Uitspraak
RECHTBANK ARNHEM
Sector strafrecht
Meervoudige Kamer
Promis II
Parketnummer : 05/900528-10
Data zittingen : 8 november 2010, 6 juni 2011 en 20 juni 2011
Datum uitspraak : 4 juli 2011
TEGENSPRAAK
In de zaak van
de officier van justitie in het arrondissement Arnhem
tegen
naam : [verdachte],
geboren op : [geboortedatum],
adres : [adres],
plaats : [woonplaats].
raadsman : mr. L. de Leon, advocaat te Utrecht.
1. De inhoud van de tenlastelegging
Aan verdachte is, na een door de rechtbank toegewezen vordering nadere omschrijving van de tenlastelegging, tenlastegelegd dat:
hij in of omstreeks de nacht van 15 mei 2010 op 16 mei 2010 te Ede,
ter uitvoering van het voornemen en het misdrijf om tezamen en in vereniging
met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk en met voorbedachten rade
[slachtoffer] van het leven te beroven, tezamen met verdachtes mededader(s),
althans alleen, opzettelijk na kalm beraad en rustig overleg, althans na een
(kort) tevoren genomen besluit, - zakelijk weergegeven - :
- voornoemde [slachtoffer] een of meermalen tegen en/of op het hoofd en/of het lichaam
heeft/hebben geslagen en/of gestompt, terwijl voornoemde [slachtoffer] al dan niet op
de grond lag en/of
- voornoemde [slachtoffer] een of meermalen met geschoeide voet(en) tegen en/of op het
hoofd en/het lichaam heeft/hebben getrapt en/of geschopt, terwijl voornoemde
[slachtoffer] al dan niet op de grond lag en/of
- voornoemde [slachtoffer] een of meermalen met een metalen stok/paal, althans een
metalen voorwerp, althans een hard voorwerp op en/of tegen het hoofd en/of op
de handen en/of tegen het lichaam heeft/hebben geslagen en/of
- een of meermalen de keel van voornoemde [slachtoffer] heeft/hebben dichtgeknepen, al
dan niet gebruik makend van een stok en/of paal,
terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;
althans, indien het vorenstaande onder 1 niet tot een veroordeling leidt:
hij in of omstreeks de nacht van 15 mei 2010 op 16 mei 2010 te Ede tezamen en
in vereniging met anderen of een ander, althans alleen, aan een persoon (te
weten [slachtoffer]), opzettelijk en met voorbedachten rade, althans opzettelijk,
zwaar lichamelijk letsel (te weten een gebroken rechter oogkas en/of een
gebroken linker oogkas en/of neurologisch letsel), heeft toegebracht, door
deze opzettelijk, na kalm beraad en rustig overleg, althans opzettelijk -
zakelijk weergegeven -
- een of meermalen tegen en/of op het hoofd en/of het lichaam te slaan en/of
te stompen, terwijl voornoemde [slachtoffer] al dan niet op de grond lag en/of
- een of meermalen met geschoeide voet(en) tegen en/of op het hoofd en/of het
lichaam te trappen en/of te schoppen, terwijl voornoemde [slachtoffer] al dan niet op
de grond lag en/of
- een of meermalen met een metalen stok/paal, althans een metalen voorwerp,
althans een hard voorwerp, een of meermalen op en/of tegen het hoofd en/of op
de handen en/of tegen het lichaam te slaan en/of
- een of meermalen de keel dicht te knijpen, al dan niet met behulp van een
stok en/of paal;
meer subsidiair:
hij in of omstreeks de nacht van 15 op 16 mei 2010 te Ede tezamen en in
vereniging met anderen of een ander, althans alleen, ter uitvoering van het
door verdachte voorgenomen misdrijf om aan een persoon genaamd [slachtoffer],
opzettelijk en met voorbedachten rade zwaar lichamelijk letsel toe te brengen,
met dat opzet, na kalm beraad en rustig overleg, althans na een (kort) tevoren
genomen besluit - zakelijk weergegeven - :
- voornoemde [slachtoffer] een of meermalen tegen en/of op het hoofd en/of het lichaam
heeft/hebben geslagen en/of gestompt, terwijl voornoemde [slachtoffer] al dan niet op
de grond lag en/of
- voornoemde [slachtoffer] een of meermalen met geschoeide voet(en) tegen en/of op het
hoofd en/het lichaam heeft/hebben getrapt en/of geschopt, terwijl voornoemde
[slachtoffer] al dan niet op de grond lag en/of
- voornoemde [slachtoffer] een of meermalen met een metalen stok/paal, althans een
metalen voorwerp, althans een hard voorwerp op en/of tegen het hoofd en/of op
de handen en/of tegen het lichaam heeft/hebben geslagen en/of
- een of meermalen de keel van voornoemde [slachtoffer] heeft/hebben dichtgeknepen, al
dan niet gebruik makend van een stok en/of paal,
terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;
2. Het onderzoek ter terechtzitting
De zaak is laatstelijk op 20 juni 2011 ter terechtzitting onderzocht. Daarbij is verdachte verschenen. Verdachte is bijgestaan door mr. L. de Leon, advocaat te Utrecht.
Als benadeelde partij heeft zich schriftelijk in het geding gevoegd [slachtoffer]. Namens hem is ter terechtzitting verschenen [naam], medewerkster Slachtofferhulp Nederland.
De officier van justitie, mr. J. Schram, heeft geëist dat verdachte ter zake van het primair tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van drie jaren, waarvan één jaar voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren met als bijzondere voorwaarde op te leggen een contactverbod met [slachtoffer] en voorts met aftrek van de tijd die verdachte al in verzekering en voorlopige hechtenis heeft doorgebracht.
Verdachte en zijn raadsman hebben het woord ter verdediging gevoerd.
3a. De beslis¬sing inzake het bewijs
De feiten
Op grond van de bewijsmiddelen wordt het volgende, dat verder ook niet ter discussie staat, vastgesteld.
In de avond van 15 mei 2010 zijn de broers [broer1] (bijnaam [bijnaam broer1] ), [verdachte] (bijnaam [bijnaam verdachte] ), [broer3] (bijnaam [bijnaam broer3] ) en [broer4] (bijnaam [bijnaam broer4] ) [achternaam] (verder respectievelijk te noemen: [broer1], [verdachte], [broer3] en [broer4]) naar de flat op [woonplaats] in Ede gereden waar [slachtoffer] [slachtoffer] (verder: [slachtoffer]) woonde.
Rond 0.00 uur die nacht heeft [broer3] naar het huisnummer van [slachtoffer] gebeld en gevraagd of [slachtoffer] met [broer3] wilde spreken. [slachtoffer] is naar beneden gekomen en heeft [broer3] begroet. Vervolgens is er in de vroege nacht van 16 mei 2010 een conflict ontstaan tussen [slachtoffer] enerzijds en [broer1], [verdachte], [broer3] en [broer4] (verder tezamen ook aangeduid als: de vier broers) anderzijds . Er is bij het conflict gebruik gemaakt van een (slag)voorwerp . [slachtoffer] heeft die nacht het volgende letsel opgelopen: meerdere blauwe plekken over hele lichaam, hoofdwond, oogkasbreuk links, intra-cerebrale bloeding (een bloeding in de hersenen) .
Het standpunt van het Openbaar Ministerie
De officier van justitie heeft gerekwireerd tot een bewezenverklaring van het primair tenlastegelegde feit gelet op de bewijsmiddelen in het dossier.
De vier broers zijn gezamenlijk naar Ede gereden met het vooropgezette plan om verdachte in elkaar te slaan. Ze hebben alle vier gevochten, zijn erbij blijven staan op het moment dat er gevochten werd en ze zijn gezamenlijk weer weggegaan, waarmee sprake is van een nauwe en bewuste samenwerking. Uit de omstandigheid dat verdachten met vier man fors geweld hebben uitgeoefend, waarbij geslagen is met een metalen staaf, blijkt dat zij het voorwaardelijke opzet hadden om verdachte te doden, zodat poging moord bewezen kan worden.
Standpunt van de verdediging
De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat verdachte dient te worden vrijgesproken van het primair, subsidiair en meer subsidiair tenlastegelegde.
De vier broers zijn naar [slachtoffer] gereden om te praten en om hem mee te vragen om samen uit te gaan. [slachtoffer] is degene geweest die agressief werd. Hij had onverwachts een stok of staaf waarmee hij eerst [broer1] tegen zijn been sloeg en vervolgens [broer3] tegen zijn hoofd en zijn been. Er is geen sprake geweest van het (voorwaardelijk) opzet op de dood of op het toebrengen van lichamelijk letsel. De vier broers hebben zich slechts verdedigd. Bij twee van hen is letsel geconstateerd. [verdachte] is er pas bijgekomen toen twee van zijn broers al waren uitgeschakeld. [slachtoffer] wilde doorgaan met op hen inslaan en [verdachte] heeft toen ingegrepen.
Beoordeling van de standpunten en conclusie
De verklaring van [slachtoffer]
De aanleiding:
[slachtoffer] heeft verklaard dat aan het conflict in de nacht van 15 op 16 mei 2010 het volgende vooraf ging:
Op 13 mei 2010 is [broer5] (verder: [broer5]) bij [slachtoffer] en zijn vrouw, genaamd [vrouw slachtoffer] (verder: [vrouw slachtoffer]) op bezoek geweest. [broer5] is de broer van [vrouw slachtoffer] en tevens de broer van de vier broers. [broer5] is voortijdig weggegaan bij [slachtoffer] en [vrouw slachtoffer] aangezien hij kwaad was omdat [slachtoffer] had verteld dat een oom van [vrouw slachtoffer] had gezegd dat zij [vrouw slachtoffer]) bij het huwelijk geen maagd meer zou zijn geweest. In de nacht van 14 mei 2010 is [slachtoffer] vervolgens gebeld door [broer3] en later heeft [vrouw slachtoffer] [broer3] teruggebeld. [broer3] klonk erg boos.[vrouw slachtoffer] is de volgende dag naar Breda, waar de vier broers wonen, gereden om te praten. Zij heeft die dag gesproken met de vier broers en haar ouders. Bij terugkomst vertelde [vrouw slachtoffer] dat haar familie geen ruzie meer wilde maken .
Het conflict:
[slachtoffer] heeft over het conflict het volgende verklaard:
Nadat [broer3] hem vriendelijk had gevraagd naar beneden te komen is [slachtoffer] op verzoek van [broer3] buiten met hem meegelopen. Toen ze achter een pad achter de garageboxen waren aangekomen, veranderde [broer3] van toon. [slachtoffer] draaide zich om en zag [verdachte] achter hem staan met iets van een metalen stok in zijn hand. [verdachte] was uit de struiken gelopen. [slachtoffer] is vervolgens van achteren vastgegrepen bij zijn nek en hals en daarna geslagen. Hij was op de grond gevallen en heeft zich verweerd. Hij heeft [broer3] en [verdachte] gezien en [broer4] en [broer1] gehoord. De laatste twee waren er ook bij . Ze waren alle vier tegelijk aan het schoppen en slaan . Hij werd zowel met de stok/paal als met de handen geslagen. Hij denkt dat hij even bewusteloos is geweest. Hij hoorde iemand zeggen: “Hij is dood, we moeten weg” . Op een gegeven moment lag hij op de grond en was het even rustig. Hij probeerde zijn hoofd op te tillen en hoorde iemand terugkomen. Hij voelde twee klappen op zijn hoofd en het leek of iemand met een stok op zijn hoofd sloeg. Hij hoorde iemand zeggen: “Zo, nu is hij dood” .
De rechtbank acht de hierboven aangehaalde verklaringen van [slachtoffer] betrouwbaar en geloofwaardig. [slachtoffer] heeft vanaf het eerste bezoek van de politie in het ziekenhuis op 16 mei 2010 12.09 uur tamelijk consequent hetzelfde verhaal verteld. Ook [getu[getuige1] (verder: [getuige1]), een vriend van [slachtoffer], verklaart dat [slachtoffer] hem toen deze in het ziekenhuis lag dit verhaal heeft verteld .
De verklaring van [slachtoffer] wordt voorts door een groot aantal andere bewijsmiddelen bevestigd:
Ondersteunende bewijsmiddelen:
De door [slachtoffer] genoemde aanleiding van het conflict wordt bevestigd door de verklaring van [zus br[vrouw slachtoffer], zijn echtgenote. Ook zij verklaart over het bezoek van [broer5], de omstandigheid dat [broer5] voortijdig is weggegaan, omdat hij kwaad was omdat [slachtoffer] had verteld dat een oom van [zus br[vrouw slachtoffer] had gezegd dat zij bij het huwelijk geen maagd meer was geweest en dat er die nacht door [broer3] gebeld was. Omdat zij bang was is zij de volgende dag om 6 uur ’s morgens al naar Breda gereden en zij heeft daar gesproken met de vier broers en haar/hun ouders .
Daarnaast is er de getuige [getuige1] die verklaart dat hij van zijn vader had gehoord dat deze door [broer5] na het conflict was gebeld omdat er een familieruzie was geweest waardoor [slachtoffer] en de broers in het ziekenhuis zouden liggen . Hij vertelt verder dat [broer5] hem ook had gebeld en had verteld dat er een catastrofe in de familie had plaatsgevonden, dat de vier broers op [slachtoffer] waren afgekomen en hem in elkaar hebben geslagen en dat hij, [broer5], [getuige1] om hulp had gevraagd . [getuige1] verklaart dat [broer5] hem heeft gezegd dat zijn moeder hem vroeg om met haar naar Ede te rijden omdat de vier broers onderweg waren naar Ede om [slachtoffer] toe te takelen en dat hij toen met zijn moeder naar Ede is gereden om de vier broers tegen te houden maar dat hij onderweg een aanval kreeg en in het ziekenhuis belandde . Deze verklaringen van [getuige1] bevestigen naar het oordeel van de rechtbank de verklaring van [slachtoffer] dat de aanleiding van het conflict lag in een familieconflict waarbij naast de vier broers ook [broer5] betrokken was en welk conflict voor de vier broers aanleiding vormde om naar Ede te vertrekken. De verklaring van [getuige1] wordt op haar beurt weer bevestigd door informatie van de politie Breda dat er op 15 mei 2010 om 22:49 uur een melding was binnengekomen over een autobestuurder die met een epileptische aanval naar het ziekenhuis is gebracht en dat [broer5] deze bestuurder was en dat diens vader en moeder ook in die auto hadden gezeten .
Ook ten aanzien van het conflict zelf vindt de verklaring van [slachtoffer] steun in andere bewijsmiddelen.
Allereerst zijn er de bij hem geconstateerde – in de vaststaande feiten genoemde – verwondingen.
Er zijn voorts drie getuigen geweest van een deel van het voorval, te weten [getuige2], [getuige3] en [getuige4].
Getuige [getuige2] verklaart dat hij geschreeuw hoorde in een vreemde taal (een soort Turks of Afghaans). Het geschreeuw was van één persoon afkomstig en kwam achter de bomen vandaan. Het geschreeuw duurde 10 tot 20 minuten en stopte in één keer. Kort hierna liepen drie mannen de parkeerplaats op ; één van hen werd door de anderen ondersteund. De anderen liepen terug richting de struiken. [getuige2] hoorde een plons, waarna de twee mannen naar de parkeerplaats liepen. Vervolgens zijn de mannen met twee auto’s weggereden. Nadat de auto’s weg waren zag hij een man heel moeilijk (krom en met vallen en opstaan) vanuit de bosjes komen.
Getuige [getuige3] verklaart in zijn eerste verklaring van zondag 16 mei 2011 dat hij meerdere mensen heel hard hoorde schreeuwen en zag dat er vanuit de richting van de vijver vier mannen kwamen lopen. Hij hoorde een geluid als dat van een metalen voorwerp dat valt of gegooid wordt en zag dat één van de mannen bukte en iets van de grond pakte. Hij zag dat één van de mannen met een metalen pijp van ongeveer 1 meter in zijn handen terugliep. Vanuit de richting van de andere drie mannen werd geroepen: ”kom terug” in de Afghaanse taal (Dari). Kort daarna hoorde hij een luide kreet. De auto reed de parkeerplaats af. Vervolgens kwam uit de richting van de vijver zijn oom [slachtoffer] moeilijk lopen. Het hoofd van [slachtoffer] zat helemaal onder het bloed.
Getuige [getuige4] hoorde geschreeuw (in een vreemde taal). Bij de vijver kwamen geluiden vandaan waardoor het leek alsof mensen aan het vechten waren. [getuige4] hoorde dat ze met een metalen voorwerp op een persoon aan het slaan waren en hoorde een man fut- en krachtloos schreeuwen. Op een gegeven moment was de persoon die de klappen ontving stil, maar [getuige4] hoorde dat ze nog met het voorwerp op hem aan het slaan waren. [getuige4] schreeuwde dat hij de politie zou bellen en naar beneden zou komen, waarna vier mannen bij de vijver vandaan kwamen. Twee mannen liepen voorop, daarachter liepen twee mannen waarvan er één door de ander werd ondersteund.
Anders dan de verdediging stelt komen deze verklaringen naar het oordeel van de rechtbank in grote lijnen overeen, ondersteunen zij elkaar en bevestigen zij de verklaring van [slachtoffer].
Dat geldt in het bijzonder ten aanzien van het gebruik van een metalen voorwerp, het geluid van slaan waarbij iemand schreeuwde, en het teruglopen door één of meer mensen naar de struiken. Dat de verklaringen van de getuigen op onderdelen verschillen – zoals ten aanzien van de waarneming van de auto waarmee de vier mannen vertrokken (één of twee), en het aantal mensen dat is teruggelopen naar de struiken c.q. de omstandigheid dat niet iedere getuige over alles heeft verklaard, doet aan deze conclusie niet af. Het is een bekend gegeven dat getuigen zaken anders waarnemen omdat zij nu eenmaal de focus anders leggen; bovendien ging het hier om getuigen die vanaf een galerij van een flat hebben gekeken (9e respectievelijk 12e verdieping) en was het donker. Temeer hecht de rechtbank daarom waarde aan de overeenstemming, zowel tussen de verklaringen van de getuigen onderling als met de verklaring van [slachtoffer].
Verder ondersteunt ook het opgenomen telefoongesprek van 20 juli 2010 tussen [broer5] en een zus van de vier broers, [zus broers] (bijnaam [bijnaam zus broers]; verder: [betro[zus broers]) de verklaring van [slachtoffer]. In dat gesprek vertelt [broer5] aan [betro[zus broers] zakelijk weergegeven dat [broer4] hem die dag alles heeft verteld, dat [broer4] hem zei dat “wij” achter de bomen verscholen waren en die “dinges” in handen hadden.
De rechtbank ziet niet in waarom [broer5] dit aan [betro[zus broers] zou vertellen als hij niet inderdaad van [broer4] had gehoord dat de broers [slachtoffer] met de staaf in de bosjes hadden opgewacht.
De door [verdachte] bij de politie op 21 juli 2010 afgelegde verklaring dat [broer5] een onbetrouwbare leugenaar is, wordt door verdachte niet onderbouwd en blijkt ook niet uit de andere bewijsmiddelen. Integendeel; in een telefoongesprek tussen [broer5] en de moeder van de vier broers van 15 juli 2011 zegt [broer5], kort samengevat, dat hij [verdachte] de eerste nacht heeft gesmeekt om niets te doen en hij de mannen heeft tegengehouden, maar dat hij de tweede nacht duizend keer heeft gebeld en heeft gesmeekt niets te doen. Hij zegt “toen hadden jullie de telefoons uitgedaan, omdat ik jullie tegenhield om niet te gaan. (…)”.
Uit de historische verkeersgegevens blijkt dat met de twee bij [broer5] in gebruik zijnde nummer die nacht inderdaad wel 18 keer is gebeld naar de telefoonnummers van de vier broers (terwijl moet worden aangenomen, gelet op de korte duur van de contacten, zij niet hebben opgenomen) en 16 keer een sms-bericht is gestuurd, waarvan er slechts één – door [verdachte] – is beantwoord. De verkeersgegevens onderschrijven dus dit betoog van [broer5]. Ook de verklaring van de hierboven al aangehaalde getuige [getuige1] dat [broer5] de vier broers heeft willen tegenhouden toen zij naar Ede waren gegaan , onderstreept de juistheid van zijn verklaring.
De stelling van de verdediging dat uit de beenbreuk van [broer1] en het been- en hoofdletsel van [broer3] volgt dat de verklaringen van [slachtoffer] onbetrouwbaar zijn en dat [slachtoffer] juist degene was die geweld heeft gebruikt, wordt verworpen. Dit letsel kan immers zeer wel in het gevecht van de vier broers tegen [slachtoffer] zijn ontstaan, hetzij door het verweer van [slachtoffer], hetzij door het voor [slachtoffer] bestemde maar abusievelijk op elkaar gerichte geweld van de vier broers zelf. Dat dit laatste niet slechts denkbeeldig is blijkt naar het oordeel van de rechtbank uit een ander telefoongesprek tussen [broer5] en [betro[zus broers], van 21 juli 2010. Daarin vertelt [broer5] dat [verdachte] zei: “Ze hebben zijn been vastgehouden en tegen mij gezegd: sla hem. Toen ik sloeg, heeft hij zijn been in de buik van [bijnaam broer1] of [bijnaam broer3] gedrukt, zijn been is vrijgekomen, de slag is neergekomen op het been van die ander.” .
Dat [slachtoffer] de lengte van de door hem waargenomen staaf heeft geschat op 1.60 meter, zoals de raadsman nog heeft aangevoerd ter ondersteuning van zijn betoog dat [slachtoffer] onjuist en onbetrouwbaar heeft verklaard, doet aan de conclusie van de rechtbank niet af. De ware lengte van de staaf is immers niet bekend. Ook als er op dit punt sprake zou zijn van enige overdrijving doet dat geen wezenlijke afbreuk aan de betrouwbaarheid van de verklaring van [slachtoffer]. Daarbij komt dat het niet onbegrijpelijk is als iemand die in het donker door vier mannen met een slagwapen wordt belaagd dat slagwapen anders – groter – waarneemt dan het in werkelijkheid is.
De verklaringen van de broers
De verklaringen van verdachte en zijn broers, kort gezegd dat zij met de beste bedoelingen naar Ede zijn gereden en dat [slachtoffer] vervolgens onverwacht met een staaf begon te slaan acht de rechtbank daarentegen om de volgende redenen niet betrouwbaar, waarmee zij die op dit punt als onbetrouwbaar terzijde zal schuiven.
Allereerst worden de verklaringen van verdachte en zijn broers weersproken door de genoemde bewijsmiddelen waaronder de verklaring van [getuige1] over wat [broer5] hem heeft verteld en de tapgesprekken tussen [broer5] en [betro[zus broers].
Daar komt bij dat de verklaringen van verdachte en zijn broers niet consequent zijn. Zo hebben [broer3] en [broer1] allereerst bij het Amphia Ziekenhuis verklaard dat zij naar een kennis in Ede waren gegaan die iets voor hen zou regelen. De man zou uit de kamer zijn weggegaan en bij terugkomst direct op [broer3] en [broer1] hebben ingeslagen met een slagvoorwerp. Vervolgens zijn [broer3] en [broer1] naar het politiebureau in Breda gegaan, waar [broer3] heeft verklaard dat hij samen met [broer1] op zaterdagavond 15 mei 2010 rond 20.00 uur op een onbekende locatie in Ede was mishandeld door een onbekende pooier. Later hebben verdachte en zijn broers ten overstaan van de politie in Ede en ter terechtzitting weer andere verklaringen afgelegd. Deze verklaringen wijken – hoewel ze onderling in grote lijnen wel overeenkomen, waarover hierna meer – erg af van de verklaringen in het ziekenhuis en bij de politie in Breda. Echter, op verschillende punten lopen deze verklaringen uiteen zoals blijkt uit het hierna overwogene.
Over de aanleiding heeft [broer3] verklaard dat Hamid en [slachtoffer] ruzie hadden en dat hij ([broer3]) enkele dagen voor het conflict met [slachtoffer] heeft gebeld om te bemiddelen. Zowel [verdachte] als [broer4] hebben daarentegen verklaard dat het conflict was ontstaan doordat zij naar de bruiloft van de dochter van tante [x] zijn geweest.
Zowel [broer3] als [broer4] hebben verklaard dat ze op het jazzfestival in Breda hebben besloten om eerst met [slachtoffer] te gaan te praten en daarna met hem naar Amsterdam te gaan. [verdachte] heeft echter verklaard dat ze op het jazzfestival hadden besloten om naar Amsterdam te gaan en dat pas onderweg in de auto het idee is ontstaan om eerst in Ede [slachtoffer] op te halen.
[broer4] heeft verklaard dat ze de auto parkeerden en toen (allen) uitstapten. Dit heeft [verdachte] in eerste instantie ook verklaard, maar in een latere verklaring zegt hij dat hijzelf, [broer4] en [broer1] al eerder langs de weg zijn uitgestapt en dat [broer3] de auto alleen heeft geparkeerd. [broer1] verklaart op dit punt dat hij alleen eerder was uitgestapt. Op de vraag of er nog meer eerder waren uitgestapt antwoordt hij: “volgens mij [broer3]”.
[broer3] heeft verklaard dat [broer1] erbij was toen [slachtoffer] naar buiten kwam. [broer4] heeft verklaard dat [broer1] en [broer3] samen zouden gaan praten met [slachtoffer]. [broer1] heeft verklaard dat hij ging plassen, dat [broer3] toen [slachtoffer] belde, dat [slachtoffer] naar buiten kwam, [broer1] hen samen zag lopen en [slachtoffer] toen groette. Ook [verdachte] heeft verklaard dat [broer3] en [broer1] samen voorop naar de ingang liepen, aanbelden en toen [slachtoffer] naar buiten kwam met hem weg zijn gelopen. De rechtbank stelt vast dat verdachten niet alleen verschillend hebben verklaard over de invulling van de tijdspanne tussen het uit de auto stappen en het aanbellen bij [slachtoffer] door [broer3], maar zij acht het eveneens opmerkelijk dat – waar verdachten immers allen hebben verklaard dat zij [slachtoffer] alleen maar wilden ophalen voor een goed gesprek en een leuke avond – de broers (zoals de rechtbank dat ziet) ‘omtrekkende’ bewegingen hebben gemaakt en zij over de beweegreden voor die omtrekkende bewegingen ook verschillend hebben verklaard. Zo heeft [broer3] in zijn derde verklaring op 13 september 2010 gezegd dat zijn broers [verdachte] en [broer1] “niet in het zicht” moesten gaan staan – op welke verklaring hij bij de rechter-commissaris op 19 april 2011 is teruggekomen – terwijl [verdachte] en [broer1] hebben verklaard dat ze gingen roken en geen weet hadden van deze aanwijzing van [broer3].
Ten aanzien van het gevecht geldt nog het volgende: [broer1] heeft verklaard dat er – naast de broers en [slachtoffer] – tijdens de vechtpartij nog twee andere mannen aanwezig zijn geweest. Deze mannen zouden hem hebben vastgehouden toen [slachtoffer] hem sloeg. [verdachte] heeft in eerste instantie verklaard dat er nog drie andere mannen zouden zijn geweest, maar dat die direct wegliepen toen [broer4] en hij naar [broer1], [broer3] en [slachtoffer] toe liepen. Later heeft [verdachte] echter verklaard dat het niet drie, maar toch twee mannen waren. Ook heeft hij toen verklaard dat deze mannen naar zijn broers renden en hen hadden geschopt. Dit wordt echter door geen van de broers bevestigd.
Zoals reeds overwogen komen de laatste verklaringen van verdachte en zijn broers in grote lijnen wel overeen. Opvallend in dit kader acht de rechtbank echter de volgende opgenomen telefoongesprekken.
In het opgenomen telefoongesprek van 18 juli 2010 zegt [broer5] tegen [broer4] ([bijnaam broer4]) dat hij een verklaring van zijn ouders naar hen heeft opgestuurd. Ze moeten gezamenlijk iets voorbereiden om bij hetzelfde verhaal te blijven en “dat ene kwestie over de hoerentent in het verhaal moeten jullie helemaal weglaten”. [broer5] zegt dat als ze later worden verhoord, ze moeten vertellen dat ze naar Amsterdam wilden gaan en hem ook wilden meenemen, dat hij naar beneden is gekomen en dat ze met hem wilden gaan wandelen. Verder moeten ze vertellen dat hij hen heeft geduwd en geslagen. [broer4] heeft in datzelfde tapgesprek gezegd dat hij gaat nadenken en vervolgens met zijn broers gaat afstemmen. [broer4] heeft ten overstaan van de politie verklaard dat hij een deel van dit gesprek herkent; hij heeft dit gesprek zelf met [broer5] gevoerd.
In het opgenomen telefoongesprek van 27 juni 2010 zegt [broer5] tegen [verdachte] ([bijnaam verdachte]) dat [slachtoffer] geen getuige heeft en dat dit betekent dat [verdachte] mag zeggen dat hij [slachtoffer] niet eens heeft geraakt. [broer5] zegt: “of je kunt zeggen dat “toen ik zag dat hij een been van mijn broer en de hoofd van een andere broer had gebroken, heb ik hem een keer geslagen”.”. [broer5] wijst [verdachte] erop dat je geweld mag gebruiken als je in gevaar bent en dat dit “noodweer” heet.
De rechtbank is van oordeel dat uit deze gesprekken kan worden opgemaakt dat de broers hun verklaringen op elkaar hebben afgestemd. Hun uiteindelijke verklaringen komen juist op de kennelijk onderling afgestemde punten met elkaar overeen. De verschillen in de verklaringen zien met name op details die in het onderling afgestemde verhaal niet aan bod komen. De rechtbank acht het daarom aannemelijk dat de broers hun verklaringen op elkaar hebben afgestemd conform het verhaal dat [broer5] over de telefoon vertelde.
Bewijsoverweging
De rechtbank is van oordeel dat uit de voornoemde bewijsmiddelen volgt dat de vier broers naar Ede zijn gereden om [slachtoffer] “toe te takelen”. Voorts volgt uit de bewijsmiddelen dat [slachtoffer] door (één van) de vier broers is opgewacht met een metalen staaf en door de vier broers vervolgens is geslagen met de vuisten, met de staaf en dat hij daarbij ook is geschopt. De broers hebben [slachtoffer] vervolgens gewond op de grond achtergelaten.
Blijkens de verklaringen van [slachtoffer] en van getuige [getuige3] is één van de broers daarna teruggegaan naar de plek waar is gevochten en waar [slachtoffer] op dat moment nog lag.
[slachtoffer] heeft verklaard dat deze persoon hem toen nog tweemaal (met de staaf) op zijn hoofd geslagen en gezegd, “zo nu is hij dood”. Zoals hiervoor is overwogen, heeft de rechtbank geen reden te twijfelen aan de juistheid van die verklaring.
Tussen het gevecht en het moment waarop deze persoon terugging en [slachtoffer] nog tweemaal heeft geslagen, heeft deze persoon naar het oordeel van de rechtbank voldoende tijd gehad om zich te beraden op het te nemen of het door hem genomen besluit om [slachtoffer] nogmaals met de staaf te gaan slaan, zodat hij de gelegenheid heeft gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn voorgenomen daad en zich daarvan rekenschap te geven.
Het is een feit van algemene bekendheid dat een dergelijk geweld met een metalen voorwerp op een vitaal lichaamsdeel zoals het hoofd een aanmerkelijk risico op de dood met zich brengt. De rechtbank is van oordeel dat de gedragingen van deze persoon naar hun uiterlijke verschijningsvorm zo zeer gericht waren op een bepaald gevolg, namelijk de dood van [slachtoffer], dat de rechtbank daaruit afleidt dat deze persoon opzet op de dood van [slachtoffer] heeft gehad.
De vraag die nog rest is: wie van de vier broers is degene die is teruggegaan naar [slachtoffer] en de laatste klappen heeft toegediend? Vast staat dat zowel [broer1] als [broer3] tijdens het gevecht een gebroken been hebben opgelopen, zodat geen van hen degene kan zijn die weer teruggelopen is naar [slachtoffer]. [broer4] en [verdachte] hebben hen in de auto geholpen. Voorts staat vast dat [broer4] degene is die de auto heeft gehaald en de auto op de terugweg bestuurde. Op dat moment zat hij al in de auto op de bestuurdersstoel, zodat hij evenmin degene geweest kan zijn die is teruggegaan.
Gelet op het voorgaande en in aanmerking nemende dat niet is gebleken dat [verdachte] tijdens het gevecht gewond is geraakt en evenmin is gebleken dat hij op het moment waarop één van de broers is teruggegaan zich elders (bijvoorbeeld in de auto) bevond, terwijl hij ter terechtzitting alsook bij de politie heeft verklaard dat hij degene is geweest die [slachtoffer] heeft geslagen, staat naar het oordeel van de rechtbank vast dat [verdachte] de persoon is die is teruggegaan om [slachtoffer] te slaan. De rechtbank acht daarom wettig en overtuigend bewezen dat verdachte [slachtoffer] met voorbedachten rade van het leven heeft willen beroven.
3b. De bewezenverklaring
De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het primair tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat bewezen wordt geacht dat:
hij in de nacht van 15 mei 2010 op 16 mei 2010 te Ede,
ter uitvoering van het voornemen en het misdrijf om opzettelijk en met voorbedachten rade
[slachtoffer] van het leven te beroven, opzettelijk na kalm beraad en rustig overleg, - zakelijk weergegeven - :
- voornoemde [slachtoffer] een of meermalen met een metalen stok/paal, althans een
metalen voorwerp, althans een hard voorwerp op en/of tegen het hoofd heeft geslagen
terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;
Voor zover er in de tenlastelegging kennelijke taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn die fouten verbeterd. Verdachte is daardoor niet in zijn verdediging geschaad.
Hetgeen verdachte meer of anders is tenlastegelegd is niet bewezen. Verdachte moet daarvan worden vrijgesproken.
De beslissing dat verdachte het bewezenverklaarde heeft begaan, is gegrond op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen zijn vervat. Voor zover meer feiten bewezen zijn verklaard, worden de bewijsmiddelen alleen gebruikt voor het feit of de feiten waarop deze betrekking hebben.
4. De kwalificatie van het bewezenverklaarde
Het bewezenverklaarde levert op:
Ten aanzien van primair:
Poging tot moord.
Het feit is strafbaar.
5. De strafbaarheid van verdachte
Noodweerverweer
Door de verdediging is betoogd dat niet kan worden vastgesteld wie de ijzeren staaf heeft meegenomen. Mogelijk heeft [slachtoffer] de ijzeren staaf meegenomen en daarmee maar liefst twee van de vier broers een gebroken been geslagen, waarna de broers de staaf hebben afgepakt en zich daarmee hebben verdedigd.
De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat het noodweerverweer onvoldoende is onderbouwd.
De rechtbank verwerpt het noodweerverweer. Zoals overwogen volgt uit de bewijsmiddelen dat de vier broers naar de woning van [slachtoffer] zijn gereden om hem “toe te takelen” en had bij de aanvang van het gevecht niet [slachtoffer] maar [verdachte] de staaf in zijn handen. [slachtoffer] heeft zich slechts verdedigd. Gelet daarop is er geen sprake van een noodzakelijke verdediging tegen een wederrechtelijke aanval van [slachtoffer].
Niet is gebleken van (overige) feiten of omstandigheden die de strafbaarheid van verdachte geheel uitsluiten.
6. De motivering van de sancties
Bij de beslissing over de straf heeft de rechtbank rekening gehouden met:
- de aard en de ernst van het bewezenverklaarde en de omstandigheden waaronder dit is begaan;
- de persoon en de persoonlijke omstandigheden van verdachte, waarbij onder meer is gelet op:
- het uittreksel uit het algemeen documentatieregister betreffende verdachte, gedateerd 16 augustus 2010;
- een voorlichtingsrapport van Reclassering Nederland, d.d. 27 juli 2010, betreffende verdachte;
- een voorlichtingsrapport van Reclassering Nederland, d.d. 30 september 2010, betreffende verdachte; en
- een voorlichtingsrapport van Reclassering Nederland, d.d. 31 mei 2011, betreffende verdachte.
De rechtbank overweegt in het bijzonder het navolgende.
Het standpunt van het Openbaar Ministerie
Door de officier van justitie is voor de afdoening van dit feit een gevangenisstraf voor de duur van 3 jaar, waarvan 1 jaar voorwaardelijk, geëist.
De officier van justitie is tot deze eis gekomen, vanwege de aard en de ernst van het feit en de gevolgen voor het slachtoffer. Zij heeft er verder rekening mee gehouden dat verdachte en zijn broers geen verantwoordelijkheid nemen voor de zaak. In het voordeel van de verdachte houdt de officier van justitie rekening met zijn persoonlijke omstandigheden, waaronder de problemen in zijn gezin.
Het standpunt van de verdediging
De raadsman heeft verzocht om de noodweersituatie in de strafmaat te verdisconteren.
Verder heeft hij met betrekking tot de strafmaat aangevoerd dat de gevolgen van detentie zeer groot zijn voor zowel verdachte als zijn gezin. De raadsman heeft daarom verzocht een straf op te leggen gelijk aan het voorarrest.
Beoordeling van de standpunten en conclusie
Verdachte is samen met zijn broers midden in de nacht naar de woning van het slachtoffer gereden met het plan om het slachtoffer een lesje te leren, met geen andere reden dan dat zij zich in hun eer of in de eer van hun familie voelden aangetast vanwege een vermeende uitlating van het slachtoffer. Daar aangekomen hebben ze het slachtoffer naar buiten gelokt en hebben ze hem buiten met z’n vieren geschopt, geslagen en met een metalen staaf geslagen. Ze hebben het slachtoffer vervolgens hulpeloos gewond op de grond achtergelaten. Na dit gebeuren is verdachte alleen nog teruggelopen naar het slachtoffer en heeft hij het slachtoffer nog tweemaal met een metalen staaf op zijn hoofd geslagen om hem finaal uit te schakelen. Hij heeft het slachtoffer voor dood achtergelaten.
De rechtbank acht dit een zeer ernstig en uitermate schokkend feit. Dat dit feit in het openbaar is gepleegd vlak voor de woning van het slachtoffer, maakt het nog kwalijker. De rechtbank rekent het verdachte zeer zwaar aan dat hij geen respect had voor het welzijn en zelfs niet voor het leven van het slachtoffer dat hij – naar eigen zeggen – als een broer beschouwde. Hij heeft het slachtoffer voor dood achtergelaten. Dat het slachtoffer dit voorval heeft overleefd, is niet de verdienste van verdachte.
Verdachte heeft met zijn handelen het slachtoffer niet alleen veel pijn bezorgd, hij heeft hem en zijn gezin ook veel angst aangejaagd. Feiten als deze brengen onrust teweeg in de maatschappij, veroorzaken een gevoel van onveiligheid en schokken daarnaast de rechtsorde in hevige mate.
Zoals overwogen was er geen sprake van een wederrechterlijke aanval van het slachtoffer, het slachtoffer heeft zich slechts tegen een aanval van de vier broers verweerd. Er is reeds daarom geen plaats voor het verdisconteren van een “noodweersituatie” in de strafmaat.
Alle omstandigheden in aanmerkingen nemende, is de rechtbank van oordeel dat de door de officier van justitie gevorderde straf onvoldoende recht doet aan het verwijt dat verdachte treft en de ingrijpende gevolgen die het handelen van verdachte voor het slachtoffer heeft gehad. De rechtbank acht daarom een gevangenisstraf voor de duur van vier jaren, waarvan één voorwaardelijk, passend en geboden. Het voorwaardelijk deel wordt opgelegd teneinde verdachte ervan te weerhouden in de toekomst dergelijke feiten opnieuw te plegen en om wederom de confrontatie met [slachtoffer] op te zoeken. Om die reden wordt als bijzondere voorwaarde een contactverbod opgelegd.
De rechtbank overweegt dat vast is komen staan dat verdachte zich heeft schuldig gemaakt aan een poging moord. Gelet op de ernst van dit bewezenverklaarde feit is de rechtbank van oordeel dat de schorsing van de voorlopige hechtenis van verdachte dient te worden opgeheven.
6a. De beoordeling van de civiele vordering, alsmede de gevorderde oplegging van de schadevergoedingsmaatregel
De benadeelde partij [slachtoffer] heeft overeenkomstig het bepaalde in artikel 51g van het Wetboek van Strafvordering (hierna: Sv) opgave gedaan van de inhoud van de vordering, strekkende tot vergoeding van geleden schade.
De benadeelde partij vordert een bedrag van € 3.558,73 aan materiële schade.
De verdediging heeft primair verzocht de vordering af te wijzen, aangezien vrijspraak is bepleit. Subsidiair heeft de verdediging zich gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank.
Uit het onderzoek ter terechtzitting is de rechtbank voldoende gebleken dat de benadeelde partij als gevolg van het bewezenverklaarde handelen van verdachte rechtstreeks schade heeft geleden tot na te melden bedrag. Verdachte is tot vergoeding van die schade gehouden zodat de vordering tot dat bedrag zal worden toegewezen.
Ten aanzien van de vergoeding voor een mobiele telefoon (ter omvang van € 314,94), “verplaatste schade” (ter omvang van € 600,-) en kosten van de tandarts (ter omvang van
€ 92,23) en ten aanzien van een deel van de vergoeding voor directe kledingschade (te weten: een bedrag van € 170,- van de € 420,00) en een deel van het opvragen van medische informatie (te weten: een bedrag van € 109,19 van de € 347,30), is de rechtbank van oordeel dat behandeling van de vordering een onevenredige belasting van het strafgeding zou opleveren. Er is niet zonder meer vast te stellen dat de benadeelde partij schade tot de gestelde omvang heeft geleid, ter terechtzitting is geen nadere toelichting gegeven en de rechtbank acht bewijslevering (mede gezien het late stadium van de procedure) onevenredig belastend. In zoverre kan de benadeelde partij daarom thans in haar vordering niet worden ontvangen en kan zij haar vordering slechts bij de burgerlijke rechter aanbrengen.
De benadeelde partij vordert een bedrag van € 2.500,- aan immateriële schade.
Ten aanzien van de gevorderde immateriële schade geldt dat dit deel van de vordering niet betwist is, de rechtbank dit deel van de vordering gegrond voorkomt. De rechtbank zal dit deel van de vordering dan ook in zijn geheel toewijzen.
Het toe te wijzen bedrag zal worden vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de datum van het schadeveroorzakende feit, te weten 16 mei 2010.
De benadeelde partij vordert een bedrag van € 10.430,20 aan door hem gemaakte buitengerechtelijke kosten en proceskosten.
Ten aanzien van dit deel van de vordering heeft de raadsman betoogd dat de vordering voor het deel dat ziet op de gevorderde kosten voor rechtsbijstand niet-ontvankelijk moet worden verklaard, omdat dit een onevenredige belasting voor strafprocesrecht oplevert. De raadsman voert daartoe aan dat rechtsbijstand voor het slachtoffer van een geweldsmisdrijf gelet op artikel 44 lid 4 van Pro de Wet op de rechtsbijstand kosteloos is. Voorts heeft de raadsman aangevoerd dat de kosten voor rechtsbijstand geen rechtstreekse kosten zijn in de zin van artikel 36 f van het Wetboek van Strafrecht (hierna: Sr). Ten slotte heeft de raadsman betoogd dat wanneer de kosten voor rechtsbijstand wel voor vergoeding in aanmerking komen aansluiting moet worden gezocht bij het liquidatietarief rechtbanken en gerechtshoven.
De rechtbank overweegt dat proceskosten weliswaar geen kosten zijn in de zin van artikel 36f Sr, maar deze ingevolge artikel 361 lid 1 en Pro 592a Sv wel voor vergoeding in aanmerking komen.
Voor wat betreft gemaakte buitengerechtelijke kosten en proceskosten hanteert de rechtbank het kantonliquidatietarief. Gelet op de hoofdsom worden deze kosten tot op heden begroot op een bedrag van € 400,-. Voor wat betreft de schadevergoedingsmaatregel blijven de kosten rechtsbijstand buiten beschouwing.
Om te bevorderen dat de schade door verdachte wordt vergoed, zal de rechtbank de maatregel van artikel 36f Sr opleggen op de hierna te noemen wijze.
De verdachte is niet meer tot vergoeding gehouden indien en voor zover het gevorderde door zijn mededaders is of wordt voldaan.
7. De toegepaste wettelijke bepalingen
De beslissing is gegrond op de artikelen 10, 14a, 14b, 14c, 14d, 24c, 27, 36f, 45, 47 en 289 van het Wetboek van Straf¬recht.
8. De beslissing
De rechtbank, rechtdoende:
Verklaart bewezen dat verdachte het tenlastegelegde, zoals vermeld onder punt 3, heeft begaan.
Verklaart niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven bewezen is verklaard en spreekt verdachte daarvan vrij.
Verstaat dat het aldus bewezenverklaarde oplevert het strafbare feit zoals vermeld onder punt 4.
Verklaart verdachte hiervoor strafbaar.
Veroordeelt verdachte wegens het bewezenverklaarde tot
Een gevangenisstraf voor de duur van 4 (vier) jaren.
Bepaalt dat van deze gevangenisstraf 1 (één) jaar niet tenuitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten.
De tenuitvoerlegging kan worden gelast indien de veroordeelde zich voor het einde van de proeftijd van 2 (twee) jaren heeft schuldig gemaakt aan een strafbaar feit dan wel navolgende bijzondere voorwaarde niet is nagekomen:
dat veroordeelde, op geen enkele wijze (direct of indirect) contact zal leggen of laten leggen met [slachtoffer], behoudens diens, via tussenkomst van een advocaat te verkrijgen, uitdrukkelijke schriftelijke toestemming.
Beveelt overeenkomstig het bepaalde in artikel 27 van Pro het Wetboek van Strafrecht dat de tijd, door de veroordeelde voor de tenuitvoer¬legging van deze uitspraak in verzekering en voorlopige hechtenis doorgebracht, geheel in mindering zal worden gebracht.
Heft op de bij beschikking van 6 januari 2011 bevolen schorsing van de voorlopige hechtenis van veroordeelde voornoemd.
De beslissing op de vordering van de benadeelde partij [slachtoffer].
Wijst de vordering van de benadeelde partij ten dele toe.
- Veroordeelt de veroordeelde - met dien verstande dat indien en voorzover de medeverdachten betalen ook veroordeelde daardoor tegenover [slachtoffer] zal zijn gekweten - tegen kwijting aan [slachtoffer], te betalen € 4.472,37 (zegge vierduizend vierhonderd en tweeënzeventig euro en zevenendertig cent), te vermeerderen met de wettelijke rente met ingang van 16 mei 2010.
- Veroordeelt de veroordeelde tevens in de kosten door de benadeelde partij gemaakt, tot op heden vooralsnog begroot op € 400,- (zegge vierhonderd euro) en in de kosten ten behoeve van de tenuitvoerlegging van deze uitspraak nog te maken.
- Verklaart de benadeelde partij voor het overige niet-ontvankelijk in de vordering.
Maatregel van schadevergoeding ad € 4.472,37, subsidiair 54 dagen hechtenis.
- Legt op aan veroordeelde - met dien verstande dat indien en voorzover de medeverdachten betalen ook veroordeelde daardoor tegenover [slachtoffer] zal zijn gekweten - de verplichting aan de Staat ten behoeve van het slachtoffer [slachtoffer], te betalen € 4.472,37 (zegge vierduizend vierhonderd en tweeënzeventig euro en zevenendertig cent), te vermeerderen met de wettelijke rente met ingang van 16 mei 2010, bij gebreke van volledige betaling en volledig verhaal van de hoofdsom te vervangen door hechtenis voor de duur van 54 dagen, met dien verstande dat de toepassing van de vervangende hechtenis de hiervoor opgelegde verplichting niet opheft.
- Bepaalt daarbij dat voldoening aan de ene betalingsverplichting de andere betalingsverplichting doet vervallen.
Aldus gewezen door:
mr. E. de Boer (voorzitter), mr. T.P.E.E. van Groeningen en mr. B.F.M. Klappe, rechters,
in tegenwoordigheid van mr. B.C.C. van den Bosch, griffier,
en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 4 juli 2011.