Uitspraak
RECHTBANK TE ALKMAAR
Sector civiel recht
CVZ/EJM
KG nummer: 136853/KG ZA 12-123
datum: 16 mei 2012
Vonnis van de voorzieningenrechter, rechtdoende in kort geding
in de zaak van:
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid naar het recht van Japan
MASDAC JAPAN CO. LTD,
gevestigd te Motomachi Kotesashi (Japan),
EISERES IN CONVENTIE IN KORT GEDING,
VERWEERSTER IN RECONVENTIE IN KORT GEDING,
advocaat mr. L.M. Graal te Amsterdam,
tegen:
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
DOMAS SYSTEMS B.V.,
gevestigd te Venhuizen en kantoor houdende te Hem,
GEDAAGDE IN CONVENTIE IN KORT GEDING,
EISERES IN RECONVENTIE IN KORT GEDING,
advocaat mr. M.M. Kroone te Hoorn.
Partijen zullen verder worden genoemd "Masdac" respectievelijk "Domas".
1. HET VERLOOP VAN HET GEDING
Ter terechtzitting van 7 mei 2012 zijn verschenen namens Masdac de heer [naam 1] (bestuurder Masdac Japan), de heer [naam 2], de heer [naam 3] (Masdac Europe) en de heer [naam 4], vergezeld van mr. Graal voornoemd en namens Domas de heer [naam 5] en de heer [naam 6], bestuurders/aandeelhouders van Domas, vergezeld van mr. Kroone voornoemd.
Masdac heeft in conventie gesteld en gevorderd overeenkomstig de in fotokopie aan dit vonnis gehechte dagvaarding.
Domas heeft de vordering bestreden en een eis in reconventie ingesteld. Masdac heeft tegen die vordering verweer gevoerd.
Na verder debat hebben partijen de stukken, waaronder van de zijde van Masdac de originele dagvaarding en van beide zijden pleitnotities, overgelegd en vonnis gevraagd.
De inhoud van alle stukken wordt als hier ingelast beschouwd.
2. DE UITGANGSPUNTEN
in conventie en in reconventie
2.1 Masdac is een internationale groothandel en ontwerper en producent van machines voor de bakindustrie.
2.2 Domas ontwerpt en produceert machines voor diverse takken van industrie.
2.3 In 2008 en 2009 heeft Domas in opdracht van Masdac doriyaki machines gebouwd. In het kader van die opdrachten werd telkens een geheimhoudingsovereenkomst gesloten tussen Masdac en Domas.
2.4 Daarnaast hield Masdac zich bezig met het ontwerp van een Manju-line. In 2009 heeft zij een patent aangevraagd op de door haar ontwikkelde Manju-line voor de Europese markt. Dit patent is geregistreerd onder kenmerk EP 2 002 724 B1.
2.5 De ontwikkelde Manju-line had een capaciteit om 2.400 koekjes per uur te produceren.
2.6 Masdac wilde haar Manju-line verbeteren naar een 'high capacity line'. De machine zou in staat moeten zijn meer koekjes per uur te produceren (circa 6.000 per uur) en de bediening van de machine zou minder arbeidsintensief moeten worden.
2.7 Masdac heeft in dat verband [naam 4] (hierna: [naam 4]), een gespecialiseerde ontwerper van bakkerijmachines, benaderd met het verzoek de Manju machine dienovereenkomstig aan te passen. Domas werd benaderd om in overleg met [naam 4] de Manju High Capacity Line te bouwen.
2.8 Zowel in 2010 als in 2011 heeft Domas een Manju High Capacity Line gebouwd in opdracht van Masdac. In verband met deze opdrachten werd geen geheimhoudingsovereenkomst gesloten tussen partijen.
2.9 In september 2012 zal in München de IBA plaatsvinden, een tweejaarlijkse internationale handelsbeurs voor het bakkerswezen. Masdac wil op de beurs aanwezig zijn met een werkende Manju High Capacity Line en heeft in februari 2012 opdracht gegeven aan Domas voor de bouw van een derde Manju High Capacity Line.
2.10 Kort na verstrekking van de opdracht heeft Masdac aan Domas laten weten dat de de voorbereidingen voor de bouw moeten worden stop gezet. Later heeft Masdac aangegeven dat toch kan worden gebouwd, maar zonder het elektrische systeem. Na diverse correspondentie over en weer heeft Domas op 13 maart 2012 aan Masdac laten weten dat zij niet langer geïnteresseerd was in de opdracht tot het bouwen van een nieuwe Manju High Capacity Line voor Masdac voor de IBA.
2.11 Partijen verschillen van mening over de juridische duiding van het voorgaande. Domas meent dat geen overeenkomst tot stand is gekomen. Masdac stelt zich op het standpunt dat dat wel het geval is geweest en dat zij de overeenkomst inmiddels heeft opgezegd.
2.12 Van de zijde van Masdac is vervolgens meermalen verzocht om afgifte van de verstrekte en ontwikkelde gegevens en schema's met betrekking tot de Manju High Capacity Line. Domas heeft niet aan dit verzoek voldaan.
3. DE VORDERING EN DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN
in conventie en in reconventie
3.1 In conventie vordert Masdac - verkort weergegeven - dat Domas wordt veroordeeld tot afgifte van de volgende zaken die betrekking hebben op de Manju lijn:
- de software ten behoeve van de PLC besturing,
- de software ten behoeve van de HMI
- de electroschema's in Autocad
- de lijst met specificaties electro-onderdelen
- instelgegevens voor alle regelaars
- pneumatiek schema's in Autocad
- lijst met specificaties pneumatiek onderdelen
- opgave van alle mechanische wijzigingen na 15 december 2011
- instelgegevens gasapparatuur
- specificaties ten behoeve van de finishing van de moulds.
Daarnaast vordert Masdac dat het Domas verboden wordt van de genoemde informatie kopieën achter te houden of deze informatie te delen met derden alsmede om op enigerlei wijze commercieel gebruik te maken van de informatie. Een en ander op straffe van een dwangsom en met veroordeling van Domas in de kosten van dit geding.
3.2 Masdac legt aan haar vordering allereerst ten grondslag dat Domas de overeenkomst schadeplichtig heeft beëindigd en dat in het kader van de beperking van de schade de gevraagde gegevens dienen te worden afgegeven. Daarnaast berust het auteursrecht op alle genoemde gegevens bij haar en behoort tot haar geheime bedrijfsinformatie, zodat, nu Domas heeft aangegeven niet langer geïnteresseerd te zijn in het bouwen van de Manju Line, Domas gehouden is alle verstrekte informatie aan Masdac te retourneren.
3.3 Domas heeft verweer gevoerd. Zij heeft zich op het standpunt gesteld dat van een overeenkomst geen sprake is geweest en dat zij samen met [naam 4] heeft gewerkt aan het ontwerp van de Manju machine en dat zij vervolgens uitvoering heeft gegeven aan het ontwerp. Zij heeft gesteld dat de auteursrechten op onder andere tekeningen, schema's en software, gelet op haar creatieve inbreng, deels bij haar berusten. Voorts heeft zij aangevoerd dat voorzover zij bij het bouwen bepaalde keuzes heeft gemaakt, zij de auteursrechten daarop heeft dan wel dat het resultaat van die keuzes behoort tot haar knowhow. Zij heeft zich op het standpunt gesteld dat zij deze knowhow niet hoeft vrij te geven omdat deze knowhow is opgebouwd gedurende dertig jaar bedrijfsvoering en het wezen van haar bedrijf vormt.
3.4 In reconventie vordert Domas dat Masdac wordt veroordeeld tot teruggave van de gegevens, informatie, data, documenten en bescheiden, meer specifiek de elektronische, pneumatische en gasschema's waarover Masdac in het kader van de door Domas ontworpen en ontwikkelde Manju High Capacity Machines de beschikking heeft gekregen, met een verbod om hiervan kopieën achter te houden, een en ander op straffe van een dwangsom en met veroordeling van Masdac in de kosten van dit geding.
3.5 Aan deze vordering legt Domas het standpunt ten grondslag dat Masdac de gevraagde gegevens onder zich heeft gekregen voor het vervaardigen van de gebruikershandleiding voor de Manju Line en dat, nu de handleiding klaar is, zij gehouden is deze informatie aan Domas terug te geven. Daarnaast heeft zij haar verweer tegen de vordering in conventie aan de reconventie ten grondslag gelegd.
3.6 Masdac heeft verweer gevoerd tegen de reconventionele vordering op dezelfde gronden als door haar in conventie aangevoerd.
3.7 Voor zover voor de beslissing van belang zal hierna inhoudelijk op de verschillende standpunten van partijen worden ingegaan.
4. DE GRONDEN VAN DE BESLISSING
in conventie en in reconventie
4.1 Aangezien de vorderingen in conventie en in reconventie elkaars spiegelbeeld vormen, ziet de voorzieningenrechter aanleiding deze vorderingen gezamenlijk te behandelen en te beoordelen.
4.2 Aan het primaire betoog van Masdac dat Domas de gevraagde documentatie dient af te geven in het kader van haar schadebeperkingverplichting wordt voorbij gegaan. Partijen verschillen allereerst sterk van mening over de vraag of er een nieuwe overeenkomst tot stand is gekomen. Gelet op de betwisting door Domas is daarnaast in dit kort geding onvoldoende komen vast te staan dat Domas de overeenkomst, zo deze tot stand is gekomen, schadeplichtig heeft beëindigd.
4.3 De kern van het geschil tussen partijen is dat zij verschillen van mening over de vraag bij wie de verschillende auteursrechten met betrekking tot de (onderdelen van de) Manju High Capacity Line berusten.
4.4 Door Masdac is betoogd dat de auteursrechten op de machine bij haar berusten omdat zij een patentrecht heeft op de Manju machine. Voorts heeft zij aangevoerd dat zij [naam 4] heeft ingehuurd om de bestaande machine te verbeteren en daarbij met [naam 4] is overeengekomen dat eventuele auteursrechten op de verbeteringen aan Masdac worden overgedragen. Zij heeft gesteld dat derhalve alle rechten op de Manju High Capacity Line bij Masdac rusten. Tot slot heeft zij aangevoerd dat Domas slechts als bouwer van de machine is ingehuurd, zodat voorzover daarbij al bepaalde keuzes door Domas gemaakt zijn, deze zijn ingegeven door de functionaliteit van de machine en derhalve niet auteursrechtelijk beschermd zijn.
4.5 Door Domas is aangevoerd dat de Manju Line feitelijk geheel opnieuw ontworpen moest worden, hetgeen ook wel blijkt uit de omstandigheid dat met betrekking tot de Manju Line geen geheimhoudingsovereenkomst tussen Masdac en haar is gesloten. Voorts heeft zij aangevoerd dat zij een zeer grote creatieve inbreng heeft gehad bij het tot stand komen van de uiteindelijk door [naam 4] vervaardigde mechanische tekeningen, zodat zij tenminste mede-auteursrechthebbende is op die tekeningen. Verder heeft zij gesteld dat de software van de machine en het bedieningspaneel door haar is ontwikkeld en dat zij de broncode van deze software sowieso niet zal afgeven en dat zij ook geen afstand zal doen van de door haar ontwikkelde elektrische, pneumatische en gasschema's aangezien deze behoren tot en voortborduren op de binnen haar bedrijf opgebouwde knowhow. Daarnaast heeft zij aangevoerd dat zij de bewuste schema's en andere informatie voor zover nodig voor het vervaardigen van de gebruikershandleiding door Masdac heeft geupload op de server en dat Masdac derhalve reeds beschikt over de gevraagde informatie.
4.6 De voorzieningenrechter overweegt als volgt. Een vordering tot afgifte van bepaalde (bedrijfsgevoelige) informatie en documentatie als de hier in geding zijnde heeft bij toewijzing daarvan het verstrekkende gevolg dat van de inhoud daarvan gebruik kan worden gemaakt. Dat is ook de bedoeling van Masdac in dit geval, zoals namens haar is uiteengezet. In die zin zijn de gevolgen de facto onomkeerbaar. Voor toewijzing van een dergelijke vordering is het noodzakelijk dat de feiten voldoende aannemelijk zijn. Daaraan ontbreekt het in deze zaak. Partijen verschillen fundamenteel van mening over hun wederzijdse inbreng bij de ontwikkeling en productie van de Manju High Capacity Line, Gesteld noch gebleken is dat ten aanzien van dit model van de machine er een geregistreerd IE recht is. Evenmin is komen vast te staan dat partijen eventuele auteursrechten bij overeenkomst hebben geregeld.
4.7 Ten aanzien van de software is door Domas onweersproken gesteld dat zij deze heeft ontwikkeld en dat Masdac met haar vordering blijkbaar doelt op afgifte van de bewuste broncodes, aangezien de gegevens voorzover nodig voor het maken van de handleiding al zijn verstrekt. Nu in dit kort geding niet is gesteld of gebleken dat er afspraken zijn gemaakt tussen Masdac en Domas bij het sluiten van de overeenkomst over afgifte van de broncode van de te vervaardigen software, dient er voorshands van te worden uitgegaan dat Domas niet gehouden kan worden (de broncode van) de software af te staan aan Masdac. Voor zover Masdac dit met dit deel van haar vordering voor ogen heeft gehad, dient dit deel van de vordering te worden afgewezen.
4.8 Ten aanzien van de andere gegevens waarvan Masdac afgifte heeft gevorderd op de grond dat aan haar het auteursrecht op die gegevens toekomt, wordt overwogen dat Masdac ter zitting onvoldoende aannemelijk heeft kunnen maken dat zij inderdaad het auteursrecht heeft op de bedoelde informatie en documenten en dat deze uitsluitend aan haar toekomen. Desgevraagd heeft [naam 4] ter zitting meegedeeld dat door hem namens Masdac een compleet ontwerp aan Domas is aangeleverd met alle tekeningen e.d.. De ook ter zitting aanwezige vertegenwoordigers van Domas, de heren [naam 6 en [naam 5], hebben deze voorstelling van zaken gemotiveerd betwist en uiteengezet dat, vrij vertaald, er alleen een basisontwerp is aangeleverd dat nog op tal van punten verder moest worden aangevuld en ontwikkeld. Bij deze stand van zaken is nader feitenonderzoek en/of nadere bewijslevering noodzakelijk om vast te stellen wie het gelijk aan zijn zijde heeft. Daarvoor leent een kort geding procedure zich naar zijn aard niet. Om die reden dient de vordering tot afgifte in conventie te worden afgewezen. Daaruit volgt dat ook het gevorderde verbod om kopieën achter te houden en/of gebruik te maken van deze informatie dient te worden afgewezen.
4.9 Masdac zal als de in het ongelijk gestelde partij worden veroordeeld in de proceskosten in conventie.
4.10 Naar het oordeel van de voorzieningenrechter heeft Domas in reconventie tegenover de betwisting door Masdac evenmin voldoende aannemelijk gemaakt dat het auteursrecht op de gegevens waarvan zij op haar beurt afgifte vordert bij haar berust of dat die informatie anderszins uitsluitend aan haar toekomt. Ook om de juistheid van het standpunt van Domas vast te stellen zou nader feitenonderzoek en/of nadere bewijslevering moeten plaatsvinden. Zoals hiervoor reeds overwogen leent een kort geding procedure zich daarvoor naar zijn aard niet. Om die reden dient ook de vordering van Domas te worden afgewezen.
4.11 Domas zal als de in het ongelijk gestelde partij worden veroordeeld in de proceskosten in reconventie.
5. DE BESLISSING
De voorzieningenrechter:
in conventie
- weigert de gevorderde voorziening;
- veroordeelt Masdac in de kosten van het geding, tot op heden aan de zijde van Domas begroot op [euro] 575,00 aan verschotten en op [euro] 816,- aan salaris advocaat;
in reconventie
- weigert de gevorderde voorziening;
- veroordeelt Domas in de kosten van het geding, tot op heden aan de zijde van Masdac begroot op nihil aan verschotten en op [euro] 408,,- aan salaris advocaat.
Gewezen door mr. E.J. van der Molen, voorzieningenrechter van de Rechtbank te Alkmaar en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 16 mei 2012 in tegenwoordigheid van C. Vis-van Zanden, griffier.