Conclusie
Nr. 10/01009 A
Mr. Machielse
Zitting 11 januari 2011
Conclusie inzake:
[verdachte]
1. Na terugwijzing door de Hoge Raad bij arrest van 7 juli 2009, heeft het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van de Nederlandse Antillen en Aruba(1) verdachte op 4 februari 2010 voor moord veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 24 jaar.
2. Verdachte heeft cassatie ingesteld. Mrs. J. Goudswaard en I. van Straalen, advocaten te 's-Gravenhage, hebben een schriftuur ingezonden houdende drie middelen van cassatie.
3.1. Het eerste middel klaagt dat het hof een verklaring van verdachte heeft gedenatureerd. Het betreft bewijsmiddel 1, de verklaring door verdachte afgelegd ter terechtzitting van het hof van 14 januari 2010. De denaturering van deze verklaring zou er in zijn gelegen dat het hof het doet voorkomen alsof verdachte zelf heeft gereden en wel stapvoets.
3.2. Het gedeelte van de verklaring van verdachte dat door het hof zakelijk is weergegeven heeft de volgende inhoud:
"In de nacht van zondag op maandag 9 oktober 2006 ben ik op Curaçao stapvoets langs de Bandera Grill in de wijk Rio Canario gereden."
3.3. Maar de verklaring zoals verdachte die ter terechtzitting van 14 januari 2010 heeft afgelegd houdt in dat verdachte niet zelf heeft gereden maar zijn vriend [betrokkene 4]. Toen zij langs de Bandera Grill reden was het druk op straat, zodat zij langzaam moesten rijden.
Waarom deze versie van belang is voor de veroordeling van verdachte blijkt uit de nadere bewijsoverweging:
"Uit de bewijsmiddelen volgt dat de verdachte stapvoets bij de Bandera Grill is langsgereden en kort daarna nogmaals langs die Grill is gereden. Uit de verklaring van de getuige [getuige 2] wordt afgeleid dat het rustig was bij de Bandera Grill totdat er werd geschoten terwijl de schoten dichtbij hem werden gelost. Uit de verklaring van [getuige 1] volgt dat verdachte na het eerste schot, het slachtoffer nogmaals vier maal in het gezicht schoot. Uit deze bewijsmiddelen in onderling verband en samenhang bezien leidt het Hof af dat de verdachte welbewust op zoek was naar [slachtoffer], met een vuurvapen uit de auto is gestapt en naar de Bandera Grill is gelopen om aldaar [slachtoffer] dood te schieten. Het voorgaande brengt het Hof tot de conclusie dat de verdachte heeft gehandeld uit een tevoren genomen besluit en voorafgaande aan de uitvoering van dat besluit voldoende gelegenheid heeft gehad om over de betekenis en de gevolgen van de voorgenomen daad na te denken en zich daarvan rekenschap te geven. Het bestanddeel voorbedachte raad is daarmee bewezen."
De wijze van rijden, de route die is gekozen en de omstandigheid dat verdachte volgens het hof daarvoor verantwoordelijk moet zijn geweest omdat hij achter het stuur zat, hebben het hof tot de conclusie geleid dat verdachte op zoek was naar het slachtoffer, en hebben bijgedragen tot het oordeel dat de verdachte met voorbedachte raad heeft gehandeld. Als het hof van mening zou zijn geweest dat verdachte niet zelf heeft gereden valt niet in te zien aan welke bron het hof ontleent dat verdachte koers en tempo van de auto waarin hij was gezeten heeft bepaald omdat hij iemand zocht.(2)
Het hof heeft de verklaring van verdachte, zoals weergegeven in de bewijsconstructie, redengevend geacht voor het bewijs van de voorbedachte raad. Door het te doen voorkomen alsof verdachte zelf heeft gereden heeft het hof aan de verklaring van verdachte een andere betekenis gegeven dan die verdachte daaraan kennelijk zelf heeft willen toekennen. Het hof heeft ook niet de ter terechtzitting van 14 januari 2010 door verdachte afgelegde verklaring als leugenachtig aangemerkt, in zoverre verdachte daarin heeft verklaard dat hij niet zelf heeft gereden.
Het eerste middel slaagt.
4.1. Het tweede middel betoogt dan het hof het bewijs dat verdachte het tenlastegelegde heeft begaan uitsluitend heeft aangenomen op de verklaring van één getuige. Alleen in bewijsmiddel 3 wordt verdachte als schutter aangewezen.
4.2. Bewijsmiddel 3 bevat een verklaring van een getuige die heeft gezien dat verdachte een aantal malen op [slachtoffer] heeft geschoten. Bewijsmiddel 5 laat de conclusie toe dat verdachte op het moment dat er geschoten werd in de buurt moet zijn geweest. Uit bewijsmiddel 6 valt op te maken dat [betrokkene 1] zich in de nacht waarin [slachtoffer] is doodgeschoten heeft laten ontvallen dat haar neef er goed aan heeft gedaan op hem te schieten. De stellers van het middel merken terecht op dat uit de gebezigde bewijsmiddelen niet kan blijken wie die neef is geweest. Bewijsmiddel 8 houdt in dat het slachtoffer inderdaad is overleden aan schotwonden.
4.3. Het derde lid van artikel 385 SvNA Pro houdt in dat het bewijs dat verdachte het tenlastegelegde feit heeft begaan door de rechter niet uitsluitend kan worden aangenomen op de verklaring van slechts één getuige. Maar de stellers van het middel zien er aan voorbij dat dit voorschrift evenals artikel 342 lid 2 Sv Pro de tenlastelegging in haar geheel betreft en niet een onderdeel daarvan. In de onderhavige zaak is duidelijk dat het slachtoffer is doodgeschoten en dat verdachte daar in de buurt was ten tijde van de schietpartij. De verklaring van de getuige [getuige 1], die heeft gezien dat verdachte meermalen op het slachtoffer heeft geschoten, staat dus niet op zichzelf maar vindt voldoende steun in ander bewijsmateriaal.(3)
Het middel faalt.
5.1. Het derde middel klaagt over de bewezenverklaring van de voorbedachte raad. Het hof baseert zich volgens de stellers van het middel slechts op veronderstellingen en speculatie. Uit geen enkel bewijsmiddel blijkt wat zich exact voor de schietpartij heeft voorgedaan.
5.2. Uit bewijsmiddel 9 is af te leiden dat het slachtoffer vier keer door zijn hoofd is geschoten en een keer door de hals. De schoten door het hoofd hebben de dood vrijwel onmiddellijk veroorzaakt. De getuige [getuige 2] heeft blijkens bewijsmiddel 4 zich in de onmiddellijke nabijheid van het slachtoffer bevonden en heeft niet bemerkt dat iemand het slachtoffer heeft benaderd. Het hof heeft hieruit klaarblijkelijk afgeleid dat de schutter kennelijk onopgemerkt in de nabijheid van het slachtoffer is weten te komen en toen heeft geschoten. Klaarblijkelijk is er geen ruzie aan het schieten voorafgegaan, zodat het neerschieten van het slachtoffer naar uiterlijke verschijningsvorm een koelbloedige liquidatie was. Het hof heeft voorts vastgesteld dat verdachte twee keer langzaam langs de Bandera Grill is komen rijden en heeft daaruit opgemaakt dat verdachte kennelijk op zoek was naar iemand.
Dat verdachte niet in een opwelling heeft gehandeld maar ter uitvoering van een -wellicht slechts korte tijd daarvoor - genomen besluit(4) heeft het hof mijns inziens uit deze bewijsmiddelen kunnen afleiden.
Het middel faalt.
6. Het eerste middel lijkt mij gegrond te zijn. Het tweede en derde middel niet. Ambtshalve heb ik geen grond aangetroffen die tot vernietiging aanleiding behoort te geven.
7. Deze conclusie strekt tot vernietiging van het bestreden strafvonnis en tot verwijzing van de zaak naar het Gemeenschappelijk Hof teneinde op het bestaande beroep opnieuw te worden berecht en afgedaan.
De Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
1 Tegenwoordig geheten het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba, Rijkswet van 7 juli 2010 tot aanpassing van rijkswetten aan de oprichting van de nieuwe landen, Stb. 2010, 339.
2 Verdachte heeft ook in eerste aanleg ter terechtzitting van 18 april 2007 gezegd dat hij als passagier in de auto heeft gezeten en niet uit de auto is geweest. Ter terechtzitting in hoger beroep van 1 april 2008 heeft verdachte overigens wel verklaard dat hij in de nacht van zondag op maandag 9 oktober 2006 op Curaçao stapvoets langs de Bandera Grill is gereden toen het feest gaande was. Deze verklaring heeft het hof in zijn door de HR vernietigde vonnis van 22 april 2008 voor het bewijs gebezigd. Ik wijs in dit verband op HR 1 februari 2000, NJ 2000, 348 m.nt. Knigge.
Men zou kunnen zeggen dat een tekstuele uitleg in de zin dat verdachte "door een ander is gereden" ook nog past in de zakelijke weergave die het hof heeft gegeven, maar dan zou toch een nadere verklaring gegeven dienen te worden hoe daaruit zou kunnen blijken dat verdachte op zoek was naar het latere slachtoffer.
3 HR 5 oktober 2010, LJN BN1728, NJ 2010, 612 m.nt. Borgers.
4 HR 6 mei 1975, NJ 1975, 416 m.nt. Van Veen.