Uitspraak
Vonnis van de president van de arrondissementsrechtbank te Arnhem in het kort geding van
1. de naamloze vennootschap
Fortis Nederland N.V.,
statutair gevestigd en kantoorhoudende te Utrecht,
2. de naamloze vennootschap GroeiVermogen N.V.,
statutair gevestigd en kantoorhoudende te Utrecht,
eiseressen bij dagvaarding van 25 januari 1999,
procureur mr. B. Peek te Arnhem,
advocaat mr. R.M.R. van Leeuwen te Amsterdam,
Rolnummer: KG 1999/32
tegen
1. X,
(mede) handelend onder de naam Y,
wonende te Otterlo, gemeente Otterlo,
gedaagde,
verschenen in persoon,
2. de besloten vennootschap X Assurantiën B.V.,
statutair gevestigd te Ede,
gedaagde,
vertegenwoordigd door haar directeur, gedaagde sub 1.
1. Het verloop van de procedure
Eiseressen hebben gedaagden ter terechtzitting in kort geding doen dagvaarden en bij mondelinge conclusie van eis gevorderd als weergegeven in de dagvaarding. De advocaat van eiseressen heeft de zaak bepleit overeenkomstig de door hem overgelegde pleitnotities. Daarbij heeft hij produkties in het geding gebracht. Gedaagde sub 1 heeft, mede namens gedaagde sub 2, mondeling verweer gevoerd en tot afwijzing van de vorderingen geconcludeerd. Tenslotte zijn de processtukken voor het wijzen van vonnis overgelegd.
2. De feiten
2.1. Eiseres sub 1, hierna Fortis, maakt onderdeel uit van de Fortis Groep, een internationaal financieel concern. Fortis biedt haar klanten een breed pakket van verzekerings-, bank- en beleggingsdiensten aan.
Eiseres sub 2, hierna GroeiVermogen, is een onderdeel van Fortis. GroeiVermogen is rechthebbende op het op 22 november 1996 gedeponeerde Benelux-beeldmerk "NV GroeiVermogen" (registratienummer 604088), voor diensten in de klasse 36, en het op 29 juli 1998 gedeponeerde Benelux-woordmerk "De KoerswinstStapelaar van GroeiVermogen" (registratienummer 920478), voor diensten in de klasse 36.
2.2. Eén van de producten die GroeiVermogen aanbiedt is de zogenaamde "KoerswinstStapelaar". Informatie over de KoerswinstStapelaar wordt door GroeiVermogen onder meer op Internet aangeboden via haar website, bereikbaar onder de URL's (Uniform Resource Locator) "http://www.nl.fortis.com/gv" en "http://www.groeivermogen.nl".
2.3. Gedaagde sub 1, hierna x, drijft mede onder de handelsnaam Financieel Planbureau een eenmanszaak. X houdt zich bezig met het geven van advies over sparen en lenen. X is enig aandeelhouder en directeur van gedaagde sub 2, hierna X Assurantiën. Deze vennootschap houdt zich bezig met het bemiddelen in assurantiën, financieringen en leasing en het verzorgen van hypotheken.
2.4. GroeiVermogen heeft X begin november 1998 mondeling toestemming gegeven tot het gebruik van informatieve delen van de teksten (over de KoerswinstStapelaar) van het Internetadres "www.groeivermogen.nl".
2.5. X heeft zonder toestemming en wetenschap van Fortis en GroeiVermogen begin november 1998 de internet-domeinnamen "koerswinststapelaar.nl" en "koerswinststapelaar.com" op naam van zijn eenmanszaak "Financieel Planbureau" doen registreren bij de Stichting Internet Domein Registratie Nederland, respectievelijk Network Solutions, Inc.. Onder deze domeinnamen is door X respectievelijk X Assurantiën op Internet informatie aangeboden over de KoerswinstStapelaar van GroeiVermogen. De informatie op de betreffende website was een vrijwel getrouwe kopie van de informatie op de website van GroeiVermogen, zij het dat X respectievelijk X Assurantiën op haar site een eigen logo "De Koerswinst Stapelaar" had geplaatst.
2.6. Fortis heeft x op 19 november 1998 aangeschreven dat het sub 2.5. weergegeven handelen inbreuk maakt op haar merk- en handelsnaamrechten en heeft x gesommeerd deze inbreuk te staken en mee te werken aan de overdracht aan GroeiVermogen van de domeinnamen "koerswinststapelaar.nl" en "koerswinststapelaar.com".
2.7. X heeft zowel mondeling als op 23 november 1998 schriftelijk aan Fortis te kennen gegeven deze domeinnamen aan GroeiVermogen te zullen overdragen, en heeft ook zijn medewerking verleend aan overdracht van de
domeinnaam "koerswinststapelaar.nl". X heeft tevens aanspraak gemaakt op een onkostenvergoeding voor door hem beweerdelijk gemaakte advertentiekosten.
2.8. De domeinnaam "koerswinststapelaar.com" is tot op heden niet aan GroeiVermogen overgedragen en staat nog op naam van Financieel Planbureau, de eenmanszaak van X. De informatie over de KoerswinstStapelaar wordt door X respectievelijk X Assurantiën thans niet meer op Internet beschikbaar gesteld.
3. De vorderingen
3.1. Fortis en GroeiVermogen vorderen, zakelijk samengevat, diverse voorzieningen die de strekking hebben dat X respectievelijk X Assurantiën het gebruik van de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" en het teken "De Koerswinst Stapelaar" zal staken en gestaakt zal houden, en dat X voormelde domeinnaam aan GroeiVermogen zal overschrijven
("re-routen), een en ander versterkt met dwangsommen. Voorts vorderen Fortis en GroeiVermogen een voorschot op schadevergoeding, alsmede een vergoeding voor buitengerechtelijke kosten.
3.2. Fortis en GroeiVermogen stellen dat X respectievelijk X Assurantiën met de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" inbreuk maakt op de sub 2.1. bedoelde merkrechten, alsmede op de aan de website van Fortis en GroeiVermogen verbonden auteursrechten. In hun visie handelt X respectievelijk X Assurantiën tevens onrechtmatig, met alle schade van dien. Het feit dat de X de informatie over de KoerswinstStapelaar thans niet meer op Internet beschikbaar stelt, laat de inbreuk op de exclusieve rechten van GroeiVermogen onverlet. X respectievelijk X Assurantiën is in de gelegenheid de gewraakte informatie zo weer beschikbaar te stellen onder deze domeinnaam. Er is dus sprake van een reële dreiging van hervatting van het gebruik van de domeinnaam, en dus van merkinbreuk. Fortis en GroeiVermogen bestrijden voorts uitdrukkelijk dat met X is afgesproken, dan wel aan hem is toegezegd om aan hem een onkostenvergoeding te betalen.
3.3. X, die tevens namens X Assurantiën verweer voert, erkent dat de hiervoor sub 2.5. weergegeven handelwijze inbreuk maakt op de rechten van GroeiVermogen en Fortis. Volgens X is Fortis/ GroeiVermogen gehouden tot het betalen van een onkostenvergoeding, waarover hierna meer.
4.4. De motivering van de beslissing
4.1. De bevoegdheid tot kennisneming van de vordering terzake het merkrecht vloeit voort uit het bepaalde in artikel 37A van de Benelux Merkenwet (BMW).
4.2. Vooropgesteld moet worden dat X heeft erkend dat zijn handelwijze zoals hiervoor sub 2.5. weergegeven in strijd is met de aan hem verleende toestemming om alleen informatieve delen van de tekst over de KoerswinstStapelaar te mogen gebruiken. Voormelde handelwijze is, voorlopig
geoordeeld, onrechtmatig jegens zowel Fortis als GroeiVermogen. Er is namelijk sprake is van misleiding, doordat ten onrechte de suggestie wordt gewekt dat de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" betrekking heeft op een website die afkomstig is van GroeiVermogen, in ieder geval tot aan het moment dat de website is opgeroepen. Dit wekt ook verwarring ten aanzien van Fortis in de hand. Bovendien ontneemt X met de registratie van de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" GroeiVermogen de mogelijkheid om zelf die domeinnaam te laten registreren en daarmee informatie beschikbaar te stellen voor cliënten die het product de KoerwinstStapelaar hebben gekocht en via Internet geïnformeerd kunnen worden. De mogelijkheid dat GroeiVermogen, en ook Fortis, door de handelwijze van X schade lijdt en heeft geleden is niet louter denkbeeldig.
4.3. X heeft tevens erkend dat de registratie en het gebruik van de domeinnamen "koerswinststapelaar.nl" en "koerswinststapelaar.com" inbreuk maakt op het woordmerk "De KoerswinstStapelaar van GroeiVermogen". Dit gebruik is (in ieder geval) aan te merken als gebruik in de zin van artikel 13A lid 1 onder d BMW.
4.4. X heeft evenmin betwist dat hij althans X Assurantiën in de presentatie op internet zonder toestemming van GroeiVermogen gebruik heeft gemaakt van het beeldmerk "N.V. GroeiVermogen". Op grond van artikel 13A lid 1 onder a BMW kan GroeiVermogen zich tegen dit gebruik verzetten.
4.5. Op grond van het voorgaande is X bij brief van 19 november 1998 van Fortis met recht aangeschreven tot staking van het gebruik van de domeinnamen "koerswinststapelaar.nl" en "koerswinststapelaar.com", alsmede tot overdracht van deze domeinnamen aan GroeiVermogen. Inmiddels is eerstgenoemde domeinnaam aan GroeiVermogen overgedragen.
4.6. Omdat het Fortis en GroeiVermogen in dit kort geding er hoofdzakelijk om gaat te bewerkstelligen dat X de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" aan GroeiVermogen zal overzetten zal niet nader worden ingegaan op de vraag of het overnemen en beschikbaar stellen van informatie over de KoerwinstStapelaar inbreuk maakt op de aan GroeiVermogen toekomende auteursrechten met betrekking tot de inhoud (tekst en afbeeldingen) en de vormgeving van haar website.
4.7. Vast staat dat X respectievelijk X Assurantiën de informatie over de KoerswinstStapelaar thans niet meer op Internet beschikbaar stelt. De domeinnaam "koerswinststapelaar.com" staat echter nog steeds op naam van Financieel Planbureau, de onderneming van X. X is, naar deze ook erkent, in de gelegenheid de gewraakte informatie zo weer op Internet beschikbaar te stellen onder deze domeinnaam. X stelt ter zitting hoegenaamd geen plannen in die richting te hebben. Volgens X hoeven Fortis en GroeiVermogen dan ook niet bevreesd te zijn dat hij, direct dan wel indirect via zijn besloten vennootschap X Assurantiën B.V., opnieuw gebruik zal maken van de domeinnaam "koerswinststapelaar.com".
4.8. Vrees voor hernieuwd gebruik van de domeinnaam komt, voorlopig geoordeeld, echter niet ongegrond voor. X is namelijk pas bereid aan overzetting van de domeinnaam op naam van GroeiVermogen mee te werken tegen betaling van een onkostenvergoeding voor de door hem gemaakte advertentiekosten om de KoerswinstStapelaar te promoten. Volgens X heeft GroeiVermogen hiervan financieel voordeel genoten, terwijl de Internet-actie hem veel geld heeft gekost, zonder opbrengst te genereren. Volgens X heeft Fortis/GroeiVermogen toegezegd een onkostenvergoeding te betalen, hetgeen Fortis en GroeiVermogen met klem betwisten, waarover hierna meer. Zolang X geen vergoeding ontvangt blijft de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" dus op naam van Financieel Planbureau staan, de eenmanszaak van X, met alle risico van dien.
4.9. Uit de overgelegde stukken blijkt voorshands niet van een toezegging van Fortis en GroeiVermogen om de door X gemaakte kosten te vergoeden. X heeft de door hem gestelde toezegging verder op geen enkele wijze kunnen onderbouwen. Aan de schriftelijke uitnodiging van de advocaat bij brief van 22 december 1998 van Fortis en GroeiVermogen om de door hem gestelde kosten te specificeren heeft X, naar hij ter zitting heeft toegegeven, niet voldaan. Tot op heden heeft X geen overzicht van deze kosten, die hij op f. 10.000,-- begroot, kunnen produceren. Voorlopig zal er van moeten worden uitgegaan dat aan X geen toezegging tot betaling van een onkostenvergoeding is gedaan. Er is dan ook geen belemmering om aan overdracht van de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" aan GroeiVermogen mee te werken.
4.10. Gelet op hetgeen hiervoor sub 4.8. en sub 4.9. is overwogen hebben Fortis en GroeiVermogen, voorlopig geoordeeld, een spoedeisend belang bij een veroordeling van X en X Assurantiën om iedere inbreuk op de merkrechten van GroeiVermogen te staken en gestaakt te houden, in het bijzonder het gebruik van de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" en het teken "De Koerswinst Stapelaar", versterkt met een dwangsom, een en ander zoals onder I van het petitum gevorderd. Deze vordering is daarom toewijsbaar als na te melden.
4.11. Om dezelfde reden heeft GroeiVermogen voorshands een spoedeisend belang bij overdracht c.q. overschrijving van de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" aan haar, versterkt met dwangsommen, een en ander zoals onder IIIa-c en IV van het petitum gevorderd. Deze vorderingen zullen daarom worden toegewezen als na te melden.
4.12. Fortis en GroeiVermogen hebben onder Ia tevens gevorderd X en X Assurantiën te veroordelen om ieder gebruik van met hun handelsnamen overeenstemmende tekens te staken, maar die vordering is noch in de dagvaarding noch ter terechtzitting (nader) onderbouwd en is daarom niet toewijsbaar.
4.13. Voor een veroordeling als onder Ib gevorderd, gebaseerd op het auteursrecht, bestaat gelet op hetgeen hiervoor sub 4.4. is overwogen onvoldoende spoedeisend belang. Deze vordering zal daarom worden afgewezen.
4.14. Voor een algemene veroordeling zoals onder Ib en Ic gevorderd is geen grond. Deze vorderingen zullen daarom worden afgewezen.
4.15. Ten aanzien van het voorschot op schadevergoeding van f. 10.000,--, zoals onder V gevorderd, geldt dat iedere schadeberekening ontbreekt. Fortis en GroeiVermogen hebben ter zitting aangegeven dat zij niet in staat zijn een dergelijke berekening op te stellen. Voor het toekennen van een voorschot is dan ook geen grond. Bovendien ontbreekt hierbij een spoedeisend belang. Deze vordering zal daarom worden afgewezen.
4.16. Met betrekking tot de vergoeding voor buitengerechtelijke kosten van
f. 5.000,--, zoals onder VI gevorderd, ontbreekt eveneens iedere cijfermatige onderbouwing. Ook hier geldt dat er geen spoedeisend belang is. Deze vordering is daarom niet toewijsbaar.
4.17. Per 1 januari 1996 is voor Nederland van kracht geworden Bijlage 1C bij het WTO-verdrag: de Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectuel Property Rights (Het TRIPS-verdrag). Nu het Europese Hof van Justitie bij uitspraak van 16 juni 1998 (NJB 21 augustus 1998, afl. 29, blz. 1214) heeft beslist dat artikel 50 van Pro het verdrag toepasselijk is op een voorlopige voorziening als thans gevorderd, en aannemende dat dit verdrag rechtstreekse werking heeft, zal een termijn als bedoeld in lid 6 van dat artikel voor het aanhangig maken van een bodemprocedure worden bepaald. Wordt deze bodemprocedure niet aanhangig gemaakt, dan kan X, respectievelijk X Assurantiën zo nodig herroeping van de thans te treffen maatregelen verzoeken.
4.18. Als de hoofdzakelijk in het ongelijk gestelde partijen zullen X en X Assurantiën in de kosten van deze procedure worden veroordeeld. Voor een hoofdelijke proceskostenveroordeling zijn geen wettelijke gronden gesteld of gebleken, zodat deze zal worden afgewezen.
5. De beslissing
De president
5.1. veroordeelt X en X Assurantiën binnen vijf dagen na betekening van dit vonnis het gebruik van de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" en het teken (logo) "De Koerswinst Stapelaar" op Internet, alsmede ieder gebruik van de met de merken van GroeiVermogen overeenstemmende tekens te staken en gestaakt te houden,
5.2. veroordeelt X en X Assurantiën om ingeval zij na betekening van dit vonnis in gebreke mochten blijven aan bovenstaande veroordeling te voldoen aan Fortis en GroeiVermogen een dwangsom te betalen van f. 5.000,-- per dag(deel) c.q. overtreding, tot een gezamenlijk maximum van f. 50.000,--,
5.3. veroordeelt X om binnen twee dagen na betekening van dit vonnis op zijn kosten de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" te (laten) re-routen (om te leiden) naar de website van GroeiVermogen, zijnde "www.groeivermogen.nl", een en ander in afwachting van het effectueren van de hierna onder 5.4. te geven veroordeling,
5.4. veroordeelt X om binnen vijf dagen na betekening van dit vonnis al datgene te doen wat van zijn zijde nodig is teneinde te bewerkstelligen dat de registratie van de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" op naam wordt gezet van GroeiVermogen N.V., Archimedeslaan 6, 3584 BA Utrecht, een en ander conform de instructies van de Internet (service)provider van X en de instructies (en de "Registrant Name Change Agreement-Transfer") van InterNIC, als beschreven in "http://internic.net/reg-change/agreement.html" en, indien het op deze wijze onmogelijk zou blijken de overzetting van de domeinnaam te bewerkstelligen, per telefax (+1.703.742-6950) en per koerier aan: Network Solutions, Inc., Attn.: Registrant Change Group, 505 Huntmar
Park Drive, Herndon, VA 20170, USA, een schriftelijk bericht te doen toekomen waarin X verzoekt om, zo snel als redelijkerwijs mogelijk is, de registratie van de domeinnaam "koerswinststapelaar.com" op naam te zetten van GroeiVermogen N.V. voornoemd, en op eerste verzoek alle daartoe door de Internet (service)provider van X en Network Solutions, Inc. eventueel verlangde informatie te verstrekken en medewerking te verlenen, een en ander onder aanbod van vergoeding van alle eventueel door deze te maken kosten,
5.5. beveelt X van alle in het kader van de hiervoor sub 5.3. en sub 5.4. bedoelde correspondentie binnen twee dagen na verzending, danwel na ontvangst daarvan, een afschrift aan de raadsman van Fortis en GroeiVermogen te zenden,
5.6. veroordeelt X om ingeval hij na betekening van dit vonnis in gebreke mocht blijven aan de veroordelingen sub 5.3. en sub 5.4. en het bevel sub 5.5. te voldoen, aan Fortis en GroeiVermogen een dwangsom te betalen van f. 1.000,-- per dag(deel) c.q. overtreding, echter tot een gezamenlijk maximum van f. 50.000,--,
5.7. bepaalt de termijn waarbinnen de bodemprocedure aanhangig gemaakt moet worden op drie maanden nadat deze in kort geding gegeven voorzieningen onherroepelijk zijn geworden,
5.8. veroordeelt X en X Assurantiën in de kosten van deze procedure, tot aan deze uitspraak aan de zijde van Fortis en GroeiVermogen bepaald op f. 1.550,-- voor salaris en op f. 530,90 voor verschotten,
5.9. verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
5.10. weigert het anders of meer gevorderde.
Dit vonnis is gewezen door de vice-president mr. J.A.Z. Hooft Graafland en in het openbaar uitgesproken op 26 februari 1999 in tegenwoordigheid van de griffier mr. L.G.J.M. van Ekert.