Uitspraak
vonnis
RECHTBANK AMSTERDAM
Afdeling privaatrecht, voorzieningenrechter civiel
zaaknummer / rolnummer: C/13/605108 / KG ZA 16-341 AB/MB
Vonnis in kort geding van 26 april 2016
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
PROPERTYNL B.V.,
gevestigd te Amsterdam,
eiseres in conventie, bij dagvaarding van 1 april 2016,
verweerster in reconventie,
advocaat mr. F.M.G.M. Leyendeckers te Amsterdam,
tegen
de stichting
STICHTING REALNEXT,
gevestigd te Amsterdam,
gedaagde in conventie,
eiseres in reconventie,
advocaat mr. R.G. Pop te Amsterdam.
Partijen zullen hierna PropertyNL en Realnext worden genoemd.
1.Procedure
Ter terechtzitting van 12 april 2016 heeft PropertyNL gesteld en gevorderd overeenkomstig de in fotokopie aan dit vonnis gehechte dagvaarding. Realnext heeft verweer gevoerd met conclusie tot weigering van de gevraagde voorzieningen, en vervolgens in reconventie gevorderd overeenkomstig de eveneens in fotokopie aan dit vonnis gehechte akte en akte vermeerdering van eis. Realnext heeft de vorderingen in reconventie bestreden. Beide partijen hebben producties en een pleitnota in het geding gebracht. Na verder debat hebben partijen verzocht vonnis te wijzen.
Ter zitting waren aanwezig:
Ter zitting waren aanwezig:
aan de zijde van PropertyNL: [naam 1] , [naam 2] , [naam 3] , mr. Leyendeckers en zijn kantoorgenoot
mr. T. Weermeijer;
aan de zijde van Realnext: [naam 4] , [naam 5] , [naam 6] , mr. Pop en zijn kantoorgenoten mrs. A. Scholten en G. Sanders.
2.Feiten
2.1.
PropertyNL, opgericht in 2000, is uitgever van informatie over Nederlands vastgoed. Zij heeft producten ontwikkeld die het mogelijk maken om via internet aanbodgegevens van bedrijfsonroerend goed te publiceren.
2.2.
RealNext is in 2003 opgericht door drie grote bedrijfsmakelaars met als doel het opzetten van een database van Nederlands commercieel vastgoed.
2.3.
Eind 2003 zijn partijen gaan samenwerken. De voorwaarden van de samenwerking zijn vastgelegd in drie overeenkomsten van 1 juli 2004: de mantelovereenkomst, de contentovereenkomst en de overeenkomst tot het verlenen van technische diensten. De samenwerking heeft blijkens artikel 2.1 van de mantelovereenkomst tot doel te komen tot een zo volledig, efficiënt en effectief mogelijk gepresenteerd aanbod van bedrijfsonroerend goed in Nederland, de RealNext Database. In artikel 7.2 van de mantelovereenkomst staat dat ieder der partijen gerechtigd is de overeenkomst te beëindigen, met inachtneming van een opzegtermijn van tenminste twaalf maanden.
2.4.
De aanbodgegevens worden enerzijds geleverd door bij RealNext aangesloten makelaars, die daartoe een partnerovereenkomst met RealNext hebben gesloten, en anderzijds door PropertyNL en door niet-aangesloten makelaars.
De aanbodgegevens van de aangesloten makelaars worden op een gunstiger wijze gepresenteerd dan de overige aanbodgegevens. De aangesloten makelaars zijn voor de aanlevering van gegevens vergoedingen verschuldigd aan RealNext. PropertyNL is gerechtigd deze namens RealNext te innen. PropertyNL is verantwoordelijk voor het beoordelen en verwerken van de aanbodgegevens in de RealNext Database en voor het onderhouden en innoveren van die database en de daarmee samenhangende, door PropertyNL aangeboden, technische voorzieningen, zoals de database programmatuur en de zoekmachine.
2.5.
In artikel 9.5 van de mantelovereenkomst is bepaald dat partijen op exclusieve basis met elkaar samenwerken en dat het hun gedurende de looptijd van de overeenkomst niet is toegestaan om met anderen in gelijksoortig verband samen te werken of het zelf te gaan doen, dit op straffe van een direct opeisbare boete van
€ 500.000,00 per gebeurtenis.
€ 500.000,00 per gebeurtenis.
2.6.
In artikel 2.3 van de contentovereenkomst is bepaald dat de intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de RealNext Database gemeenschappelijk aan partijen toekomen. Bij beëindiging van die overeenkomst krijgen zij ieder een eigen, compleet identiek exemplaar van de database, waarna zij ieder voor zich hun rechten daarop kunnen uitoefenen.
2.7.
Bij aangetekende brief van 26 juni 2015 heeft RealNext de samenwerking opgezegd per 1 juli 2016.
3.Geschil in conventie
3.1.
PropertyNL vordert – samengevat – dat RealNext op straffe van verbeurte van een dwangsom wordt bevolen de overeenkomsten niet langer te schenden en geen inbreuk meer te maken op de databankrechten van PropertyNL, in het bijzonder door het ‘scrapen’ en hergebruiken van de inhoud van de gezamenlijke database te staken en gestaakt te houden. Zij vordert verder dat RealNext wordt veroordeeld tot betaling van een boete van € 500.000,00 wegens schending van het in artikel 9.5 van de mantelovereenkomst opgenomen exclusiviteitsbeding, vermeerderd met de wettelijke handelsrente daarover, een en ander met verwijzing van RealNext in de proceskosten.
3.2.
PropertyNL stelt daartoe dat op de website van RealNext, die voorheen vooral informatie over haarzelf en een link naar de gezamenlijke zoekmachine bevatte, sinds eind juni 2015 een eigen schaduwzoekmachine is gelanceerd met een uitgebreid en gecategoriseerd overzicht van vastgoedaanbod. Het aldus aangeboden vastgoed stemt overeen met het aanbod in de gezamenlijke database. Daarmee schendt RealNext de exclusiviteit ten koste van het gezamenlijk aanbod. Daarnaast is RealNext continu bezig informatie aan de gezamenlijke database te onttrekken om daarmee een eigen database aan te leggen. Door dit ‘scrapen’ wordt PropertyNL benadeeld. De servers en datastromen lopen tengevolge daarvan vertraging op, waardoor de reguliere gebruikers worden gehinderd. Het maakt de zoekmachine minder aantrekkelijk.
3.3.
RealNext heeft verweer gevoerd waarop hierna, voor zover van belang, nader zal worden ingegaan.
4.Geschil in reconventie
4.1.
Realnext vordert na wijziging van de eis – samengevat – dat PropertyNL op straffe van verbeurte van een dwangsom wordt bevolen om RealNext de mogelijkheid te bieden ten minste tweemaal een exemplaar van de database te kopiëren op een fysieke drager, althans om een exemplaar van de database, gekopieerd op een fysieke drager aan RealNext ter beschikking te stellen. Verder een bevel om een factuur van Falkenstein Bedrijfshuisvesting te crediteren en een verbod om de aangesloten makelaars nog enig bedrag in rekening te brengen, althans over de periode na 1 juli 2016, ook dit op straffe van verbeurte van een dwangsom. Alles met verwijzing van PropertyNL in de proceskosten.
4.2.
RealNext stelt daartoe dat PropertyNL de aangesloten makelaars facturen stuurt voor ‘listings’ waarvoor zij niet hoeven te betalen – zij hebben voor een half jaar recht op 15 kosteloze listings – en bovendien voor het hele jaar 2016 factureert, terwijl de RealNext database op 1 juli 2016 eindigt. RealNext heeft daarom de inningsbevoegdheid van PropertyNL beëindigd en voor zover nodig de desbetreffende bepalingen ontbonden. Aangezien PropertyNL heeft nagelaten te bevestigen dat zij overeenkomstig de contentovereenkomst uiterlijk 30 juni 2016 een kopie van de database aan Realnext zal vestrekken, vordert RealNext dat PropertyNl daartoe wordt veroordeeld.
4.3.
PropertyNL voert verweer, waarop hierna, voor zover van belang, nader zal worden ingegaan.
5.Beoordeling in conventie
5.1.
Ter zitting is gebleken dat het ‘schaduwplatform’ van RealNext een stuk ingewikkelder ligt dan PropertyNL het in de dagvaarding deed voorkomen. Gebleken is dat de RealNext Database in 2014 met medeweten en instemming van PropertyNL op de website van RealNext is geplaatst. Dat gebeurde in het kader van het verhogen van de vindbaarheid van het gemeenschappelijk aanbod. Door middel van opvragingen via een API-code (Application Programming Interface) onttrekt de website van RealNext aldus gegevens aan de RealNext Database. Vanaf mei 2015 heeft RealNext haar website vernieuwd, wederom in het kader van het verhogen van de vindbaarheid van de RealNext Database. Zij heeft aan de hand van e-mails daarover uit die tijd aannemelijk gemaakt dat ook dit gebeurde met medeweten en zelfs met hulp van PropertyNL.
5.2.
Volgens RealNext gaat het ook na deze vernieuwing alleen om onttrekkingen via een API-code. Van een schaduwplatform is volgens haar geen sprake. PropertyNL heeft erkend dat het plaatsen van de RealNext Database op de site van RealNext en het daarmee onttrekken van gegevens via een API-code met haar medeweten en instemming is gebeurd. Volgens haar gaat het echter niet meer om een link naar de gezamenlijke zoekmachine, maar is sprake van een parallele zoekmachine. Dat zou onder meer moeten blijken uit de onder punt 13 van de pleitnotities opgenomen screenshot van de website van RealNext. De zoekfunctie bovenin functioneert via een API-code en is toegestaan. Voor de aanbodgegevens daaronder ligt dat anders. Daar is geen sprake meer van doorgeleiden naar de gezamenlijke zoekmachine, maar van het tonen van het gezamenlijk aanbod op de eigen website.
5.3.
Tegenover de gemotiveerde betwisting door RealNext, die met klem heeft weersproken dat gegevens anders worden onttrokken dan via de toegestane API-code, heeft PropertyNL haar standpunt onvoldoende aannemelijk kunnen maken. Een en ander zou alleen kunnen worden vastgesteld via nader onderzoek, maar daar leent dit kort geding zich niet voor.
5.4.
Bij de gestelde ‘scraping’ van gegevens uit de RealNext Database is het niet anders. Nadat RealNext gemotiveerd had weersproken dat zij zich hieraan bezondigt, is de onder punt 48 van de dagvaarding opgenomen screenshot uitgebreid besproken, met name de mutaties van 11:46:15 tot en met 11:46:28, waaruit kan blijken dat vanuit het IP-adres van RealNext ( [IP-adres] ) toen in 15 seconden 8 listings zijn opgevraagd met een omvang van bijna 0,6 megabites. Volgens PropertyNL kan dit alleen maar doordat met behulp van software geautomatiseerd informatie wordt onttrokken. Volgens haar doet RealNext dat continu en systematisch en is zij bezig met de opgevraagde data een eigen database aan te leggen. RealNext heeft aangevoerd dat ook opvragen van gegevens zoals dat wèl is toegestaan leidt tot onttrekking van een groot aantal megabites. Zij wijst er bovendien op dat de RealNext Database veel last heeft van onttrekkingen door andere partijen. Ook hier heeft PropertyNL onvoldoende aannemelijk kunnen maken dat RealNext zich schuldig maakt aan het haar verweten gedrag. Zij heeft nog gesteld dat aan de hand van de GUID (Globally Unique Identifier) zou zijn aan te tonen dat systematisch gegevens worden onttrokken. Dat onderzoek had zij echter niet gedaan en het valt ook buiten de reikwijdte van dit kort geding.
5.5.
De slotsom is dat noch het schaduwplatform noch het ‘scrapen’ aannemelijk zijn geworden, zodat schending van de exclusiviteit en/of inbreuk op de databankrechten van PropertyNL niet kan worden vastgesteld. De gevraagde voorzieningen zullen dan ook worden geweigerd, met verwijzing van PropertyNl als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten.
6.Beoordeling in reconventie
6.1.
RealNext wil nu reeds een kopie kunnen maken van de database, dan wel een kopie daarvan ontvangen, terwijl zij daarop volgens de contentovereenkomst uiterlijk 30 juni 2016 recht heeft. Daartoe stelt zij dat PropertyNL te kennen heeft gegeven te zijner tijd geen kopie te willen verstrekken. Er zijn echter geen aanwijzingen dat PropertyNL op voorhand niet bereid zou zijn zich op dit punt aan de overeenkomst te houden, zodat er geen rechtsgrond is haar daartoe nu te veroordelen.
6.2.
Overigens is ter zitting gebleken dat beide partijen op 1 juli 2016 met een nieuwe database willen starten en dat PropertyNL, als degene die alle gegevens onder zich heeft, daarbij een voorsprong heeft van twee maanden, de tijd die RealNext naar schatting nodig zal hebben om die gegevens behoorlijk te verwerken. Wil volledig sprake zijn van een ‘level playing field’ per 1 juli 2016, zoals PropertyNL zegt voor te staan, dan zou zij er goed aan doen het leeuwendeel van de gegevens al twee maanden voordien aan RealNext te verschaffen. Dat zou als bijkomend voordeel kunnen hebben dat RealNext niet op andere methodes hoeft te zinnen om die gegevens zo tijdig mogelijk te verkrijgen.
6.3.
PropertyNL heeft een creditnota ten gunste van Falkenstein Bedrijfshuisvesting – waar de vordering van Realnext op zag – overgelegd, zodat voor een veroordeling terzake geen aanleiding meer is. Een veroordeling om andere ten onrechte gefactureerde bedragen te crediteren is te vaag. Nu PropertyNL ter zitting niet ongenegen was om over de periode tot 1 juli 2016 15 kosteloze listings te rekenen (de helft van de 30 voor een heel jaar) en het voor het overige niet zonder meer duidelijk is welke wijze van factureren in het zicht van de scheiding per 1 juli 2016 de meest correcte is, kan hier niet worden vastgesteld of de beëindiging door Real Next van de bevoegdheid om te factureren terecht is. Voor een verbod aan PropertyNL om nog langer te factureren is dan ook geen plaats.
6.4.
Het voorgaande betekent dat ook de in reconventie gevraagde voorzieningen zullen woren geweigerd. RealNext wordt verwezen in de procekosten, die gelet op de samenhang met de conventie worden begroot op nihil.
7.Beslissing
De voorzieningenrechter
In conventie:
7.1.
weigert de gevraagde voorzieningen;
7.2.
veroordeelt PropertyNL in de kosten van dit geding, tot heden aan de zijde van Realnext begroot op:
– € 3.903,- € 3.903,- aan griffierecht en
– € 3.903,- € 816,- aan salaris advocaat;
7.3.
verklaart deze kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad;
In reconventie:
7.4.
weigert de gevraagde voorzieningen;
7.5.
veroordeelt Realnext in de kosten van dit geding, tot heden aan de zijde van PropertyNL begroot op nihil;
Dit vonnis is gewezen door mr. A.J. Beukenhorst, voorzieningenrechter, bijgestaan door mr. M. Balk, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 26 april 2016. [1]