Uitspraak
Vonnis van 1 maart 2017
Behorend bij A.R. 3105 van 2014
GERECHT IN EERSTE AANLEG VAN ARUBA
VONNIS
in de zaak van:
de naamloze vennootschap
TIELEMAN’S OFFICEMACHINESN.V.,
gevestigd te Aruba,
eiser in conventie, gedaagde in reconventie,
hierna ook te noemen: Tieleman,
gemachtigde: de advocaat mr. Allan F. Kuster,
tegen:
de naamloze vennootschap
VALERO PALM BEACH N.V.
gevestigd te Aruba,
gedaagde in conventie, eiser in reconventie,
hierna ook te noemen: VPB,
gemachtigde: de advocaat mr. J.S. Croes.
1.DE PROCEDURE
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het verzoekschrift;
- de conclusie van antwoord in conventie, tevens van eis in reconventie;
- de conclusie van repliek in conventie, tevens van antwoord in reconventie;
- de conclusie van dupliek in conventie, tevens van repliek in reconventie;
De zaak is daarna verwezen naar de rol voor vonnis.
2.DE FEITEN
Bij de beoordeling wordt uitgegaan van de navolgende feiten en omstandigheden
2.1
VPB exploiteert 25 jaar een tankstation te Palm Beach Noord.
2.2
Tieleman is sinds 1954 de exclusieve verkoper en distributeur voor Gilbarco, Veeder Root and Gasboy in Aruba. Alle tankinstallaties van de Valero stations in Aruba zijn geïnstalleerd door de technische medewerkers van Tieleman.
2.3
Op 18 februari 2013 heeft Tieleman een offerte uitgebracht aan VPB ter zake de aankoop en installatie van een ‘Veeder Root Tank Monitoring Systeem’ (een automatische tankmeter) voor een bedrag van Afl. 37.320,45. De levertijd was gepland op 4-6 weken. De installatie was afhankelijk van de aanwezigheid van assistentie door de leverancier. De betalingsvoorwaarde luidde: 50% bij aanvaarding van het aanbod en 50% binnen 30 dagen na de installatie.
2.4
Van de totaal prijs heeft een bedrag van USD betrekking op reis- en verblijfkosten van Veeder-Root experts die naar Aruba moeten komen, om het personeel van Tieleman op te leiden.
2.5
VPB heeft deze offerte dezelfde dag aanvaard en op 19 februari 2013 de aanbetaling van 50% gedaan.
2.6
Op verzoek van Tieleman heeft VPB schetsen van de benzine- en dieseltank aan haar ter beschikking gesteld.
2.7
De tanks zijn aan de bovenkant voorzien van gaten, die toegang verlenen tot de reservoirruimte.
2.8
Naast de tanks staat een ‘remote fill station’ waar de trucks benzine en diesel in aanleveren. Dit vulstation staat in verbinding met elke tank via een ’filling drop-down tube’ die in een gat van elke tank is geïnstalleerd. De filling drop-down tube heeft een diameter van 4” .
2.9
Op de geleverde schetsen van de tanks (overgelegd als productie 3 bij conclusie van antwoord in conventie/eis in reconventie) is links onderaan te lezen;
‘/247 Era: sin conexion medicion man. 3”/es: con conx medicion
2/247 Era: con tubo p/carga y med. 4”/ s: sin tubo p/carga med 4”’
2.1
Begin juli 2013 installeert Tieleman met behulp van twee (ingevlogen) Veeder-Roots experts een probe met 4”-floater in gat nr. 2 van elke tank en sluit deze aan op het computersysteem. Tieleman koos voor gat no 2. omdat 1 en 4 al in gebruik waren voor dampuitlaat c.q. zuiging. Gat nr. 2 betreft het vulgat.
2.11
Op 29 juli 2013 meldt VPB aan Tieleman dat de tankmeter geen correcte metingen uitvoert en verzoekt VPB Tieleman om een oplossing.
2.12
Begin september 2013 vervangt Tieleman de 4-inch floater door een smallere probes met 2-inch floaters. Het probleem wordt hierdoor niet opgelost.
2.13
Tieleman stelt voor om op kosten van VPB nog smallere probers van 1-inch floaters te bestellen en te installeren. VPB gaat hiermee akkoord.
2.14
In juni 2014 worden de floaters met diameter van 1-inch wederom in gat no. 2 van de tanks geplaatst.
2.15
Bij brief van 28 augustus 2014 deelt VPB Tieleman mee dat het systeem niet aan de overeengekomen specificaties voldoet en dat Tieleman te kort schiet in de nakoming van haar verbintenis uit hoofde van de overeenkomst d.d. 18 februari 2013. VPB geeft Tieleman 5 dagen de tijd om het probleem op te lossen, waarna VPB zich vrij acht om de koopovereenkomst buitengerechtelijk te ontbinden en aanspraak te maken op schadevergoeding.
2.16
In reactie op deze sommatie deelt Tieleman mee dat de installatie gebaseerd was op de tekeningen die zij heeft ontvangen van VPB en dat deze tekeningen geen informatie bevat met betrekking tot de ‘drop-down tubes’. Tieleman wijst de verantwoordelijkheid voor de oorzaak van de problemen van de hand.
2.17
Op 24 oktober 2014 rapporteert Hunfried Kelly op verzoek van VPB onder meer dat Tieleman de installatie van de probe niet juist heeft uitgevoerd, althans op de verkeerde plaats, te weten in het gat waarin de drop-down tube is geïnstalleerd. Hierdoor is optimale meting van de voorraad brandstof niet mogelijk.
2.18
Bij e-mail van 28 oktober 2014 bericht Bertottoo Boglione S.A. Argentina (de ontwerper en maker van de tanks) in reactie op vragen van VPB onder meer als volgt:
“The test piece should not be installed in the discharge pipe, first because of overfilling, second valve has pipe arrester and third because when the discharge is made wet with product therefor in the long run may be damaged if that no longer occurred.
The correct way to put it is in a mouth free 4” (without pipe arrester) in the central area of the tank to absorb differences of tank inclination. It is not a correct place in the mouth of measurement by Rod because we have the same problem as in the discharge mouth.’
2.19
Uit door VPB verkregen informatie blijkt dat de probe in gat #3 geïnstalleerd had dienen te worden. VPB stuurt hierop een schets aan Tieleman met het verzoek om de probe alsnog correct te installeren. Hiervoor dienen boorwerkzaamheden verricht te worden om het ondergrondse gat #3 te kunnen bereiken en tevens dient elektra naar gat #3 aangelegd te worden. Het gaat om kostbare werkzaamheden en VPB zal haar tankstation gedurende 12 dagen dienen te sluiten.
2.2
Tieleman wijst dit verzoek van de hand.
2.21
Op 7 december 2015 ontbindt VPB de overeenkomst.
3.DE VORDERING EN HET VERWEER
in conventie
3.1
Tieleman vordert - bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad - VPB te veroordelen te betalen aan haar een bedrag ad Afl. 25.175,42, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf heden tot aan de dag der voldoening en met veroordeling van VPB in de kosten van het geding.
3.2
Aan deze vordering legt Tieleman - samengevat - het volgende ten grondslag.
Tieleman is haar verplichtingen uit hoofde van de overeenkomst nagekomen, terwijl VPB slechts de helft van haar betalingsverplichting is nagekomen. De reden waarom de installatie langer heeft geduurd heeft te maken met feiten en omstandigheden die voor rekening en risico van VPB komen. Voorts heeft Tieleman extra kosten gemaakt die te maken hebben met het oplossen van de problemen met de ‘floaters’ ten bedrage van
Afl. 4.543,55 en Afl. 1.971,64.
3.3
VPB voert gemotiveerd verweer, dat bij de beoordeling aan de orde komt.
in reconventie
3.4
VPB vordert, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad,
primairde overeenkomst tussen haar en Tieleman te vernietigen wegens dwaling en Tieleman te veroordelen tot terug betaling van VBP van het bedrag ad Afl. 23.160,00 vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de dag van dit vonnis en met veroordeling van Tieleman in de kosten van het geding;
subsidiairte verklaren voor recht dat de overeenkomst per 7 december 2015 is ontbonden dan wel de ontbinding uit te spreken, met veroordeling van Tieleman tot terugbetaling van een bedrag ad Afl. 23.160,00 vanaf 7 december 2015 tot de dag der voldoening met veroordeling van Tieleman in de kosten van het geding.
3.5
VPB legt aan haar vordering het navolgende - kort weergegeven - ten grondslag. Indien VPB voorafgaand aan de totstandkoming van de overeenkomst zou hebben geweten dat de tankmeter nimmer accurate metingen zal verrichten vanuit de bereikbare gaten #2 en #2a, dat het geïndiceerde gat #3 is en dat hiervoor kostbare boorwerkzaamheden verricht moeten worden, dan zou VPB de overeenkomst niet zijn aangegaan. VPB is dan ook de overeenkomst aangegaan onder invloed van dwaling, nu Tieleman haar had behoren in te lichten. In het geval Tieleman eveneens uitging van dezelfde onjuiste gang van zaken, is er sprake van wederzijdse dwaling. Voor zover het gerecht van oordeel is dat er geen sprake is van wederzijdse dwaling, heeft VPB de overeenkomst op 7 december 2015 buitengerechtelijk ontbonden en Tieleman verzocht om ongedaanmaking van de door VPB gedane aanbetaling en restitutie van gemaakte kosten ad Afl. 4.500,00.
3.6
Tieleman voert gemotiveerd verweer, dat zo nodig bij de beoordeling aan de orde komt.
4.DE BEOORDELING
in conventie en reconventie
4.1
Ontdaan van alle franje heeft dit geschil primair betrekking op de vraag of de overeenkomst tussen partijen tot stand is gekomen onder invloed van (wederzijdse) dwaling en om deze reden vernietigbaar is. In het geval deze vraag ontkennend wordt beantwoord, dient beoordeeld te worden of VPB de overeenkomst op 7 december 2015 buitengerechtelijk mocht ontbinden.
4.2
Cruciaal in het onderhavige geschil is het feit dat VPB Tieleman heeft benaderd omdat Tieleman in Aruba al 61 jaar dé expert is, wanneer het gaat om de verkoop en installatie ten behoeve van tankstations. VPB mocht er dan ook vanuit gaan dat, toen Tieleman een offerte uitbracht voor de installatie van de onderhavige tankmeters, zij beschikte over de nodige knowhow om een normaal functionerend meetsysteem af te leveren.
4.3
Ondanks de buiten twijfel staande deskundigheid van Tieleman en haar medewerkers alsmede de ingeschakelde deskundigen uit het buitenland, heeft Tieleman geen goed werkend meetsysteem afgeleverd. Voortschrijdend inzicht leerde dat Tieleman eerst een normaal werkend meetsysteem kon opleveren, indien de tankmeters geïnstalleerd zouden zijn in een ander gat, dat echter pas bereikbaar bleek te zijn, nadat dure boorwerkzaamheden zouden zijn verricht. Vast staat dat Tieleman bij aanvang van de overeenkomst niet wist dat de tankmeters niet in de gaten waarin ook de dropdowntubes zaten, geplaatst konden worden. Evenmin wist Tieleman bij aanvang van de overeenkomst dat de tankmeters eerst geplaatst konden worden, nadat kostbare boorwerkzaamheden zouden zijn verricht. VPB heeft daarentegen onweersproken gesteld dat, indien zij correct en tijdig geïnformeerd zou zijn over de vereiste boorwerkzaamheden, zij de onderhavige overeenkomst niet zou zijn aangegaan.
4.4
In het licht van de geschetste feiten en omstandigheden moet worden aangenomen dat beide partijen van dezelfde onjuiste voorstelling van zaken zijn uitgegaan, namelijk dat de tankmeters geïnstalleerd zouden kunnen worden in een gat dat goed bereikbaar was en dat de aanwezigheid van de ‘drop-down-tube’ geen probleem zou zijn. Deze onjuiste voorstelling van zaken is van invloed geweest op de prijsstelling. Immers, indien Tieleman geweten zou hebben dat er kostbare boorwerkzaamheden verricht zouden moeten worden, had zij deze kosten in haar offerte opgenomen. Dit heeft tot gevolg dat ervan uit wordt gegaan dat de overeenkomst onder invloed van wederzijdse dwaling tot stand is gekomen en om deze reden in beginsel vernietigbaar is.
4.5
Vernietiging van de overeenkomst is niet mogelijk indien het voor Tieleman ook bij een juiste voorstelling van zaken niet kenbaar was geweest dat dat de omstandigheid waaromtrent gedwaald werd voor VPB van essentieel belang was. De vraag luidt derhalve of Tieleman wist dat VPB de overeenkomst nimmer gesloten zou hebben, indien zij wist dat voor het installeren van de tankmeter eerst kostbare boorwerkzaamheden verricht zouden moeten worden en het tankstation ca 12 dagen dicht zou moeten zijn. Naar het oordeel van het gerecht kon Tieleman er redelijkerwijs vanuit gaan dat VPB de overeenkomst bij een juiste voorstelling van zaken niet zou hebben gesloten. Tieleman heeft immers onweersproken gesteld dat sluiting van het tankstation gedurende 12 dagen een omzetverlies van nabij de 1 miljoen florin zou opleveren en dat de extra boorwerkzaamheden een kostenpost van AWG 58.650,00 zou opleveren. Deze buitenproportionele kosten in relatie tot de kosten van de installatie en aanschaf van de tankmeters wegen niet op tegen de baten. De overeenkomst wordt dan ook conform de reconventionele vordering van VPB vernietigd. Dit heeft tot gevolg dat de overeenkomst vanaf het sluiten nietig is en de verrichte prestaties in beginsel ongedaan dienen te worden gemaakt.
4.6
Vast staat dat Tieleman ter nakoming van haar verplichtingen uit hoofde van de onderhavige overeenkomst tankmeters heeft geplaatst. Ook staat vast dat VPB reeds de helft van de overeengekomen som heeft voldaan. Vernietiging van de overeenkomst heeft tot gevolg dat VPB de geïnstalleerde tankmeters aan Tieleman dient terug te geven en Tieleman de ontvangen betaling aan VPB dient terug te betalen. Alvorens de vernietiging met haar rechtsgevolgen uit te spreken, komt het het gerecht geraden voor dat partijen zich uitlaten over de vraag of zij niet liever de overeenkomst wensen te wijzigen en zo ja in welke zin. Het komt het gerecht tevens geraden voor dat partijen in onderling overleg trachten een oplossing te vinden die partijen het minst schaadt. De zaak wordt om deze reden naar de rol verwezen voor akte uitlating ‘gevolgen vernietiging wegens wederzijdse dwaling’ aan de zijde van Tieleman. Aansluitend krijgt VPB gelegenheid om een contra akte te nemen.
4.7
Iedere verdere beslissing wordt aangehouden.
5.DE BESLISSING
De rechter
5.1
verwijst de zaak naar de rol van 29 maart 2017 voor akte uitlating aan de zijde van Tieleman als bedoeld in r.o. 4.6 van dit vonnis;
5.2
bepaalt dat VPB aansluitend een contra-akte mag nemen;
5.3
houdt iedere verdere beslissing aan.
Dit vonnis is gewezen door mr. Y.M. Vanwersch, rechter, en uitgesproken ter openbare zitting van 1 maart 2017 In tegenwoordigheid van de griffier.