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in voorarrest is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering wordt gebracht, voorzover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht.
Wijst toe de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij L.D. van [naam], [adres] tot een bedrag van 3.000,- EURO en veroordeelt de verdachte om dit bedrag tegen behoorlijk bewijs van kwijting te betalen aan de benadeelde partij.
Verklaart de benadeelde partij voor het overige niet-ontvankelijk in de vordering.
Veroordeelt de verdachte in de kosten die de benadeelde partij in verband met zijn vordering heeft gemaakt -welke kosten tot aan deze uitspraak zijn begroot op nihil- en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog moet maken.
Bepaalt dat de verplichting tot betaling aan de benadeelde partij van voormeld bedrag komt te vervallen voor zover door een medeverdachte dat bedrag bij wege van schadevergoeding aan deze benadeelde partij is betaald.
Legt aan de verdachte voorts de verplichting op tot betaling aan de Staat van een bedrag van 750,- EURO ten behoeve van het slachtoffer L.D. van [naam], welk bedrag bij gebreke van betaling en verhaal wordt vervangen door hechtenis voor de tijd van 15 DAGEN.
Bepaalt dat voorzover wordt voldaan aan de verplichting tot betaling aan de Staat ten behoeve van het slachtoffer L.D. van [naam], de veroordeling tot betaling aan de benadeelde partij in zoverre komt te vervallen, alsmede dat, voorzover door of voor de verdachte wordt betaald aan de benadeelde partij, de verplichting van de verdachte tot betaling aan de Staat in zoverre komt te vervallen.
Verklaart de benadeelde partij J. [naam], [adres] niet-ontvankelijk in de vordering.
Dit arrest is gewezen door mrs. Koning, Van Rijnberk en Mos-Verstraten, in bijzijn van de griffier mr. Bromet.
Het is uitgesproken op de openbare terechtzitting van het hof van 1 juni 2004.