Uitspraak
vonnis
RECHTBANK TE ALKMAAR
Sector civiel recht
DF/AJB
zaaknummer / rolnummer: 104330 / HA ZA 08-648
datum: 11 maart 2009
Vonnis in verzet van de enkelvoudige kamer voor de behandeling van burgerlijke zaken
in de zaak van:
[NAAM EISER],
wonende te Bergen NH,
eiser,
gedaagde in het verzet,
advocaat mr. F.P. Klaver,
tegen
de naamloze vennootschap
ING BANK N.V.,
gevestigd te Amsterdam,
gedaagde,
eiseres in het verzet bij dagvaarding van 7 augustus 2008,
advocaat mr. H.R.M. Jenné.
Partijen zullen hierna [eiser] en ING Bank genoemd worden.
1.De procedure
1.1.Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het tussenvonnis van 10 september 2008
- het proces-verbaal van comparitie van 11 december 2008.
1.2.Ten slotte is vonnis bepaald.
2.De feiten
2.1.Door NYSE Euronext (verder: NYSE) is door middel van het uitbrengen van een prospectus bekend gemaakt dat en onder welke voorwaarden zij een bod uitbrengt op alle openstaande aandelen Euronext N.V. (verder: Euronext). [eiser] is door ING Bank, bij welke bank hij in die periode een beleggingsrekening hield, omtrent de bieding geïnformeerd. Bij brief van 14 maart 2007 heeft ING Bank aan [eiser] bericht:
"NYSE Euronext heeft een bod uitgebracht op alle uitstaande aandelen van Euronext NV.
Voor ieder gewoon aandeel Euronext NV biedt NYSE Euronext de volgende drie mogelijkheden:
1. voor 1 Euronext NV aandeel ontvangt u 0,98 NYSE Euronext aandeel plus EUR 21,32.
2. voor 1 Euronext NV aandeel ontvangt u 1,2633 NYSE Euronext aandeel.
Dit zal pro-rata worden toegekend.
3. voor 1 Euronext NV aandeel ontvangt u EUR 95,07
Belangrijkste gegevens voor dit bod zijn:
Het bod wordt gestand gedaan als er meer dan 50 procent wordt aangemeld.
De aanmeldingstermijn is van 14 maart 2007 tot en met 21 maart 2007.
Of het bod doorgaat, is bekend op 30 maart 2007.
(...)
Als u op het bod in wilt gaan, moet u uiterlijk op 21 maart 2007 12 uur uw instructie aan ons laten weten. Belt u hiervoor met bovenstaand telefoonnummer.
Als u geen gebruik wilt maken van het bod, hoeft u niets te doen.
2.2.Bij emailbericht gedateerd 16 maart 2007 heeft [eiser] [naam 1], werkzaam bij de bank, het navolgende verzoek gedaan:
Vraag aan jullie aandelen experts svp om uitleg over het volgende
In een brief van ING dd 14 maart 2007 schrijft ING dat NYSE een bod heeft uitgebracht op de euronext aandelen van o.a. 95,07 per aandeel in kontanten (er kan gekozen worden voor twee andere opties) mits er 50% van de aandelen wordt aangemeld. Dit aanmelden kan tussen 14 en 21 maart 2007 en NYSE laat op 30 maart weten of het bod doorgaat.
Vandaag is er op de beurs in dit aandeel gehandeld tussen 79.50 en 80.50 euros. Hoe verklaart jullie expert het enorme disagio (N.B. 15 euro per aandeel) over zo'n korte periode (twee weken) Kan dit uitsluitend veroozaakt worden omdat de markt verwacht dat er minder dan 50% wordt aangemeld? In dat geval moeten de nietaanmelders logischerwijs een hoger bod verwachten. Voor mij een mysterie. Wat zou de wereld er onherbergzaam uitzien zonder experts.
Dank voor jou tussenkomst. Misschien ben je al in het verre oosten, in welk geval de heer [naam1] ongetwijfeld de honneurs waarneemt. Beste wensen en hartelijke groeten.
RV
2.3.Op het moment van ontvangst van de brief van 14 maart 2007 was [eiser] eigenaar van 100 aandelen Euronext. Na ontvangst van de brief heeft [eiser] op 16 maart 2007 150 aandelen Euronext (bij)gekocht voor een koers van € 80,50.
2.4.[eiser] heeft ING Bank op 19 maart 2007 telefonisch laten weten dat hij van optie 3 van het aanbod gebruik wenste te maken voor de 250 aandelen die hij op die datum in zijn bezit had.
2.5.Op 27 maart, 30 maart en 10 april 2007 heeft [eiser] wederom aandelen Euronext gekocht, in totaal 300.
2.6.Bij brief van 5 april 2007 heeft ING Bank aan [eiser] bericht dat het bod van NYSE op Euronext gestand is gedaan en daarom de mogelijkheid aanwezig is om niet aangemelde aandelen alsnog aan te melden onder vermelding van hetgeen NYSE bood:
"Voor ieder gewoon aandeel Euronext NV biedt NYSE Euronext de volgende drie mogelijkheden:
1. voor 1 Euronext NV aandeel ontvangt u 0,98 NYSE Euronext aandeel
plus EUR 21,32.
2. voor 1 Euronext NV aandeel ontvangt u 1,2633 NYSE Euronext aandeel.
Dit zal pro-rata worden toegekend.
3. voor 1 Euronext NV aandeel ontvangt u EUR 95,07.
Dit zal pro-rata worden toegekend.
Belangrijkste gegevens voor deze na-aanmelding zijn:
De aanmeldingstermijn is van 5 april 2007 tot en met 13 april 2007.
(...)
Als u op het bod in wilt gaan, moet u uiterlijk op 16 april 2007 12 uur uw instructie aan ons laten weten. Belt u hiervoor met bovenstaand telefoonnummer.
Als u geen gebruik wilt maken van het bod, hoeft u niets te doen.
2.7.Op 13 april 2007 heeft [eiser] de 300 aandelen die hij na afloop van de eerste aanmeldingstermijn heeft gekocht aangemeld en daarbij gekozen voor optie 3.
2.8.In totaal heeft [eiser] voor de aandelen Euronext 534 aandelen NYSE alsmede een klein bedrag in contanten verkregen. Op 22 juni 2007 heeft [eiser] de door hem op 19 april en 4 mei 2007 verkregen aandelen NYSE verkocht.
3.Het geschil
3.1.[eiser] heeft in de verstekprocedure gevorderd dat de rechtbank bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis ING Bank zal veroordelen aan [eiser] te betalen een bedrag van € 11.343,00 te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 5 maart 2008 tot aan de dag der algehele voldoening, alsmede te vermeerderen met een bedrag aan nakosten indien ING Bank niet binnen veertien dagen nadat de uitspraak is gewezen tot betaling van het toegewezen bedrag is overgegaan.
3.2.[eiser] heeft ter onderbouwing van zijn vordering - kort gezegd - gesteld dat hij schade heeft geleden doordat ING Bank hem onjuiste informatie heeft verstrekt. ING Bank heeft in haar brief van 14 maart 2007 nagelaten te vermelden dat NYSE bij overschrijving van het bod in contanten (optie 3) zou overgaan tot uitkering 'pro rato' van de aandelen. In de voornoemde brief van 14 maart 2007 is volstaan met te melden dat indien het bod gestand zou worden gedaan, voor 1 Euronext aandeel EURO 95,07 zou worden betaald door NYSE.
[eiser] is op basis van deze - onjuiste - informatie overgegaan tot de aankoop van extra aandelen Euronext en heeft deze aandelen, samen met de aandelen die hij op het moment dat hij de brief ontving al in zijn bezit had, aangeboden aan NYSE. Vervolgens heeft hij, nog steeds op basis van het gestelde in de brief van 14 maart 2007 meer aandelen gekocht en deze in de na-aanmeldingstermijn via ING Bank aangeboden aan Euronext. In tegenstelling tot hetgeen [eiser] verwachtte kreeg hij niet alle in de aanmeldingstermijn en na-aanmeldingstermijn aangeboden aandelen in geld uitgekeerd, maar slechts een klein deel in geld en het grootste deel in aandelen NYSE. [eiser] stelt dat hij daardoor schade heeft geleden. Schade die ING Bank gehouden is te vergoeden, omdat het verstrekken van onjuiste informatie jegens [eiser] onrechtmatig is dan wel een toerekenbare tekortkoming betreft, aldus [eiser]. Eveneens heeft [eiser] gesteld dat de brief van ING Bank moet worden gezien als een aanbod van ING Bank en dat ING Bank hem daarmee de garantie heeft gegeven dat hij, als hij zijn aandelen zou aanmelden, per aandeel EURO 95,07 zou ontvangen.
3.3.Bij het verstekvonnis is ING Bank veroordeeld om aan [eiser] te betalen een bedrag van € 11.343,00, vermeerderd met de wettelijke rente over het bedrag van
€ 9.85,17 vanaf 14 maart 2007 tot aan de dag der volledige betaling, welk bedrag jaarlijks dient te worden verhoogd met de in het afgelopen jaar vervallen wettelijke rente en voorts om aan [eiser] de proceskosten te vergoeden.
3.4.ING Bank vordert in het verzet dat het verstekvonnis wordt vernietigd en dat de vorderingen van [eiser] alsnog worden afgewezen. De ING Bank stelt - kort gezegd - dat [eiser] voor wat betreft de aandelen die hij in de aanmeldingstermijn heeft verkocht geen schade heeft geleden en voor wat betreft de nadien gekochte en in de na-aanmeldingstermijn aangemelde aandelen het causaal verband tussen de bij brief van 14 maart 2007 gegeven onjuiste informatie en de schade ontbreekt.
3.5.Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4.De beoordeling
4.1.Het verzet is tijdig en op de juiste wijze ingesteld.
4.2.De rechtbank stelt voorop dat [eiser] ten tijde van de verzending en ontvangst van de brief van 14 maart 2007 van ING Bank een beleggingsrekening bij deze bank had. Wat de precieze aard van deze bankrelatie was kan, gelet op het navolgende, in het midden blijven.
4.3.De rechtbank is van oordeel dat de brief van 14 maart 2007 niet meer bevatte dan een mededeling dat NYSE een openbaar bod had gedaan, en onder welke voorwaarden dit openbaar bod werd gedaan. Anders dan [eiser] stelt bevatte deze brief geen uitnodiging tot het aanmelden van de aandelen welke uitnodiging als een advies kan worden gekenmerkt dan wel een aanbod van de zijde van ING Bank om de betreffende aandelen onder de in de brief genoemde voorwaarden aan te kopen. De brief bevatte slechts informatie, zij het onjuiste althans onvolledige informatie en informatie die niet was gevraagd.
4.4.De vraag die voorligt is of ING Bank ten gevolge van de door haar verstrekte onjuiste informatie schadeplichtig is geworden jegens [eiser]. Vast staat immers dat in de brief van 14 maart 2007 de voorwaarden waaronder NYSE bereid was de aandelen te kopen onjuist door ING Bank zijn weergegeven. Ten onrechte is in de brief van 14 maart 2007 niet vermeld dat bij overschrijding van het bod in contanten (optie 3) door NYSE zou worden overgegaan tot een 'pro rato' uitkering van de aandelen. De rechtbank is van oordeel dat het verstrekken van onjuiste althans onvolledige informatie omtrent de voorwaarden waaronder het openbaar aanbod is gedaan, mede gelet op het feit dat deze ongevraagd is verstrekt, jegens [eiser] als in strijd met de zorgvuldigheid moet worden geacht welke een bank behoort in acht te nemen jegens haar particuliere cliënten en meer in het bijzonder jegens cliënten die niet beroepsmatig in aandelen handelen. Daarmee staat naar het oordeel van de rechtbank vast dat ING Bank jegens [eiser] onrechtmatig heeft gehandeld. Omdat voorts tevens vaststaat, althans onvoldoende is weersproken, dat [eiser] op grond van de in die brief verstrekte informatie tot aankoop en aanmelding van aandelen is overgegaan is ING Bank gehouden, indien [eiser] dientengevolge schade heeft geleden, deze te vergoeden. Daarbij zij overigens aangetekend dat deze aansprakelijkheid niet verder strekt dan de schade voortvloeiend uit de transacties gedaan in de aanmeldingsperiode die op 21 maart 2007 is geëindigd, te weten de op 21 maart 2007 aangemelde 250 aandelen Euronext NV. De in de brief van 14 maart 2007 verstrekte informatie had immers alleen op de aanmeldingsperiode betrekking en niet op de na-aanmeldingstermijn waarvan zelfs toen ook nog niet bekend was dat die er zou komen.
4.5.[eiser] stelt dat de door hem geleden schade dient te worden vastgesteld op het bedrag dat hij zou hebben ontvangen indien per aandeel EURO 95,07 zou zijn uitgekeerd minus het bedrag dat hij daadwerkelijk heeft ontvangen. Anders gezegd, [eiser] stelt zich primair op het standpunt dat hij zijn positief contractsbelang vergoed dient te krijgen. Dit standpunt wordt verworpen. Gesteld noch gebleken is dat de verstrekking van de informatie voortvloeide uit een contractuele relatie ingevolge waarvan de ING Bank gehouden was [eiser] te informeren.
4.6.Subsidiair stelt [eiser] dat bij de begroting van de schade dient te worden uitgegaan van het negatief contractsbelang in welk geval [eiser] dient te worden gebracht in de vermogenspositie zoals die zou zijn geweest indien niet tot aankoop hij op basis van de in de brief de brief niet had ontvangen en de aankoop van de 150 Euronext NV aandelen en de aanmelding van de 250 aandelen Euronext NV niet zouden zijn verricht. De rechtbank onderschrijft deze stelling, zij het de rechtbank anders dan [eiser] lijkt te doen, als uitgangspunt voor de vaststelling van het verschil in vermogenspositie zal nemen enerzijds de waarde van de 250 aandelen Euronext NV op de datum dat ze zijn aangemeld (21 maart 2007) en anderzijds de waarde van de aandelen NYSE Euronext op de dag dat ze aan [eiser] ter beschikking zijn gesteld vermeerderd met het bedrag in contanten dat [eiser] heeft ontvangen voor de aandelen Euronext NV. De rechtbank gaat er vanuit dat op het moment dat de aandelen NYSE Euronext aan [eiser] ter beschikking zijn gesteld, deze direct verhandelbaar waren. Indien dat onverhoopt niet het geval mocht zijn geweest, dient uitgegaan te worden van de beurswaarde op de eerste dag waarop deze wel verhandelbaar zijn geweest. Dat [eiser] dit niet heeft gedaan en de aandelen pas in juni 2007 heeft verkocht, komt voor zijn risico.
4.7.[eiser] wordt in de gelegenheid gesteld bij akte zijn schade met betrekking tot de 250 aandelen Euronext NV aangemeld op 21 maart 2007 met inachtneming van het voorstaande nader te onderbouwen. De rechtbank verzoekt hem zich daarbij in elk geval gedocumenteerd uit te laten over:
- de beurskoers van het aandeel Euronext NV op 21 maart 2007, de datum van aanmelding;
- de datum waarop tot uitkering van de aandelen NYSE Euronext en het contante bedrag is overgegaan;
- opgave van het aantal uitgekeerde aandelen NYSE Euronext en de hoogte van het bedrag in contanten;
- de beurskoers van het aandeel NYSE Euronext op de dag van uitkering;
- de (eventuele) transactiekosten en/of provisiekosten die gemoeid waren met aanmelding en uitkering.
4.8.ING Bank zal nadat [eiser] zich bij akte heeft uitgelaten in de gelegenheid worden gesteld zich op haar beurt bij akte uit te laten.
4.9.De rechtbank houdt iedere verdere beslissing aan.
5.De beslissing
De rechtbank
Verwijst de zaak naar de rol van 25 maart 2009 voor akte uitlating schade zoals overwogen onder 4.7.
Dit vonnis is gewezen door mr. D.M. de Feijter en in het openbaar uitgesproken op 11 maart 2009.