Conclusie
Nr. 01969/07
Mr. Schipper
Zitting: 4 november 2008
Conclusie inzake:
[Verdachte]
1. De verdachte is door het Gerechtshof te 's-Hertogenbosch bij arrest van 5 oktober 2006 vrijgesproken van de in het arrest genoemde bij inleidende dagvaarding aan hem tenlastegelegde feiten, en verder wegens 1. "medeplegen van opzetheling", 2. "medeplegen van opzettelijk handelen in strijd met een in artikel 3, onder C, van de Opiumwet gegeven verbod, meermalen gepleegd", 3. "diefstal, waarbij de schuldige het weg te nemen goed onder zijn bereik heeft gebracht door middel van verbreking, meermalen gepleegd" en 4. "medeplegen van valsheid in geschrift" veroordeeld tot acht maanden gevangenisstraf. Voorts heeft het Hof de benadeelde partij niet-ontvankelijk verklaard in haar vordering en de onttrekking aan het verkeer bevolen van drie inbeslaggenomen horloges.
2. Deze zaak hangt samen met de zaak met nummer 01968/07, in welke ik vandaag eveneens concludeer.
3. Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens de verdachte heeft mr. G. Meijers, advocaat te Amsterdam, drie middelen van cassatie voorgesteld.
4. In het eerste middel wordt geklaagd dat het eerste bewezenverklaarde feit niet uit de bewijsmiddelen kan volgen.
5. Als eerste feit heeft het Hof ten laste van de verdachte bewezenverklaard dat hij:
"in de periode van 16 juni 2002 tot en met 24 juni 2003 te Tilburg tezamen en in vereniging met een ander een personenauto (Mercedes 280 SL roadster) voorhanden heeft gehad, terwijl hij en zijn mededader ten tijde van het voorhanden krijgen van die auto wisten, dat het een door misdrijf verkregen goed betrof;"
6. In de toelichting op het middel wordt aangevoerd dat uit de bewijsmiddelen niet kan volgen dat de verdachte ten tijde van het voorhanden krijgen van de auto wist dat het een door misdrijf verkregen goed betrof.
7. Blijkens de gebezigde bewijsmidden heeft het Hof onder meer het volgende vastgesteld. Op 19 maart 2002 is voor de woning van de verdachte een aan de vader van de verdachte toebehorende personenauto merk Mercedes gekentekend [AA-00-BB] uitgebrand. De verdachte was daarvan op de hoogte. Op 16 juni 2002 is de in de bewezenverklaring bedoelde personenauto merk Mercedes voorzien van het kenteken [CC-00-DD] gestolen. Op 29 mei 2003 is dezelfde personenauto thans echter voorzien van het kenteken van de uitgebrande auto [AA-00-BB] voor de woning van de verdachte door de politie aangetroffen en inbeslaggenomen. De verdachte is nadat hem was meegedeeld dat de auto inbeslaggenomen was daarmee met hoge snelheid weggereden. Daarna heeft de politie deze auto later aangetroffen in een garagebox zonder kentekenplaten. Voorts heeft het Hof vastgesteld dat de verdachte ook in de aan de inbeslagneming van de auto voorafgaande periode daarmee heeft gereden.
8. Uit deze omstandigheden heeft het Hof kunnen afleiden dat de verdachte ten tijde van het voorhanden krijgen van de in de bewezenverklaring bedoelde personenauto wist dat het een door misdrijf verkregen goed was. Het middel is dan ook tevergeefs voorgesteld.
9. Het tweede middel klaagt dat het Hof de inbeslaggenomen voorwerpen, te weten drie Cartier horloges, ten onrechte aan het verkeer heeft onttrokken verklaard, althans die beslissing niet naar de eis der wet met redenen heeft omkleed.
10. Het middel voert aan dat het Hof de onttrekking aan het verkeer van deze horloges kennelijk heeft gebaseerd op art. 36b lid 1 aanhef en onder 3º Sv, en betoogt onder verwijzing naar HR 16 december 1980, NJ 1981, 499 dat deze beslissing de toets der kritiek niet kan doorstaan omdat deze horloges inbeslaggenomen zijn wegens een feit dat niet aan de verdachte is tenlastegelegd.
11. Op de inleidende dagvaarding staat - zakelijk weergegeven - het volgende vermeld. Ter terechtzitting zal het hierna te noemen door u bekende strafbare feit ter kennis van de rechter worden gebracht. De rechter kan aldus bij het bepalen van de straf ook met dat feit rekening houden. Doet de rechter dit dan kunt u dat feit als strafrechtelijk afgedaan beschouwen. Parketnummer 004642, gepleegd op 20 januari 2004 te Tilburg, bedrog met merken en/of handelsnamen, 1 horloge "Cartier" (zaak 11). Uit de zich bij de stukken bevindende kennisgevingen van inbeslagneming blijkt voorts dat er drie Cartier horloges in beslag zijn genomen.
12. Het Hof heeft in de bestreden uitspraak ten aanzien van de op te leggen straf en maatregel onder meer het volgende overwogen:
"Bij de straftoemeting heeft het hof in het bijzonder rekening gehouden met de omstandigheid dat de verdachte heeft erkend zich schuldig te hebben gemaakt aan het strafbare feit, ad informandum vermeld op de inleidende dagvaarding, voor welk feit de verdachte niet afzonderlijk is of zal worden vervolgd. (...)
Ten aanzien van de bij gelegenheid van het onderzoek naar de door de verdachte begane misdrijven in beslag genomen Cartier horloges overweegt het hof dat te dier zake geen afzonderlijk strafbaar feit aan verdachte is ten laste gelegd. Aangezien het hof heeft vastgesteld dat met betrekking tot deze horloges wel een strafbaar feit is begaan - te weten bedrog met handelsnaam of -merk - en het ongecontroleerde bezit daarvan in strijd is met de wet, zal het die aan het verkeer onttrekken."
13. Juist is - zoals het middel betoogt - dat het Hof de horloges aan het verkeer heeft ontrokken terwijl deze inbeslaggenomen zijn wegens een niet in de tenlastelegging omschreven feit. Daar staat echter tegenover dat het openbaar minister dit feit wel "ad informandum" op de inleidende dagvaarding heeft vermeld. Het Hof heeft bij de straftoemeting ook rekening gehouden met dit feit en heeft in de bestreden uitspraak als zijn oordeel tot uitdrukking gebracht dat met deze horloges een strafbaar feit is begaan. Dit oordeel is niet onbegrijpelijk omdat de verdachte blijkens het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep van 11 mei 2006 aldaar heeft verklaard dat hij bekent het op de inleidende dagvaarding vermelde ad informandum gevoegde feit, te weten bedrog met merken met betrekking tot een imitatiehorloge van het merk Cartier, te hebben gepleegd.
14. De vraag rijst dan of in het kader van het onderzoek van een ad informandum gevoegde zaak inbeslaggenomen voorwerpen door de rechter aan het verkeer kunnen worden onttrokken bij de rechterlijke uitspraak dan wel of dit alleen mogelijk is bij een afzonderlijk rechterlijke beschikking op vordering van het openbaar ministerie zoals voorzien in art. 36b lid 1 aanhef en onder 4º Sr. Deze vraag wordt in de literatuur verschillend beantwoord.(1)
15. Ik meen dat een redelijke wetstoepassing meebrengt dat de onttrekking aan het verkeer ook mogelijk is bij de rechterlijke uitspraak. Het gaat immers om een feit dat weliswaar niet formeel in de tenlastelegging is omschreven maar materieel wel degelijk aan de verdachte wordt verweten en afgedaan bij de behandeling van een beslissing over de wel tenlastegelegde feiten.(2) Ik wijs er voorts op dat vaststellen of een strafbaar feit is begaan bij toepassing van art. 36b lid 1 aanhef en onder 3° Sr ook buiten het kader van art. 350 Sv Pro mogelijk is.(3)
16. Het voorgaande brengt mee dat de onttrekking aan het verkeer van de in het middel bedoelde horloges niet getuigt van een onjuiste rechtsopvatting, niet onbegrijpelijk is en voorts voldoende is gemotiveerd.
17. Het middel faalt derhalve.
18. Het derde middel behelst de klacht dat de redelijke termijn als bedoeld in art. 6 lid 1 EVRM Pro is geschonden omdat tussen het instellen van het beroep in cassatie en de ontvangst van de stukken ter griffie van de Hoge Raad meer dan acht maanden zijn verstreken.
19. Het middel is terecht voorgesteld. De verdachte heeft op 12 oktober 2006 beroep in cassatie ingesteld. Blijkens een op de inventaris van de stukken geplaatst stempel zijn deze op 13 september 2007 ter griffie van de Hoge Raad binnengekomen. Dat brengt mee dat de redelijke termijn is overschreden.
20. Ambtshalve merk ik nog op dat er tussen het moment waarop beroep in cassatie is ingesteld en het moment waarop de Hoge Raad uitspraak zal doen meer dan 24 maanden zullen zijn verstreken. Ook deze omstandigheid behelst een overschrijding van de redelijke termijn als bedoeld in art. 6 lid 1 EVRM Pro.
21. De hiervoor geconstateerde overschrijding(en) van de redelijke termijn als bedoeld in art. 6 lid 1 EVRM Pro dienen te leiden tot strafvermindering.
22. Het eerste middel kan worden afgedaan met de in art. 81 RO Pro bedoelde motivering.
23. Deze conclusie strekt tot vernietiging van de bestreden uitspraak, doch uitsluitend wat betreft de opgelegde straf, tot vermindering van deze straf, en tot verwerping van het beroep voor het overige.
De Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
AG
1 Vgl. S.A.M. Stolwijk, 'Voeging ad informandum', DD 1984, p. 519-527, i.h.b. p. 526 en M.M. Beije, Onttrekking aan het verkeer (diss. Groningen), Groningen: Wolters Noordhoff 1994, p. 100-102.
2 Voor deze opvatting kan steun worden gevonden in HR 29 september 1992, NJ 1993, 86. Zie omtrent dit arrest: A.A. Franken, Voeging ad informandum in strafzaken (diss. Tilburg), Arnhem: Gouda Quint 1993, p. 53.
3 Vgl. onder meer HR 2 maart 1999, NJ 1999, 329.