Uitspraak
Rolnummer: 22-003112-09 PO
Parketnummer: 09-757451-08
Datum uitspraak: 18 januari 2011
TEGENSPRAAK
Gerechtshof te 's-Gravenhage
meervoudige kamer voor strafzaken
Arrest
gewezen op het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank 's-Gravenhage van 3 april 2009 in de ontnemingszaak tegen de veroordeelde:
[verdachte],
geboren te [geboorteplaats] (Sovjetunie) op [geboortedag] 1981,
adres: [adres].
1.Procesgang
1.1 De strafzaak
De veroordeelde is bij arrest van dit gerechtshof van 18 januari 2011 - kort gezegd en voor zover hier van belang - veroordeeld voor het medeplegen van opzettelijk aanwezig hebben van 20 dozen met daarin totaal 200 kilogram hennep.
1.2 Vordering openbaar ministerie in eerste aanleg
De terechtzitting in eerste aanleg van 20 maart 2009 ingediende vordering van het Openbaar Ministerie houdt gelet op de verdere onderbouwing in dat aan de veroordeelde de verplichting zal worden opgelegd tot betaling aan de Staat van een bedrag van € 166.833,33, ter ontneming van het door de veroordeelde wederrechtelijk verkregen voordeel uit een soortgelijk feit als het in zijn strafzaak bewezenverklaarde feit, te weten de verkoop van de hennep, waaromtrent - naar het oordeel van het openbaar ministerie - voldoende aanwijzingen bestaan dat dat feit door de veroordeelde is begaan.
1.3 Vonnis
De rechtbank 's-Gravenhage heeft bij vonnis van 3 april 2009 de vordering van het openbaar ministerie tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel afgewezen.
De officier van justitie heeft op 9 april 2009 tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.
1.4 Onderzoek van de zaak
Deze beslissing is genomen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg en het onderzoek op de terechtzittingen in hoger beroep van 19 januari 2010, 17 juni 2010, 14 oktober 2010 en 4 januari 2011.
Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen namens de veroordeelde naar voren is gebracht.
1.5 Vordering in hoger beroep
De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het wederrechtelijk verkregen voordeel wordt vastgesteld op een bedrag - anders dan op de schriftelijke vordering staat vermeld - van € 500.500,- en dat aan de veroordeelde ter ontneming van dat voordeel de verplichting wordt opgelegd een bedrag van € 166.800,- aan de Staat te betalen. Ter onderbouwing van zijn vordering heeft de advocaat-generaal aangevoerd wat in zijn schriftelijke requisitoiraantekeningen is vervat, die aan het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep van 17 juni 2010 zijn gehecht.
2. Standpunt van de verdediging in hoger beroep
De raadsman van de veroordeelde heeft ter terechtzitting in hoger beroep van 17 juni 2010 afwijzing van de ontnemingsvordering bepleit. In de kern weergegeven heeft de raadsman daartoe aangevoerd dat het Openbaar Ministerie niet aannemelijk heeft gemaakt dat de veroordeelde wederrechtelijk voordeel heeft verkregen, omdat niet duidelijk is hoeveel hennep er is verkocht. Het enkele aanwezig hebben van een partij hennep kan, aldus de raadsman, niet tot voordeling leiden.
3. Beoordeling van het vonnis
Het vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven, omdat het hof zich daarmee niet verenigt.
4. Vaststelling van het wederrechtelijk verkregen voordeel
Bij de vaststelling van het wederrechtelijk verkregen voordeel baseert het hof zich op de navolgende feiten en omstandigheden en uitgangspunten.
Uitgangspunt van de ontnemingsvordering is bovengenoemde veroordeling in de strafzaak ter zake van medeplegen van opzettelijk aanwezig hebben van 20 dozen met daarin totaal 200 kilogram hennep. Nog daargelaten dat uit dit feit in beginsel een vermogensaanwas voortvloeit welke wederrechtelijk is verkregen en in zoverre als rechtstreeks verkregen wederrechtelijk voordeel kan worden aangemerkt, moet in casu naar het oordeel van het hof worden aangenomen dat het bewezenverklaarde plaatsvond met het oog op de verkoop van de hennep en derhalve ertoe strekte en ook geëigend was in die zin voordeel te genereren. Dit laatste leidt het hof af uit de hoeveelheid hennep die de veroordeelde samen met anderen opzettelijk aanwezig heeft gehad - het is immers een feit van algemene bekendheid dat een grote hoeveelheid hennep zoals in dit geval aangetroffen bestemd is voor de verkoop -, alsmede uit een zich in het dossier bevindend tapgesprek d.d. 17 maart 2008 te 16:16 uur, waarbij de getapte persoon [alias 1 verdachte]/[alias 2 verdachte] die gebruik maakt van het telefoonnummer [telefoonnummer 1] (het hof begrijpt: [verdachte], de verdachte1) belt met een onbekend persoon. Dit gesprek houdt onder meer het volgende in - zakelijk weergegeven -:
Veroordeelde:
"Ik heb van die (...) wat ze drinken/roken, weet je wel?
Daar heb ik behoorlijk wat van, ik heb het gestolen. Er is een afnemer nodig, en snel. Het is droog...alles in pakketten, in de doos. Als er iemand wil, als er iemand wil, dan kan er meteen..."
NN-man:
"Ik kan het alleen maar aan die geven, als de prijs gunstig is, dan kunnen we het meteen wegstoten."
Veroordeelde:
"Okee, maar alles?"
NN-man:
"Alles natuurlijk joh."
Veroordeelde:
"Maar het is veel hè, het is veel. Het zijn er niet één of twee, je moest eens weten hoeveel."2
4.1 Opbrengsten
Hoeveel hennep er precies is verkocht wordt niet duidelijk. Op basis van een tapgesprek van 21 maart 2008 te 20:00 uur lijkt het erop dat de hennep in gedeeltes en op verschillende dagen is verkocht.3 Dit gesprek tussen [alias 2 verdachte]/[alias 1 verdachte] (het hof begrijpt: de veroordeelde 4) en [medeveroordeelde 1] houdt onder meer het volgende in - zakelijk weergegeven -:
Veroordeelde:
"Wie willen kopen?"
[medeveroordeelde 1]:
"Is geregeld, klaar."()
(...)
"Die mensen komen morgenochtend bij mij."
(...)
"74 plus 16"
Veroordeelde:
"Ik bedoel voor die jongens."
[medeveroordeelde 1]:
"Die geweest al."
Veroordeelde:
"Wat dan?"
[medeveroordeelde 1]:
"Hij helft meenemen, morgen andere helft."
(...)
"Ik totaal gemaakt prijs."
(...)
"Totaal morgen krijgen 110."
Bij een doorzoeking op 1 april 2008 in een bedrijfspand (Porsche garage) aan de [adres] te Voorburg, welk pand wordt gehuurd door de medeveroordeelde [medeveroordeelde 1], is in een inloopkast op de tweede verdieping 21,25 kilogram wiettoppen aangetroffen.5 Het hof acht het op basis hiervan aannemelijk dat er - in eerste instantie - (200 kilogram - 21,25 kilogram) 178,75 kilogram hennep is verkocht.
Volgens informatie van het Nationaal Netwerk Drugsexpertise kan de verkoopprijs van één kilogram hennep in de periode maart-april 2007 (het hof begrijpt: 2008) op een bedrag van € 3.289,- worden gesteld.6 In het voordeel van de veroordeelde gaat het hof evenwel uit van een lagere verkooprijs per kilogram hennep, op basis van een tapgesprek van 21 maart 2008 te 20:08 uur tussen een persoon genaamd [alias 2 verdachte]/[alias 1 verdachte] met telefoonnummer [telefoonnummer 2] (het hof begrijpt: de veroordeelde 7) en medeveroordeelde [medeveroordeelde 1]. Dit gesprek houdt onder meer het volgende in - zakelijk weergegeven -:
[medeveroordeelde 1]: "Hij wil kopen of niet?"
Veroordeelde: "Hoeveel heeft er?"
[medeveroordeelde 1]: "Voor hem 28. Als hij wil kopen, dan ik bellen jongen op en is gelijk betalen morgen, snap je?"8
Waar elders in dit gesprek wordt gesproken over de verkoop van een witte auto dan wel witte auto's, gaat het hof er van uit dat dit versluierd taalgebruik is voor de verkoop van de hennep. In de strafzaak is immers komen vast te staan dat de hennep met een witte vrachtwagen is vervoerd. Dat het in het gesprek niet daadwerkelijk over de verkoop van een auto gaat blijkt ook uit de vraag van de veroordeelde aan [medeveroordeelde 1] in het gesprek: "Jij wilt helft nu verkopen?".
Het hof gaat op basis van dit gesprek uit van een verkoopprijs van € 2.800,- per kilogram hennep.
Subtotaal opbrengst:
(178,75 kilogram x € 2.800,- =) € 500.500,-
Zoals ook door de rechtbank is overwogen, biedt het dossier evenwel aanknopingspunten voor de conclusie dat een deel van de hennep is teruggekomen, kennelijk vanwege de slechte kwaliteit daarvan. Dat leidt het hof af uit een tapgesprek d.d. 22 maart 2008 te 13:31 uur, tussen de medeverdachte [medeveroordeelde 1] en ene [betrokkene 1]. Dit gesprek houdt onder meer het volgende in - zakelijk weergegeven -:
[betrokkene 1]: "Ik ben onderweg naar jou, maar het is niet zo als we dachten dat het was."
[medeveroordeelde 1]: "Hoezo dan?"
[betrokkene 1]: "Het is de helft."
[medeveroordeelde 1]: "En de rest weer terug?"
[betrokkene 1]: "Ja."
[medeveroordeelde 1]: "Gvd."
[betrokkene 1]: "Ja en hij kon het echt niet. Ik heb het gezien en ik kon er niks op zeggen ook, het was echt dramatisch."
[medeveroordeelde 1]: "Welke heeft hij dan, die goeie?"
[betrokkene 1]: "Hij heb de helft goed en de helft niet goed. Het is fifty fifty."9
Op basis van dit gesprek gaat het hof er van uit dat de helft van de verkochte hoeveelheid hennep gelet op de slechte kwaliteit onverkoopbaar was. Het hof ziet hierin aanleiding de hierboven berekende opbrengst door twee te delen.
Bruto-opbrengst:
(€ 500.000 : 2 =) € 250.250,-
4.2 Kosten
Zoals uit het hierboven genoemde tapgesprek d.d. 17 maart 2008 te 16:16 uur blijkt, was de partij hennep gestolen. Derhalve hoeft bij de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel geen rekening te worden gehouden met in mindering te brengen kosten.
4.3 Wederrechtelijk verkregen voordeel
Naar het oordeel van het hof heeft de veroordeelde, gelet op het voorgaande, tot het hierna vermelde bedrag wederrechtelijk voordeel verkregen door middel van of uit baten van het in zijn strafzaak bewezenverklaarde feit en uit een ander strafbaar feit, te weten de verkoop van hennep.
De totale met de verkoop van de hennep verkregen opbrengst bedraagt € 250.250,-. Op basis van het dossier acht het hof niet gebleken dat ook de medeveroordeelde [medeveroordeelde 2] bij de verkoop van de hennep betrokken is geweest. Het hof gaat er vanuit dat de veroordeelde het voordeel tezamen met alleen zijn medeveroordeelde [medeveroordeelde] heeft genoten en zal, nu het dossier en het verhandelde ter terechtzitting in hoger beroep onvoldoende aanknopingspunten bieden voor een andere toerekening, een pondspondsgewijze verdeling toepassen. Het hof stelt het bedrag waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat derhalve vast op (€ 250.250 : 2 =) € 125.125,-.
5. Bewijsvoering
Het hof grondt zijn overtuiging dat de veroordeelde vorenbedoeld voordeel heeft verkregen op de feiten en omstandigheden die hierboven zijn vermeld en ontleent daaraan tevens de schatting van bedoeld voordeel.
6. Vaststelling van de betalingsverplichting
Gelet op het bovenstaande zal het hof aan de veroordeelde, ter ontneming van het door hem wederrechtelijk verkregen voordeel de verplichting opleggen een bedrag van € 125.125,- aan de Staat te betalen.
7. Toepasselijk wettelijk voorschrift
Het hof heeft gelet op artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht.
BESLISSING
Het hof:
Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht.
Stelt het bedrag waarop het door de veroordeelde wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat vast op € 125.125,- (honderdvijfentwintig duizend honderdvijfentwintig euro).
Legt aan de veroordeelde, ter ontneming van het door hem wederrechtelijk verkregen voordeel, de verplichting op tot betaling aan de Staat van een bedrag van in totaal € 125.125,- (honderdvijfentwintig duizend honderdvijfentwintig euro).
Dit arrest is gewezen door mr. B.A. Stoker-Klein, mr. A.J.M. Kaptein en mr. G.J.W. van Oven, in bijzijn van de griffier mr. S.N. Keuning. Het is uitgesproken op de openbare terechtzitting van het hof van 18 januari 2011.
1 Uit onderzoek is gebleken dat de mobiele telefoonnummers [telefoonnummer 1] en [telefoonnummer 2] in gebruik zijn bij één persoon die in de gesprekken afwisselend [alias 2 verdachte] en [alias 1 verdachte] wordt genoemd. Het nummer [telefoonnummer 1] is afgegeven aan [naam] (zie Zakendossier "Roos" (PL 1509/2007/4256), p. 3 (0ZD/roos/3, zaaksdossier Roos map I) en het proces-verbaal stemherkenning van de politie Haaglanden, Regionale Recherche, d.d. 30 januari 2007, nr. 1509/2007/4256 (0ZD/roos/AH/08 e.v., zaaksdossier Roos map I). Het dactyloscopisch signalement van [naam] is identiek aan dat van [verdachte], geboren op [geboortedag] 1981. Daarmee geconfronteerd heeft [naam] verklaard te zijn [verdachte], geboren op [geboortedag] 1981 te [geboorteplaats]: de verdachte (zie het rapport Identificatie van een dactyloscopisch signalement van de politie Haaglanden, Directie Recherche en Vreemdelingenpolitie, Bureau Recherche Expertise, Technische Recherche d.d. 4 april 2008, behorend bij proces-verbaal nr. 1509-2007-04256 (1/ZD/roos/33 e.v., zaaksdossier Roos map I) en het proces-verbaal van verhoor verdachte (inbewaringstelling) van de rechter-commissaris in de rechtbank 's-Gravenhage d.d. 4 april 2008). Bij de politie heeft de verdachte voorts verklaard beide hiervoor genoemde mobiele telefoonnummers in gebruik te hebben (zie het proces-verbaal van verhoor verdachte van de politie Haaglanden, Bureau Regionale Recherche, d.d. 11 april 2008, nr. 1509/2007/4256, p. 50 e.v. zaaksdossier Roos map II).
2 Zie het tapgesprek d.d. 17 maart 2008 te 16:16 uur - gesprek 16, zaaksdossier Roos map II, bijlage T (tapgesprekken), 5ZD/roos/T,
p. 33.
3 Zie het tapgesprek d.d. 21 maart 2008 te 20:00 uur, volgnr. 14263, zaaksdossier Roos map II, bijlage T (tapgesprekken), 1/ZD/roos/T,
p. 17-18.
4 Zie noot 1.
5 Zie zakendossier "Roos" (PL 1509/2007/4256), p. 8 (zaaksdossier Roos map I), het proces-verbaal van verhoor verdachte R.J. Proveniers van de politie Haaglanden, Directie Recherche en Vreemdelingenzaken Bureau regionale Recherche, d.d. 2 april 2008, nr. 1509/2007/4256 (3/ZD/roos/V/09, zaaksdossier Roos map II), het proces-verbaal van doorzoeking ter inbeslagneming met bijlage van de Regiopolitie Haaglanden, Directie Recherche en Vreemdelingenpolitie, Bureau Regionale Recherche d.d. 1 april 2008, nr. 1509/2007/4256 (0ZD/roos/AH/22 e.v., zaaksdossier Roos map I) en het proces-verbaal van de politie Haaglanden, Bureau Recherche Expertise, Wapens, Explosieven en Narcotica, d.d. 1 april 2008, nr. PL1509/2007/4256-N (1/ZD/roos/AH/30, zaaksdossier Roos map I).
6 Zie het rapport Berekening wederrechtelijk verkregen voordeel "Roos" onderzoek van de politie Haaglanden, Bureau Recherche Expertise, nr. 1509/2007/4257, d.d. 17 februari 2009, p. 10.
7 Zie noot 1.
8 Zie het tapgesprek d.d. 21 maart 2008 te 20:08 uur, volgnr. 14265, zaaksdossier Roos map II, bijlage T (tapgesprekken), 1/ZD/roos/T,
p. 19-20.
9 Zie het tapgesprek d.d. 22 maart 2008 te 13:31 uur, volgnr. 14321, zaaksdossier Roos map II, bijlage T (tapgesprekken), 1/ZD/roos/T, p.21.