Uitspraak
Rechtbank Arnhem
Sector civiel recht
Zaak-/rolnummer: 113262 / KG ZA 04-308
Datum vonnis: 8 juli 2004
Vonnis
in kort geding
in de zaak van
1. X,
wonende te A,
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
OASIS TELECOM HOLDING B.V.,
gevestigd te Rozendaal,
3. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
ROZIS B.V.,
gevestigd te Rozendaal,
eisers bij dagvaarding van 14 juni 2004,
advocaat en procureur mr. H.A. Schenke te Nijmegen,
tegen
1. Y,
wonende te B,
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
SINFOX B.V.,
gevestigd te Arnhem,
3. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
INVENTIVE ADVENTURE B.V.,
gevestigd te Velp,
gedaagden,
advocaat en procureur mr. D.A.J.M. Melchers te Arnhem.
Het verloop van de procedure
Eisers hebben gedaagden ter zitting in kort geding doen dagvaarden en gevorderd als weergegeven in de dagvaarding.
Gedaagden hebben geconcludeerd tot weigering van de gevorderde voorzieningen.
De advocaten van partijen hebben de zaak bepleit overeenkomstig de door hen overgelegde pleitnotities.
Daarbij zijn producties in het geding gebracht.
Ten slotte is vonnis bepaald.
De vaststaande feiten
1. X en Y hebben als collega’s samengewerkt bij het automatiseringsbedrijf Raet. Op enig moment hebben zij besloten gezamenlijk een zelfstandige onderneming op de richten, de vennootschap onder firma Quant Systems v.o.f.. Bij notariële akte van 16 januari 1996 is de besloten vennootschap, Rozendaal Interchange Systems B.V., kortweg aangeduid als Rozis opgericht. X en Y hebben de aandelen in die besloten vennootschap ondergebracht in een daartoe door ieder van hen opgerichte vennootschap, respectievelijk Oasis Telecom Holding B.V. (hierna: Oasis) en Inventive Adventure B.V. (hierna: Inventive Adventure). X en Y zijn de oprichtingsovereenkomst ook aangegaan in de hoedanigheid van bestuurders van hun respectievelijke holdings.
2. In de statuten is onder het kopje Einde statuten het volgende bepaald:
(...)
4. Namens de bij deze akte opgerichte vennootschap - hierna te noemen de vennootschap - is met de oprichtsters omtrent de storting op de bij haar/hen bij de oprichting geplaatste aandelen een overeenkomst gesloten van de volgende inhoud:
1. Ter storting op de aandelen zullen de oprichtsters met toepassing van artikel 14 lid 3 van Pro de Wet op de Vennootschapsbelasting 1969 en de in dat artikel bedoelde nader gestelde voorwaarden (hierna te noemen: de Voorwaarden) in de vennootschap inbrengen alle goederen - hierna te noemen: de activa - behorende tot het vermogen dat dienstbaar is aan hun te Arnhem ingeschreven onderneming (...), die zij voor eigen rekening onder de naam Rozendaal Interchange Systems drijven (...)
3. Tussen Inventive Adventure als verkoper, Oasis als koper en Rozis als de vennootschap is op 5 november 2003 een overnameovereenkomst tot stand gekomen. Partijen zijn daarbij overeengekomen dat Inventive Adventure haar aandelen aan Oasis zal overgedragen en dat zij haar positie als statutair bestuurder van Rozis neerlegt.
4. In deze akte is onder meer bepaald:
Artikel 3 Overdrachtsdatum Pro
Uiterlijk op de Overdrachtsdatum zullen achtereenvolgens de volgende (rechts-) handelingen plaatsvinden:
(...)
f. Verkoper zal alle in zijn bezit zijnde de vennootschap toebehorende zaken, waaronder broncodes, exclusief aan Koper overdragen en staat in jegens Koper, dat alle tot die zaken te rekenen informatie - op welke gegevensdrager dan ook - uiterlijk per overdrachtsdatum vernietigd is.
Artikel 7 non Pro-concurrentie
1. Partijen zijn overeengekomen dat Verkoper gedurende een periode van ten hoogste één jaar, te rekenen vanaf de Overdrachtsdatum, zich op het gebied van gestructureerde berichten van EDI-software en alle daarmee samenhangende producten en diensten zal onthouden van het direct dan wel indirect actief benaderen van klanten van de Vennootschap welke zijn vermeld in de klantenlijst die als Bijlage 3 aan deze overeenkomst is gehecht.
(...)
3. Verkoper zal zich onthouden van inbreuk op dan wel eigenmachtig gebruik van de software waarover Rozis beschikt - die op een afzonderlijke lijst is opgesomd en als Bijlage 5 aan deze overeenkomst is gehecht - na de Overdrachtsdatum en zal eraan meewerken, dat alle broncodes vóór de Overdrachtsdatum worden gedeponeerd bij de Notaris.
Artikel 12: Bijlagen Pro
De in deze overeenkomst genoemde en hieraan gehechte bijlagen vormen een onlosmakelijk deel van deze overeenkomst. De bijlagen zijn:
Bijlage 1: conceptbesluit algemene vergadering van aandeelhouders;
Bijlage 2: afspraken WNE WTO d.d. 02-10-2003;
Bijlage 3: klantenlijst;
Bijlage 4: personeelslijst;
Bijlage 5: softwarelijst.
5. Bij notariële akte van 13 november 2003 zijn de aandelen van Inventive Adventure in Rozis overgedragen aan Oasis. Oasis, waarvan alle aandelen worden gehouden door X, is vanaf die dag enig aandeelhouder en bestuurder van Rozis.
6. In Bijlage 2 is in artikel 4 tussen Pro Y en X het volgende overeengekomen: In het (potentiele) klanten-contact zal WNE zich opstellen als een loyale medewerker van Rozis.
In Bijlage 3 van de overnameovereenkomst is Koningszuivel niet als klant opgenomen.
In Bijlage 5 van de overnameovereenkomst is de Quant.lib. niet vermeld.
7. Inventive Adventure heeft samen met een andere vennootschap bij akte van 2 oktober 2003 een nieuw bedrijf opgericht. Dit bedrijf is de besloten vennootschap Sinfox B.V. (hierna: Sinfox).
8. X en Y hebben begin jaren 90, toen zij samen werkten binnen Quant Systems B.V., een boek geschreven: “De Quant Library voor Clipper 5.2”, dat in 1993 door Sybex Uitgeverij B.V,. te Soest is uitgegeven. Onderdeel van het boek vormt een diskette met daarop de Quant library (hierna: Quant.lib.) in demo vorm, waarbij een bestelbon voor een officieel exemplaar was bijgevoegd. Onderdeel van de Quant.lib. is het zogenaamde “Life support system”.
9. X heeft software ontwikkeld in de vorm van de zogenaamde EDI-switch, een automatiseringsprogramma, oorspronkelijk in Dos, later in Windows. De broncodes van dit programma zijn eigendom van Rozis.
Om een koppeling te kunnen maken tussen bedrijfsapplicaties van klanten/afnemers en EDI-switch dienen klantspecifieke modules te worden toegepast.
Rozis maakt daarbij gebruik van het programma Muis.exe en Sinfox van Accview.exe.
In opdracht van Rozis zijn twee rapporten, op 18 juni 2004 door C van Pragma Consultants B.V. en op 17 juni 2004 door Oriolus software v.o.f., uitgebracht, waarin de door Rozis en Sinfox gebruikte programma’s zijn vergeleken en waarin de conclusies zijn getrokken dat beide programma’s veel gelijkenissen vertonen.
10. In de Accountview, een commerciële uitgave van een leverancier van bedrijfsprogrammatuur, van maart 2004 staat een artikel van Y namens Sinfox. De kop boven het artikel luidt:
Accountview heeft Sinfox, autoriteit op het gebied van EDI-implementaties, gekozen voor het samenstellen van een geïntegreerde EDI-oplossing voor AccountView. De gerealiseerde EDI-module, gebaseerd op het EDI branchemodel, is volledig conform de richtlijnen van EAN Nederland.
In het artikel is een klant van Rozis, Koningszuivel, genoemd als “het eerste bedrijf dat deze nieuwste EDI-koppeling gebruikt”
In de tekst is de volgende passage opgenomen:
Voor de Accountview-gebruiker is het nu zeer eenvoudig geworden. Wij zijn het enige aanspreekpunt en verzorgen de offerte waarin aanbiedingen van de drie bekendste Nederlandse EDI-aanbieders Walvis, Tie en Rozis zijn opgenomen, inclusief de Accountview-uitbreiding met EDI-vertaling.
Het geschil
1. Kort weergegeven vorderen eisers dat gedaagden, ieder voor zover het hem persoonlijk aangaat, tot het volgende zullen worden veroordeeld:
I. zich te onthouden van het maken van inbreuk op de intellectuele eigendomsrechten van eisers;
II. de klantenlijst die als Bijlage 3 bij de overnameovereenkomst als vorengenoemd is gevoegd, te completeren binnen een termijn van 4 weken na het in deze te wijzen kort geding vonnis;
III. aan eisers een voorschot op de schadevergoeding te voldoen ten bedrage van € 10.000,00, binnen een termijn van 4 weken na het in deze te wijzen kort geding vonnis;
IV. zich te onthouden van klantencontacten met betrekking tot EDI-programmatuur;
V. aan eisers een lijst van complete klantgegevens te overleggen met betrekking tot derden aan wie zijdens gedaagden EDI-programmatuur is geoffreerd en/of geleverd, binnen een termijn van 4 weken na het in deze te wijzen kort geding vonnis;
VI. de publicatie in Accountview te rectificeren door het opnemen van een door eisers opgestelde tekst.
2. Eisers leggen aan hun vorderingen, eveneens kort weergegeven, ten grondslag:
I. dat zij auteursrechthebbende op zowel de EDI Switch als de Quant.lib. is en dat Sinfox in strijd met de overnameovereenkomst en de auteursrechten van Rozis daarvan gebruik maakt,
II. dat haar klant Koningszuivel abusievelijk niet is vermeld op haar klantenlijst, Bijlage 3 van de overnameovereenkomst, maar dat Sinfox ermee bekend was dat het een klant van Rozis was,
III. dat Sinfox in strijd met artikel 7 van Pro de overnameovereenkomst haar klanten Grohe, Vika en Koningszuivel actief heeft benaderd,
IV. dat gedaagden expliciet inbreuk hebben gemaakt op de intellectuele eigendomsrechten van Rozis door in de Accountview een artikel te laten plaatsen:
- waarvan een passage nagenoeg letterlijk is ontleend aan een reeds geruime tijd eerder door Rozis uitgegeven brochure;
- waarin gedaagden de EDI-module als eigen product presenteren;
- waarin gedaagden onrechtmatig inbreuk maken op het klantenbestand van Rozis.
Gedaagden verweren zich door te stellen - ook kort weer gegeven- :
1. dat X niet-ontvankelijk verklaard moet worden in zijn vorderingen en de vorderingen jegens Y op voorhand moeten worden afgewezen, terwijl de vorderingen betrekking hebbende op de overnameovereenkomst alleen tegen Inventive kunnen worden ingeroepen,
2. dat het auteursrecht op de Quant.lib. nog tot de onverdeelde gemeenschap van de v.o.f. Quant Systems behoort. Het is ook niet genoemd op de softwarelijst die als Bijlage 5 aan de overnameovereenkomst is gehecht,
3. dat zij met het door hen geleverde maatwerk geen inbreuk maken op de auteursrechten van Rozis,
4. Sinfox niet betwist dat Koningszuivel een klant is van Rozis, die op de klantenlijst die als Bijlage 3 aan de overnameovereenkomst is gehecht, vermeld had dienen te worden. Gedaagden stellen echter op geen enkele wijze direct of indirect actief klanten van Rozis te hebben benaderd,
5. dat, zo er al sprake zou zijn van een auteursrechtelijke inbreuk door de publicatie van de tekst in Accountview, hetgeen door gedaagden wordt betwist, Accountview hierop moet worden aangesproken. Voorts betwisten gedaagden dat zij in het artikel de EDI-switch als eigen product van Sinfox zouden hebben gepresenteerd, Koningszuivel in strijd met de overnameovereenkomst zouden hebben genoemd, meer dan feitelijke constateringen zouden hebben gedaan, dan wel zich schuldig zouden hebben gemaakt aan misleidende reclame,
6. er door Sinfox geen gebruik meer wordt gemaakt van Quant.lib.,
7. de gevorderde schadevergoeding buitenproportioneel is.
De beoordeling van het geschil
1. Nu X en Y hebben gehandeld in hun hoedanigheid van bestuurders / aandeelhouders van hun respectievelijke B.V.’s en op voorhand niet is gebleken dat zij in die hoedanigheid hun vertegenwoordigingsbevoegdheid hebben overtreden en zodanig hebben gehandeld dat hun in privé van die handelingen een ernstig persoonlijk verwijt kan worden gemaakt, komt de voorzieningenrechter met gedaagden tot het oordeel dat X niet-ontvankelijk verklaard moet worden in zijn vorderingen en de vorderingen jegens Y op voorhand moeten worden afgewezen. Ook Oasis wordt niet-ontvankelijk verklaard in haar vorderingen. Zij is holding-maatschappij en de hierna te bespreken stellingen brengen niet mee dat er tegenover haar onrechtmatig is gehandeld of wanprestatie is gepleegd.
Voor vereenzelviging van de bestuurders met hun rechtspersonen is in het licht van de jurisprudentie van de Hoge Raad (HR 13 oktober 2000, NJ 2000, 698) geen plaats.
EDI-switch
2. Partijen betwisten niet dat het auteursrecht op de EDI-switch bij Rozis rust. Wel verschillen zij van mening over de vraag of Sinfox inbreuk maakt op de auteursrechten van Rozis op EDI-Switch.
3. EDI (Electronic Data Interchange) is software die de gegevensuitwisseling tussen de gecombineerde boekhoudsystemen van leveranciers met de geautomatiseerde orderboeksystemen van bijvoorbeeld grote winkelketens mogelijk maakt. Er zijn drie leveranciers van EDI-software, te weten Walvis, Tie en Rozis. De EDI- software van Rozis heet EDI-switch. Sinfox heeft Rozis gevraagd dealer te mogen worden van EDI-switch, wat Rozis heeft geweigerd. Volgens Sinfox zijn de voorwaarden waaronder Walvis en Tie haar tot dealer wilden benoemen ongunstig. Inmiddels heeft Sinfox zelf EDI-software op de markt gebracht.
Ter zitting is voldoende komen vast te staan dat Sinfox wel ten behoeve van Koningszuivel een koppeling tot de EDI-switch tot stand heeft gebracht en tevens dat de programmatuur waarvan Sinfox zich daarbij heeft bediend (Accview. exe) veel gelijkenis vertoont met de apparatuur waarvan Rozis zich bedient (Muis.exe). Hieraan ligt ten grondslag dat beide programma’s zijn afgeleid van het zogenaamde “Life Support System” van de Quant Lib.
Eigendom Quant.lib.
4. Niet in geschil is dat de Quant.lib. in 1993 is ontwikkeld binnen Quant Systems v.o.f. en in opdracht van die v.o.f. openbaar is gemaakt.
5. Het samenwerkingsverband van Oasis en Inventive Adventure is in 1996 van een v.o.f. omgezet in de B.V. Rozis. In de oprichtingsakte van de B.V. is de bepaling opgenomen zoals hiervoor onder de feiten in punt 2. is weergegeven.
In de onderhavige bepaling van de oprichtingsakte is niet met zoveel woorden omschreven wat onder “alle goederen behorende tot het vermogen dat dienstbaar is aan Rozis” moet worden verstaan, maar zo daar taalkundig gezien al niet alle software onder zou vallen, blijkt uit de overige bepalingen in de oprichtingsakte alsmede uit het verhandelde ter zitting dat partijen bij de oprichting van de B.V. de bedoeling hadden de samenwerking in de v.o.f. in haar geheel in te brengen in de B.V., zonder dat er nog een onverdeelde gemeenschap van de v.o.f. in stand zou blijven. De oprichtingsakte is voorts een akte als bedoeld in artikel 2 van Pro de Auteurswet. Vooralsnog is daarmee voldoende aannemelijk geworden dat de bij de oprichting van Rozis de Quant.lib. en de auteursrechten daarop tot het vermogen van Rozis zijn gaan behoren. Dit oordeel wordt voorshands geoordeeld ook gestaafd door het gegeven dat de Quant.lib. van 1993 in Rozis-verband in 1999 (ingrijpend) is gewijzigd.
6. Vervolgens heeft Inventive Adventure haar aandeel in Rozis overgedragen aan Oasis. In de overnameovereenkomst is de bepaling van artikel 3 sub f opgenomen Pro, zoals hiervoor onder de feiten punt 4. is weergegeven, en is er voorts geen enkel voorbehoud ten aanzien van de rechten op de Quant.lib. gemaakt. Ook ten aanzien van deze overdracht is ter zitting voldoende aannemelijk geworden dat partijen bij de overname voor ogen stond dat Inventive Adventure haar hele aandeel in Rozis, zonder beperkingen, aan Oasis zou overdragen.
7. Gelet op het bovenstaande wordt voorshands geoordeeld dat Rozis rechthebbende is op de software Quant.lib.
Wanprestatie Inventive Adventure
8. Inventive Adventure stelt dat zij desondanks jegens Rozis geen wanprestatie pleegt nu de Quant.lib. niet in de softwarelijst, Bijlage 5 van de overnameovereenkomst, is opgenomen, waarnaar in artikel 7 sub Pro 3 van de overnameovereenkomst (zie hiervoor onder de feiten punt 4.) wordt verwezen.
9. De stelling van Rozis dat in de op de lijst genoemde software de Quant.lib. impliciet is opgenomen, omdat deze software allemaal tot stand is gekomen met gebruikmaking van die Quant.lib. en Inventive Adventure om die reden op grond van de overeenkomst geen gebruik mag maken van de Quant.lib. wordt niet gevolgd, nu onvoldoende aannemelijk is geworden dat Inventive Adventure het bepaalde in artikel 7, sub 3 en Bijlage 5 in deze zin had moeten lezen en begrijpen. Voorshands geoordeeld pleegt Inventive Adventure geen wanprestatie door gebruik te maken van de Quant.lib.
Auteursrecht op de Quant.lib.
10. Beoordeeld zal vervolgens moeten worden of Sinfox inbreuk maakt op de auteursrechten van Rozis door gebruik te maken van de Quant.lib. op een wijze zoals zij dat doet.
11. De Quant.lib. is een werk als bedoeld in artikel 10, lid 12 van de Auteurswet. Uit het verhandelde ter zitting is voldoende aannemelijk geworden dat de Quant lib. een werk is dat een eigen karakter bezit dat het persoonlijk stempel van de maker draagt en dus auteursrechtelijke bescherming geniet, nu voldoende is gebleken dat de Quant lib. in 1993 nieuw van opzet wat ten opzichte van bestaande programmeertalen en meer behelsde dan slechts toevoegingen van functionaliteiten op de reeds bestaande. Dat het meer bevatte dan slechts objectieve gegevens waarop geen auteursrechtelijke bescherming kan rusten, is voorts ook voldoende aannemelijk geworden, nu onweersproken is gesteld dat er zeer veel mogelijkheden zijn om te programmeren.
12. Sinfox heeft ter zitting niet weersproken gebruik te hebben gemaakt van de Quant.lib. Dat zij hierbij slechts gebruik heeft gemaakt van de Quant.lib. zoals door Quant Systems v.o.f. in 1993 is openbaar gemaakt en verveelvoudigd en niet van de aan de Quant.lib. ten grondslag liggende broncode, is op voorhand niet waarschijnlijk, nu uit de gebleken foutmeldingen bij de klant Koningszuivel blijkt dat Sinfox gebruik heeft gemaakt van de versie van de Quant.lib. uit 1999.
13. Voorshands geoordeeld is hiermee voldoende aannemelijk geworden dat Sinfox de auteursrechten van Rozis op de Quant.lib. heeft aangetast. Hoewel Sinfox stelt geen gebruik meer te maken van de Quant.lib. wordt geoordeeld dat Rozis voldoende belang heeft bij een toewijzing van het gevorderde onder I. en daarmee ook bij het gevorderde onder V. op een wijze als hierna zal worden geoordeeld. Dat dit laatste een verruiming van de Overnameovereenkomst zou zijn, Sinfox stelt, volgt de voorzieningenrechter niet, nu deze vordering ziet op de aantasting van de auteursrechten van Oasis en Rozis en slechts ten doel heeft de mate van inbreuk inzichtelijk te maken.
Non-concurrentie
14. Sinfox betwist dat zij in strijd met het non-concurrentiebeding heeft gehandeld doordat zij direct of indirect actief klanten van Rozis zou hebben benaderd.
15. Uit de ter zitting geschetste gang van zaken en de overgelegde e-mails en offertes is vooralsnog onvoldoende gebleken dat Sinfox de non-concurrentiebepaling heeft overtreden. Sinfox betwist niet dat zij contacten had met klanten van Rozis en met name met Grohe, Vika en Koningszuivel en zelfs zaken heeft gedaan met Global-e ten behoeve van Koningszuivel, maar de e-mails, waarvan de inhoud voor zich spreekt en die inhoudelijk ook niet zijn weersproken door Rozis, geven vooralsnog geen aanleiding te oordelen dat deze klanten door Sinfox zouden zijn benaderd buiten Rozis om, dan wel op initiatief van Sinfox. Bovendien is voldoende aannemelijk geworden dat de afspraak tussen X en Y, inhoudende: In het (potentiele) klanten-contact zal WNE zich opstellen als een loyale medewerker van Rozis en zoals neergelegd in Bijlage 2 van de overnameovereenkomst, heeft geleid tot onduidelijkheden in de klantencontacten van Y met klanten van Rozis.
Aanvullen Bijlage 3 van de overnameovereenkomst
16. Dat Koningszuivel een klant is van Rozis is en blijkbaar abusievelijk niet is vermeld op de klantenlijst, Bijlage 3 van de overnameovereenkomst is door Sinfox niet betwist.
Deze enkele constatering is echter voorshands geoordeeld onvoldoende om op grond daarvan de vordering van Rozis toe te wijzen. Immers, niet gesteld of gebleken is dat de klantenlijst nog meer hiaten zou bevatten, terwijl geoordeeld wordt dat Sinfox ook ten aanzien van Koningszuivel de non-concurrentiebepaling niet heeft overtreden, zodat voorshands geoordeeld Rozis geen dan wel onvoldoende belang heeft bij deze vordering.
Schadevergoeding
17. Gelet op het hiervoor onder punt 16. overwogene zal de vordering ten aanzien van een voorschot op de schadevergoeding worden afgewezen.
Accountview
18. Voorshands geoordeeld wordt het in de Accountview gepubliceerde artikel niet aangemerkt als een artikel met een zodanig eigen karakter dat het persoonlijk stempel van de maker draagt, dat daarop auteursrechtelijke bescherming rust, nu de in dat artikel gebruikte bewoordingen gewone, gangbare reclametaal vormen.
De vordering van Rozis dienaangaande zal daarom worden afgewezen.
Spoedeisendheid
19. Nu zal worden geoordeeld dat Sinfox inbreuk maakt, dan wel heeft gemaakt, op de auteursrechten van Rozis, en zij dit ook stelselmatig doet door aan haar programmatuur stelselmatig de Quant.lib. ten grondslag te leggen is daarmee het spoedeisend belang bij onderhavige procedure voldoende aannemelijk geworden.
Aan Y en Inventive Adventure zijn geen separate proceskosten toe te rekenen.
Proceskosten
20. Nu partijen over en weer in het gelijk worden gesteld, zullen de proceskosten worden gecompenseerd in die zin dat partijen de eigen kosten van deze procedure dienen te dragen.
De beslissing
De voorzieningenrechter
1. verklaart X en Oasis niet-ontvankelijk in hun vorderingen,
2. veroordeelt Sinfox zich te onthouden van het maken van inbreuk op de auteursrechten van Rozis op de Quant.lib.,
3. veroordeelt Sinfox aan Rozis een lijst van complete gegevens over te leggen van klanten aan wie Sinfox software heeft geleverd, waarbij gebruik is gemaakt van de Quant.lib.,
4. wijst de vorderingen tegen Y en Inventive Adventure af,
5. compenseert de proceskosten,
6. verklaart het onder 2 en 3 bepaalde uitvoerbaar bij voorraad,
7. wijst af het anders of meer gevorderde.
Dit vonnis is gewezen en in het openbaar uitgesproken op 8 juli 2004 door mr. F.J. de Vries, in tegenwoordigheid van mr. I.A. van Gemert, griffier.