ECLI:NL:PHR:2017:344

• Datum uitspraak: 21 maart 2017
• Publicatiedatum: 16 mei 2017
• Zaaknummer: 15/04453
• Instantie: Parket bij de Hoge Raad
• Type: Conclusie
• Rechtsgebied: Strafrecht
• Uitkomst: Veroordeling
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl
• Verwijzingen: 6 uitgaand · 3 inkomend

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Hoge Raad bevestigt kwalificatie medeplegen witwassen bij overdracht eigen misdrijf

In deze zaak stond de vraag centraal of het overdragen van geldbedragen, afkomstig uit een eigen misdrijf, gelijkgesteld kan worden aan het verwerven of voorhanden hebben van die voorwerpen in het kader van witwassen. De verdachte had in de periode mei tot september 2010 geldbedragen, afkomstig uit een misdrijf, overgedragen aan derden. Het hof had hem veroordeeld voor medeplegen van witwassen.

De verdediging stelde dat het hof ten onrechte het handelen als witwassen had gekwalificeerd, verwijzend naar eerdere jurisprudentie waarin het verwerven of voorhanden hebben van voorwerpen uit eigen misdrijf niet zonder meer als witwassen wordt aangemerkt. De Hoge Raad nuanceerde dit standpunt door te stellen dat het overdragen van dergelijke voorwerpen niet automatisch gelijkgesteld kan worden aan verwerven of voorhanden hebben, tenzij de omstandigheden wezenlijk overeenkomen.

In dit geval was vastgesteld dat de verdachte de geldbedragen niet alleen verwierf maar ook weer overdroeg aan anderen, waardoor het bijzondere geval niet van toepassing was. De Hoge Raad verwierp het middel en bevestigde de veroordeling van negen maanden gevangenisstraf, waarvan vier voorwaardelijk. Hiermee werd voorkomen dat de witwasregels omzeild konden worden door een andere delictsvorm te bewijzen.

De uitspraak sluit aan bij eerdere arresten over witwassen en fraude met kinderopvangtoeslag en benadrukt de noodzaak van een zorgvuldige kwalificatie van gedragingen in witwaszaken, waarbij de intentie tot verbergen of verhullen van criminele herkomst doorslaggevend is.

Uitkomst: De Hoge Raad bevestigde de veroordeling voor medeplegen van witwassen en verwierp het cassatiemiddel.

Conclusie

Nr. 15/04453

Zitting: 21 maart 2017

Mr. E.J. Hofstee

Conclusie inzake:

[verdachte]

De verdachte is bij arrest van 17 september 2015 door het Gerechtshof Den Haag wegens 1 primair en 2 telkens “medeplegen van valsheid in geschrift, meermalen gepleegd” en 3 “medeplegen van witwassen, meermalen gepleegd” veroordeeld tot negen maanden gevangenisstraf, waarvan vier maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren.

Er bestaat samenhang met de zaken 15/04449P, 15/04654P en 15/04655. Ook in die zaken zal ik vandaag concluderen.

Namens de verdachte heeft mr. G. Spong, advocaat te Amsterdam, een middel van cassatie voorgesteld.

Het
middel klaagt met een beroep op HR 25 maart 2014,
NJ 2014/303 m.nt. Keijzer dat het hof het onder 3 bewezenverklaarde ten onrechte als “witwassen” heeft gekwalificeerd.

Ten laste van de verdachte is onder 3 bewezenverklaard dat hij:

“op tijdstippen gelegen in de periode van 20 mei 2010 tot en met 9 september 2010 te Den Haag tezamen en in vereniging met een ander geldbedragen heeft overgedragen, zulks terwijl hij, verdachte, en zijn mededader wisten dat bovenomschreven geldbedragen geheel onmiddellijk afkomstig waren uit enig misdrijf.”

6. De rechtspraak waarop de steller van het middel ongetwijfeld het oog heeft, betreft het geval dat de verdachte voorwerpen heeft verworven of voorhanden heeft gehad, terwijl aannemelijk is dat die voorwerpen onmiddellijk afkomstig zijn uit een door de verdachte zelf begaan (“eigen”) misdrijf. ^[1] Zij heeft in beginsel geen betrekking op een geval als het onderhavige waarin is bewezenverklaard het overdragen in de betekenis die ingevolge art. 420bis Sr aan die begrippen toekomt, van voorwerpen. ^[2] Dat wordt pas anders indien geoordeeld moet worden dat het overdragen van door eigen misdrijf verkregen voorwerpen plaatsvindt onder omstandigheden die niet wezenlijk verschillen van gevallen waarin een verdachte die een bepaald misdrijf heeft begaan en die daarmee de door dat misdrijf verkregen voorwerpen verwerft of voorhanden heeft zich automatisch ook schuldig zou maken aan het (schuld)witwassen van die voorwerpen. Ratio achter deze nadere nuancering van de Hoge Raad is dat voorkomen moet worden dat de desbetreffende regels worden omzeild enkel door het tenlasteleggen en/of bewezenverklaren van een andere delictsgedraging dan verwerven of voorhanden hebben.

7. Het door de Hoge Raad bedoelde bijzonder geval doet zich hier echter niet voor. Gelet op de vaststellingen van het hof heeft de verdachte de geldbedragen niet enkel verworven en voorhanden gekregen, maar heeft hij deze bedragen
later in de tijd weer overgedragen aan anderen.

8. Het middel faalt ^[3] en kan worden afgedaan met de aan art. 81, eerste lid, RO ontleende motivering.

9. Gronden waarop de Hoge Raad gebruik zou moeten maken van zijn bevoegdheid de bestreden uitspraak ambtshalve te vernietigen, heb ik niet aangetroffen.

10. Deze conclusie strekt tot verwerping van het beroep.

De Procureur-Generaal

bij de Hoge Raad der Nederlanden

AG

Voetnoten

1. Zie (onder meer) HR 25 maart 2014, ECLI:NL:HR:2014:714, NJ 2014/303 (rov. 2.4.1) m.nt. Keijzer. In het (overzichts)arrest van 13 december 2016, ECLI:NL:HR:2016:2842 verwoordt de Hoge Raad dit punt als volgt: “Ten aanzien van het verwerven of voorhanden hebben van voorwerpen die "onmiddellijk" uit "eigen" misdrijf afkomstig zijn, geldt dat die gedragingen niet zonder meer als gewoon (schuld)witwassen kunnen worden gekwalificeerd. Wanneer het gaat om gewoon (schuld)witwassen bestaande in het verwerven of voorhanden hebben van een voorwerp dat onmiddellijk afkomstig is uit een door de verdachte zelf begaan misdrijf, moet uit de motivering van de uitspraak kunnen worden afgeleid dat de gedragingen van de verdachte ook (kennelijk) gericht zijn geweest op het daadwerkelijk verbergen of verhullen van de criminele herkomst van het voorwerp.”

2. Zie HR 25 maart 2014, ECLI:NL:HR:2014:714, NJ 2014/303 (rov. 2.4.1).

3. Vgl. HR 7 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:174, betreffende eveneens een fraude met kinderopvangtoeslag en medeplegen van (een gewoonte maken van) witwassen.