ECLI:NL:PHR:1954:1

• Datum uitspraak: 28 oktober 1954
• Publicatiedatum: 30 juni 2023
• Zaaknummer: 2843
• Instantie: Parket bij de Hoge Raad
• Type: Conclusie
• Rechtsgebied: Civiel recht
• Uitkomst: Afwijzend
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Ontvankelijkheid beroep tegen beschikking verlof tot instelling vordering echtscheiding bij curatele wegens verkwisting

In deze zaak richtte de man zich bij de Hoge Raad tot vernietiging van een beschikking van het Gerechtshof Den Haag, waarin verlof was verleend aan de vrouw, die wegens verkwisting onder curatele stond, om een vordering tot echtscheiding of subsidiar tot scheiding van tafel en bed in te stellen.

Het hof had geoordeeld dat de curatele wegens verkwisting alleen onbekwaamheid tot vermogensrechtelijke rechtshandelingen inhoudt, maar niet tot het verrichten van familie-rechtelijke rechtshandelingen, waaronder het optreden in rechte in zuiver familierechtelijke procedures zoals echtscheiding.

De man stelde in cassatie dat de curandus gelijk staat aan een minderjarige en dus ook niet bekwaam is tot familie-rechtelijke rechtshandelingen, en dat een echtscheidingsprocedure vermogensrechtelijke gevolgen heeft en daarom niet als zuiver familierechtelijk kan worden aangemerkt.

De Hoge Raad overwoog dat het beroep in cassatie ontvankelijk is en bevestigde de leer dat de curandus wegens verkwisting slechts onbekwaam is tot vermogensrechtelijke handelingen, terwijl familie-rechtelijke handelingen zijn toegestaan. Ook werd erkend dat het beheer van vermogensrechtelijke gevolgen van echtscheiding door de curator wordt uitgeoefend.

Daarom werden de middelen verworpen en het cassatieberoep afgewezen.

Uitkomst: Het cassatieberoep wordt verworpen; de vrouw blijft bevoegd tot het instellen van de echtscheidingsvordering ondanks haar curatele wegens verkwisting.

Conclusie

B.

No. 2843/4664.

Parket, 28 oktober 1954

Mr Loeff

Conclusie inzake:

[de man] /
[de vrouw] .

Aan de Hoge Raad der Nederlanden.

De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden:

Gezien een verzoekschrift d.d. 30 September 1954, waarmede [de man] zich tot Uw Raad wendt, en strekkende tot vernietiging van een beschikking van het Gerechtshof te ’s-Gravenhage, Eerste Kamer, d.d. 20 September 1954, alsmede het daartegen door [de vrouw] d.d. 8 October 1954 gericht verweerschrift;

Overwegende, dat het Hof in de bestreden beschikking heeft aangenomen, dat de grond en de strekking der curatele wegens verkwisting mededebrengen, dat een wegens verkwisting onder curatele gestelde wel onbekwaam wordt tot het aangaan van vermogens-rechtelijke rechtshandelingen, doch niet verliest zijn bekwaamheid tot het verrichten van familie-rechtelijke rechtshandelingen, daaronder het optreden in rechte in gedingen van zuiver familierechtelijke aard; dat de President der Rechtbank derhalve terecht in de omstandigheid, dat geintimeerde – thans verweerster – ter zake van verkwisting onder curatele stond, geen bezwaar heeft gezien tegen het haar verlenen van verlof om een vordering tot echtscheiding, subsidiair tot scheiding van tafel en bed tegen haar echtgenoot in te stellen;

Overwegende, dat de middelen van cassatie daartegenover stellen:

I. dat krachtens uitdrukkelijke wettelijke bepaling, waarbij geen uitzondering gemaakt wordt voor wegens verkwisting onder curatele gestelden, de onder curatele gestelde met een minderjarige gelijk staat en volgens wettelijke bepalingen de ouderlijke macht uitoefenen de ouder of de voogd voor een minderjarige optreedt bij het verrichten van rechtshandelingen, waarbij de wet geen uitzondering kent voor familie-rechterlijke rechtshandelingen of het optreden in rechte in gedingen van zuiver familierechtelijke aard;

II. dat het Hof voorbij zag, dat, ook al zou een wegens verkwisting onder curatele gestelde bekwaam zijn tot het verrichten van een zuiver familie-rechtelijke rechtshandeling, daaronder niet is begrepen het optreden in rechte in een procedure tot echtscheiding of scheiding van tafel en bed, nu een dergelijke procedure tal van vermogens-rechtelijke gevolgen heeft en daarom niet kan worden aangemerkt als een geding van zuiver familierechtelijke aard;

Overwegende vooreerst omtrent de ontvankelijkheid van het onderhavige beroep in cassatie, dat aan art. 816 B.Rv. het denkbeeld ten grondslag ligt, dat de voorzitter ten deze de Rechtbank vertegenwoordigt, zodat van zijn beslissing als zodanig door hem genomen c.q. hoger beroep bij het Gerechtshof toegelaten is (vgl. van Rossem-Cleveringa, aant. 2 ad art. 820 B. Rv., alsmede de in noot 4 aangehaalde rechtspraak, blz. 565/66);

dat mitsdien krachtens art. 179 der Grondwet van ‘s Hofs beschikking beroep in cassatie openstaat, nu de wet daaromtrent geen uitzondering bevat;

Overwegende omtrent het eerste middel, dat door gezaghebbende schrijvers wordt aangenomen, dat de wegens verkwisting onder curatele gestelde slechts tot het verrichten van vermogensrechtelijke handelingen onbekwaam is (Asser-Scholten, 8ste druk, blz. 539; Pitlo, Personenrecht, 3e druk, blz. 411; zie verder het ontwerp B.W. Meijers art. 1.16.5. blz. 69 en de toelichting bij dat artikel blz. 101, waar deze opvatting als de reeds thans aanvaarde wordt aangemerkt);

dat de wetgever zelf op het door verzoeker gestelde beginsel een uitzondering vermeldt, waar blijkens art. 500, derde lid, B.W. de wegens verkwisting onder curatele gestelde het vermogen behoudt om uiterste wilsbeschikkingen te maken, spelende daarbij uiteraard het persoonlijke element eveneens een grote rol;

Overwegende wat betreft het tweede middel, dat de procedure tot echtscheiding uitdrukkelijk bij eerstbedoelde schrijver en in de toelichting tot vorenbedoeld ontwerp is vermeld; dat voorts niet uit het oog mag worden verloren, dat hoewel de echtscheiding tevens ontbinding van een eventueel tussen partijen bestaande huwelijksgemeenschap medebrengt, het beheer dier goederen voorzover deze aan de curandus uit dezen hoofde of uit welke andere hoofde ook in verband met de echtscheiding toevallen, wordt uitgeoefend door de curator;

Overwegende dat de middelen mitsdien niet tot cassatie kunnen leiden;

Concludeert tot verwerping van het beroep in cassatie.

De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden,