Conclusie
Nr. 02200/04
Mr. Vellinga
Zitting: 15 maart 2005
Conclusie inzake:
[verdachte]
1. Verdachte is door het Gerechtshof te Amsterdam wegens 1. en 3. handelen in strijd met art. 13, eerste lid van de Wet wapens en munitie, meermalen gepleegd, veroordeeld tot een werkstraf voor de duur van 100 uur, subsidiair 50 dagen hechtenis.
2. Namens verdachte heeft mr. R.J. Wortelboer, advocaat te Alkmaar, één middel van cassatie voorgesteld.
3. Het middel richt zich tegen de verwerping door het Hof van het verweer dat een "Airsoftwapen" geen sprekende gelijkenis als bedoeld in art. 3 aanhef Pro en onder b (oud) Regeling wapens en munitie vertoont met een vuurwapen, omdat het wapen wat betreft de kleur afwijkend is.
4. Aan verdachte is na wijziging van de tenlastelegging als feit 1 ten laste gelegd dat:
"hij op een of meerdere verschillende tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 januari 2001 tot en met 22 januari 2002 in de gemeente Heiloo en/of in de gemeente Bergen, althans in Nederland (telkens) een wapen van categorie I onder 7°, (telkens) te weten een zogenaamd "Airsoftwapen", (telkens) zijnde een voorwerp dat/die voor wat betreft zijn vorm, afmeting en kleur een sprekende gelijkenis vertoonde met een vuurwapen en/of met een voor ontploffing bestemd voorwerp voorhanden heeft gehad en/of heeft doen binnenkomen en/of heeft doen uitgaan en ter beschikking heeft gesteld en/of heeft verhandeld, van welk misdrijf hij, verdachte, een beroep en/of een gewoonte heeft gemaakt;"
5. Daarvan is door het Hof bewezenverklaard dat:
"hij op tijdstippen in de periode van 1 januari 2001 tot en met 22 januari 2002 in Nederland, telkens een wapen van categorie I onder 7°, telkens te weten een zogenaamd "Airsoftwapen", telkens zijnde een voorwerp dat voor wat betreft zijn vorm, afmeting en kleur een sprekende gelijkenis vertoonde met een vuurwapen, voorhanden heeft gehad en heeft doen binnenkomen en ter beschikking heeft gesteld en heeft verhandeld, van welk misdrijf hij, verdachte, een gewoonte heeft gemaakt;"
6. Het in het middel bedoelde verweer is door het Hof als volgt samengevat en verworpen:
"De raadsman van de verdachte heeft bij gelegenheid van zijn pleidooi naar voren gebracht - zakelijk weergegeven- dat het onder 1. telastegelegde feit niet voor bewezenverklaring in aanmerking komt.
Hij heeft daartoe aangevoerd op de eerste plaats dat de voorwerpen die door de verdachte zijn verhandeld weliswaar ten aanzien van de aspecten van vorm en afmeting sprekende gelijkenis vertonen met vuurwapens, doch dat die gelijkenis niet gold voor wat betreft de kleur. De wapens die de verdachte voorhanden heeft gehad en die door hem zijn verhandeld waren steeds voorzien van een opvallend gekleurde ring om (het uiteinde van) de loop en/of waren voorzien van dito gekleurde stop in de loop. Aan deze kleuraspecten komt een wezenlijk onderscheidend vermogen toe zodat niet kan worden gezegd dat de airsoftwapens die door de verdachte zijn verhandeld kunnen worden aangemerkt als voorwerpen in de zin van artikel 3 sub Pro b. van de Regeling wapens en munitie zoals die bepaling heeft gegolden tot 1 december 2001. De redactie van die bepaling stelde voor wat betreft het aannemen van sprekende gelijkenis met vuurwapens immers cumulatief eisen, te weten vorm, afmeting en kleur. Aan laatstbedoelde eis is in casu niet voldaan, aldus de raadsman.
(...).
Het hof overweegt naar aanleiding van het vorenstaande als volgt.
De verdachte heeft in de tenlastegelegde periode zogeheten airsoftwapens voorhanden gehad, hij heeft deze voorwerpen doen binnenkomen, ter beschikking gesteld en ook heeft hij deze voorwerpen verhandeld. Deze airsoftwapens vertonen voor wat betreft vorm en afmeting sprekende gelijkenis met vuurwapens. Het hof volgt de verdediging niet in de ten aanzien van het aspect van kleur gevolgde redenering. Het hof is van oordeel dat het aspect van toevoeging van kleur in de hierna bedoelde zin in het onderhavige geval ondergeschikt is aan de aspecten van vorm en afmeting. De kleuraspecten die door de verdediging onder overlegging van foto's naar voren zijn gebracht -een gekleurde ring om de loop van het voorwerp en/of een gekleurde stop in het uiteinde van de loop van het voorwerp- brengen, gegeven de sprekende gelijkenis met vuurwapens voor wat betreft vorm en afmeting, niet een zodanig onderscheid mee dat niet meer kan worden gesproken van voorwerpen die voor wat betreft hun vorm, afmeting en kleur een sprekende gelijkenis vertonen met vuurwapens, zoals tot 1 december 2001 werd verwoord in artikel 3 sub Pro b. van de Regeling wapens en munitie. Dit betekent dat het verweer van de raadsman moet worden verworpen. (...)."
7. In de toelichting op het middel wordt naar voren gebracht dat het Hof "het kleurcriterium als zelfstandig vereiste (heeft) gedenatureerd en aldus de grondslag van de tenlastelegging (heeft) verlaten" door te overwegen dat in het onderhavige geval het kleuraspect ondergeschikt is aan de aspecten van vorm en afmeting.
8. Voor deze zaak is de volgende regelgeving van betekenis:(1)
- Art. 2 Wet Pro wapens en munitie luidt, voor zover hier van belang:
"1. Wapens in de zin van deze wet zijn de hieronder vermelde of overeenkomstig dit artikellid aangewezen voorwerpen, onderverdeeld in de volgende categorieën.
Categorie I
(...);
7°. andere door Onze Minister aangewezen voorwerpen die een ernstige bedreiging van personen kunnen vormen of die zodanig op een wapen gelijken, dat zij voor bedreiging of afdreiging geschikt zijn."
- Art. 3 van Pro de van 12 juli 1997 tot en met 30 november 2001 geldende Regeling wapens en munitie (Stcrt. 1997, 129) luidt, voor zover hier van belang:(2)
"Als voorwerpen van categorie I, onder 7°, die een ernstige bedreiging van personen kunnen vormen of die zodanig op een wapen gelijken dat zij voor bedreiging of afdreiging geschikt zijn, worden aangewezen:
(...);
b. voorwerpen die voor wat betreft hun vorm, afmetingen en kleur een sprekende gelijkenis vertonen met vuurwapens of met voor ontploffing bestemde voorwerpen;"
9. In de toelichting op de genoemde Regeling wapens en munitie, die ten opzichte van de daarvoor geldende regeling alleen een aantal nieuwe wetstechnische bepalingen bevatte, wordt voor de achtergronden van de regeling verwezen naar de toelichting bij de oorspronkelijke Regeling wapens en munitie (Stcrt. 1996, 245). De toelichting op de oorspronkelijke Regeling wapens en munitie houdt wat betreft de criteria van vorm, afmetingen en kleur niet meer in dan dat in art. 3 aanhef Pro en onder b zijn aangewezen voorwerpen die niet in de bijlage zijn genoemd, noch daarmee gelijkenis vertonen, "maar die sprekend op bestaande wapens gelijken".
10. Bij de Regeling wapens en munitie zoals die gold van 1 december 2001 tot en met 23 januari 2003 (Stcrt. 2001, 230) is onderdeel b van art. gemaakt tot onderdeel a en is het kleur-criterium afgeschaft. In de toelichting wordt daarover het volgende opgemerkt:
"Een belangrijke wijziging in deze herziening vormt het loslaten van het criterium kleur in artikel 3 van Pro de Rwm. Dit betekent dat de kleur van een voorwerp in het geheel niet meer bepalend is voor het beantwoorden van de vraag of er sprake is van een sprekende gelijkenis met vuurwapens of voor ontploffing bestemde voorwerpen. Reden hiervoor is, dat het criterium 'kleur' geen onderscheidend vermogen meer heeft. Dit is het gevolg van de ontwikkeling van vuurwapens, welke zijn uitgevoerd in andere dan voor vuurwapens gebruikelijke kleuren, zoals die sinds het begin van de ontwikkeling van vuurwapens worden gebruikt. Voor een uitgebreide toelichting op dit punt wordt verwezen naar de specifieke toelichting op dit onderdeel.
(...).
Onderdeel a bevat een algemene bepaling, waarin het criterium kleur niet meer is opgenomen. Dit betekent dat thans enkel nog de criteria vorm en afmetingen bepalend zijn voor de vraag of een voorwerp een gelijkenis vertoont met bestaande vuurwapens of voor ontploffing bestemde voorwerpen. Het voorwerp behoeft niet een gelijkenis te vertonen met één specifiek vuurwapen of voor ontploffing bestemd voorwerp. Bepalend is of de voorwerpen gelijken op vuurwapens of voor ontploffing bestemde voorwerpen in het algemeen en in zoverre voor bedreiging of afdreiging geschikt zijn.
De voorwaarden die gelden om te voldoen aan het criterium 'sprekende gelijkenis' zijn primair de vorm van het voorwerp en in mindere mate 'de afmetingen'. De vorm moet voldoen aan die van vuurwapens of voor ontploffing bestemde voorwerpen in het algemeen. De afmetingen moeten in het algemeen overeenkomen met de afmetingen van bestaande vuurwapens of voor ontploffing bestemde voorwerpen van dit soort. Dat wil zeggen dat een verschil van enkele centimeters vaak niet van belang is. Het criterium 'afmetingen' is ondergeschikt aan het criterium 'vorm'. Dit vanwege het feit dat de laatste jaren steeds meer vuurwapens op de markt zijn verschenen met totaal uiteenlopende afmetingen.
Het criterium 'kleur' is verwijderd aangezien het geen onderscheidend vermogen meer heeft. Deze situatie vloeit voort uit de ontwikkeling van vuurwapens, uitgevoerd in andere dan tot voor kort voor vuurwapens gebruikelijke kleuren. Het betreft hier vuurwapens die gedeeltelijk, grotendeels of nagenoeg geheel uitgevoerd zijn in bijvoorbeeld de kleuren rood, groen, of geel. Lucht-, gas- en veerdrukwapens werden reeds eerder geproduceerd in deze (tot voor kort) ongebruikelijke kleuren. Deze voorwerpen waren op grond van het oude artikel 3, aanhef en onder a, in eerste instantie niet te categoriseren als categorie I en derhalve een categorie IV-wapen. Dit was een uiterst onwenselijke situatie, aangezien dezevoorwerpen door vorm en afmetingen, ondanks hun afwijkende kleur, in verschillende omstandigheden toch hun bedreigend karakter bleken te behouden. Bovendien zijn in de praktijk diverse malen wapens aangetroffen die met een verfbus waren overgespoten, waardoor ze niet, of zeer moeilijk, van een echt wapen in originele kleur te onderscheiden waren."
11. Het afschaffen van het kleur-criterium was dus gelegen in het feit dat vuurwapens die gedeeltelijk, grotendeels of nagenoeg geheel waren uitgevoerd in ongebruikelijke kleuren, maar desondanks hun bedreigende karakter bleken te behouden, onder de regeling die gold van 12 juli 1997 tot en met 30 november 2001 niet te categoriseren waren als categorie I-wapen, en dit een uiterst onwenselijke situatie werd geacht te zijn.
12. De bewijsmiddelen houden in dat een bij de verdachte gekochte nabootsing van een vuurwapen van een onbekend merk met het opschrift Remington, model Wingmaster, een sprekende gelijkenis vertoont met een bestaand vuurwapen van het merk Remington, model Wingmaster, en dat verdachte op zijn website airsoft-wapens aanbiedt die hij beschrijft als replica's van bestaande vuurwapens, levensechte pistolen en machinepistolen, vervaardigd van ABS met hier en daar een metalen element om het geheel nog realistischer te maken, het laden van het magazijn en van het wapen etc. allemaal exact zoals het originele voorbeeldwapen.
13. De verwerping van het verweer moet in het licht van de inhoud van de gebezigde bewijsmiddelen kennelijk aldus worden verstaan dat de onderhavige replica's van vuurwapens qua vorm, afmetingen en kleur een zodanig sprekende gelijkenis vertonen met echte vuurwapens, dat de enkele omstandigheid dat deze zijn voorzien van een gekleurde ring om de loop en/of een gekleurde stop in het uiteinde van de loop van zo ondergeschikte betekenis is dat deze niet afdoet aan de in art. 3 bedoelde Pro sprekende gelijkenis met vuurwapens in die zin dat de gekleurde ring om de loop en/of een gekleurde stop in het uiteinde van de loop niet afdoen aan die qua vorm, afmetingen en kleur zo sprekende gelijkenis van de replica's met gewone vuurwapens dat de replica's geschikt zijn voor bedreiging of afdreiging.
14. Aldus verstaan geeft het oordeel van het Hof niet blijk van een onjuiste rechtsopvatting. Daarbij teken ik aan dat het hier kennelijk niet gaat om replica's van vuurwapens die qua vorm en afmetingen sprekende gelijkenis vertonen met echte vuurwapens maar zich daarvan onderscheiden doordat zij geheel of grotendeels een afwijkende kleur hebben en die er toe hebben geleid het element kleur als mede bepalend voor de sprekende gelijkenis uit art. 3 Regeling Pro wapens en munitie te schrappen.
15. Het oordeel van het Hof is voorts niet onbegrijpelijk en kan wegens zijn verwevenheid met waarderingen van feitelijke aard in cassatie niet verder worden getoetst.
16. Het middel faalt.
17. Gronden waarop de Hoge Raad gebruik zou moeten maken van zijn bevoegdheid de bestreden uitspraak ambtshalve te vernietigen heb ik niet aangetroffen. Deze conclusie strekt tot verwerping van het beroep.
De Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
AG
1 Relevante jurisprudentie en literatuur heb ik niet aangetroffen.
2 Men kan zich nog afvragen of het in de bewezenverklaring genoemde "Airsoftwapen" dat in de gebezigde bewijsmiddelen nader wordt aangeduid als een nabootsing van een shotgun/pump-action hagelgeweer, merk Remington, type Wingmaster (bewijsmiddel 2, 3, 4 en 5) niet staat op de in art. 3 aanhef Pro en onder a (oud) Regeling wapens en munitie bedoelde lijsten (zie de bijlage I behorende bij de Regeling wapens en munitie die is gepubliceerd in Stcrt. 1996, 245 en die blijkens de toelichting in zijn geheel is overgenomen in de van 12 juli 1997 tot en met 30 november 2001 geldende Regeling) of behoort tot de niet in die lijsten genoemde voorwerpen maar die voor wat betreft hun vorm, afmetingen of kleur daarmee een sprekende gelijkenis vertonen. In bijlage I wordt onder het kopje "Y" namelijk een Remington shotgun genoemd. Het betreft hier echter (blijkens de aanduiding "sg") een speelgoedgeweer. Nu bewijsmiddel 6 inhoudt dat het gaat om `levensechte pistolen, geweren en machinepistolen' die ook geladen kunnen worden, en een blik op de website van verdachte leert dat de wapens bedoeld zijn voor `sportief gebruik', kan ervan worden uitgegaan dat het hier geen speelgoedgeweren betreft.