ECLI:NL:HR:2013:BY9000

Hoge Raad

Datum uitspraak
22 januari 2013
Publicatiedatum
5 april 2013
Zaaknummer
12/03920 B
Instantie
Hoge Raad
Type
Uitspraak
Rechtsgebied
Strafrecht
Uitkomst
Overig
Procedures
  • Cassatie
Rechters
Vindplaatsen
  • Rechtspraak.nl
Aangehaalde wetgeving Pro
Art. 23 SvArt. 552p SvArt. 22 Sv
AI samenvatting door LexboostAutomatisch gegenereerd

Vernietiging beschikking wegens onjuiste maatstaf bij niet horen betrokkene in raadkamer

In deze zaak stond de vraag centraal of de rechtbank Rotterdam terecht had besloten de betrokkene niet te horen tijdens de behandeling van een vordering tot verlof op grond van art. 552p Sv. De rechtbank had als maatstaf gehanteerd dat het onderzoek niet mocht worden geschaad, terwijl de juiste maatstaf is dat het onderzoek "ernstig wordt geschaad".

De zaak betrof een rechtshulpverzoek van Estse justitiële autoriteiten waarbij doorzoekingen en inbeslagnames hadden plaatsgevonden. De rechtbank had de betrokkene niet opgeroepen omdat het belang van het onderzoek ernstig geschaad zou kunnen worden als onderzoeksgegevens voortijdig bekend werden.

De Hoge Raad oordeelde dat de rechtbank een onjuiste rechtsopvatting had en dat de maatstaf om af te zien van het horen van de betrokkene strenger is: het onderzoek moet ernstig worden geschaad, niet slechts geschaad kunnen worden. Daarom vernietigde de Hoge Raad de beschikking en verwees de zaak terug naar de rechtbank Rotterdam voor een nieuwe behandeling en beslissing op de bestaande vordering.

De beschikking werd gegeven door de vice-president en twee raadsheren in raadkamer en uitgesproken tijdens een openbare terechtzitting op 22 januari 2013.

Uitkomst: De Hoge Raad vernietigt de beschikking en verwijst de zaak terug naar de rechtbank Rotterdam voor herbehandeling met toepassing van de juiste maatstaf.

Uitspraak

22 januari 2013
Strafkamer
nr. S 12/03920 B
Hoge Raad der Nederlanden
Beschikking
op het beroep in cassatie tegen een beschikking van de Rechtbank Rotterdam van 30 augustus 2011, nummer RK 11/1306, op een vordering als bedoeld in art. 552p, tweede lid, Sv, in de zaak van onder anderen:
[Betrokkene], geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1981.
1. Geding in cassatie
Het beroep is ingesteld door de betrokkene. Namens deze heeft mr. J.Y. Taekema, advocaat te 's-Gravenhage, bij schriftuur een middel van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan deze beschikking gehecht en maakt daarvan deel uit.
De Advocaat-Generaal Vellinga heeft geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden beschikking en tot verwijzing van de zaak naar het Gerechtshof te 's-Gravenhage teneinde op de bestaande vordering opnieuw te worden behandeld en afgedaan.
2. Beoordeling van het middel
2.1. Het middel klaagt dat de Rechtbank ten onrechte de belanghebbende niet heeft gehoord op de vordering tot verlof als bedoeld in art. 552p Sv.
2.2. Het gaat in deze zaak om de verlening van verlof als bedoeld in art. 552p, tweede lid, Sv naar aanleiding van een rechtshulpverzoek van de justitiële autoriteiten van de Republiek Estland op grond waarvan onder meer door de Rechter-Commissaris doorzoekingen zijn verricht waarbij stukken van overtuiging in beslag zijn genomen.
2.3. De bestreden beschikking houdt onder meer het volgende in:
"De behandeling van de vordering heeft plaatsgevonden in meervoudige besloten raadkamer op 30 augustus 2011, alwaar aanwezig de officier van justitie G. Oosterveld.
(...)
De rechtbank stelt vast dat het oproepen van betrokkenen en van andere eventuele belanghebbenden op goede gronden achterwege is gebleven, nu het belang van het onderzoek ernstig geschaad kan worden, indien verkregen onderzoeksgegevens voortijdig bekend zouden worden."
2.4. Art. 23 Sv Pro luidt:
"1. De raadkamer is bevoegd de noodige bevelen te geven, opdat het onderzoek hetwelk aan hare beslissing moet voorafgaan, overeenkomstig de bepalingen van dit wetboek zal plaats vinden.
2. Door de raadkamer worden het openbaar ministerie, de verdachte en andere procesdeelnemers gehoord, althans hiertoe opgeroepen, tenzij anders is voorgeschreven. Artikel 22, vierde lid, is van overeenkomstige toepassing.
3. De verdachte en andere procesdeelnemers kunnen zich bij de behandeling door de raadkamer door een raadsman of advocaat doen bijstaan.
4. Het openbaar ministerie legt aan de raadkamer de op de zaak betrekking hebbende stukken over. De verdachte en andere procesdeelnemers zijn, evenals hun raadsman of advocaat, bevoegd van de inhoud van deze stukken kennis te nemen.
5. Het tweede tot en met het vierde lid zijn niet van toepassing, voor zover het belang van het onderzoek hierdoor ernstig wordt geschaad."
2.5. De maatstaf om geen toepassing te geven aan art. 23, tweede, derde en vierde lid, Sv, is of het onderzoek "ernstig wordt geschaad". Blijkens de bestreden beschikking heeft de Rechtbank evenwel als maatstaf gehanteerd dat het onderzoek "ernstig geschaad kan worden". Het oordeel van de Rechtbank dat het oproepen van de betrokkene voor het onderzoek in raadkamer "op goede gronden achterwege is gebleven nu het belang van het onderzoek ernstig geschaad kan worden", getuigt dus van een onjuiste rechtsopvatting (vgl. HR 4 oktober 2011, LJN BR2326).
2.6. Het middel is terecht voorgesteld.
3. Slotsom
Hetgeen hiervoor is overwogen brengt mee dat de bestreden beschikking niet in stand kan blijven en als volgt moet worden beslist.
4. Beslissing
De Hoge Raad:
vernietigt de bestreden beschikking;
wijst de zaak terug naar de Rechtbank Rotterdam, opdat de zaak op de bestaande vordering opnieuw wordt behandeld en afgedaan.
Deze beschikking is gegeven door de vice-president A.J.A. van Dorst als voorzitter, en de raadsheren J. de Hullu en V. van den Brink, in bijzijn van de waarnemend griffier E. Schnetz, in raadkamer en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 22 januari 2013.