ECLI:NL:RBAMS:2019:1933

• Datum uitspraak: 18 maart 2019
• Publicatiedatum: 18 maart 2019
• Zaaknummer: 13/729045-15
• Instantie: Rechtbank Amsterdam
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Strafrecht
• Uitkomst: Veroordeling
• Procedures: Eerste aanleg - meervoudig
• Rechters: P.P.C.M. Waarts; B.M. Visser; R.K. Pijpers
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl
• Verwijzingen: 10 uitgaand

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Veroordeling medeplegen verduistering van derdengelden door notaris en boekhouder

De rechtbank Amsterdam heeft verdachte, een notaris, samen met zijn medeverdachte, de boekhouder, veroordeeld voor medeplegen van verduistering van geldbedragen van in totaal circa €380.883,30 van de derdengeldenrekening van het notariskantoor waar zij werkzaam waren.

Het onderzoek startte na aangifte van fraude door de maatschap van het notariskantoor, waarbij bleek dat grote bedragen van de derdengeldenrekening waren overgemaakt naar privérekeningen van verdachte en medeverdachte en andere niet-rechthebbenden. De rechtbank oordeelde dat deze gelden toebehoorden aan derden en dat verdachte en medeverdachte zonder recht deze gelden zich wederrechtelijk hadden toegeëigend.

De verdediging voerde onder meer aan dat de gelden niet aan derden toebehoorden en dat er geen opzet was bij verdachte, maar de rechtbank verwierp deze verweren. De rechtbank stelde vast dat verdachte en medeverdachte nauw samenwerkten en dat verdachte de betalingen goedkeurde.

De rechtbank legde een gevangenisstraf van tien maanden op, rekening houdend met een overschrijding van de redelijke termijn, en een beroepsverbod van vijf jaar wegens het verrichten van notariële werkzaamheden onder een valse naam na ontzetting uit het ambt. De straf weerspiegelt de ernst van het misbruik van vertrouwen en de omvang van de verduistering.

Uitkomst: Verdachte is veroordeeld tot tien maanden gevangenisstraf en een beroepsverbod van vijf jaar wegens medeplegen van verduistering.

Uitspraak

RECHTBANK AMSTERDAM

VONNIS

Parketnummer: 13/729045-15 (Promis)

Datum uitspraak: 7 maart 2019

Vonnis van de rechtbank Amsterdam, meervoudige strafkamer, in de strafzaak tegen

[naam verdachte] ,

geboren te [geboorteplaaats] op [geboortedag] 1966,

ingeschreven in de Basisregistratie Personen en verblijvend op het adres [BRP-adres]

1. Het onderzoek ter terechtzitting

Dit vonnis is op tegenspraak gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting van 7 februari 2019.

De rechtbank heeft kennisgenomen van de vordering van de officier van justitie mr. J.M. Kees en van wat verdachte en zijn raadsvrouw mr. N.D. Groenewoud naar voren hebben gebracht.

Dit vonnis wordt gelijktijdig gewezen met het vonnis in de zaak tegen medeverdachte [naam medeverdachte] met parketnummer: 13/729044-15.

2. Tenlastelegging

Aan verdachte is - kort weergegeven - ten laste gelegd dat hij zich in de periode van 1 oktober 2007 tot 8 december 2012 schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van verduistering van tien geldbedragen voor een totaalbedrag van € 380.883,30, die hij, uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking of beroep, althans tegen geldelijke vergoeding, als notaris van de maatschap [naam bedrijf] , en/of zijn medeverdachte, uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking en/of zijn beroep, althans tegen geldelijke vergoeding, als (hoofd) boekhouder, onder zich hadden.

De tekst van de volledige tenlastelegging is opgenomen in een bijlage die aan dit vonnis is gehecht en geldt als hier ingevoegd.

3. Voorvragen

De dagvaarding is – zoals ter terechtzitting naar aanleiding van het preliminaire verweer van de verdediging reeds is beslist – geldig, deze rechtbank is bevoegd tot kennisneming van het ten laste gelegde feit en de officier van justitie is ontvankelijk. Er zijn geen redenen voor schorsing van de vervolging.

4. Redengevende feiten en omstandigheden

De rechtbank gaat uit van de volgende feiten en omstandigheden. ^[1]

4.1

Aangifte en financieel onderzoek

Op 7 februari 2013 doet [naam] (hierna: [naam] ) namens maatschap [naam bedrijf] , gevestigd te Amsterdam, aangifte van fraude dan wel verduistering tegen de voormalige boekhouder van het notariskantoor, verdachte [naam medeverdachte] . [naam] vermoedt dat de fraude is begonnen in 2009 en is gestopt ten tijde van het ontslag van [naam medeverdachte] op 8 december 2012. ^[2]

[naam medeverdachte] is in dienst van het notariskantoor sinds 1981 en als boekhouder verantwoordelijk voor de gehele financiële boekhoudkundige verwerking van de notariële praktijk. ^[3] In de periode van september tot december 2012 is in opdracht van de (voormalige) maatschap door [naam bedrijf 2] (hierna: [naam bedrijf 2] ) onderzoek verricht naar de naleving door [naam medeverdachte] van de aan hem gegeven gebruiksaanwijzing met betrekking tot de per 1 januari 2010 ingevoerde financiële software in relatie tot de financiële administratie en het factureringsysteem en het functioneren van de boekhouding. ^[4] Uit dit onderzoek is volgens [naam] gebleken dat [naam medeverdachte] de ING derdenrekening van het notariskantoor heeft gebruikt voor het doen stallen of doorsluizen van privégelden en het doen van betalingen die een privébestemming hebben en die geen enkel aanknopingspunt hebben met het notariskantoor. Hij heeft bedragen van het notariskantoor naar zichzelf overgemaakt zonder enig recht of titel, terwijl de bedragen afkomstig zijn en eigendom zijn van cliënten van het notariskantoor. ^[5] Deze feiten en omstandigheden zijn voor [naam] aanleiding aangifte te doen. ^[6]

Naar aanleiding van de uitkomsten van voornoemd onderzoek doet [naam] op 2 januari 2013 een melding op grond van artikel 25a Wet op het Notarisambt (hierna: Wna) bij het Bureau Financieel Toezicht (hierna: BFT). De melding is gebaseerd op het vermoeden van fraude. Het BFT stelt een onderzoek in bij de maatschap [naam bedrijf] . Dat onderzoek richt zich met name op de uitbetaling van derdengelden aan anderen dan de rechthebbenden. ^[7]

De rapporten van [naam bedrijf 2] en BFT zijn aanleiding voor de Dienst Regionale Recherche om nader onderzoek te doen naar frauduleuze transacties die in de rapporten naar voren komen en ook naar transacties die naar voren komen in een civiele procedure aangespannen door [naam] tegen [naam medeverdachte] . De verbalisanten hebben hierbij gebruik gemaakt van voornoemde rapporten met onderliggende bescheiden en van het dossier met betrekking tot de civiele procedure. Voorts zijn er aanvullende onderzoekshandelingen verricht. ^[8] De verbalisanten richten zich op de daadwerkelijke uitbetalingen van gelden afkomstig van de kwaliteitsrekening of kantoorrekening van notariskantoor [naam bedrijf] . ^[9]

4.2

De maatschap

In de periode van 1 oktober 2007 tot 8 december 2012 bestond de maatschap uit de vennoten [naam b.v.] , een vennootschap van [naam] , en [naam b.v. 2] ., een vennootschap van verdachte [naam verdachte] . In de periode van 1 januari 2007 tot 1 oktober 2007 werd de maatschap gevormd door [naam] in privé en [naam b.v. 2] . Verdachte [naam verdachte] heeft per 1 oktober 2000 middels zijn vennootschap [naam b.v. 2] . het protocol van [naam] overgenomen en vormde vanaf toen een maatschap met [naam 2] . Dat duurde tot 1 januari 2007 toen aangever [naam] het protocol van [naam 2] overnam en een maatschap vormde met [naam verdachte] . ^[10] Per 31 december 2009 waren er meerdere rekeningen actief voor het notariskantoor, waaronder de derdengeldenrekening ING [rekeningnummer] en de kantoorrekening Postbank [rekeningnummer 2] . ^[11]

De betalingen vanaf de rekeningen van de maatschap werden klaargezet door boekhouder [naam medeverdachte] en meestal gefiatteerd door verdachte [naam verdachte] . ^[12] [naam medeverdachte] zette de betalingen online klaar, waarna ze door verdachte werden geautoriseerd en vervolgens door [naam medeverdachte] definitief werden doorgeboekt. ^[13]

Verdachte heeft niet betwist dat de tenlastegelegde bedragen ten gunste van hem en medeverdachte [naam medeverdachte] zijn overgemaakt. Verdachte fiatteerde dagelijks betalingen. Hij is er nagenoeg zeker van ook de vier bedragen die aan hem zijn overgemaakt goedgekeurd te hebben. ^[14]

4.3

De derdengeldenrekening

Een notaris is op grond van artikel 25 Wna verplicht - ook ten tijde van het ten laste gelegde - een of meer bijzondere rekeningen aan te houden op zijn naam en met vermelding van zijn hoedanigheid, die uitsluitend bestemd zijn voor gelden die hij in verband met zijn werkzaamheden als zodanig onder zich neemt. Deze rekeningen zijn zogenaamde derdengeldenrekeningen, ook wel derdenrekeningen of kwaliteitsrekeningen genoemd. Gelden die aan de notaris in verband met zijn werkzaamheden als zodanig ten behoeve van derden worden toevertrouwd, moeten op een dergelijke rekening worden gestort. Alleen de notaris kan beschikken over een derdengeldenrekening. Hij kan aan een onder zijn verantwoordelijkheid werkzame persoon volmacht verlenen. Ten laste van deze rekening mag de notaris slechts betalingen doen in opdracht van een rechthebbende.

Op grond van artikel 24 Wna is een notaris verplicht een zodanig deugdelijke administratie te voeren, ten aanzien van zowel zijn kantoorvermogen als voor de gelden die op de derdengeldrekening worden gestort, dat te allen tijde op eenvoudige wijze zijn rechten en verplichtingen kunnen worden gekend.

In de Administratieverordening gebaseerd op artikel 24 lid 3 Wna zijn voorschriften gesteld ten aanzien van de wijze waarop de administratie moet worden ingericht, bijgehouden en bewaard. Op grond van artikel 1 van deze verordening dient een notaris zorg te dragen voor het instellen van een toereikende administratieve organisatie en een stelsel van interne controlemaatregelen waardoor alle opdrachten direct worden vastgelegd en met de vereiste zorgvuldigheid worden uitgevoerd en alle financiële rechten en verplichtingen volledig, juist en tijdig worden vastgelegd en intern verantwoord.

Uit de toelichting op het artikel volgt dat de notaris, in verband met de rechten van degenen die gelden op de bijzondere rekening(en) hebben gestort, ervoor zorg dient te dragen dat te allen tijde kan worden vastgesteld tot welk bedrag de rechthebbende gerechtigd is. ^[15]

4.4

De ten laste gelegde transacties

De Dienst Regionale Recherche komt ten aanzien van de ten laste gelegde transacties tot de volgende bevindingen.

Van de rekening ING [rekeningnummer] is op 12 oktober 2007 (
de rechtbank begrijpt: 11 oktober 2007 ) € 23.300,- overgemaakt aan [naam bedrijf 3] onder omschrijving van spoedopdracht [nummer] waarborg [adres] Het betreft een waarborgsom ten behoeve van de aankoop van een woning door [naam medeverdachte] en zijn echtgenote. ^[16]

Op 7 januari 2009 is een bedrag van € 83.832,90 overgemaakt van rekening ING [rekeningnummer] aan [naam medeverdachte] . De overboeking heeft als omschrijving: Lelystad spoedopdracht [nummer 1] depot. ^[17]

Op 7 januari 2009 is van de rekening ING [rekeningnummer] een bedrag van € 114.216,18 overgemaakt op de privérekening van [naam verdachte] met nummer [rekeningnummer 3] , met omschrijving: Hoofddorp spoedopdracht [nummer 2] depot. ^[18]

Op 10 maart 2009 is van de rekening ING [rekeningnummer] een bedrag overgemaakt van € 45.000,- aan [naam b.v. 3] met omschrijving: spoedbetaling [nummer 3] saldo depot. [naam b.v. 3] is een houdstermaatschappij waarvan [naam verdachte] bestuurder is. ^[19]

Op 10 maart 2009 is van de kwaliteitsrekening [rekeningnummer] een bedrag overgemaakt van € 45.000,- aan Postgiro [rekeningnummer 4] ten name van [naam medeverdachte] , met omschrijving: Lelystad spoedbetaling [nummer 4] saldo depot. ^[20]

Op 7 juli 2011 is een geldbedrag van € 16.362,24 overgemaakt van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] aan een rekening ten name van [naam verdachte] , met omschrijving: spoedbetaling [nummer 5] saldo aankoop. Dit is de privérekening van [naam verdachte] . ^[21]

Op 7 juli 2011 is voorts een geldbedrag van € 14.352,83 overgemaakt van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] aan een creditcardrekening van [naam bedrijf 5] met omschrijving: spoedbetaling [nummer 6] t.g.v. [nummer 7] . ^[22] Dit betreft een creditcard van [naam medeverdachte] . ^[23]

Op 28 juli 2011 is een geldbedrag van € 22.000,- overgemaakt van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] op de rekening van [naam bedrijf 4] met omschrijving: Reservation contract [naam medeverdachte] . Dit bedrag betreft een waarborgsom voor het huis van [naam medeverdachte] in Spanje. ^[24]

Op 24 november 2011 is een geldbedrag van € 4.548,76 overgemaakt van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] op de creditcardrekening van [naam medeverdachte] , met omschrijving: spoedbetaling [nummer 8] t.g.v. [nummer 9] . ^[25]

Voorts is op die dag van voornoemde kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] een geldbedrag van € 12.270,39 overgemaakt naar de privérekening van [naam verdachte] met omschrijving: Hoofddorp spoedbetaling [nummer 10] bekend. ^[26]

Ten aanzien van de overboekingen van de derdengeldenrekening die ten gunste van [naam verdachte] zijn gedaan, is gebleken dat deze bedragen niet zijn geregistreerd in de kapitaaloverzichten van 2007 tot en met 2012 van [naam verdachte] (en ook niet in die van [naam] ), hetgeen wel had moeten gebeuren indien sprake zou zijn geweest van winstuitkeringen. ^[27]

Uit het onderzoek van het Bureau Financieel Toezicht volgt dat het verzamelsaldo uit 44 langlopende dossiers administratief is overgeboekt naar een verzameldossier en het saldo van € 228.432 vervolgens voor de helft aan [naam verdachte] en voor de helft aan [naam medeverdachte] is overgemaakt. Onderzoek van [naam] naar de 44 dossiers wijst uit dat dit met name achtergelaten delen van koopsommen betrof die op enig moment of naar de koper of naar de verkopen hadden moeten worden uitgekeerd, gelden die hadden moeten worden uitgekeerd aan de bij de verkoop betrokken makelaar, aan de cliënt toekomende rentebedragen of overdrachtsbelasting die of naar de cliënt dan wel naar de fiscus had moeten worden uitgekeerd. ^[28]

Voorts is uit onderzoek gebleken dat er een bedrag van € 85.387,- aan afletteringsverschillen administratief wordt weggeboekt en vervolgens een aantal weken later een gelijk bedrag in delen wordt uitgekeerd aan [naam verdachte] en [naam medeverdachte] . Afletteren heeft betrekking op verschillen die zijn ontstaan doordat er teveel of te weinig aan omzetbelasting is afgedragen. In het eerste geval komt het verschil aan de cliënt toe, in het tweede geval aan de fiscus. Ook is geconstateerd in dit rapport dat tegoeden op de derdenrekening die betrekking hadden op dossiers die door oud notaris [naam 3] waren behandeld en op enig moment zijn overgegaan op de maatschap, van in totaal € 28.705,66 uit de zakenadministratie zijn geboekt en op dezelfde dag ongeveer de helft van dat bedrag zowel aan [naam verdachte] als aan [naam medeverdachte] is overgeboekt. ^[29]

5. De beoordeling van het ten laste gelegde

5.1

Het standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat het ten laste gelegde medeplegen van verduistering kan worden bewezen.

De in de tenlastelegging genoemde geldbedragen zijn in onderling overleg ten gunste van verdachten overgeboekt, waarbij zowel verdachte [naam medeverdachte] als verdachte [naam verdachte] een cruciale rol heeft gespeeld. Verdachte [naam medeverdachte] heeft de betalingen boekhoudkundig mogelijk gemaakt en overgeboekt en verdachte [naam verdachte] heeft de betalingen goedgekeurd en gefiatteerd.

De officier van justitie heeft in zijn schriftelijk requisitoir uiteengezet waarvan de verduisterde geldbedragen afkomstig zijn en aan wie zij toebehoorden. De gelden zijn achtergehouden in de periode dat [naam verdachte] werkzaam was als notaris. Hiermee komt het verweer te vervallen dat [naam verdachte] ervan mocht uitgaan dat het kantooropbrengsten waren die in de periode van notaris [naam 4] waren opgebouwd. Uit het dossier blijkt dat de geldbedragen grotendeels aan derden toebehoorden. Maar zelfs indien dat niet het geval was, maken verdachten zich schuldig aan verduistering, aangezien de gelden buiten medeweten en ten koste van de compagnon van [naam verdachte] zijn onttrokken aan de kantoorrekening en dus aan de maatschap. Dit blijkt ook uit een aanvullend proces-verbaal waarin staat dat de bedragen die aan verdachte [naam verdachte] zijn overgemaakt. niet zijn geregistreerd op zijn kapitaalrekening en dus geen aan hem toekomende winstuitkeringen betreffen.

5.2

Het standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft aangevoerd dat de tenlastegelegde periode – 1 oktober 2007 tot 8 december 2012 – niet kan worden bewezen, aangezien de eerste overboeking op 1 oktober 2007
(de rechtbank begrijpt: 11 oktober 2007) en de laatste overboeking op 24 november 2011 zou zijn gedaan.

De raadsvrouw heeft voorts aangevoerd, en in haar schriftelijke aantekeningen uiteengezet, dat de tenlastegelegde verduistering niet kan worden bewezen.

Ten eerste is in het dossier niet aangetoond dat de gelden die zijn overgeboekt toebehoorden aan derden. Van belang hierbij is dat de bewaringspositie van de maatschap hoger was dan de uitstaande verplichtingen aan derden. Er kon dus aan de verplichting tot uitbetaling van gelden aan rechthebbenden worden voldaan, waardoor geen sprake kan zijn van verduistering. Het surplus aan gelden dat is betaald aan verdachte en medeverdachte [naam medeverdachte] stond ten onrechte nog op de kwaliteitsrekening en had aan het resultaat moeten worden toegevoegd als opgebouwde rente die toekwam aan het kantoor. De wettelijke regeling van een kwaliteitsrekening in de Wna bestaat pas sinds 1999.

De raadsvrouw heeft ten tweede aangevoerd dat de opzet op verduistering ontbreekt bij verdachte. Verdachte kon niet weten dat medeverdachte [naam medeverdachte] geld uit andere dossiers sleepte. Verdachte ging ervan uit dat de gelden ‘oude potjes’ betroffen, zijnde gelden die voorheen toekwamen aan voormalige maten [naam] en [naam 2] en bij overname van het protocol van [naam] op verdachte waren overgegaan en aan [naam medeverdachte] toekwamen op basis van met [naam 2] gemaakte afspraken. Dat hij niet nader heeft geïnformeerd naar de herkomst van het geld is wellicht aan te merken als domheid, maar niet als opzet.

De raadsvrouw heeft subsidiair aangevoerd dat niet kan worden bewezen dat de verduistering in vereniging is gepleegd. Verdachte heeft niet met medeverdachte [naam medeverdachte] samengewerkt. Een aanwijzing hiervoor is dat [naam medeverdachte] veel meer bedragen naar zichzelf heeft overgemaakt en dat er dus geen sprake was van een gelijke verdeling. Uit het dossier blijkt niet dat verdachten afspraken met elkaar hebben gemaakt over de betalingen. Verdachte heeft geen toestemming gegeven voor de betalingen. Hij heeft slechts lijsten met betalingen geaccordeerd en dit kan niet worden aangemerkt als het zich toe-eigenen van gelden.

5.3

Het oordeel van de rechtbank

Uit de in rubriek 4 weergegeven redengevende feiten en omstandigheden blijkt dat grote geldbedragen van de derdengeldenrekening van de maatschap [naam bedrijf] zijn overgemaakt ten gunste van verdachte en medeverdachte [naam medeverdachte] . De rechtbank volgt de verbalisanten in hun bevindingen ten aanzien van de tenlastegelegde transacties. ^[30] Hiertegen is ook geen inhoudelijk verweer gevoerd.

Uit de bewijsmiddelen blijkt dat medeverdachte [naam medeverdachte] de betalingen klaarzette, verdachte de betalingen goedkeurde en medeverdachte [naam medeverdachte] de betalingen vervolgens overboekte. De betalingen werden gedaan ten gunste van verdachte of medeverdachte [naam medeverdachte] . Verdachten hebben elkaar nodig gehad om de betalingen te verrichten en ze hebben zichzelf daarmee bevoordeeld. De rechtbank is, anders dan de raadsvrouw, van oordeel dat deze handelingen wijzen op een nauwe en bewuste samenwerking waarmee het medeplegen is bewezen.

De rechtbank stelt vast dat de kwaliteitsrekening die in de tenlastelegging is genoemd een bijzondere rekening betreft als bedoeld in artikel 25 eerste lid Wna. Toepassing van dit wetsartikel betekent dat de gelden die van deze rekening zijn overgemaakt toebehoorden aan een ander dan aan de maatschap die de rekening aanhoudt, te weten aan derden. Dat de betalingen die door verdachte en zijn medeverdachte zijn verricht ook grotendeels afkomstig zijn uit ten behoeve van derden aangehouden tegoeden op de derdenrekening, volgt naar het oordeel van de rechtbank genoegzaam uit het rapport van het Bureau Financieel Toezicht in combinatie met het door [naam] verrichte onderzoek naar de langlopende dossiers waar het geld uit is geboekt. De rechthebbenden hebben echter geen opdracht gegeven om over hun geld te beschikken zoals verdachte en medeverdachte [naam medeverdachte] hebben gedaan. Reeds hiermee is komen vast te staan dat verdachte en medeverdachte [naam medeverdachte] zich schuldig hebben gemaakt aan verduistering. Verdachte en medeverdachte [naam medeverdachte] zijn zonder hiertoe gerechtigd te zijn als heer en meester over de gelden die aan derden toebehoorden gaan beschikken door de gelden over te boeken ten gunste van zichzelf. Dat aan alle verplichtingen jegens derden door de maatschap kon worden voldaan vanwege een positieve bewaringspositie maakt dit niet anders. Het verweer van de raadsvrouw dat het ten laste gelegde niet kan worden bewezen, omdat niet is aangetoond dat de gelden toebehoren aan derden, wordt hiermee verworpen.

De rechtbank volgt de verdediging niet in het standpunt dat geen sprake is van opzet omdat verdachte ervan uitging dat hij recht had op het geld en hij niet wist dat het geld in werkelijkheid niet afkomstig was uit aan een aan hem toekomend deel uit de “rentepotjes” maar uit tegoeden die voor derden werden aangehouden op de kwaliteitsrekening. De rechtbank acht het niet geloofwaardig dat verdachte uit de correspondentie tussen oud-notaris [naam 4] en [naam medeverdachte] heeft mogen afleiden dat hij en [naam medeverdachte] kennelijk gerechtigd waren tot de tonnen die zij aan zichzelf hebben uitbetaald. Dit is niet te rijmen met de toon van de correspondentie waaruit blijkt dat [naam 2] niet wilde meegaan in de verzoeken van [naam medeverdachte] om hem een hogere beloning toe te kennen. Dat het daarin genoemde aandeel in de “potjes” dat hij dan wel aan [naam medeverdachte] wilde toekennen dan een veelvoud van de aan [naam medeverdachte] geweigerde verhoging van zijn arbeidsvoorwaarden zou omvatten, is onaannemelijk. Daarnaast heeft verdachte ter zitting verklaard dat het aandeel in de potjes dat hij stelt gedacht te hebben ontvangen, geen onderwerp van gesprek is geweest bij de overname van het protocol van [naam] en waarvoor verdachte ook geen vergoeding heeft betaald. Dat verdachte daadwerkelijk dacht dat hij van zijn voorganger een cadeautje had ontvangen van € 380.000 is niet geloofwaardig. Er is in het dossier ook geen enkel stuk voorhanden waaruit zou moeten blijken verdachte en medeverdachten aanspraak mochten maken op de onttrokken bedragen. Door desalniettemin betalingen in die omvang van de kwaliteitsrekening aan zichzelf en aan zijn medeverdachte te (doen) verrichten, heeft hij tenminste willens en wetens de aanmerkelijke kans aanvaard dat die gelden niet uit ooit aan het kantoor ten goede gekomen rentebaten afkomstig zouden zijn maar uit gelden die door het notariskantoor ten behoeve van derden worden gehouden althans geld dat aan de maatschap toekomt. Bovendien geldt dat als er al gelden zouden zijn overgeboekt die niet aan derden maar aan de maatschap toebehoorden, dit terug te zien moet zijn geweest in de administratie van het kantoor, zoals in de kapitaaloverzichten of een renteadministratie, hetgeen niet het geval is. De gelden zijn niet ten gunste gekomen aan het kantoor, maar door verdachte en medeverdachte [naam medeverdachte] zonder medeweten van [naam] aan het kantoor onttrokken, waardoor ook in dat geval sprake is van verduistering.

De rechtbank is, anders dan de raadsvrouw, van oordeel dat de ten laste gelegd periode kan worden bewezen, aangezien de geldbedragen zijn overgeboekt tussen 1 oktober 2007 en 8 december 2012.

6. Bewezenverklaring

De rechtbank acht op grond van de in rubriek 4 vervatte bewijsmiddelen bewezen dat verdachte

in de periode van 11 oktober 2007 tot 8 december 2012, te Amsterdam, in elk geval in Nederland,

tezamen en in vereniging met een ander telkens opzettelijk geldbedragen, voor een totaalbedrag van 380.883,30 euro, te weten:

op 11 oktober 2007 een geldbedrag van 23.300,- euro van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam bedrijf 3] , met omschrijving "Spoedopdracht [nummer] waarborg [adres 2] ", en

op 7 januari 2009 een geldbedrag van 114.216,18 euro van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van verdachte met omschrijving "Hoofddorp spoedopdracht [nummer 2] depot", en

op 7 januari 2009 een geldbedrag van 83.832,90 euro van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam medeverdachte] , met omschrijving "Lelystad spoedopdracht [nummer 1] depot", en

op 10 maart 2009 een geldbedrag van 45.000,- euro van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam b.v. 3] met omschrijving "spoedbetaling [nummer 3] saldo depot", en

op 10 maart 2009 een geldbedrag van 45.000,- euro van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam medeverdachte] met omschrijving "Lelystad spoedbetaling [nummer 4] saldo depot", en

op 7 juli 2011 een geldbedrag van 16.362,24 euro van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van verdachte met omschrijving "spoedbetaling [nummer 5] saldo aankoop", en

op 7 juli 2011 een geldbedrag van 14.352,83 euro van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam bedrijf 5] met omschrijving "spoedbetaling [nummer 6] t.g.v. [nummer 7] ", en

op 28 juli 2011 een geldbedrag van 22.000,- euro van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam bedrijf 4] met omschrijving “Reservation contract [naam medeverdachte] ", en

op 24 november 2011 een geldbedrag van 4.548,76 euro van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam bedrijf 5] met omschrijving "Spoedbetaling [nummer 8] t.g.v. [nummer 9] ", en

op 24 november 2011 een geldbedrag van 12.270,39 euro van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van verdachte met omschrijving "Hoofddorp spoedbetaling [nummer 10] bekend”,

die geheel of ten dele toebehoorden aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader, welke geldbedragen verdachte als notaris en medeverdachte als boekhouder van de maatschap [naam bedrijf] uit hoofde van hun persoonlijke dienstbetrekking onder zich hadden, telkens wederrechtelijk zich hebben toegeëigend.

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze verbeterd. Verdachte is hierdoor niet in de verdediging geschaad.

7. De strafbaarheid van het feit

Het bewezen geachte feit is volgens de wet strafbaar. Het bestaan van een rechtvaardigingsgrond is niet aannemelijk geworden.

8. De strafbaarheid van verdachte

Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit. Verdachte is dan ook strafbaar.

9. Motivering van de straf

9.1

Het standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte voor het door hem bewezen geachte feit zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf van dertien maanden. De officier van justitie heeft zijn eis gebaseerd op de hoogte het verduisterde bedrag (circa 380.000 euro) en rekening gehouden met een overschrijding van de redelijke termijn van negen maanden, waarvoor hij een strafkorting heeft toegepast van tien procent.

De officier van justitie heeft voorts geëist dat aan verdachte een strafrechtelijk beroepsverbod wordt opgelegd ex artikel 28 lid 1 sub 5 van het Wetboek van Strafrecht voor de maximale periode van vijf jaar. Reden hiervoor is dat is gebleken dat verdachte ondanks zijn ontzetting uit het ambt van notaris onder een valse naam notariële werkzaamheden heeft verricht voor een andere notaris en het strafrechtelijk verbod effectiever kan worden gehandhaafd dan de tuchtrechtelijke ontzetting.

9.2

Het standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft aangevoerd dat bij een strafoplegging in matigende zin rekening gehouden moet worden met de overschrijding van de redelijke termijn van drie jaar en met de persoonlijke omstandigheden van verdachte. Verdachte is ernstig geschaad door de kwestie, de daaropvolgende tuchtzaak en de ontzetting uit het ambt van notaris. Verdachte is geestelijk ziek geweest en heeft financiële schade geleden. Hij heeft zijn huis moeten verkopen. Het inkomen van verdachte is erg achteruit gegaan. Verdachte is op dit moment werkloos en de publicaties op het internet over de tuchtzaak bemoeilijken het vinden van een baan. Gezien deze omstandigheden is plaats voor toepassing van artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht.

9.3

Het oordeel van de rechtbank

De hierna te noemen strafoplegging is in overeenstemming met de ernst van het bewezen geachte, de omstandigheden waaronder dit is begaan en de persoon van verdachte, zoals daarvan ter terechtzitting is gebleken.

De rechtbank heeft bij de keuze tot het opleggen van een vrijheidsbenemende straf en bij de vaststelling van de duur daarvan in het bijzonder het volgende laten meewegen.

Verdachte heeft in zijn hoedanigheid van notaris samen met de boekhouder van het notariskantoor in een periode van circa 4,5 jaar grote geldbedragen verduisterd van de derdengeldenrekening van het notariskantoor. Zijn handelen is zeer laakbaar. Verdachte heeft misbruik gemaakt van zijn positie als notaris en van het vertrouwen dat het notariskantoor en cliënten in hem mochten stellen. Een notaris dient zich onkreukbaar op te stellen en ook als zodanig te handelen. Een notaris dient er ook op toe te zien dat werknemers van het notariskantoor zich onberispelijk gedragen. Verdachte heeft met zijn handelen het vertrouwen dat men in een notaris mag stellen in een zeer ernstige mate beschaamd. Verdachte heeft uit geldelijk gewin gehandeld en zich niet bekommerd over de schade die en het leed dat hij hiermee bij anderen heeft veroorzaakt. Verdachte heeft bovendien geen enkele blijk gegeven van enige spijt.

De rechtbank heeft bij het bepalen van de duur van de straf rekening gehouden met de oriëntatiepunten van het LOVS en in matigende zin meegewogen dat de feiten dateren uit de periode 2007 tot 2012 en dat sprake is van een overschrijding van de redelijke termijn. De redelijke termijn vangt aan op het moment dat jegens verdachte een handeling is verricht waaraan verdachte in redelijkheid de verwachting kon ontlenen dat tegen hem ter zake van een bepaald strafbaar feit door het Openbaar Ministerie een strafvervolging kon worden ingesteld. Naar het oordeel van de rechtbank is de redelijke termijn aangevangen op 2 juni 2015. Dit is de dag waarop verdachte voor het eerst als verdachte is gehoord. Nu sinds die dag tot aan de dag waarop de zaak ter terechtzitting is afgerond met een eindvonnis meer dan twee jaren zijn verstreken, namelijk ongeveer drie jaar en negen maanden, is sprake van overschrijding van de redelijke termijn met één jaar en negen maanden. De rechtbank is van oordeel dat de omvang en complexiteit van de zaak niet zodanig zijn dat een extra vertraging gerechtvaardigd was. De rechtbank zal in strafmatigende zin dan ook rekening houden met een langere overschrijding van de redelijke termijn dan waarmee de officier van justitie heeft gerekend.

In de omstandigheid dat verdachte ondanks de ontzetting uit het ambt van notaris onder een valse naam notariële werkzaamheden is gaan verrichten bij een ander notariskantoor en daarvoor de verantwoordelijkheid buiten zichzelf heeft gelegd, heeft de officier van justitie aanleiding gezien een strafrechtelijk beroepsverbod te eisen.

Verdachte heeft ter terechtzitting toegegeven dat hij – onder een andere naam – voor een notariskantoor werkzaamheden heeft verricht in de periode waarin hij als notaris al uit zijn ambt was gezet. Hij gaf te kennen daarin zelf geen problemen te zien. De rechtbank leidt hieruit af dat verdachte het laakbare handelen hiervan niet inziet De rechtbank acht het van belang dat verdachte voorlopig geen notariswerkzaamheden zal verrichten en zal hem dan ook verbieden nog notariële werkzaamheden uit te oefenen. Voor zover de officier van justitie met zijn vordering heeft bedoeld verdachte uit zijn ambt te ontzetten zal de rechtbank hem daarin niet volgen. Artikel 28, tweede lid, Wetboek van Strafrecht laat hiervoor geen ruimte, zodat de rechtbank dit verbod niet zal opleggen. Ontzetting uit het ambt van notaris kan namelijk enkel en alleen door de tuchtrechter (​artikel 103 lid 1​ Wet op het notarisambt).

De rechtbank legt alles overwegende aan verdachte een onvoorwaardelijke gevangenisstraf op voor de duur van tien maanden alsmede een strafrechtelijk beroepsverbod voor de duur van vijf jaar.

10. Toepasselijke wettelijke voorschriften

De op te leggen straf is gegrond op de artikelen 28, 31, 47, 57 en 322 van het Wetboek van Strafrecht.

De rechtbank komt op grond van het voorgaande tot de volgende beslissing.

11. Beslissing

Verklaart bewezen dat verdachte het tenlastegelegde heeft begaan zoals hiervoor in rubriek 6 is vermeld.

Verklaart niet bewezen wat aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hiervoor is bewezen verklaard en spreekt verdachte daarvan vrij.

Het bewezen verklaarde levert op:

medeplegen van verduistering, gepleegd door hem die het goed uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking onder zich heeft, meermalen gepleegd

Verklaart het bewezene strafbaar.

Verklaart verdachte [naam verdachte] , daarvoor strafbaar.

Veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van
10 (tien) maanden .

Ontzet verdachte uit het recht tot de uitoefening van het beroep van kandidaat-notaris, notarisklerk, dan wel notarieel medewerker voor de duur van 5 (vijf) jaren.

Dit vonnis is gewezen door

mr. P.P.C.M. Waarts, voorzitter,

mrs. B.M. Visser en R.K. Pijpers, rechters,

in tegenwoordigheid van mr. I. Verkaik, griffier,

en uitgesproken op de openbare terechtzitting van deze rechtbank van 7 maart 2019.

Tenlastelegging

Aan verdachte is - met in acht neming van de toegelaten wijziging op de zitting van 7 februari 2019 -ten laste gelegd dat

hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 01 oktober 2007 tot 8 december 2012, te Amsterdam en/of Lelystad en/of Nieuw-Vennep, in elk geval (elders) in Nederland,

tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, (telkens) opzettelijk een of meer geldbedrag(en) (voor een totaalbedrag van (ongeveer) 380.883,30 euro), te weten (onder meer):

- op of omstreeks 11 oktober 2007 een geldbedrag van (ongeveer) 23.300,- euro (van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam bedrijf 3] , met omschrijving "Spoedopdracht [nummer] waarborg [adres 2] "

(ordner 1 pag. 62 en 161)) en/of

- op of omstreeks 7 januari 2009 een geldbedrag van (ongeveer) 114.216,18 euro (van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van hem, verdachte met omschrijving Hoofddorp spoedopdracht [nummer 2] depot"

(ordner 1 pag. 111 en 162)) en/of

- op of omstreeks 7 januari 2009 een geldbedrag van (ongeveer) 83.832,90 euro (van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam medeverdachte] met omschrijving "Lelystad spoedopdracht [nummer 1] depot"

(ordner 1 pag. 72)) en/of

- op of omstreeks 10 maart 2009 een geldbedrag van (ongeveer) 45.000,- euro (van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam b.v. 3] met omschrijving "spoedbetaling [nummer 3] saldo depot"

(ordner 1 pag. 76)) en/of

- op of omstreeks 10 maart 2009 een geldbedrag van (ongeveer) 45.000,- euro (van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam medeverdachte] met omschrijving "Lelystad spoedbetaling [nummer 4] saldo depot"

(ordner 1 pag. 76)) en/of

- op of omstreeks 07 juli 2011 een geldbedrag van (ongeveer) 16.362,24 euro (van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van hem, verdachte, met omschrijving "spoedbetaling [nummer 5] saldo aankoop" (ordner 1 pag. 82)) en/of

- op of omstreeks 07 juli 2011 een geldbedrag van (ongeveer) 14.352,83 euro (van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam bedrijf 5] met omschrijving "spoedbetaling [nummer 6] t.g.v. [nummer 7] " (ordner 1 pag. 83)) en/of

- op of omstreeks 28 juli 2011 een geldbedrag van (ongeveer) 22.000,- euro (van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam bedrijf 4] met omschrijving “Reservation contract [naam medeverdachte] "

(ordner 1 pag. 89 en 95)) en/of

- op of omstreeks 24 november 2011 een geldbedrag van (ongeveer) 4.548,76 euro (van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van [naam bedrijf 5] met omschrijving "Spoedbetaling [nummer 8] t.g.v. [nummer 9] "

(ordner 1 pag. 101)) en/of

- op of omstreeks 24 november 2011 een geldbedrag van (ongeveer) 12.270,39 euro (van de kwaliteitsrekening met nummer [rekeningnummer] ten gunste van hem, verdachte, met omschrijving "Hoofddorp spoedbetaling [nummer 10] bekend"

(ordner 1 pag. 101)),

althans een of meer geldbedrag(en), in elk geval enig goed,

dat/die geheel of ten dele toebehoorde(n) aan

- de (Stichting Derdengelden) Maatschap [naam bedrijf] en/of diens rechtsvoorganger(s) Notariskantoor [naam] & [naam 4] en/of

- de cliënten van de (Stichting Derdengelden) Maatschap [naam bedrijf] en/of aan cliënten van diens rechtsvoorganger(s) Notariskantoor [naam] & [naam 4] en/of

- de Belastingdienst en/of de Consignatiekas van het Ministerie van Financiën,

in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader(s), welk(e) geldbedrag(en), althans goed(eren) hij, verdachte, uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking en/of zijn beroep, althans tegen geldelijke vergoeding als notaris van de maatschap [naam bedrijf] en/of zijn medeverdachte, uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking en/of

zijn beroep, althans tegen geldelijke vergoeding als (hoofd) boekhouder,

in elk geval anders dan door misdrijf onder zich had(den), (telkens) wederrechtelijk zich heeft/hebben toegeëigend;

Artikel 322 / 321 juncto artikel 47 Wetboek van Strafrecht

Voetnoten

1. Voor zover niet anders vermeld, wordt in de hierna volgende voetnoten telkens verwezen naar bewijsmiddelen die zich in het aan deze zaak ten grondslag liggende dossier bevinden. Tenzij anders vermeld, gaat het daarbij om processen-verbaal, in de wettelijke vorm opgemaakt door daartoe bevoegde opsporingsambtenaren.

2. Een proces-verbaal van aangifte, ordner 2, doorgenummerde pag. 3 en 4.

3. Een bijlage bij het proces-verbaal van aangifte, ordner 2, doorgenummerde pag. 5, 3e alinea.

4. Een bijlage bij het proces-verbaal van aangifte, ordner 2, doorgenummerde pag. 5, 2e alinea.

5. Een bijlage bij het proces-verbaal van aangifte, ordner 2, doorgenummerde pag. 7, 4e en 5e alinea.

6. Een bijlage bij het proces-verbaal van aangifte, ordner 2, doorgenummerde pag. 5, 4e alinea.

7. Een geschrift, zijnde een rapportage Bureau Financieel Toezicht van 22 november 2013, ordner 2, doorgenummerde pag. 183.

8. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pagina 9, 3e alinea, en pagina 11, 2e alinea.

9. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 13, 2e alinea.

10. Een proces-verbaal van nader verhoor aangever [naam] , ordner 5, doorgenummerde pag. 4, 2e en 3e alinea.

11. Een proces-verbaal van nader verhoor aangever [naam] , ordner 5, doorgenummerde pag. 4, 4e alinea.

12. Een proces-verbaal van verhoor verdachte [naam verdachte] , ordner 5, doorgenummerde pag. 155, 5e en 7e alinea, en een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 16, 4e alinea.

13. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 16, 4e alinea.

14. De verklaring die verdachte [naam verdachte] ter terechtzitting van 7 februari 2019 heeft afgelegd.

15. Verordening van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie van 13 september 2000, Stcrt. 2000, 182, goedgekeurd door de Staatssecretaris van Justitie bij brief d.d. 20 september 2000, nr. 5052794/00/06, inw. tr. 16 oktober 2000.

16. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 22 en bijlagen pag. 62 en 421.

17. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 21, laatste alinea, tot pag. 22, 1e alinea, pag. 23, 3e alinea, tot pag. 24, 1e alinea, en bijlage pag. 72.

18. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 20, 3e en 4e alinea, en bijlage pag. 111.

19. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 25 en bijlage pag. 76.

20. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 25 en bijlage pag. 76.

21. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 31, 5e alinea, en bijlage pag. 82.

22. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 31 en bijlage pag. 83.

23. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 31, 4e alinea, met bijlage pag. 443

24. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 37, 2e alinea, en bijlage pag. 89.

25. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 33, 2e alinea, en bijlagen pag. 101 en 443.

26. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 33, 2e alinea, en bijlage pag. 101.

27. Een proces-verbaal van bevindingen, aanvulling dossier, doorgenummerde pag. 423, 5e alinea, tot en met pag. 424.

28. Een proces-verbaal van bevindingen, nazending, doorgenummerde pag. 254 en 258-262.

29. Een geschrift zijnde het rapport van het Bureau Financieel Toezicht van 22 november 2013, doorgenummerde pagina 163-167.

30. Een proces-verbaal van bevindingen, ordner 1, doorgenummerde pag. 5 tot en met 59.