Uitspraak
SR/HO
vonnis 19 augustus 2004
RECHTBANK IN HET ARRONDISSEMENT AMSTERDAM
VOORZIENINGENRECHTER IN KORT GEDING
VONNIS
i n d e z a a k m e t r o l n u m m e r KG 04/1537 SR v a n:
1. de besloten vennootschap HOUSE OF TALENT B.V.,
gevestigd te Houten,
2. [eisersub2],
wonende te [woonplaats],
3. de besloten vennootschap [eisersub3].,
gevestigd te Houten,
4. [eisersub4],
wonende te [woonplaats],
5. de besloten vennootschap [eisersub6] gevestigd te Eemnes,
6. [eisersub6],
wonende te [woonplaats],
7. de besloten vennootschap [eisersub7].,
gevestigd te Huissen,
e i s e r s bij dagvaarding van 3 augustus 2004,
procureur mr. A.S. Rueb,
advocaat mr. W.G. Reddingius te Rotterdam,
t e g e n :
1. de besloten vennootschap [gedaagdesub1].,
gevestigd te Blaricum,
procureur mr. A.A.H. Bruinhof,
2. de besloten vennootschap SBS BROADCASTING B.V.,
gevestigd te Amsterdam,
procureur mr. E.P.A. Keijzer,
g e d a a g d e n .
VERLOOP VAN DE PROCEDURE
Ter terechtzitting van 11 augustus 2004 hebben eisers, verder afzonderlijk te noemen HOT, [eisersub2], [eisersub3], [eisersub4], [eisersub5], [eisersub6] en [eisersub7], gesteld en gevorderd overeenkomstig de in fotokopie aan dit vonnis gehechte dagvaarding. Ter zitting hebben eisers hun eis gewijzigd conform de eveneens in kopie aan dit vonnis gehechte conclusie tot wijziging van eis. Gedaagden, verder te noemen INP respectievelijk SBS, hebben verweer gevoerd met conclusie tot weigering van de gevraagde voorziening. Na verder debat hebben partijen vonnis gevraagd.
GRONDEN VAN DE BESLISSING
1. In dit vonnis wordt uitgegaan van de volgende feiten.
a. [eisersub2] en [eisersub4] presenteerden tot einde (televisie)seizoen 2003/2004 krachtens overeenkomsten tussen hun vennootschappen met (onder meer) de vennootschap naar Luxemburgs recht RTL/De Holland Media Groep S.A. (HMG) het televisieprogramma “Eigen Huis & Tuin”. Dit programma werd geproduceerd door INP ten behoeve van de zender RTL 4. Deze overeenkomsten expireerden eind mei 2004.
b. HOT vertegenwoordigt [eisersub2], [eisersub3], [eisersub4], [eisersub5], [eisersub6] en [eisersub7].
Op 1 maart 2004 heeft [directeur van INP BV] een vertrouwelijke brief aan [eisersub2] geschreven, waarin onder meer staat dat naar aanleiding van twee incidenten op de set van “Eigen Huis & Tuin” door [directeur van INP BV] intensief contact is geweest met de manager en werkgever van [eisersub2] en ‘de twee collega’s in kwestie’, dat [eisersub2] de lijn ditmaal echt heeft overschreden en dat er nog een mogelijkheid voor [eisersub2] is gecreëerd, door middel van een bij de brief gevoegde gedragscode. [eisersub2] dient zich, zo staat in de brief, aan de voorwaarden in die code te houden om de serie programma’s af te kunnen maken.
d. In mei 2004 heeft HMG aan [eisersub2] bericht dat zij geen nieuwe overeenkomst met hem wenste aan te gaan voor de presentatie van “Eigen Huis & Tuin”. Bij brief van 8 juni 2004 heeft HOT onder andere aan HMG meegedeeld – voor zover hier van belang – :
“Op 23 april jl. hebben wij een gesprek gehad over een mogelijke contract verlenging voor [eisersub4] met HMG. (..) In mijn brief van 28 april jl. heb ik daar na overleg met [eisersub4] op gereageerd en een tegenvoorstel gedaan. Op 5 mei geef je per e-mail antwoord hierop en wijs je ons voorstel af. Na telefonisch overleg heb ik je aangegeven dat we er niet uitkomen op deze manier en dat het mij verstandig lijkt dat HMG een compleet contract voorstel neerlegt met alle voorwaarden en een financieel aanbod. (..) Het is vandaag 8 juni 2004, we hebben niets ontvangen. Meerdere keren heb ik je verzocht een onderhandeling op te starten, daar heb je geen gehoor aangegeven, derhalve is er geen sprake van onderhandelingen tussen partijen. Namens [eisersub4] deel ik je mede dat deze teleurstellende gang van zaken in combinatie met een aantal andere zaken rondom ontwikkelingen van de voortgang van Eigen Huis & Tuin, [eisersub4] heeft doen besluiten niet meer beschikbaar te zijn voor een nieuwe samenwerking. (..)”
e. Op 3 juni 2004 is HOT door INP benaderd met de mededeling dat SBS en INP voornemens waren een nieuw televisieprogramma te ontwikkelen en uit te zenden onder de naam “Huis Tuin & Keuken”, welk televisieprogramma INP zou produceren. SBS en INP zouden “Huis Tuin & Keuken” graag gepresenteerd zien door [eisersub2], [eisersub4] en [eisersub6]. Tussen 3 juni 2004 en 8 juni 2004 hebben partijen onderhandeld.
f. Bij brief van 8 juni heeft [algemeen directeur van INP]aan [algemeen directeur van HOT], meegedeeld – voor zover hier van belang –:
“Vooruitlopend op de verdere contractuele afhandeling ontvang je hierbij alvast een dealmemo om de afspraken in het kort op papier te zetten. De afspraken zijn uiteraard onder voorbehoud van overeenstemming omtrent de dealmemo en verder contractuele afhandeling met SBS.
1. De presentatoren ([eisersub2], [eisersub4] en [eisersub6]) sluiten geen nieuw contract met HMG, en breken indien noodzakelijk per direct de onderhandelingen met HMG af en zijn derhalve beschikbaar voor ons programma. HOT vrijwaart INP/SBS voor aanspraken van HMG dienaangaande. (..)
10. Na ’t ondertekenen van deze dealmemo en de dealmemo met SBS zal in goed overleg een persbericht worden uitgegeven, mede in overleg met SBS.”
De brief is door [algemeen directeur van HOT] voor akkoord getekend.
g. Bij brief van 7 juni 2004 heeft [algemeen directeur van INP] aan [commercieel directeur van SBS meegedeeld – voor zover hier van belang –:
“(..), lijkt het me goed nog even te bevestigen wat we met elkaar hebben afgesproken over een nieuwe serie tv programma’s over tuinieren/klussen/koken. Dit is noodzakelijk omdat drie presentatoren hun contractbesprekingen met een andere zendgemachtigde moeten afbreken en wij ze bepaalde garanties moeten geven. Zie dit als een korte voorovereenkomst die later omgezet zal worden in een productieovereenkomst en waar we dan gedetailleerd over gaan praten. (..) Onderstaand de uitgangspunten:
(..)
4. Het contract wordt aangegaan voor 3 jaar, met nader te bespreken condities over mogelijke continuering. Partijen zullen in de definitieve contracten een uitstapmogelijkheid opnemen die elk der partijen in staat zal stellen de samenwerking tussentijds te beëindigen ingeval van zwaarwegende omstandigheden (waaronder tegenvallende kijkcijfers). (..)
9. Na ondertekening van deze voorbevestiging gaan we de definitieve contracten opstellen, welker totstandstandkoming en ondertekening voorwaarde zijn voor de beoogde samenwerking (“subject to contract”). (..)”
h. Op 8 juni 2004 is een persbericht uitgegeven door INP waarin onder meer staat – voor zover hier van belang –:
“Het duo [eisersub4] en [eisersub2], de meest geliefde tuinier en beroemdste klusjesman van Nederland, verhuist met een nieuw programma naar SBS 6. Vanaf september dit jaar gaan de twee bij SBS 6 iedere zaterdag om 18.00 uur een wekelijks lifestyle programma presenteren. De thema’s tuinieren, klussen en koken zullen hierin centraal staan. Het presentatieteam wordt gecompleteerd door meesterkok [eisersub6].”
Tevens wordt door INP een in kleur gedrukte brochure uitgegeven met daarin vervat het “format” van het programma “Huis Tuin & Keuken”.
i. Bij e-mail van 5 juli 2004 van [algemeen directeur van INP] aan [commercieel directeur van SBS] bericht INP aan SBS – voor zover hier van belang –
“Zoals aangekondigd heb ik me verder verdiept in de situatie. Ik heb ook contact gehad met [algemeen directeur van HOT], de manager van [eisersub4] en [eisersub2] en [eisersub6]. [algemeen directeur van HOT] en ik hebben stellig de indruk dat er een gerucht en/of geruchten verspreid wordt/worden met de duidelijke bedoeling om de samenwerking tussen SBS en ons/de presentatoren/sponsoren te frustreren. Ik begrijp uiteraard de zorgvuldigheid die jullie (en ook wij) willen betrachten maar vind ’t te vroeg om op basis van een gerucht, waarvan allerminst vaststaat dat het op de waarheid berust en dat bovendien wellicht slaat op een grijs verleden, van de presentatoren afscheid te nemen. (..)”
j. Bij brief van 6 juli 2004 heeft HMG aan SBS meegedeeld dat zij zich beraadt over juridische stappen jegens [eisersub4] en/of zijn manager, nu de onderhandelingen tussen [eisersub4] en HMG nog gaande waren ten tijde van het sluiten van de overeenkomst met INP.
k. Bij brief van 8 juli 2004, waarvan HOT een afschrift heeft ontvangen, heeft SBS aan INP meegedeeld – voor zover hier van belang –:
“Zoals eerder telefonisch besproken zijn er voor SBS (..) zwaarwegende omstandigheden ontstaan betreffende de presentatie van de nieuwe serie tv programma’s over tuinieren/ klussen/koken op SBS6, waarover wij in onderhandeling zijn. In de eerste plaats is er negatieve publiciteit rondom de persoon van [eisersub2]. Deze publiciteit heeft zodanige vormen aangenomen dat SBS het zich niet kan permitteren [eisersub2] als presentator aan haar zender SBS6 te verbinden. Dit is schadelijk voor het imago en de reputatie van de zender, zowel in de kijkersmarkt als in de adverteerdermarkt. (..) Door het wegvallen van [eisersub2] komt het oorspronkelijk plan voor een programma met het bekende duo [eisersub2] en [eisersub4] waarbij zou worden voortgeborduurd op de sfeer en production value van Eigen Huis en Tuin, te vervallen. Aangezien de uitgangspunten voor het nieuwe programma nagenoeg volledig waren gebaseerd op het bekende presentatorenduo uit Eigen Huis en Tuin, heeft het wegvallen van [eisersub2] ook gevolgen voor de positie van [eisersub4]. (..) ten aanzien van de medewerking van [eisersub4] aan het nieuwe programma ook nog een ander probleem. RTL Nederland heeft aangekondigd rechtsmaatregelen te zullen nemen vanwege precontractuele trouw. (..)Met deze wetenschap is het voor SBS niet mogelijk een programma met [eisersub4] te laten produceren. SBS is nog steeds bereid met jou c.q. [INP] verder te praten over de productie van een nieuwe serie tv programma’s over tuinieren/klussen/koken, maar dan zonder de medewerking van de presentatoren [eisersub2] en [eisersub4]. De uitgangspunten voor de samenwerking zullen opnieuw moeten worden vastgesteld, aangezien sprake zal zijn van een andere propositie, waarbij het niet meer mogelijk zal zijn inhoudelijk en commercieel voort te borduren op de sfeer en production value van Eigen Huis en Tuin.”
l. Bij brief van 9 juli 2004 heeft INP aan HOT meegedeeld – voor zover hier van belang –:
“Hierbij moet ik dan ook (HOT) melden dat, aangezien de afspraken met SBS met betrekking tot het ‘Huis Tuin & Keuken’ programma met medewerking van [eisersub4], [eisersub2], [eisersub6] en [medepresentator], door SBS niet verder afgerond zullen worden, de onderhandelingen en het maken van (contractuele) afspraken tussen HOT en [INP] B.V. met betrekking tot de inzet van genoemde presentatoren voor het programma dientengevolge gestaakt zullen worden. Uiteraard spannen wij ons tot het uiterste in om voor alle betrokkenen, voor zover mogelijk, een goede oplossing te vinden. Ik stel dan ook voor dat wij hierover contact houden.”
m. Bij brief van 9 juli 2004 heeft INP aan SBS meegedeeld – voor zover hier van belang –:
“Ik denk dat er enkele ingewikkelde juridische vraagstukken op tafel liggen, en dat er door diverse partijen, waaronder in ieder geval door onze onderneming, flinke schade wordt geleden. Of SBS zomaar, op grond van deze omstandigheden en de in de fax genoemde argumenten, eenzijdig de medewerking van [eisersub4] en [eisersub2] aan het programma kan opzeggen, vraag ik mij af. Dit ondermeer gezien de verregaande consequenties van dit besluit. (..) Wij zijn bereid op constructieve wijze aan een oplossing mee te werken. Daarom stel ik voor dat:
1) de overige plannen en opdrachten zoals genoemd in de dealmemo van 7 juni 2004 onder dezelfde voorwaarden gecontinueerd worden;
2) er op korte termijn overleg komt over een andere invulling van een huis/tuin/koken achtig programma, binnen hetzelfde timeslot (..)”
n. Bij brief van 13 juli 2004 heeft SBS aan INP meegedeeld – voor zover hier van belang –:
“Voorafgaande wenst SBS je te wijzen op artikel 9 van Pro de door ons op 7 juni j.l. gesloten voorovereenkomst. (..) Partijen zijn aldus overeengekomen dat er enkel sprake kan zijn van overeenstemming ter zake een serie programma’s waarin tuinieren/klussen en koken centraal staan, indien er definitieve contracten zijn getekend en partijen aldus definitieve overeenstemming hebben bereikt. Met verwijzing naar de argumentatie verwoord in de brief van 8 juli j.l. dienen de uitgangspunten voor samenwerking opnieuw te worden overeengekomen. SBS gaat dan ook niet in op je voorstel (onder punt 1) om hetgeen in de voorovereenkomst van 7 juni j.l. staat verwoord onder dezelfde voorwaarden te continueren. (..) is SBS van mening dat zij weldegelijk bevoegd is de medewerking van de heren [eisersub2] en [eisersub4] aan de nieuwe serie programma’s te weigeren.”
o. Bij brief van 13 juli 2004 heeft de raadsman van HOT aan INP onder meer meegedeeld dat de mededelingen in de publiciteit over [eisersub2] betreffende seksuele intimidatie niet juist zijn en dat het vermeende gerucht betrekking heeft op een grijs verleden (meer dan 10 jaar geleden). Verder heeft de raadsman meegedeeld – voor zover hier van belang –:
“De publiciteit betreffende de persoon N.P. [eisersub2] is geen geldige reden om de overeenkomst tussen INP en cliënte te beëindigen. (..) Ook het standpunt van SBS Broadcasting B.V. met betrekking tot de heer [eisersub4] is onjuist en vormt geen geldige reden om de overeenkomst tussen INP en cliënte te beëindigen. (..)Namens cliënte verzoek en voorzover noodzakelijk sommeer ik INP de verplichtingen van INP uit hoofde van de overeenkomst met cliënte correct na te komen.(..) Voorts verzoek en voorzover noodzakelijk sommeer ik u namens cliënte schadebeperkende maatregelen te nemen, meer in het bijzonder alle noodzakelijke (conservatoire) (rechts)maatregelen jegens SBS Broadcasting B.V. te nemen teneinde te bewerkstelligen dat het programma Huis, Tuin & Keuken zoals tussen alle betrokken partijen overeengekomen doorgang vindt.”
p. Bij brief van 16 juli 2004 heeft INP aan HOT meegedeeld – voor zover hier van belang –:
“(..)Het bovenstaande betekent dat alle afspraken en het contractueel vastleggen daarvan geheel afhankelijk zijn gemaakt van het tot stand komen van een contract over het programma met SBS. SBS heeft, zoals bekend, besloten dat zij het voorgestelde programma over tuinieren/ klussen/koken niet wil laten presenteren door [eisersub2] en [eisersub4]. (..) Wij hebben natuurlijk geprobeerd SBS op andere gedachten te brengen. (..) Wij blijven er niettemin op gericht, voor zover mogelijk, voor alle betrokkenen een goede oplossing te vinden. In dit kader is niet onbelangrijk dat SBS heeft aangegeven nog altijd geïnteresseerd te zijn in een programma over de betreffende onderwerpen. Ook de medewerking van [medepresentator] en [eisersub6] aan het programma zou daarbij nog onderwerp van gesprek kunnen zijn. Wij zouden daar graag in overleg met jou op door willen gaan, (..).”
2. Eisers vorderen, na wijziging van eis, – kort gezegd –:
primair
a. INP te bevelen [eisersub2], [eisersub4] en [eisersub6] alle werkzaamheden verbandhoudende met het televisieprogramma “Huis Tuin & Keuken”, overeenkomstig de tussen partijen gemaakte afspraken, te (laten) hervatten/aan te (laten) vangen en daaraan haar onvoorwaardelijke medewerking te verlenen en zorg te dragen voor productie van het televisieprogramma “Huis Tuin & Keuken” zoals tussen partijen overeengekomen;
b. INP te veroordelen afschriften te verschaffen aan eisers van alle tussen INP en SBS gesloten overeenkomsten (waaronder afschriften van alle dealmemo’s) en van alle daaraan ten grondslag liggende correspondentie tussen SBS en INP, verbandhoudende met het televisieprogramma “Huis Tuin & Keuken”;
c. SBS te bevelen [eisersub2], [eisersub4] en [eisersub6] alle werkzaamheden verbandhoudende met het televisieprogramma “Huis Tuin & Keuken”, overeenkomstig de tussen partijen gemaakte afspraken, te (laten) hervatten/aan te (laten) vangen en daaraan haar onvoorwaardelijke medewerking te verlenen en zorg te dragen voor uitzending op de televisiezender SBS6 van het televisieprogramma “Huis Tuin & Keuken” zoals tussen partijen overeengekomen;
d. SBS te veroordelen afschriften te verschaffen aan eisers van alle tussen INP en SBS gesloten overeenkomsten (waaronder afschriften van alle dealmemo’s) en van alle daaraan ten grondslag liggende correspondentie tussen SBS en INP, verbandhoudende met het televisieprogramma “Huis Tuin & Keuken”;
alles op straffe van een dwangsom.
subsidiair
e. INP en SBS hoofdelijk te veroordelen tot betaling aan HOT van een bedrag aan voorschot van € 750.000,00 op totale schadevergoeding.
3. Eisers stellen hiertoe dat de dealmemo van 8 juni 2004 tussen INP en HOT een perfecte overeenkomst betreft, nu in die dealmemo niet alleen elementaire kernafspraken tussen partijen zijn vastgelegd, maar tevens diverse details van de samenwerking zijn geregeld. Omdat partijen (SBS, INP en HOT) door middel van het ondertekenen van de dealmemo(’s) in onderling overleg het persbericht hebben doen uitgaan, konden en mochten eisers ervan uitgaan dat over en weer volledige overeenstemming was bereikt. Krachtens de diverse overeenkomsten zouden alle betrokken partijen het programma “Huis Tuin & Keuken” tezamen maken. SBS wist dat beëindiging van het contract met INP zou leiden tot beëindiging van het contract tussen INP en HOT. SBS heeft de overeenkomst met INP opgezegd op volstrekt ondeugdelijke gronden, namelijk ongefundeerde geruchten in een roddelblad over een incident van 10 jaar geleden, een onderzoek dat niet heeft plaatsgevonden, eisers die niet eens zijn gehoord, een niet bestaand “duo-schap” en niet bestaande schending van precontractuele goede trouw. Dit levert wanprestatie jegens INP en wanprestatie jegens HOT en de presentatoren op, althans een onrechtmatige daad jegens HOT en de presentatoren. Indien en voorzover (nog) geen overeenkomst tussen SBS en INP bestond, pleegt SBS in ieder geval een onrechtmatige daad jegens INP door te handelen in strijd met de (precontractuele) goede trouw. Bovendien profiteert SBS op onrechtmatige wijze van de wanprestatie van INP ten opzichte van HOT en de presentatoren. INP pleegt wanprestatie jegens HOT en handelt daarmee, en omdat INP misbruik maakt van de wanprestatie van SBS, onrechtmatig jegens de presentatoren. Van een negatief imago van de reputatie van de zender, zowel in de kijkersmarkt als in de adverteerdersmarkt, is geen sprake. [eisersub2] en [eisersub4] vormen geen onlosmakelijk duo. Zulks is ook niet tussen partijen overeengekomen. De motieven van SBS en INP voor beëindiging van de samenwerking voor het programma “Huis Tuin & Keuken” zijn op dit moment nog onduidelijk. Het had op de weg van INP gelegen om in ieder geval (rechts)maatregelen richting SBS te nemen. Eisers vermoeden dat er meer speelt, dat tussen SBS en INP meer is overeengekomen dat nauw verband houdt met “Huis Tuin & Keuken”. Onderaan de dealmemo tussen SBS en INP zijn door beide partijen delen onleesbaar gemaakt. Eiseres hebben recht en belang om ook van die delen kennis te kunnen nemen en persisteren bij hun vorderingen dat zij afschriften van alle correspondentie en de gehele dealmemo dienen te ontvangen. Eisers dienen hierover te beschikken om hun rechtspositie nader te kunnen bepalen en omdat INP betwist dat sprake is van enige overeenkomst. Subsidiair vorderen eisers een schadevergoeding, nu zij bij afwijzing van de primaire vordering met lege handen komen te staan.
4. INP heeft ter afwering van de vordering aangevoerd dat de dealmemo tussen INP en HOT en de voorovereenkomst tussen INP en SBS intentieverklaringen betroffen, die de uitgangspunten bevatten voor te sluiten overeenkomsten. Een en ander voorzien van duidelijke voorbehouden en voorwaarden. [eisersub2] en [eisersub6] hebben niet of nauwelijks dergelijke voorbereidingswerkzaamheden – vooruitlopend op het tot stand komen van een overeenkomst – verricht. [eisersub4] heeft dat wel gedaan. Hij was sowieso een belangrijke presentator op het vlak van de fondsenwerving. INP heeft zich bij het standpunt van SBS, zoals verwoord in haar brief van 13 juli 2004, neergelegd na het zelfstandig inwinnen van juridisch advies. Aangezien SBS in diezelfde brief aangeeft nog steeds bereid te zijn in samenwerking met INP een tuinier/klus/kook programma te maken, waarbij in ieder geval [eisersub6] en [medepresentator] (beiden bemiddeld door HOT) kunnen worden ingeschakeld, deelde INP HOT mede zich sterk te willen maken voor deze oplossing. HOT wilde hier echter niets van weten. Inmiddels is het te laat: SBS heeft al een andere invulling gegeven aan het betreffende timeslot in de zaterdagavond-programmering en het is niet meer mogelijk op deze termijn sponsors te werven en het programma te produceren. INP was gerechtigd, zelfs gedwongen (want er was geen geld en geen zender), de onderhandelingen met HOT af te breken. Met nadruk wil INP stellen dat de wijziging in omstandigheden zich heeft voorgedaan ongeacht of de in de publiciteit gebrachte gebeurtenissen werkelijk (op deze wijze) hebben plaatsgevonden. Immers, niet alleen wil SBS thans geen programma meer uitzenden met [eisersub2], maar er zullen geen – althans onvoldoende – sponsoren kunnen worden gevonden om het programma commercieel haalbaar te maken. Het programma is daardoor niet meer te financieren en eisers kunnen in redelijkheid niet van INP verlangen dat deze daarvoor nog het risico gaat lopen. Door de onvoorziene omstandigheden die zich met betrekking tot [eisersub2] hebben voorgedaan, is het gehele geplande format uit elkaar gespat. Dit heeft ook effecten voor [eisersub4] en [eisersub6]. Daar komt bij dat ten aanzien van [eisersub4] twijfels zijn gerezen met betrekking tot zijn beschikbaarheid. Er is geen sprake van contractuele of buitencontractuele schadeplichtigheid van INP. Bovendien heeft INP zich ingespannen om alternatieven te realiseren en geheel onverplicht gepoogd de schade voor alle betrokkenen zoveel mogelijk te beperken. Dat eisers daar niet in zijn meegegaan is voor hun eigen rekening. Feit is dat [eisersub2] is beschadigd, dat SBS dus niet meer wil uitzenden en dat INP hoe dan ook geen behoorlijke sponsors meer krijgt voor het programma, zodat het geplande programma niet meer kan worden gemaakt. De voorovereenkomst INP-SBS is, met uitzondering van de afspraken die betrekking hadden op andere programma’s, in het geding gebracht, daaraan ten grondslag liggende correspondentie is er niet. Aldus INP.
5. SBS heeft het gevorderde eveneens gemotiveerd betwist. Binnen één maand na ondertekening van de voorovereenkomst met INP kwamen de volgende feiten en omstandigheden boven water (a) de publicatie in Privé, (b) de opmerking van de zijde van INP dat zij niet bekend was met de zaken waarover gepubliceerd werd in Privé, maar dat zich wel eerder dit jaar iets op de set had voorgedaan, (c) de brief van 6 juli 2004 van HMG en (d) het telefoongesprek tussen [commercieel directeur van SBS] van SBS en [directeur] van HMG, waarin [directeur van HMG] vertelde dat zich in het voorjaar van 2004 een aantal serieuze incidenten rondom [eisersub2] hadden afgespeeld en dat de serie was afgemaakt onder de voorwaarde dat [eisersub2] zich aan een gedragscode zou houden. De optelsom hiervan was reden voor SBS om op 8 juli 2004 aan INP te laten weten dat SBS het zich niet langer kon permitteren om [eisersub2] als presentator aan haar zender SBS6 te verbinden. Dit zou schadelijk zijn voor het imago en de reputatie van de zender, zowel in de kijkersmarkt als in de adverteerdersmarkt. SBS heeft aangegeven nog wel bereid te zijn verder te praten over een programma over tuinieren, klussen en koken, maar dan wel zonder het duo [eisersub2] en [eisersub4]. Daarbij werd nadrukkelijk aangegeven dat de uitgangspunten van samenwerking opnieuw zouden moeten worden vastgesteld, aangezien sprake zal zijn van een andere propositie, waarbij het, in tegenstelling tot het in de voorovereenkomst door INP geformuleerde uitgangspunt, niet meer mogelijk zal zijn inhoudelijk en commercieel voort te borduren op de sfeer en production value van “Eigen Huis & Tuin” gegeven de wijze waarop één van de twee presentatoren van het duo [eisersub4] en [eisersub2] in opspraak is geraakt. Hierdoor is het onmogelijk de commerciële uitgangspunten van dat programma (kosten productie, verwachte sponsorinkomsten, verwachte advertentie-inkomsten) die begin juni 2004 onderwerp van gesprek waren tussen INP en SBS in het kader van de totstandkoming van de voorovereenkomst, thans ongewijzigd te handhaven en is op zijn minst genomen sprake van gewijzigde omstandigheden. SBS is steeds bereid geweest tot overleg met alle partijen, echter eisers hebben onmiddellijk voor de juridische strijd gekozen. SBS is noch uit hoofde van een overeenkomst noch uit hoofde van een buitencontractuele verplichting jegens eisers tot enige betaling gehouden: er is geen wanprestatie en geen onrechtmatige daad, maar een – alle omstandigheden in aanmerking genomen – redelijke besluitvorming door SBS. Aldus SBS.
Beoordeling van het geschil:
6. Allereerst dient de vraag te worden beantwoord of tussen INP en HOT met het ondertekenen van de dealmemo van 8 juni 2004 een, zoals door eisers gesteld, ‘perfecte’ overeenkomst tot stand is gekomen. Als er al vanuit moet worden gegaan dat deze dealmemo alle elementaire kernafspraken tussen partijen bevat, dan geldt nog dat het hier een onder opschortende voorwaarden overeengekomen, dus voorwaardelijke, overeenkomst betreft. In de dealmemo van 8 juni 2004 (1.f.) staat immers dat de afspraken ‘onder voorbehoud van overeenstemming omtrent de dealmemo en verdere contractuele afhandeling met SBS’ zijn. De ‘dealmemo’ tussen SBS en INP, aangeduid als voorovereenkomst, is gesloten op 7 juni 2004, maar gelet op artikel 9 van Pro deze overeenkomst, was de contractuele afhandeling met SBS hiermee nog niet voltooid. De definitieve contracten moesten nog worden opgesteld en dat is nimmer gebeurd. Nu een voorwaarde in de dealmemo van 8 juni 2004 niet is vervuld, kan vooralsnog niet worden geconcludeerd dat tussen INP en HOT een “perfecte” – in de zin van onvoorwaardelijke – overeenkomst tot stand is gekomen. Anders dan eisers hebben betoogd duidt het persbericht van 8 juni 2004 niet op het vervuld zijn van de voorwaarden, nu tussen HOT en INP was afgesproken dat dit persbericht reeds zou uitgaan na ondertekening van de beide dealmemo’s. HOT en de andere eisers hebben uit het persbericht in redelijkheid dan ook niet mogen begrijpen dat de contractuele afhandeling met SBS nu een feit was. Dat er op de dag van het persbericht champagne is gedronken, maakt dit niet anders.
7. Vervolgens is de vraag aan de orde of – nu SBS en INP op de hoogte waren van de belangen van eisers – het afbreken van de vergevorderde onderhandelingen tussen SBS en INP jegens eisers in strijd is met de zorgvuldigheid die in het maatschappelijk verkeer ten aanzien van de betrokken belangen van derden betaamt. Daarvan zou sprake kunnen zijn, indien geen redelijke grond aanwezig was om de onderhandelingen af te breken. Beide partijen – SBS en INP – hadden immers bij eisers vertrouwen gewekt, welk vertrouwen zij niet zonder reden mochten schaden.
8. SBS heeft als reden voor het afbreken van de onderhandelingen aangevoerd dat de negatieve publiciteit rondom de persoon van [eisersub2] schadelijk is voor het imago en de reputatie van de zender, zowel in de kijkersmarkt als in de adverteerdersmarkt, en dat hierdoor onvoldoende sponsors kunnen worden gevonden om het programma commercieel haalbaar te maken. INP heeft zich bij dit standpunt neergelegd en is eveneens van mening dat door de beschadiging van de reputatie van [eisersub2] geen sponsors meer kunnen worden gevonden voor het geplande programma. Daarnaast heeft SBS nog aangevoerd dat HMG juridische stappen tegen [eisersub4] zou gaan ondernemen en zij niet zit te wachten op een presentator die straks mogelijk niet langer beschikbaar is als gevolg van succesvolle rechtsmaatregelen van HMG. Wat dit laatste argument betreft geldt dat, afgezien van haar brief van 6 juli 2004 aan SBS (1.j.), nergens uit blijkt dat HMG juridische stappen jegens [eisersub4] wil ondernemen. [eisersub4] heeft ter zitting verklaard dat hij niets van HMG heeft vernomen, ook niet na zijn brief van 8 juni 2004 (1.d.) en na het persbericht van diezelfde datum (1.h.). Onder deze omstandigheden kon SBS in redelijkheid het argument dat [eisersub4] wellicht nog niet vrij was, niet aangrijpen om de onderhandelingen af te breken. Derhalve rest slechts de sponsorkwestie.
9. Eisers hebben betwist dat het teruglopen van de sponsormogelijkheden de ware reden is voor het afbreken van de onderhandelingen. Aan eisers moet in dit verband worden toegegeven dat het opmerkelijk is dat SBS in haar brieven van 8 en 13 juli 2004 aangeeft bereid te zijn met INP verder te praten over de productie van een nieuwe serie tv programma’s over tuinieren/klussen/koken, niet alleen zonder [eisersub2], maar ook zonder [eisersub4]. Immers, nu de ontstane commotie alleen [eisersub2] betreft, is niet begrijpelijk waarom SBS en INP niet verder wilden met [eisersub4], die – zoals onweersproken is gesteld – nu juist de grote sponsorwerver is. Aangezien het bij de nieuwe serie niet de bedoeling was voort te borduren op de sfeer en production value van “Eigen Huis & Tuin”, gaat het argument dat [eisersub4] onderdeel is van een duo in ieder geval niet op. Of er zoals eisers hebben gesteld een andere reden is geweest voor het afbreken van de onderhandelingen tussen SBS en INP kan echter thans niet zonder meer worden geconcludeerd. Daarvoor is nader onderzoek nodig waarvoor dit kort geding zich niet leent. Wellicht kan het aangekondigde voorlopig getuigenverhoor hierover duidelijkheid verschaffen.
10. Vooralsnog dient er derhalve van uit te worden gegaan dat de reden voor het afbreken van de onderhandelingen de inschatting was, dat door de ontstane commotie omtrent [eisersub2] de sponsorinkomsten zouden tegenvallen en het programma niet meer te financieren zou zijn. Hoewel het de vraag is of de invloed van de commotie omtrent [eisersub2] op het verloop van de sponsorcontracten juist is ingeschat, kan thans niet zonder meer worden gezegd dat de sponsorkwestie in het geheel geen redelijke grond opleverde om de onderhandelingen af te breken. Hierbij dient de commotie als een gegeven te worden beschouwd en is niet van belang of de negatieve publiciteit op waarheid berustte. Het stond SBS en INP in beginsel vrij om, gegeven de verwikkelingen na 8 juni 2004, hun financiële risico’s opnieuw in te schatten en alleen wanneer thans voldoende aannemelijk zou zijn, dat de ontstane commotie geen enkele invloed op de sponsorcontracten zou hebben gehad, zou geoordeeld kunnen worden dat er sprake is van onrechtmatig handelen van SBS en INP jegens eisers. Gezien hetgeen door SBS en INP ten aanzien van de sponsorinkomsten naar voren is gebracht, kan echter thans niet zonder meer worden aangenomen dat de commotie geen enkele invloed op de sponsormogelijkheden heeft gehad.
11. De slotsom van het voorgaande is dat het primair onder a en c gevorderde dient te worden afgewezen.
12. SBS en INP hebben in deze procedure de tussen hen gesloten dealmemo / voorovereenkomst van 7 juni 2004 overgelegd, met uitzondering van de laatste passage. Beide gedaagden hebben verklaard dat deze passage geen verband houdt met het televisieprogramma “Huis Tuin & Keuken” en verwijzen daartoe naar de aanhef ‘Naast de afspraken over het Huis/Tuin/Keukenprogramma kwamen we nog overeen’. Desalniettemin lijkt INP in haar brief van 9 juli 2004 onder punt 1 (1.m.) te verwijzen naar deze passage, nu zij onder punt 2 een voorstel doet over een andere invulling van een huis/tuin/koken programma. Het onder punt 1 genoemde voorstel wordt vervolgens door SBS in haar brief van 13 juli 2004 (1.n.) verworpen onder verwijzing naar de argumentatie in haar brief van 8 juli 2004 (1.k.), welke slechts betrekking heeft op het programma “Huis Tuin & Keuken”. Gelet hierop kan voorshands niet worden uitgesloten dat de afspraken in de weggelaten passage verband houden met het televisieprogramma “Huis Tuin & Keuken”. In het licht hiervan hebben eisers een gerechtvaardigd belang om kennis te nemen van de weggelaten passage en dienen SBS en INP de volledige voorovereenkomst van 7 juni 2004 te overleggen. De in dit verband gevorderde dwangsom zal worden gematigd en gemaximeerd.
Tegenover de gemotiveerde betwisting door SBS en INP, hebben eisers voorshands onvoldoende aannemelijk gemaakt dat er voorts nog andere overeenkomsten en daaraan ten grondslag liggende correspondentie verbandhoudende met het televisieprogramma “Huis Tuin & Keuken” is, zodat het primair onder b en d gevorderde voor het overige wordt afgewezen.
13. Vooralsnog is niet vastgesteld dat er sprake is van wanprestatie dan wel onrechtmatige daad door of van SBS en/of INP jegens eisers. Voorts kan in dit geding niet op een eventueel nader onderzoek naar de feiten worden vooruitgelopen. Derhalve is er thans geen grondslag voor enige schadevergoeding aan eisers. De subsidiaire vordering zal dan ook worden geweigerd.
14. Eisers worden als de grotendeels in het ongelijk gestelde partij veroordeeld in de kosten van dit geding.
BESLISSING IN KORT GEDING
De voorzieningenrechter:
1. Veroordeelt INP en SBS hoofdelijk binnen twee werkdagen na betekening van dit vonnis aan eisers een afschrift te verstrekken van de volledige voorovereenkomst van 7 juni 2004, op straffe van een dwangsom van € 5.000,00 per dag of gedeelte van een dag dat niet aan deze veroordeling is voldaan, met een maximum van
€ 100.000,00.
2. Weigert de overige gevraagde voorzieningen.
3. Veroordeelt eisers in de kosten van dit geding, tot heden begroot op:
- aan de zijde van INP:
- € 241,= aan vastrecht , en
- € 703,= aan salaris procureur, en
- aan de zijde van SBS:
- € 241,= aan vastrecht , en
- € 703,= aan salaris procureur.
4. Verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad.
5. Wijst het meer of anders gevorderde af.
Gewezen door mr. Sj.A. Rullmann, vice-president van de rechtbank te Amsterdam, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van donderdag 19 augustus 2004, in tegenwoordigheid van de griffier.
Coll.: