ECLI:NL:HR:2013:701

• Datum uitspraak: 13 september 2013
• Publicatiedatum: 13 september 2013
• Zaaknummer: 13/02723
• Instantie: Hoge Raad
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Civiel recht
• Uitkomst: Overig
• Procedures: Cassatie
• Rechters: A.M.J. van Buchem-Spapens; C.E. Drion; G. de Groot; M.A. Loth
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Begrip onafhankelijk psychiater bij voortgezet verblijf op grond van Wet Bopz

Betrokkene was onvrijwillig opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis, aanvankelijk op grond van een TBS-maatregel en later op basis van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz). De officier van justitie verzocht de rechtbank om een machtiging tot voortgezet verblijf te verlenen, waarbij een verklaring van een psychiater was gevoegd die betrokkene eerder had behandeld.

De raadsvrouwe van betrokkene voerde aan dat deze verklaring niet voldeed aan de wettelijke eisen omdat de psychiater niet onafhankelijk zou zijn, gezien diens langdurige behandelrelatie met betrokkene en het feit dat deze minder dan een jaar geleden nog behandelaar was. De rechtbank verwierp dit verweer en oordeelde dat de psychiater als onafhankelijk kon worden beschouwd omdat de behandelrelatie al ruim een jaar was beëindigd.

De Hoge Raad oordeelde dat de rechtbank een onjuiste rechtsopvatting had gehanteerd door uitsluitend het tijdsverloop sinds het einde van de behandelrelatie te betrekken bij de beoordeling van de onafhankelijkheid van de psychiater. Ook de duur en intensiteit van de behandelrelatie moeten worden meegewogen. Hierdoor kon de beschikking niet in stand blijven.

De Hoge Raad vernietigde de beschikking en verwees de zaak terug naar de rechtbank voor verdere behandeling en beslissing.

Uitkomst: De Hoge Raad vernietigt de beschikking en verwijst de zaak terug voor verdere behandeling met inachtneming van de juiste criteria voor onafhankelijkheid van de psychiater.

Uitspraak

13 september 2013

Eerste Kamer

nr. 13/02723

LZ

Hoge Raad der Nederlanden

Arrest

in de zaak van:

[betrokkene],
wonende te [woonplaats],

VERZOEKER tot cassatie,

advocaat: mr. M.E. Bruning,

t e g e n

DE OFFICIER VAN JUSTITIE IN HET ARRONDISSEMENT MIDDEN-NEDERLAND,

VERWEERDER in cassatie,

niet verschenen.

Partijen zullen hierna ook worden aangeduid als betrokkene en de officier van justitie.

1. Het geding in feitelijke instantie

Voor het verloop van het geding in feitelijke instantie verwijst de Hoge Raad naar de beschikking in de zaak C/16/338259/FA RK 13-1150 van de rechtbank Midden-Nederland van 29 maart 2013.

De beschikking van de rechtbank is aan deze beschikking gehecht.

2. Het geding in cassatie

Tegen de beschikking van de rechtbank heeft betrokkene beroep in cassatie ingesteld.

Het cassatierekest is aan deze beschikking gehecht en maakt daarvan deel uit.

De officier van justitie heeft geen verweerschrift ingediend.

De conclusie van de Advocaat-GeneraalF.F. Langemeijer strekt tot vernietiging en verwijzing.

3. Beoordeling van het middel

3.1

In cassatie kan van het volgende worden uitgegaan.

(i) Betrokkene is onvrijwillig opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis, aanvankelijk krachtens een strafvonnis waarbij de maatregel van terbeschikkingstelling met dwangverpleging was opgelegd, en daarna op grond van de Wet Bopz, laatstelijk krachtens een machtiging tot voortgezet verblijf van 17 september 2012.

(ii) Op 15 februari 2013 heeft de officier van justitie de rechtbank verzocht opnieuw een machtiging te verlenen tot voortgezet verblijf van betrokkene in het psychiatrisch ziekenhuis. Bij het verzoekschrift was onder meer een verklaring gevoegd van 6 februari 2013 van de geneesheer-directeur, die betrokkene met het oog op de te verlenen machtiging heeft laten onderzoeken door de psychiater [psychiater].

(iii) Bij de mondelinge behandeling van de zaak op 29 maart 2013 heeft de raadsvrouwe van betrokkene het verweer gevoerd dat de geneeskundige verklaring niet aan de wettelijke vereisten voldoet omdat het onderzoek niet is verricht door een onafhankelijk psychiater.
De raadsvrouwe heeft in dat verband aangevoerd dat de psychiater [psychiater] betrokkene meer dan zeven jaren heeft behandeld in de TBS-kliniek en dat deze psychiater minder dan een jaar geleden nog de behandelaar van betrokkene was.

(iv) De rechtbank heeft het verweer verworpen en de verzochte machtiging verleend. Zij overwoog daartoe onder meer dat de geneeskundige verklaring in goede orde is opgesteld, dat de psychiater [psychiater] al ruim een jaar niet meer bij de behandeling betrokken was, en dat [psychiater] derhalve kan worden gezien als onafhankelijk psychiater.

3.2.1

Onderdeel 1 klaagt dat de rechtbank bij de beantwoording van de vraag of de psychiater [psychiater] kan worden beschouwd als onafhankelijk psychiater, ten onrechte uitsluitend het tijdsverloop – van iets meer dan een jaar – sinds de beëindiging van de behandelrelatie in aanmerking heeft genomen. Volgens het onderdeel had de rechtbank ook onderzoek moeten doen naar de intensiteit en de duur van het behandelcontact tussen de psychiater [psychiater] en betrokkene.

3.2.2

Het onderdeel is gegrond. Bij de beantwoording van de vraag of een psychiater die ten tijde van het onderzoek niet bij de behandeling betrokken is, maar zulks in het verleden wel is geweest, als onafhankelijk kan worden aangemerkt, is niet alleen van belang het tijdsverloop sinds het beëindigen van de behandelrelatie, maar ook de duur en de intensiteit van de behandelrelatie (HR 16 oktober 2009, ECLI:NL:HR:2009:BK0342, NJ 2009/518). Het oordeel van de rechtbank geeft derhalve blijk van een onjuiste rechtsopvatting omtrent het begrip “niet bij de behandeling betrokken psychiater” als bedoeld in art. 5 lid 1 Wet Bopz. Dit brengt mee dat de bestreden beschikking niet in stand kan blijven en dat onderdeel 2 geen behandeling behoeft.

4. Beslissing

De Hoge Raad:

vernietigt de beschikking van de rechtbank Midden-Nederland van 29 maart 2013;

verwijst de zaak naar die rechtbank ter verdere behandeling en beslissing.

Deze beschikking is gegeven door de raadsheren A.M.J. van Buchem-Spapens, als voorzitter, C.E. Drion en G. de Groot, en in het openbaar uitgesproken door de raadsheer M.A. Loth op
13 september 2013 .