Uitspraak
GERECHTSHOF ’s-HERTOGENBOSCH
Afdeling strafrecht
Raadkamer appelnummer: AVNR. 000675-19
Parketnummer 1e aanleg: [Parketnummer]
Het gerechtshof ’s-Hertogenbosch heeft gezien de akte van de griffier van de [Rechtbank] van [Datum 1] , waarbij namens:
[Voornaam & achternaam]
geboren [Geboortedatum] te [Geboorteplaats]
wonende te [Woonplaats]
thans verblijvende in de [Detentieplaats]
hoger beroep is ingesteld tegen de beschikking van de [Rechtbank] van [Datum 2] , bij welke beschikking de gevangenhouding van verdachte werd bevolen.
Het hof heeft kennis genomen van de akte rechtsmiddel waarbij namens verdachte tijdig beroep is aangetekend tegen het bevel gevangenhouding voor de duur van 90 dagen.
Het hof heeft gezien de beschikking waarvan beroep.
Het hof heeft gehoord de advocaat-generaal en de raadsvrouw van verdachte mr. L. Schyns.
Het hof heeft gezien een schriftelijke verklaring van de verdachte, waarin deze kenbaar maakt afstand te doen van de mogelijkheid om in raadkamer te worden gehoord.
Het hof heeft kennis genomen van het dossier.
Uit het dossier blijkt dat verdachte wordt verweten betrokkenheid bij een drugslaboratorium. Het betreft een laboratorium dat door de Landelijke Faciliteit Ontmantelen (LFO) wordt beschreven als een productieplaats van synthetische drugs waar op zeer grote schaal (industrieel) MDMA vervaardigd c.q. bewerkt werd. Blijkens het proces-verbaal van de LFO is de voorlopige opbrengstverwachting uitgaande van de indicatieve bevindingen:
- van de 159,3 kilogram MDMA.HC1 (indicatief) kunnen ongeveer, uitgaande van 160 milligram MDMA.HC1 per tablet, 995.625 tabletten (XTC) vervaardigd worden;
- in totaal is ongeveer 1260 liter MDMA-base (olie) indicatief aangetroffen. Van deze olie kan ongeveer 1500 kilogram MDMA.HC1 vervaardigd worden;
- uitgaande van 160 milligram MDMA.HC1 per tablet, kan van deze hoeveelheid MDMA.HC1 ongeveer 9.375.000 tabletten (XTC) vervaardigd worden;
- in totaal is ongeveer 292 liter PMK indicatief aangetroffen. Van deze PMK kan ongeveer 350 kilogram MDMA.HC1 vervaardigd worden. Uitgaande van 160 milligram MDMA.HC1 per tablet, kan van deze hoeveelheid MDMA.HC1 ongeveer 2.187.500 tabletten (XTC) vervaardigd worden.
Verdachte is aangetroffen in een woning op het perceel waar ook de loods staat waarin het drugslaboratorium is aangetroffen. In die woning is tevens, aldus een ambtsedig opgemaakt proces-verbaal, een sleutelbos aangetroffen waarvan de sleutels passen op de hangsloten van de loods. Verdachte is eigenaar van de woning aan de [Woonplaats] , alsmede van de op dat perceel aanwezige loods en vakantiewoning. Verdachte heeft verklaard dat hij niets met het drugslab van doen heeft en dat hij de loods en de op het perceel aanwezige vakantiewoning heeft verhuurd aan ‘een Hollandse man’. Hij heeft daartoe een nagenoeg blanco en niet ondertekend huurcontract overgelegd. Verdachte heeft geen verdere persoonsgegevens betreffende de huurder kunnen of willen geven.
Nu het beroep gericht is tegen het bevel gevangenhouding en de ernstige bezwaren worden betwist alsmede de recidivegrond wordt betwist, is de vraag aan de orde of er sprake is van voldoende ernstige bezwaren en of er feiten en/of omstandigheden zijn die ernstig doen vrezen voor herhaling.
Alvorens aan de beantwoording van deze vragen toe te komen hecht het hof er aan het navolgende voorop te stellen.
Het is een feit van algemene bekendheid dat in de provincies Zeeland, Noord–Brabant en Limburg op grote schaal synthetische drugs worden geproduceerd en verhandeld. De productie vindt doorgaans plaats in leegstaande (en soms afgelegen) schuren en loodsen, maar ook in kelders van woningen en bedrijfspanden. Deze ruimtes worden, naar verluid, vaak verhuurd aan derden zonder dat daarvoor overeenkomsten worden ondertekend en/of op naam gesteld en de huurpenningen worden doorgaans contant betaald. Dit alles met de kennelijke bedoeling te verhullen wie de productieplaats heeft ingericht en geëxploiteerd.
Het is voorts een feit van algemene bekendheid dat de overheid, zowel de centrale als de decentrale overheid, veel investeert in de bestrijding van deze vorm van criminaliteit. Die bestrijding wordt door de overheid noodzakelijk geacht vanwege het gevaar dat uitgaat van het gebruik van synthetische drugs voor de volksgezondheid. Bovendien wordt bestrijding noodzakelijk geacht vanwege de ‘bijwerkingen’ van de productie van synthetische drugs. Die bijwerkingen betreffen onder meer de grootschalige handel in synthetische drugs, witwassen van doorgaans grote sommen geld die gemoeid zijn met de productie van en de handel in synthetische drugs, verontreiniging van het milieu op grote schaal door illegale dumping van chemisch afval afkomstig van de productieplaatsen van synthetische drugs, geweldsdelicten, levensdelicten, vuurwapenbezit en meer algemeen ondermijning van de samenleving.
Van eigenaren en andere houders van ruimten die geschikt zijn voor de productie van synthetische drugs mag verlangd worden dat zij, indien zij benaderd worden voor het gebruik van die ruimten, zich laten informeren over de identiteit van de gebruiker alsmede over het doel van het gebruik van de ruimte door die derde. Daarnaast mag worden verlangd dat er enig toezicht wordt gehouden op het gebruik van die ruimte teneinde te voorkomen dat de ruimte wordt gebruikt voor de productie van synthetische drugs of andere illegale activiteiten. Het niet nakomen van deze zorgplicht kan er onder meer toe leiden dat jegens de betrokken eigenaar of houder ernstige bezwaren rijzen ter zake van betrokkenheid bij de productie van synthetische drugs.
In de onderhavige zaak is verdachte eigenaar van de loods waarin het drugslaboratorium is aangetroffen. Verdachte heeft geen op naam gesteld huurcontract kunnen overleggen waaruit zou blijken dat de loods zou zijn verhuurd, noch aan wie de loods zou zijn verhuurd. Verdachte heeft voorts verklaard dat hij nimmer iets gemerkt heeft van activiteiten die zouden kunnen duiden op het gebruik van de loods als productieplaats van synthetische drugs.
Het hof is met de rechtbank van oordeel dat het volstrekt onaannemelijk is dat verdachte niets gemerkt zou hebben van het drugslab dat in de loods op dat perceel is aangetroffen. Verdachte heeft voorts verklaard dat hij de vakantiewoning op het perceel heeft verhuurd. In de vakantiewoning zijn twee verdachten aangehouden waarvan een getuige heeft verklaard hen regelmatig gezien te hebben op weg naar de loods. Ook van de vakantiewoning heeft de verdachte geen huurcontract kunnen of willen overleggen.
Naar het oordeel van het hof bevat het dossier, gelet op dit alles, voldoende ernstige bezwaren jegens verdachte ter zake hetgeen hem wordt verweten.
Het hof stemt ook in met het gevaar voor herhaling. Betrokkenheid bij een drugslaboratorium getuigt van een ernstig gebrek aan normbesef. Het is een feit van algemene bekendheid dat de productie van en de handel in synthetische drugs schadelijk kan zijn voor de gezondheid. Bovendien leidt de productie van en de handel in synthetische drugs tot andere zeer ernstige vormen van criminaliteit zoals het dumpen van chemisch afval in de natuur, witwassen van grote sommen geld, bedreigingen met misdrijven tegen het leven en zelfs tot levensdelicten. Dat alles is van algemene bekendheid maar dat heeft de verdachte er kennelijk niet van weerhouden om zich in te laten met een drugslab, althans verdachte heeft de aanmerkelijke kans daartoe aanvaard. Naar mag worden aangenomen omdat de verleiding om in korte tijd veel geld te verdienen met de productie van en de handel in synthetische drugs voor de verdachte te groot is geweest. Daarmee heeft de verdachte blijk gegeven van een ernstig gebrek aan normbesef. Dat doet vrezen voor herhaling, te meer nu een drugslab van de omvang zoals aangetroffen doorgaans wordt opgezet en aangestuurd in georganiseerd verband waar men zich maar moeilijk aan kan onttrekken.
Het hof stemt ook in met de onderzoeksgrond. Nader onderzoek dient plaats te vinden naar mogelijke andere deelnemers en er zullen in dat verband ook getuigen moeten worden gehoord en mogelijke medeverdachten. Dat onderzoek kan maar mag de verdachte niet hinderen.
Het hof wijst af het beroep.
Het hof heeft ambtshalve overwogen of er redenen zijn tot schorsing van de voorlopige hechtenis.
Wanneer jegens een verdachte ernstige bezwaren bestaan ter zake van betrokkenheid bij de productie van synthetische drugs, dan geldt naar het oordeel van het hof ter zake van schorsing van de voorlopige hechtenis het navolgende.
Zoals hierboven voorop is gesteld, gaat het bij de productie van synthetische drugs om een ernstig strafbaar feit waardoor de samenleving ernstig wordt belast. Het zou voor die samenleving gelet op het bovenstaande niet te begrijpen zijn en het zou ook in strijd zijn met de geldende rechtsopvatting wanneer degene jegens wie ernstige bezwaren bestaan ter zake van betrokkenheid bij de productie van synthetische drugs, niet onverwijld in preventieve hechtenis zou worden genomen en voorlopig wordt gehouden.
Bij schorsing van de voorlopige hechtenis gaat het om een afweging van belangen. Daarbij weegt het belang van de samenleving, gelet op het bovenstaande, bijzonder zwaar. Dat betekent dat schorsing van de voorlopige hechtenis in dit soort zaken in beginsel slechts aan de orde is wanneer er sprake is van bijzondere zwaarwichtige, de persoon van de verdachte betreffende omstandigheden op grond waarvan het belang dat de samenleving heeft bij voortzetting van de voorlopige hechtenis, dient te wijken voor het persoonlijk belang van de verdachte.
Zo die bijzondere omstandigheden er al zijn, dient vervolgens de vraag te worden beantwoord of door het stellen van voorwaarden aan een schorsing van de voorlopige hechtenis, de kans op herhaling kan worden teruggebracht tot op een voor de samenleving aanvaardbaar niveau. Gelet op de omstandigheid dat de productie van synthetische drugs doorgaans in georganiseerd verband wordt gepleegd en men zich moeilijk uit een dergelijk georganiseerd verband kan losmaken, terwijl men voorts blijk heeft gegeven van een ernstig gebrek aan normbesef, is het niet eenvoudig zodanige voorwaarden te stellen dat daarmee de kans op herhaling wordt teruggebracht tot op een voor de samenleving aanvaardbaar niveau. Een en ander geldt te meer wanneer de verdachte zich op zijn zwijgrecht beroept waar feiten en of omstandigheden uitdrukkelijk om een verklaring vragen.
In de onderhavige zaak zijn geen zodanig bijzondere zwaarwichtige omstandigheden aangevoerd terwijl het hof ook anderszins niet van het bestaan ervan is gebleken, dat daardoor het belang dat de samenleving heeft bij voortzetting van de voorlopige hechtenis dient te wijken voor het persoonlijk belang van de verdachte. Voorts ziet het hof niet welke voorwaarden in de onderhavige zaak aan een schorsing moeten worden gesteld om de kans op herhaling terug te brengen tot op een voor de samenleving aanvaardbaar niveau. Daarbij heeft het hof in het bijzonder acht geslagen op de omvang en de professionaliteit van het aangetroffen drugslaboratorium, alsmede op het ontbreken van een aannemelijke verklaring omtrent de verhuur van de loods en de vakantiewoning. Feiten of omstandigheden die thans tot een ander oordeel zonder zouden moeten leiden zijn niet aangevoerd, noch is het hof anderszins van het bestaan ervan gebleken.
Derhalve zal het hof de voorlopige hechtenis niet schorsen.
BESCHIKKENDE IN HOGER BEROEP:
Wijst af het hoger beroep.
Bevestigt de beschikking waarvan beroep.
Aldus gedaan op 4 juli 2019
door mr. R.A.T.M. Dekkers, voorzitter, mr. M.E.F.H. van Erve en mr. G.P.M.F. Mols, raadsheren, in tegenwoordigheid van mr. R. van Maaren, griffier.
mr. M.E.F.H. van Erve is buiten staat deze beschikking mede te ondertekenen.
De advocaat-generaal bij dit Gerechtshof brengt vorenstaande beschikking ter kennis van verdachte.
's-Hertogenbosch, 4 juli 2019
Gezien d.d.
De directeur van de [Detentieplaats]