Uitspraak
vonnis
RECHTBANK AMSTERDAM
Afdeling privaatrecht, voorzieningenrechter civiel
zaaknummer / rolnummer: C/13/640240 / KG ZA 17-1323 AB/MV
Vonnis in kort geding van 15 december 2017
in de zaak van
[eiser],
wonende te [woonplaats] ,
eiser bij conceptdagvaarding,
advocaat mr. P.G.W. van Wees te Arnhem,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
NOORDKAAP TV PRODUCTIES B.V.,
gevestigd te Amsterdam,
gedaagde, vrijwillig verschenen,
advocaat mr. J.A.K. van den Berg te Amsterdam.
Partijen zullen hierna [eiser] en Noordkaap worden genoemd.
1.De procedure
Ter terechtzitting van 14 december 2017 heeft [eiser] gesteld en gevorderd overeenkomstig de in kopie aan dit vonnis gehechte conceptdagvaarding. Noordkaap heeft verweer gevoerd met conclusie tot weigering van de gevraagde voorzieningen.
Beide partijen hebben producties in het geding gebracht. Noordkaap heeft tevens een pleitnota in het geding gebracht. Noordkaap heeft de voorgenomen uitzending op een laptop vertoond.
Ter zitting was [eiser] aanwezig met mr. Van Wees. Namens Noordkaap was [naam 1] aanwezig met mr. Van den Berg.
Beide partijen hebben producties in het geding gebracht. Noordkaap heeft tevens een pleitnota in het geding gebracht. Noordkaap heeft de voorgenomen uitzending op een laptop vertoond.
Ter zitting was [eiser] aanwezig met mr. Van Wees. Namens Noordkaap was [naam 1] aanwezig met mr. Van den Berg.
Na verder debat hebben partijen verzocht vonnis te wijzen.
2.De feiten
2.1.
Noordkaap is producent van het televisieprogramma [programma] . Dit programma, dat wordt gepresenteerd door [naam 1] , wordt uitgezonden door de televisiezender SBS6.
2.2.
In oktober 2016 is in een uitzending van [programma] aandacht besteed aan [eiser] . Hierin is – kort gezegd – aan de orde gesteld dat [eiser] , onder meer door gebruik te maken van een valse naam, huurovereenkomsten aangaat, de huur niet betaalt en illegale activiteiten ontplooit in het gehuurde. Hij zou op die manier een groot aantal slachtoffers hebben gemaakt. In de uitzending van oktober 2016 is het gezicht van [eiser] ‘gewiped’ (onherkenbaar gemaakt) en is niet zijn volledige achternaam genoemd. Hij is in die uitzending aangeduid met zijn voornaam en de eerste letter van zijn achternaam (“ [eiser] ”).
2.3.
Ten tijde van de uitzending in oktober 2016 huurde [eiser] een woning in [plaats] . Naar aanleiding van de uitzending is de verhuurder van [eiser] tegen [eiser] een ontruimingsprocedure gestart bij de rechtbank Oost-Brabant. Tevens heeft hij betaling van een huurachterstand gevorderd. Bij vonnis van 21 februari 2017 is [eiser] veroordeeld de woning in [plaats] te ontruimen. Ook is hij veroordeeld een huurachterstand te betalen over de maanden november 2016 tot en met januari 2017.
2.4.
In de uitzending van [programma] van 17 december 2017 zal opnieuw aandacht worden besteed aan [eiser] . Ter zitting is dat deel van de uitzending getoond. Daarin is [eiser] gefilmd in zijn huidige woonplaats, is zijn gezicht niet onherkenbaar gemaakt en wordt hij met zijn volledige naam genoemd. Ook wordt in de uitzending een paar keer het rijbewijs van [eiser] getoond, met daarop zijn volledige naam en pasfoto (de overige gegevens zijn onzichtbaar gemaakt). In de uitzending komt onder meer de verhuurder van de woning in [plaats] aan het woord en wordt getoond in welke staat die woning na de ontruiming door [eiser] is opgeleverd.
3.Het geschil
3.1.
[eiser] vordert – kort gezegd – het volgende:
1. Noordkaap te verbieden het item waarin [eiser] wordt gepresenteerd uit te zenden, niet op tv en ook niet via een ander medium;
2. op straffe van een dwangsom van € 250.000,-;
3. met veroordeling van Noordkaap in de kosten van dit geding.
1. Noordkaap te verbieden het item waarin [eiser] wordt gepresenteerd uit te zenden, niet op tv en ook niet via een ander medium;
2. op straffe van een dwangsom van € 250.000,-;
3. met veroordeling van Noordkaap in de kosten van dit geding.
3.2.
[eiser] stelt hiertoe – samengevat weergegeven – dat de uitzending van 17 december 2017 vooral gaat over het geschil met de verhuurder in [plaats] . Dit is een civiel geschil en het dient geen enkel maatschappelijk belang om hieraan op televisie aandacht te besteden. [eiser] zal hierdoor ernstig in zijn persoonlijke levenssfeer worden getroffen. Dit blijkt wel uit het feit dat de verhuurder in [plaats] naar aanleiding van de vorige uitzending een ontruimingsprocedure tegen hem is gestart waardoor hij op straat is komen te staan. Ook is hij naar aanleiding van die uitzending door justitie aangepakt en heeft hij een taakstraf en boetes gekregen. Inmiddels heeft [eiser] zijn leven weer aardig op de rit. Hij staat onder toezicht van de reclassering en hij huurt een kamer elders in Nederland. Indien zijn huidige verhuurder kennis neemt van de uitzending, zal ook hij een ontruimingsprocedure starten, dit terwijl [eiser] zijn leven net heeft gebeterd. Alle nieuwe informatie die Noordkaap heeft verkregen na de uitzending van oktober 2016 gaat over kwesties die al voor die datum speelden. Er is dan ook geen enkele noodzaak voor Noordkaap om het publiek voor hem te waarschuwen. De uitzending van 17 december 2017 is niets meer dan “natrappen”. De belangenafweging die in zaken als deze moet worden gemaakt, dient dan ook in het voordeel van [eiser] uit te vallen. Hierbij is van belang dat hij niet onherkenbaar in beeld wordt gebracht, dat zijn rijbewijs meerdere keren wordt getoond, dat zijn volledige naam wordt genoemd en dat de opnames die zijn gemaakt in zijn huidige woonplaats herkenbaar zullen zijn voor alle bewoners van die woonplaats. Ook wordt in de uitzending van 17 december 2017 gesuggereerd dat een wietplantage aanwezig was in de woning in [plaats] , een lichtvaardige beschuldiging aan zijn adres.
3.3.
Noordkaap heeft – samengevat weergegeven – aangevoerd dat de verkeerde partij is gedagvaard. Niet Noordkaap maar SBS6 zal immers overgaan tot uitzending. Alleen in zeer uitzonderlijke omstandigheden kan volgens haar een preventief uitzendverbod worden gegeven. Dergelijke omstandigheden doen zich hier niet voor. Naar aanleiding van de vorige uitzending zijn tal van nieuwe zaken aan het licht gekomen die rechtvaardigen dat opnieuw aandacht aan de praktijken van [eiser] wordt besteed. Ter ondersteuning hiervan heeft Noordkaap 16 producties in het geding gebracht, waaruit een patroon van oplichting volgt. [eiser] wordt bewust herkenbaar in beeld gebracht, omdat het publiek voor hem moet worden gewaarschuwd. In de woning in [plaats] blijkt hij een grote rotzooi te hebben achtergelaten, waardoor de verhuurder naar schatting € 20.0000,- schade heeft geleden. Ook zijn er plantenbakken achtergebleven die duiden op een wietplantage. Aan geen van alle slachtoffers die [eiser] heeft gemaakt (onder wie de verhuurder in [plaats] ), heeft hij een cent terugbetaald. Er kan dan ook niet worden gezegd dat hij zijn leven heeft gebeterd. De beelden die zijn gemaakt in de huidige woonplaats van [eiser] , zijn niet herkenbaar voor andere bewoners. De naam van die woonplaats wordt niet genoemd. Al met al dient de belangenafweging in het voordeel van Noordkaap uit te vallen. De nadelige gevolgen die [eiser] kan ondervinden als gevolg van de uitzending heeft hij aan zijn eigen gedrag te wijten. Overigens heeft Noordkaap ter zitting aangeboden het rijbewijs uit de uitzending van 17 december 2017 te verwijderen.
3.4.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4.De beoordeling
4.1.
Ter zitting heeft de raadsman van [eiser] aangevoerd dat het petitum zoals opgenomen in de dagvaarding zo moet worden gelezen dat het Noordkaap moet worden verboden het item waarin [eiser] wordt gepresenteerd “te laten” uitzenden. Noordkaap wordt geacht het in haar macht te hebben SBS6 te instrueren het desbetreffende item niet uit te zenden, althans dat uit te zenden in gewijzigde vorm. [eiser] heeft dan ook niet zonder meer de verkeerde partij gedagvaard, zoals Noordkaap heeft aangevoerd.
4.2.
Omdat de voorgenomen uitzending op 17 december 2017 plaatsvindt, heeft [eiser] een spoedeisend belang bij behandeling van zijn vorderingen.
4.3.
Bij beantwoording van de vraag of de vorderingen van [eiser] kunnen worden toegewezen moet een afweging worden gemaakt tussen het belang van Noordkaap bij vrijheid van meningsuiting en het belang van [eiser] bij bescherming van zijn persoonlijke levenssfeer. Het moet Noordkaap in beginsel vrijstaan zich kritisch en waarschuwend uit te laten over misstanden die de samenleving raken. [eiser] mag niet worden beschuldigd van zaken, indien daar geen of onvoldoende feitelijke grondslag voor bestaat. Alle omstandigheden van het geval dienen bij de belangenafweging te worden betrokken.
4.4.
[eiser] heeft gevorderd om vooraf een uitzending te verbieden. Noordkaap heeft terecht aangevoerd dat een dergelijk verbod alleen kan worden gegeven in uitzonderlijke omstandigheden en dat daarvan in dit geval geen sprake is. Hoe dan ook is gebleken dat [eiser] zich (in het verleden) heeft beziggehouden met onfrisse praktijken en dat hij daarbij verschillende partijen (financieel) heeft gedupeerd. Het staat Noordkaap vrij daaraan aandacht te besteden. Enige mate van schending van zijn persoonlijke levenssfeer zal [eiser] hierbij moeten dulden.
4.5.
Noordkaap heeft er dit keer voor gekozen (anders dan in de uitzending van oktober 2016) om [eiser] herkenbaar in beeld te brengen en zijn volledige naam te noemen. Hiervoor kan echter voorshands geen rechtvaardiging worden gevonden in de nader aan het licht gekomen feiten en omstandigheden. De “dreiging” die uitgaat van het recente handelen van [eiser] is niet zodanig dat het publiek op deze wijze voor hem moet worden gewaarschuwd. Weliswaar is Noordkaap na het gereed komen van de uitzending van oktober 2016 nieuwe informatie ter ore gekomen over [eiser] , maar het gaat daarbij grotendeels om oude kwesties. Dat [eiser] “oude” slachtoffers nog geen cent heeft terugbetaald staat wel vast, maar bij een oplichter is dat geen opmerkelijk nieuws en het kan dan ook geen rechtvaardiging vormen om hem nu herkenbaar in beeld te brengen en zijn volledige naam te noemen. In wat verder nieuw is sinds het programma van oktober 2016 kan die rechtvaardiging evenmin worden gevonden. Het gaat dan met name om de wijze waarop [eiser] de verhuurder in [plaats] heeft laten zitten met een enorme rotzooi en met een huurschuld. Dat deze verhuurder aanzienlijk is gedupeerd is duidelijk (dit blijkt ook uit de door [programma] gemaakte beelden), maar daarmee is onvoldoende gebleken dat [eiser] tot op de dag van vandaag doorgaat met dergelijke praktijken. Verder is door Noordkaap als nieuw feit aangevoerd dat een boomkwekerij, die coniferen had geleverd voor de inmiddels ontruimde woning in [plaats] , is gedupeerd voor een bedrag van € 123,69, maar ook dit is onvoldoende voor het herkenbaar in beeld brengen van [eiser] en het noemen van zijn naam, beide in dit verband forse inbreuken op zijn persoonlijke levenssfeer.
4.6.
De onder 4.3 genoemde belangenafweging leidt er in dit geval toe dat Noordkaap de uitzending van 17 december 2017 mag laten plaatsvinden, maar dat zij het gezicht van [eiser] dient te ‘wipen’ op dezelfde wijze zoals zij heeft gedaan in de uitzending van oktober 2016 en dat zij niet zijn volledige naam mag noemen. Zij moet [eiser] (net als de vorige keer) “ [eiser] ” noemen. Ook het rijbewijs mag zij niet in beeld brengen. In de belangenafweging is meegewogen dat Noordkaap, ook wanneer zij op deze minder openlijke wijze aandacht besteedt aan [eiser] , haar voor het publiek waarschuwende taak kan vervullen. Dit is ook wel gebleken na de uitzending van oktober 2016. Naar aanleiding van die uitzending stond immers bij de verhuurder in [plaats] (zoals hij zelf verklaart) de telefoon “roodgloeiend” en heeft Noordkaap de nodige informatie verkregen van andere gedupeerden van [eiser] .
4.7.
De gevorderde dwangsom zal worden beperkt als volgt.
4.8.
Omdat Noordkaap op een principieel punt in het ongelijk wordt gesteld, wordt zij in de proceskosten veroordeeld. De kosten aan de zijde van [eiser] worden begroot op:
- griffierecht 78,00
- salaris advocaat
816,00
816,00
Totaal € 894,00
5.De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1.
verbiedt Noordkaap de voorgenomen uitzending zoals ter zitting getoond en waarin aandacht wordt besteed aan [eiser] via welk medium dan ook uit te laten zenden, tenzij zij het gezicht van [eiser] onherkenbaar maakt, zijn volledige naam niet noemt en het rijbewijs niet toont, een en ander zoals overwogen onder 4.6 van dit vonnis,
5.2.
veroordeelt Noordkaap om aan [eiser] een dwangsom te betalen van € 25.000,-voor iedere keer dat zij niet aan de in 5.1 uitgesproken hoofdveroordeling voldoet,
5.3.
veroordeelt Noordkaap in de proceskosten, aan de zijde van [eiser] tot op heden begroot op € 894,00,
5.4.
verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
5.5.
wijst het meer of anders gevorderde af.
Dit vonnis is gewezen door mr. A.J. Beukenhorst, voorzieningenrechter, bijgestaan door mr. M. Veraart, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 15 december 2017. [1]