Uitspraak
SR/SK
vonnis 10 augustus 2004
RECHTBANK IN HET ARRONDISSEMENT AMSTERDAM
VOORZIENINGENRECHTER IN KORT GEDING
VONNIS
i n d e z a a k m e t r o l n u m m e r KG 04/1485 SR v a n :
[N.Z.],
wonende te [woonplaats],
e i s e r bij dagvaarding van 26 juli 2004,
procureur mr. A.S. Rueb,
advocaten mr. W.G. Reddingius en mr. C.L. Capel te Rotterdam,
t e g e n :
1. de besloten vennootschap DE TELEGRAAF TIJDSCHRIFTEN GROEP B.V.,
gevestigd te Amsterdam,
2. [E.S.], wonende te [woonplaats],
3. [B.v.Z.], wonende te [woonplaats],
4. [B.W.], wonende te [woonplaats],
g e d a a g d e n ,
procureur mr. K. Gilhuis.
VERLOOP VAN DE PROCEDURE
Ter terechtzitting van 3 augustus 2004 heeft eiser, verder te noemen [N.Z.], gesteld en gevorderd overeenkomstig de in fotokopie aan dit vonnis gehechte dagvaarding. Ge-daagden, verder te noemen (ten aanzien van gedaagden sub 1 tot en met 3) Privé c.s.
-dan wel afzonderlijk Privé, [E.S.], [B.v.Z.]- en [B.W.], hebben ver-weer gevoerd met conclusie tot weigering van de gevraagde voorziening. Na verder debat hebben partijen stukken overgelegd en vonnis gevraagd.
GRONDEN VAN DE BESLISSING
1. In dit vonnis wordt uitgegaan van de volgende feiten.
a. [N.Z.] is ruim tien jaar lang, naast [R.V.], medepresentator geweest van het door RTL Holland Media groep S.A. (RTL 4) uitgezonden televisieprogramma ‘Eigen Huis & Tuin’. Door dit programma heeft [N.Z.] landelijke bekendheid gekregen.
b. Bij brief van 1 maart 2004 heeft [directeur], directeur van Ivo Niehe Producties BV een vertrouwelijke brief aan [N.Z.] geschreven, waarin onder meer staat dat naar aanleiding van twee incidenten op de set van “Eigen Huis & Tuin” door [directeur] in-tensief contact is geweest met de manager en werkgever van [N.Z.] en ‘de twee collega’s in kwestie’, dat [N.Z.] de lijn ditmaal echt heeft overschreden en dat er nog een mogelijkheid voor [N.Z.] is gecreëerd, door middel van een bij de brief gevoegde gedragscode. [N.Z.] dient zich, zo staat in de brief, aan de voorwaarden in die code te houden om de serie programma’s af te kunnen maken,
“zo niet dan is een ieder in kwestie het er mee eens dat het verhaal voor U dan eindigt.”
[directeur] verzoekt [N.Z.] voorts om vooralsnog excuses per brief aan te bieden aan een betrokkene. In de ‘gedragscode’ staan een zestiental punten opgesomd.
c. Aan het einde van het seizoen 2003/2004 heeft RTL4 de samenwerking met [N.Z.] (en [R.V.]) beëindigd.
d. Tijdens een radio-uitzending van Radio Noordzee op 31 mei 2004 heeft de presenta-tor, [M.K.], in een telefoongesprek met [N.Z.] over diens vertrek bij “Eigen Huis & Tuin” gesproken. [M.K.] vertelde daarin een gerucht te hebben gehoord dat [N.Z.] een vrouwelijke medewerker van het programma in het achterwerk zou hebben geknepen. Op de vraag of het was gebeurd antwoordde [N.Z.] ontken-nend en wilde er verder niets over zeggen.
e. Op 8 juni 2004 laat Stokvis & Niehe Producties B.V. via een persbericht weten:
“Het duo [R.V.] en [N.Z.] (...) verhuist met een nieuw programma naar SBS 6. Vanaf september dit jaar gaan de twee (...) een wekelijks lifestyle programma presenteren. De thema’s tui-nieren, klussen en koken zullen hierin centraal staan. (...)
René Stokvis, algemeen directeur van Stokvis & Niehe Producties zegt over de transfer:
“RTL Nederland, (...) gaf onlangs te kennen een andere producent te willen zoeken voor het pro-gramma. Daarnaast zou een belangrijke sponsor bezwaren hebben tegen de leeftijd van [N.Z.], het-geen later niet waar bleek te zijn. Tijdens een gesprek met de presentatoren en hun management (...) is er gezocht naar een basis om de samenwerking voor langere tijd te continueren en is besloten om een partnership met SBS aan te gaan. Voor zover ik kan nagaan, is iedereen daar buitengewoon enthousiast over.” ”
f. [B.W.] is ongeveer tien jaar geleden gedurende enkele seizoenen als (kle-ding)styliste betrokken geweest bij het programma ‘Eigen Huis & Tuin’.
g. In het weekblad Privé, week 28 van 14 juli 2004, op 7 juli 2004 verschenen, is een artikel over [N.Z.] verschenen, geschreven door [B.v.Z.]. Op de omslag van nummer 28 staat:
Ontslag dreigt na seksuele intimidatie
Worden [N.Z.]’s handige handjes hem nu fataal?
h. [E.S.] schrijft op pagina 1 van Privé het volgende:
“Dezelfde handige handjes die tv-knutselaar [N.Z.] beroemd maakten, dreigen hem nu in de problemen te brengen! Al veel langer gingen geruchten dat geen productiemeisje veilig voor hem was. En PRIVÉ laat nu voor het eerst een SLACHTOFFER en OOGGETUIGEN aan het woord over de man wiens transfer van RTL 4 naar SBS 6 voorpaginanieuws was. Eindelijk wordt nu ook duidelijk waarom RTL 4 af wilde van de populaire klusser. En het lijkt erop dat men concurrent SBS 6, die hem vervolgens snel en trots inlijfde, niet waarschuwde voor de problemen die men mét [N.Z.] in huis haal-de. PRIVÉ-reporter [B.v.Z.] onthult alle achtergronden van deze affaire, die in Hilver-sum het gesprek van de dag is. En die er misschien wel toe leidt dat [N.Z.], na de zomer, helemaal niet meer naast [R.V.] bij SBS 6 te zien zal zijn!”
i. De kop en subkop van het door [B.v.Z.] geschreven hoofdartikel luiden:
Klusjesman beschuldigd van seksuele intimidatie
Worden [N.Z.]’s handige handjes hem nu fataal?
j. In het artikel staat onder meer het volgende geschreven:
“Wie had kunnen denken dat de handige tv-klusser [N.Z.] (59) ook op een ander gebied zo snel is met zijn handjes? In Hilversum is een ware rel aan de gang, nu duidelijk wordt dat [N.Z.] op de set van “Eigen Huis & Tuin” niet meer te handhaven is. Doen de klachten van talloze vrouwen hem nu de das om?
Talloze vrouwelijke medewerkers van de tv-hit Eigen Huis & Tuin hebben aan den lijve ondervonden hoe snel de handige handjes van klusjesman [N.Z.] zijn! Om die reden zou RTL 4 met hem hebben gebroken en om dezelfde reden zouden er bij SBS 6 al twijfels zijn gerezen of men in het nieuwe seizoen inderdaad wel met hen aan de slag gaat, zoals de zender trots had aangekondigd. In de televisiewereld heeft klusjesman [N.Z.] dezelfde reputatie als [R.L.] bij de Verenigde Na-ties. (...) [N.Z.] (...) is danig in opspraak geraakt en de vraag is of hij in de tv-wereld nog te handhaven is, nu talloze verhalen over hem en zijn even puberale als respectloze gedrag de ronde doen. Hilversum trilt op zijn grondvesten en lacht in achterkamertjes besmuikt over de streek die RTL 4 concurrent SBS 6 geleverd heeft. In de tv-wereld was het al langer geen geheim dat er inmiddels verschillende schandalen met [N.Z.] in de hoofdrol waren ontstaan. Zo ondervond een bekende styliste, die niet met naam wil worden genoemd, hoe ongegeneerd de klusjesman te werk kon gaan. Zij zegt: ‘Het was op het feestje dat elk jaar na de laatste opnamedag wordt gevierd. [N.Z.] had wat gedronken. De meeste mensen waren al weg. En toen begon het. Hij trok mijn blouse open en gooide me –na me op verschillende plaatsen te hebben betast- in het zwembad. Die blouse was helemaal opengescheurd en kapot. Ik had ook een pakje van Chanel aan en dat was door de val in de chloor van het zwembad dus ook helemaal verpest. Natuurlijk heb ik daar een rel over geschopt. En met verschillende mensen heb ik het erover gehad voordat ik alle kosten vergoed heb gekregen. En in mijn verhalen heb ik [N.Z.] niet gespaard. Wat denk je? Ik heb ook iedereen verteld waarom ik nóóit meer met hem wilde wer-ken!’
(...) Geconfronteerd met alle ontwikkelingen en sterke geruchten hangt [N.Z.] -niet zo handig- de tele-foon op wanneer we hem om commentaar vragen.(...)”
k. In een apart kopje in het artikel staat:
Productiemeisje: ‘Hij scheurde mijn blouse open’
Met de styliste en het productiemeisje wordt gedoeld op [B.W.].
l. Bij brief van 8 juli 2004 schrijft [A.K.] van SBS Broadcasting aan R. Stokvis van Ivo Niehe Producties onder meer het volgende:
“(...) zijn er voor SBS (...) zwaarwegende omstandigheden ontstaan betreffende de presentatie van de nieuwe serie tv programma’s over tuinieren/klussen/koken op SBS 6, waarover wij in onderhande-ling zijn. In de eerste plaats is er de negatieve publiciteit rondom de persoon van [N.Z.]. Deze publiciteit heeft zodanige vormen aangenomen dat SBS het zich niet kan permitteren [N.Z.] als presentator aan haar zender SBS6 te verbinden. (...) SBS heeft het sterke vermoeden dat de aan-gelegenheden die nu in de publiciteit zijn gekomen, reeds bij jou en/of het management van [N.Z.] bekend waren op het moment dat de nieuwe serie tv programma’s aan SBS werd aangebo-den.
Door het wegvallen van [N.Z.] komt het oorspronkelijk plan voor een programma met het be-kende duo [N.Z.] en [R.V.] (...) te vervallen. (...)
SBS is nog steeds bereid met jou c.q. Ivo Niehe Producties verder te praten over de productie van een nieuwe serie tv programma over tuinieren/klussen/koken, maar dan zonder de medewerking van de presentatoren [N.Z.] en [R.V.]. (...)”
m. In Privé nummer 29, van 21 juli 2004, op 14 juli 2004 verschenen, staat een (ver-volg)artikel van de hand van [B.v.Z.] over [N.Z.]. De kop van het artikel luidt:
Psychologe analyseert zijn relatie
Is [N.Z.]’s huwelijk nog te redden?
n. Het artikel is vormgegeven als een interview met een psychologe, waarin haar een aantal vragen over het gedrag van [N.Z.] wordt gesteld. Eén van de vragen met antwoord luidt:
“Waarom zou [N.Z.] zich hebben vergrepen aan medewerksters van zijn eigen programma?
‘Ik denk dat het een combinatie is van gefrustreerdheid en een gebrek aan zelfvertrouwen. Van de drie was [N.Z.] eigenlijk de minst populaire. [R.V.] ligt erg goed bij de vrouwen en [M.G.] trekt sowieso veel aandacht. In deze gefrustreerdheid kunnen mensen zich dan de aandacht moedwil-lig gaan ‘toe-eigenen’. Het is bijna op een agressieve manier aandacht vragen. [N.Z.] heeft een vrien-delijke uitstraling en is niet echt een man van wie je dit gedrag verwacht. Misschien werden zijn -in eerste instantie amicale- gebaren wel getolereerd omdat hij er ongevaarlijk uitziet. Door deze ‘goed-keuring’ heeft hij waarschijnlijk gedacht verder te kunnen gaan. Immers, niemand klaagt erover. Maar op een gegeven moment doet hij het toch bij de verkeerde vrouw en die pikt dit gedrag niet en meldt het. In de tv-wereld lopen veel jonge en aantrekkelijke vrouwen rond, en in zo’n werkomgeving kun je misschien wel een beetje ‘misbruik maken’ van je bekendheid. Daarom dacht [N.Z.] misschien wat ‘verder te kunnen gaan.’ ”
o. In het artikel staat in een apart kader het volgende:
“Slachtoffer: ‘Het was verschrikkelijk’
(...) Inmiddels heeft Privé het relaas van de styliste, die vorige week met haar verhaal naar buiten kwam, van verschillende kanten bevestigd gekregen. Zij is opgelucht. ‘Ik wil [N.Z.] niet kapot maken, daar gaat het mij niet om. Maar hij heeft me, voordat hij me in het zwembad gooide, echt geprobeerd aan te randen. Het was heel erg, en dat mag best bekend worden. Het verhaal is erger dan alleen een bloesje kapot scheuren of in de billen knijpen. Het was echt verschrikkelijk. (...)”
p. Na de publicaties in Privé zijn er artikelen in de Weekend, de Party en het Algemeen Dagblad gevolgd, en zijn er berichten in onder andere de Story, De Telegraaf en op de radio verschenen.
In de Party van 20 juli 2004 staat onder meer dat [W.H.]], voormalig di-recteur van Tenfold, is geweest die het verhaal naar de pers heeft gelekt, en vervol-gens:
“(...) Toen de styliste onder de douche stond, zou [N.Z.] naast haar zijn komen staan en zich aan haar hebben opgedrongen. (...)”
In een interview met [W.H.], gepubliceerd op de website van het Algemeen Dagblad, staat onder meer:
“(...)
Nu is [N.Z.] de hoofdrolspeler in een enorme rel. Hij zou uw styliste [B.W.] in 1994 op een feest hebben aangerand in de douche. Hoe hoorde u daarvan?
‘Van [B.W.]. Ze vertelde me het verhaal, ze was vol emotie, maar ik weet er niet veel meer van. (...) Nee, er was wel degelijk iets aan de hand. Toch heb ik me er niet echt in verdiept. (...)”
q. In het Algemeen Dagblad van 17 juli 2004 staat een interview met [N.Z.] waarin hij de beschuldigingen ontkent.
In het Algemeen Dagblad van 20 juli 2004 staat een interview met [B.W.], waarin zij vertelt dat zij tijdens het feestje van het team van “Eigen Huis & Tuin” in 1994 eerst door een derde met [N.Z.] in het zwembad was geduwd, dat zij droge kle-ding uit haar auto had gehaald en in de douche is gestapt en dat [N.Z.] ineens in zijn blootje in de douchecel van [B.W.] is gestapt en haar heeft aangerand.
r. [B.W.] heeft op 12 juli 2004 een telefoongesprek met [G.L.] van Week-end gehad. In de transcriptie van dit telefoongesprek staat onder meer het volgende:
“-Telefoon gaat over- [B.W.]: Hallo met [B.W.]. [G.L.]: Hai [B.W.], [G.L.]. Hai, van Weekblad Weekend hai. Ik heb jouw nummer van [TdN] gekregen. [B.W.]: Ja. [G.L.]: Enneh, [TdN] heeft me zo’n beetje het hele verhaal verteld. Eneh...eeh..ja, ik heb de indruk ...eh...als ik open tegen je mag zijn, dat jij een beetje misbruikt wordt, op het ogenblik, door de omroeppolitiek. En een verhaal van 10 jaar, oef...vervelend, en hoe vreselijk het ook was, wordt nu uit de kast getrokken waarbij jij ook een beetje de dupe wordt. Eh, mijn vraag is wil je met ons praten?
[B.W.]: Ja, dat ligt eraan hè? [G.L.]: Ja...eeh, nou moet je luisteren, wij willen jouw versie horen... [B.W.]: Ja. [G.L.]: ...eeh, ja vandaag als het kan, heel mooi fotograferen en als je wil ..eeh, kan je het hele verhaal lezen, vandaag. [B.W.]: Nou ik eh had zelf aan € 10.000 eh gedacht.(...) [G.L.]: Want volgende week kom je in Privé hè, woensdag? Heb je dan lang gepraat met die [BvZ] of? [B.W.]: Ik heb niets verteld. [G.L.]: Nee, dat begreep ik. [B.W.]: Dus eh.. helemaal niets. Want hij vertelde mij, .. Ja want hij probeerde steeds eh... het verhaal natuurlijk uit me te krijgen, ja je blousje is opengescheurd en toen heeft ie je het zwembad ingegooid. Ik zeg hahahahaha, ik zeg nou het verhaal gaat z’n eigen leven leiden. Ik zeg, nou, ik zeg zo was het helemaal niet, dat is hélemaal niet waar. Ik zeg dus dat hoef je ook niet te schrijven en het staat er dus wel in. (...)”
s. In het SBS Shownieuws van SBS6 is ook verslag gedaan van de kwestie en de ont-wikkelingen hieraan verbonden. Naar aanleiding hiervan en van een brief van de raadsman van [N.Z.], mr. Reddingius, aan SBS, schrijft de raadsman van SBS, mr. P.L. Reeskamp, bij brief van 23 juli 2004 onder meer:
“(...) Verwijzing naar onderzoek
Intussen is het juist dat in de middagaflevering van Shownieuws d.d. 8 juli 2004 is verwe-zen naar een onderzoek dat SBS zou hebben ingesteld. Voorzover daarmee gesuggereerd wordt dat SBS kort voor of op 8 juli jl. een onderzoek heeft ingesteld naar de juistheid van de beschuldigingen, is die suggestie onjuist. Om die reden heeft SBS reeds in de avondafle-vering van Shownieuws d.d. 8 juli 2004 niet meer naar dat “onderzoek” verwezen. Naar aanleiding van -ik zeg dat met nadruk- onder meer de publicatie in Privé d.d. 7 juli 2004, heeft SBS zich beraden op haar beslissing om in het komende seizoen al dan niet een reeks programma’s uit te zenden waarin uw cliënt een gezichtsbepalende rol zou spelen.(...)”
t. [B.W.] heeft in een schriftelijke verklaring van 29 juli 2004 onder meer het volgende gesteld:
“(...) Hij [[BvZ] vzr.] hield mij ook voor [in een telefoongesprek van 2 juli 2004, vzr.] dat hij gehoord had dat ik voordat ik in het zwembad gegooid werd betast zou zijn en dat mijn bloes opengetrokken zou zijn door [N.Z.]. Ik heb hem toen verteld dat het niet precies zo gegaan is, maar dat er wel wat gebeurd is die avond, maar dat ik daar verder niet op in wilde gaan. (...)”
2. [N.Z.] vordert thans, samengevat, dat Privé c.s. worden veroordeeld tot het plaat-sen van een (overeenkomstig in het lichaam van de dagvaarding omschreven) recti-ficatie in Privé, op straffe van een dwangsom. Verder vordert [N.Z.] dat het Privé c.s. en [B.W.], op straffe van dwangsommen, wordt verboden in de toekomst onjuiste, misleidende en/of onnodig grievende mededelingen/publicaties over [N.Z.] te doen of (laten) plaatsen terzake van het in het geding zijnde onderwerp, en dat zij hoofdelijk worden veroordeeld tot betaling van een schadevergoeding van
€ 200.000,=.
3. [N.Z.] stelt daartoe dat de onrechtmatige publicaties/mededelingen van Privé c.s. en [B.W.], die onjuist, misleidend en onnodig grievend zijn, een stroom aan publiciteit teweeg gebracht hebben die hem schade berokkend heeft. Na de publica-ties in Privé heeft [B.W.] zich ook in andere media uitgelaten over de kwestie. Opvallend is dat de versies veranderen en zij niet consistent is in het verhaal.
In het artikel in Privé nummer 28 legt [B.v.Z.] een verband tussen het ver-trek van [N.Z.] bij RTL4 en de vermeende gedragingen van [N.Z.]. In het ar-tikel in Privé nummer 29, het ‘interview’ met de psychologe, wordt er zonder voor-behoud vanuit gegaan dat [N.Z.] zich aan seksuele intimidatie heeft schuldig ge-maakt en het de vraag is of zijn huwelijk nog te redden is. Naar aanleiding van de publicatie in Privé nummer 28 heeft SBS laten weten niet meer met [N.Z.] (en [R.V.]) verder te willen gaan. Dit levert een aanzienlijke inkomensschade op. [N.Z.] en zijn familie lijden voorts ook persoonlijk onder de onrechtmatige pu-blicaties. Na toetsing van de maatstaven die in een geval als deze, waar het beginsel van vrijheid van meningsuiting tegenover het beginsel van eerbiediging van de per-soonlijke levenssfeer staat, gehanteerd moeten worden volgt de conclusie dat Privé c.s. jegens [N.Z.] onrechtmatig hebben gehandeld: er is een verhaal gepubliceerd dat sterk kan afdoen aan de eer en goede naam van [N.Z.] en het berokkent ook zijn gezinsleden grote schade. Het verwijt dat [N.Z.] wordt gemaakt is zeer ern-stig en heeft grote gevolgen voor hem, zowel zakelijk als privé, maar vindt geen steun in het ten tijde van de publicatie beschikbare feitenmateriaal. Privé c.s. base-ren zich slechts op verklaringen van [B.W.] en (naar eigen zeggen) diverse anonieme bronnen. Uit niets blijkt dat Privé c.s. gebruik hebben gemaakt van die anonieme bronnen. Privé c.s. hebben nagelaten de gebruikte gegevens te verifiëren of naar behoren te controleren en zeer onzorgvuldig gehandeld. [B.v.Z.] heeft [N.Z.] één keer telefonisch benaderd en hem gevraagd of hij een paar vra-gen mocht stellen. [N.Z.] heeft niet willen reageren en [B.v.Z.] doorver-wezen naar zijn manager. De manager heeft vervolgens de beschuldiging als een ‘broodje-aap’ verhaal afgedaan. Juist daarom hadden Privé c.s. verder naar feiten moeten zoeken die het verhaal van [B.W.] hadden kunnen ondersteunen, maar dat is niet gebeurd. De door Privé c.s. in het geding gebrachte stukken en verklarin-gen zijn niet geloofwaardig en overtuigen niet. Dat SBS geen eigen onderzoek heeft verricht naar de beschuldigingen is ook duidelijk. De aankondiging op de voorpagi-na van Privé van het artikel en de (sub)koppen van het artikel zijn zodanig opgesteld dat de lezer de indruk moet krijgen dat het een vaststaand feit is dat [N.Z.] zich aan seksuele intimidatie schuldig heeft gemaakt. Privé c.s. hebben zich onvoldoende gedistantieerd van de bronnen en presenteren de uitlatingen als feiten. De vragende vorm van de (sub)titels/koppen doet daaraan niets af. Het onrechtmatig handelen van Privé c.s. rechtvaardigen een rectificatie en een verbod op het doen van toekom-stige uitlatingen, alsmede een voorschot op de te vergoeden materiële en immaterië-le schade. [B.W.] maakt zich jegens [N.Z.] schuldig aan smaad, en handelt daarmee onrechtmatig jegens [N.Z.]. De beschuldiging van [B.W.] dat [N.Z.] zich tien jaar geleden schuldig heeft gemaakt aan aanranding van haar, wordt door hem ontkend. Dat er op het feestje van tien jaar geleden geen sprake is geweest van seksuele intimidatie en wat er precies is gebeurd, volgt uit de diverse door [N.Z.] overgelegde verklaringen. Hij beschikt over een video-opname van het feestje, en uit de geluidsopname van het telefoongesprek van [B.W.] met Weekend blijkt dat zij wel degelijk heeft gezegd voor € 10.000,= haar verhaal te willen vertellen. [B.W.] is niet consistent in haar verhalen en ook om die reden ongeloofwaardig. [B.W.] had nooit de publiciteit mogen zoeken maar aangifte moeten doen als zij van mening was dat [N.Z.] een strafbaar feit jegens haar zou hebben gepleegd. Een aangifte heeft zij echter nooit gedaan. Het onrechtmatig han-delen van [B.W.] rechtvaardigt een verbod op het doen van enige uitlatingen over [N.Z.] over het in het geding zijnde onderwerp, alsmede een voorschot op de schadevergoeding. Aldus [N.Z.].
4. Privé c.s. voeren als verweer aan dat [E.S.] eind juni 2004 is benaderd door een anonieme bron die verklaarde over vermeende handtastelijkheden door [N.Z.], alsook dat SBS hiernaar een onderzoek zou hebben gestart en dat SBS zich naar aanleiding van de uitkomst hiervan beraadde over de consequenties voor het programma met [N.Z.]. [E.S.] heeft hierop [B.v.Z.] gevraagd nader onderzoek te verrichten. [B.v.Z.] heeft eerst met [W.H.] van Tenfold en vervolgens met [B.W.] contact gehad. [B.W.] bevestigde dat [N.Z.] haar seksueel geïntimideerd had en dat ze op die avond in het zwembad was ge-gooid. Een anonieme medewerker van Tenfold had [B.v.Z.] verteld dat de blouse van [B.W.] door [N.Z.] was opengescheurd. [B.W.] wilde hier niet op ingaan. [B.v.Z.] heeft wederhoor willen toepassen, maar [N.Z.] heeft de telefonische verbinding met hem verbroken. De manager van [N.Z.] heeft [B.v.Z.] gezegd dat het om een broodje aap verhaal ging. Dit onder-zoek van [B.v.Z.] heeft tot de publicaties in Privé geleid, alsmede in andere media. Dat een -schokkende- mededeling een inbreuk maakt op de persoonlijke le-venssfeer van een betrokkene, doet aan de bescherming op grond van artikel 10 EVRM Pro niet af. In het kader van de belangenafweging tussen [N.Z.] enerzijds en Privé c.s. anderzijds of de artikelen onrechtmatig zijn, dient deze afweging ten gun-ste van Privé c.s. uit te vallen. [N.Z.] is een bekende Nederlander, die in de pu-bliciteit staat vanwege het ontslag bij RTL4 en de overstap naar SBS. Het publiek heeft ook recht op de informatie dat [N.Z.]’ gedrag niet strookt met het beeld dat men van hem heeft. In de artikelen in Privé zijn slechts de meningen gepubliceerd van derden over hun ervaringen met [N.Z.]. Privé c.s. hebben de beschuldigingen van derden ook niet tot de hunne gemaakt. Ook de manier van redigeren van de arti-kelen, de aankondigingen en (sub)titels vallen onder de bescherming van de uitings-vrijheid. Privé c.s. hebben zorgvuldig gehandeld door wederhoor toe te passen en het kan hun niet worden verweten dat [N.Z.] [B.v.Z.] niet te woord heeft willen staan. Zelfs al zou [N.Z.] niet zijn gehoord, dan brengt dat nog niet auto-matisch onrechtmatigheid mee. De beschuldigingen jegens [N.Z.] worden ook bevestigd door verschillende bronnen, [B.W.] zelf en verschillende personen die daaromtrent schriftelijke verklaringen hebben afgelegd. Ook [N.Z.] zelf heeft in het interview met het Algemeen Dagblad erkend dat hij na de barbecue door de directeur van Tenfold op het matje is geroepen. Dat het voorval van [B.W.] niet op zichzelf stond, wordt bevestigd door verschillende bronnen, zoals het eigen onderzoek door SBS en de brief van 1 maart 2004, waarover Privé c.s. nog niet be-schikten, maar waarvan zij wel het bestaan en gedeeltelijk de inhoud kenden. De gevorderde rectificatie zoals door [N.Z.] opgesteld kan in ieder geval niet worden toegewezen. Toewijzing van het algemene verbod tot het doen van mededelingen over [N.Z.] met betrekking tot deze kwestie zou leiden tot preventieve censuur. Privé c.s. betwisten dat [N.Z.] de gestelde materiele en immateriële schade heeft geleden en dat er causaal verband zou bestaan tussen de schade en de publicaties in Privé, en het gevorderde voorschot op de schadevergoeding is disproportioneel hoog.
[B.W.] voert als verweer nog aan dat zij indertijd om haar moverende redenen geen aangifte heeft willen doen, en dat zij ook niet degene is geweest die het verhaal in de publiciteit heeft gebracht, maar dat zij op vragen wel naar waarheid heeft wil-len antwoorden. Pas nadat [N.Z.] haar in het Algemeen Dagblad van smaad be-schuldigde heeft zij het volledige verhaal verteld. [B.W.] heeft zelf niet een in-consistent verhaal verteld: zij heeft nimmer gezegd dat zij, voordat ze in het zwem-bad was gegooid, was aangerand noch dat haar blouse door [N.Z.] was kapot ge-scheurd. [B.W.] kan niet verweten worden dat zij door (andere) media verkeerd is aangehaald of geciteerd. Het verwijt dat zij op geld uit zou zijn geweest is ook onterecht. Zij heeft aan Weekend een bedrag genoemd waarvan zij wist dat dit zo hoog was dat ze het nooit zou krijgen, om er vanaf te zijn. Overigens is het vragen van geld niet onrechtmatig. Nadat ze het verhaal aan het Algemeen Dagblad heeft verteld, heeft [B.W.] geen behoefte meer om hier publiekelijk nog iets over te zeggen, maar dat mag haar in ieder geval niet worden verboden. [B.W.] kan verdere publicaties ook niet tegenhouden. De vrijheid van meningsuiting brengt mee dat zij haar verhaal, dat waar is, mag vertellen, aldus [B.W.].
Beoordeling van het geschil.
5. Bij de beoordeling van het onderhavige geschil dient het belang van [N.Z.] bij de bescherming van zijn persoonlijke levenssfeer en zijn belang om niet op onrechtma-tige wijze door publicaties te worden blootgesteld aan lichtvaardige verdachtmakin-gen te worden afgewogen tegen de commerciële belangen van Privé c.s. bij persvrij-heid en vrijheid van meningsuiting.
6. In de onderhavige artikelen in weekblad Privé van week 28 en week 29 gaat het om geruchten dat [N.Z.] zijn handen niet kan thuishouden en een beschuldiging dat hij zich tien jaar geleden schuldig zou hebben gemaakt aan een seksuele intimidatie van een bekende styliste, nadien bekend geworden als [B.W.]. Deze seksuele intimidatie zou hieruit hebben bestaan (Privé nummer 28), dat [N.Z.] de blouse van haar zou hebben opengetrokken en, na haar op verschillende plaatsen te hebben betast, haar in het zwembad zou hebben gegooid. De blouse was helemaal openge-scheurd en kapot. In Privé nummer 29 wordt medegedeeld dat het slachtoffer heeft verklaard dat [N.Z.] haar, voordat zij in het zwembad werd gegooid, heeft gepro-beerd aan te randen. Op grond van de combinatie van geruchten en de mededeling van de styliste, [B.W.], worden allerlei conclusies getrokken, te weten dat [N.Z.] zich meerdere malen heeft schuldig gemaakt aan seksueel intimiderend gedrag jegens talloze vrouwelijke collega’s, dat zijn handige handjes hem nu fataal zullen worden, dat nu duidelijk is geworden waarom RTL4 hem heeft ontslagen en dat zijn huwelijk schade oploopt.
Het verhaal doet sterk afbreuk aan de reputatie van [N.Z.] en heeft hem en zijn gezin inmiddels schade toegebracht, nu gezien de brief van 8 juli 2004 van SBS, SBS niet meer met [N.Z.] wil samenwerken.
7. Vaststaat dat het verhaal zoals is gepubliceerd in Privé van week 28 en van week 29 niet juist is. [N.Z.] heeft [B.W.] niet in het zwembad gegooid en haar niet daaraan voorafgaand op verschillende plaatsen betast, aangerand of haar blouse ka-pot gescheurd. [B.W.] heeft dat zo ook niet verklaard en ten onrechte wordt dan ook (zie 1.m) in het artikel vermeld: “Zij [de styliste, vzr.] zegt: ‘(...).’”
[B.v.Z.] wist dat ook: [B.W.] had hem immers gezegd, zoals blijkt uit haar verklaring van 29 juli 2004 (zie 1.t), dat het niet precies zo gegaan was en [B.v.Z.] heeft ter zitting toegegeven dat hij zelf bedacht heeft dat [N.Z.] zowel de blouse van [B.W.] heeft opengescheurd, als haar heeft betast, als haar in het zwembad heeft gegooid, omdat hij had gehoord dat er iets ernstigs had plaatsgevon-den en het dan wel zoiets moest zijn geweest. Het door Privé c.s. gepubliceerde ver-haal is dan ook niet juist en in beginsel kunnen Privé c.s. reeds om die reden geen beroep op de vrijheid van meningsuiting doen. Het recht op vrijheid van meningsui-ting geeft immers geen vrijbrief om over personen verhalen, die niet juist zijn, te publiceren, en zeker niet wanneer de inhoud van zo’n verhaal kwetsend is en diep ingrijpt in de persoonlijke levenssfeer van betrokkene.
8. Privé c.s. hebben echter aangevoerd dat het werkelijke verhaal over het incident van tien jaar geleden veel erger is dan nu is gepubliceerd. In Privé wordt slechts over seksuele intimidatie gerept, terwijl later gebleken is dat sprake is geweest van aan-randing toen [B.W.] zich, nadat ze in het zwembad was gevallen, was gaan douchen. Daargelaten of het Privé c.s. vrijstaat een minder ernstig verhaal te vertel-len, nu naar thans wel is gebleken een onjuist verhaal allerlei reacties oproept, is het de vraag of Privé c.s. dit ‘ergere’ verhaal hadden mogen publiceren. Wanneer dat immers niet het geval is, mag een minder ernstige versie, die bovendien onjuist is, in ieder geval niet gepubliceerd worden.
9. Vaststaat dat de genoemde aanranding tien jaar geleden zou hebben plaatsgevonden en dat [B.W.] in die tien jaar geen aanleiding heeft gezien hiervan aangifte te doen. Zoals blijkt uit de ter zitting overgelegde verklaring van [B.W.] (zie 1.t), wilde zij aanvankelijk, door [B.v.Z.] er naar gevraagd, niet op de aanranding in gaan en heeft zij, naar zij zegt, Weekend willen afschrikken door voor het verhaal € 10.000,= te vragen. Naar de vraag of de aanranding heeft plaatsgevonden is voorts door Privé c.s. geen objectief onderzoek gedaan, hoewel namens [N.Z.] is ver-klaard dat het om een broodje-aap verhaal ging. Na de publicatie zijn er verklarin-gen afgelegd door getuigen die de lezing van [B.W.] bevestigen, maar daarbij kunnen deze getuigen slechts verklaren over wat zij van [B.W.] hebben ge-hoord of aan haar gezien. Bovendien blijkt hier en daar de herinnering vervaagd of onjuist (zie onder 1.p, [W.H.] die er niet veel meer van af weet, en de door [B.v.Z.] genoemde anonieme medewerker van Tenfold die over het openscheuren van de blouse zou hebben gesproken). Anders dan Privé c.s. hebben verklaard zijn in de bewuste artikelen niet alleen meningen van derden geplaatst, maar hebben Pri-vé c.s. de beschuldigingen tot de hunne gemaakt, zoals onder meer blijkt uit de vol-gende zinsneden: “Eindelijk wordt nu ook duidelijk waarom RTL4 af wilde van de populaire klus-ser”, “Talloze vrouwelijke medewerkers (...) hebben aan den lijve ondervonden hoe snel de handige handjes van klusjesma[N.Z.] zijn”, “Is [N.Z.]’s huwelijk nog te redden?” en “Waarom zou [N.Z.] zich hebben vergrepen aan medewerksters van zijn eigen programma?”.
Dat zoals Privé c.s. hebben gesteld [N.Z.] zou hebben toegegeven dat hij op het matje was geroepen na de barbecue blijkt niet uit het artikel in het Algemeen Dag-blad, waarin staat: “Twee dagen later zegt [W.H.], de baas van Tenfold: ‘[N.Z.], heb jij [B.W.] aangerand?’ Ik antwoordde: ‘Zo? En dat ga jij geloven?’ Ik dacht dat hij op het zwembadincident doelde. Daarna heb ik er nooit meer iets van gehoord, voor mij was de kous af.”
Bij het gestelde incident in het douchehokje zijn slechts [B.W.] en [N.Z.], zo het heeft plaatsgevonden, aanwezig geweest. Vooropgesteld moet worden dat een aanranding als door [B.W.] gesteld zondermeer afkeurenswaardig is. Nu het hier gaat om een incident dat tien jaar geleden gebeurd zou zijn, terwijl niet onom-stotelijk vaststaat dat het ook heeft plaatsgevonden -er zijn immers ook allerlei ge-tuigen die verklaard hebben dat het niet gebeurd kan zijn- hadden Privé c.s., gezien het thans beschikbare feitenmateriaal, deze vermeende aanranding niet mogen aan-grijpen om een, naar zij vinden, minder ernstig maar onjuist verhaal te publiceren. Hoe langer geleden een gestelde gebeurtenis heeft plaatsgevonden, hoe moeilijker het voor de betrokkene is om zich daartegen te verweren, om welke reden des te zwaardere eisen aan het onderzoek naar het waarheidsgehalte van die gebeurtenis worden gesteld.
10. In onderhavig geval wegen de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en met name ook de bescherming tegen de mogelijkheid van een onjuiste beschuldiging zwaarder dan de commerciële belangen van Privé c.s. en hun belang bij persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting. Afgezien van het gegeven dat het hier gaat om een feit dat meer dan tien jaar geleden zou hebben plaatsgevonden, is bij die afweging met name ook betrokken dat het vermeende slachtoffer, naar zij heeft verklaard, aanvankelijk niet op de zaak wilde ingaan. Het moge zo zijn dat in Hilversum ge-ruchten de ronde doen over handtastelijkheden door [N.Z.] -en dat die geruchten de ronde doen is op grond van de overgelegde stukken, waaronder de brief van 1 maart 2004 (zie 1.b) wel aannemelijk geworden- maar Privé c.s. hadden de medede-ling over deze geruchten niet mogen aandikken met het opvoeren van het verhaal over seksuele intimidaties van een bekende styliste en niet daaraan allerlei conclu-sies mogen verbinden. Deze conclusies worden dan ook voorbarig geacht.
11. Het hierboven overwogene rechtvaardigt -mede gelet op het schadebeperkende ka-rakter hiervan- een rectificatie voor wat betreft het verhaal over de seksuele intimi-datie van een bekende styliste als na te melden. Aannemelijk is immers dat [N.Z.] door de publicatie in Privé in zijn persoonlijke levenssfeer is aangetast, waar-door hij schade heeft geleden. De gevorderde dwangsom is eveneens toewijsbaar, maar zal worden gematigd en gemaximeerd.
12. Voor een veroordeling van Privé c.s. om zich in zijn algemeenheid te onthouden van iedere verdere publicatie of mededeling over dit onderwerp op straffe van een dwangsom is geen plaats, aangezien een dergelijk -in wezen preventief- publicatie-verbod in de gegeven omstandigheden te zeer ingrijpt in de persvrijheid en de vrij-heid van meningsuiting van Privé c.s.. Deze vordering wordt dan ook afgewezen. Wel dient Privé c.s. verboden te worden, op straffe van een dwangsom, om op basis van het huidige bewijsmateriaal over de aanranding te publiceren als ware het een vaststaand feit. Voorts wordt bepaald dat op de bladzijde waarop de rectificatie dient te worden afgedrukt geen berichtgeving en/of commentaar met betrekking tot on-derhavig onderwerp zal mogen worden gepubliceerd.
13. Het jegens [B.W.] gevorderde verbod dient eveneens te worden afgewezen. Het kan haar niet verboden worden om haar verhaal te vertellen, nu niet zonder meer vaststaat dat dit niet juist is. Dat Privé c.s. thans wel een rectificatie moeten plaatsen en de aanranding niet als vaststaand feit mogen presenteren heeft er mee te maken dat een entertainmentblad niet zonder meer elke beschuldiging die wordt ge-uit als waarheid mag publiceren, ook al staat niet vast dat die beschuldiging onjuist is.
14. Een geldvordering is in kort geding alleen toewijsbaar, indien voldoende aanneme-lijk is dat de vordering in een eventuele bodemprocedure zal worden toegewezen en van de eiser niet gevergd kan worden dat hij de afloop van de bodemprocedure af-wacht. Er is in de gegeven omstandigheden aanleiding om aan [N.Z.] ten laste van Privé c.s. een voorschot op immateriële schadevergoeding toe te kennen, nu aannemelijk is dat [N.Z.] door de publicaties in zijn persoonlijke levenssfeer is aangetast, waardoor hij immateriële schade heeft geleden. [N.Z.] heeft voorts be-lang bij een snelle genoegdoening. Toewijzing van een geldbedrag in kort geding is in de onderhavige zaak een geschikt middel tot schadebeperking. Bovendien is vol-doende aannemelijk dat gegeven de ernst van de aantasting in een bodemprocedure minimaal het door de voorzieningenrechter in dit vonnis bepaalde bedrag zal wor-den toegekend. De vordering tot toewijzing van een voorschot op materiele schade-vergoeding wordt afgewezen, nu de vraag of hem materiele schadevergoeding op grond van inkomensderving toekomt, thans nog niet beantwoord kan worden. Dit zal in de bodemprocedure moeten worden beoordeeld. Het bedrag tot voldoening waarvan Privé c.s. zullen worden veroordeeld, geldt als voor¬schot op en ter nadere verrekening met hetgeen zij ten gronde zullen blijken verschuldigd te zijn.
Gezien hetgeen onder rechtsoverweging 13 is overwogen wordt de geldvordering ten aanzien van [B.W.] afgewezen.
15. Nu partijen over en weer gedeeltelijk in het gelijk en gedeeltelijk in het ongelijk zijn gesteld, en gedaagden als één procespartij procederen, bestaan er termen de proces-kosten te compenseren als na te melden.
BESLISSING IN KORT GEDING
De voorzieningenrechter:
1. Veroordeelt Privé c.s. om in het eerste nummer van haar weekblad dat verschijnt in de week na de week waarin dit vonnis wordt betekend, op pagina 3, zonder verdere berichtgeving en/of commentaar ten aanzien van het in deze procedure bedoelde onderwerp op dezelfde pagina, integraal en met dezelfde lettergrootte in een kader de volgende tekst te plaatsen:
RECTIFICATIE ARTIKELEN [N.Z.]
In Privé nummer 28 van 14 juli 2004 en Privé nummer 29 van 21 juli 2004 hebben wij arti-kelen geplaatst over vermeende seksuele intimidatie door [N.Z.] jegens een beken-de styliste, onder de (sub)koppen/titels:
“Klusjesman beschuldigd van seksuele intimidatie - Worden [N.Z.]’s handige handjes hem nu fataal?” (nummer 28) en “Is [N.Z.]’s huwelijk nog te redden?” (nummer 29). Het artikel in Privé nummer 28 is op de voorpagina aangekondigd met de tekst “Ontslag dreigt na sek-suele intimidatie – Worden [N.Z.]’s handige handjes hem nu fataal?”
De voorzieningenrechter van de Rechtbank Amsterdam heeft bij vonnis van 10 augustus 2004 geoordeeld dat wij in deze publicatie onrechtmatig jegens [N.Z.] hebben gehan-deld, en heeft ons bevolen deze tekst te plaatsen.
De voorzieningenrechter heeft daarbij geoordeeld dat wij het verhaal van de bekende sty-liste, over een voorval dat tien jaar geleden gebeurd zou zijn, hebben gepubliceerd zonder de beweringen daarin voldoende op juistheid te onderzoeken en dat wij voorbarige conclu-sies hebben getrokken.
De hoofdredactie van Privé.
op straffe van een dwangsom van € 15.000,= per editie dat niet wordt voldaan aan deze veroordeling, met een maximum van € 200.000,=.
2. Verbiedt Privé c.s. om, op basis van het huidige bewijsmateriaal, over de ten pro-cesse bedoelde aanranding te publiceren als ware het een vaststaand feit, op straffe van een dwangsom van € 40.000,= per overtreding.
3. Veroordeelt Privé c.s. hoofdelijk tot betaling aan [N.Z.] van een voorschot op immateriële schadevergoeding van € 5.000,= (vijfduizend euro).
4. Verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad.
5. Compenseert de proceskosten aldus, dat iedere partij de eigen kosten draagt.
6. Wijst het meer of anders gevorderde af.
Gewezen door mr. Sj.A. Rullmann, vice-president van de rechtbank te Amsterdam, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van dinsdag 10 augustus 2004, in tegenwoor-digheid van de griffier.
Coll.:.