Uitspraak
RECHTBANK BREDA
Parketnummer: 800078-07
beslissing van de meervoudige kamer d.d. 23 juni 2011
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de voorwaardelijke terbeschikkingstelling van
[naam TBS geste[TBS gestelde]
geboren te [plaats en datum]
wonende te [adres]
1 De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie d.d. 18 mei 2011, die strekt tot verlenging van de terbeschikkingstelling (hierna TBS) met voorwaarden met 2 jaar;
- het rapport van de psychiater [naam psychiater]l d.d. 1 juni 2011;
- het rapport van Reclassering Nederland d.d. 17 mei 2011, waarin wordt ingegaan op de naleving van de voorwaarden;
- het aanvullend rapport van Reclassering Nederland d.d. 7 juni 2011, waarin een advies met betrekking tot de verlenging van de TBS met voorwaarden wordt gegeven.
2 De procesgang
Bij arrest van het hof Den Bosch van 3 maart 2009 is [TBS gestelde] wegens overtreding van artikel 285b lid 1 van het Wetboek van Strafrecht veroordeeld tot 1 jaar gevangenisstraf en een TBS met voorwaarden voor de duur van 2 jaar, met als bijzondere voorwaarden dat zij:
- zich gedurende de periode dat zij ter beschikking is gesteld zal onthouden van het plegen van strafbare feiten;
- zich niet opzettelijk in voor haar risicovolle situaties zal begeven, zoals het komen in de buurt van een door haar eerder benaderde politieagent en rechter-commissaris;
- gehoor zal geven aan iedere oproep van politie en justitie verband houdende met deze strafzaak;
- zich zal gedragen overeenkomstig de door de Reclassering Nederland (Regio Breda/Middelburg) te stellen richtlijnen en afspraken en zich begeleidbaar op zal stellen en openheid zal geven over haar handel en wandel, zolang deze reclasseringsinstelling zulks gedurende de tijd dat de terbeschikkingstelling voortduurt nodig oordeelt, ook als deze richtlijnen en afspraken zullen inhouden het gaan wonen op het adres [adres] en het vinden van een adequate daginvulling in de vorm van bijvoorbeeld vrijwilligerswerk;
- traceerbaar zal zijn en in ieder geval het eerste jaar, gerekend vanaf de datum van deze uitspraak, zich niet zal ophouden in het buitenland. Nadien is een verblijf in het buitenland enkel mogelijk met instemming van Reclassering Nederland;
- een behandeling zal ondergaan bij de forensische kliniek het Dok zolang haar behandelaar dat nodig achten, bestaande uit een individuele behandeling door mevrouw [naam deskundige] psychotherapeute, dan wel een andere behandelaar verbonden aan het Dok;
- de vorenbedoelde behandeling niet voortijdig afbreekt;
- ermee instemt dat - indien de feitelijk behandelend psychiater van [TBS gestelde] medicatie noodzakelijk acht - zij deze door de psychiater voorgeschreven medicatie tot zich zal nemen.
De TBS is op 18 juni 2009 aangevangen.
Tijdens het onderzoek in de openbare raadkamer van de rechtbank van 9 juni 2011 is de officier van justitie gehoord.
Tevens is [TBS gestelde] gehoord, bijgestaan door haar raadsman mr. Dorrestein, advocaat te Utrecht.
Voorts zijn de getuige-deskundigen [naam psychiater]l, psychiater, [naam reclasseringsambtenaar], reclasseringswerker, en [naam reclasseringsambtenaar 2] reclasseringswerker, gehoord.
3 Het advies van de reclassering
Reclassering Nederland heeft in de rapporten d.d. 17 mei 2011 en 7 juni 2011 verslag gedaan over de voortgang van de maatregel.
Uit deze verslagen is gebleken dat [TBS gestelde] sinds enige tijd onder behandeling staat bij mevrouw [naam behandelaar] van Kaíros. [naam behandelaar] geeft aan dat het hoogst haalbare binnen deze behandeling op dit moment is bereikt en er geen aanwijzingen zijn voor opbouwende waanideeën. Om deze reden is het contact van een keer per week dan ook teruggebracht naar eens per drie weken.
[TBS gestelde] woont samen met haar 2 kinderen en is zelfstandig en zeer actief op zoek naar werk, tot nu toe zonder succes. Naast contact met haar familie, heeft [TBS gestelde] geen andere sociale contacten. Zelf zegt ze hier ook geen behoefte aan te hebben. De afgelopen periode heeft [TBS gestelde] haar zus geholpen in een winkel. Nadat er problemen zijn ontstaan tussen [TBS gestelde] en de vriend van haar zus, is dit gestopt. [TBS gestelde] bezoekt wekelijks de sportschool.
[TBS gestelde] heeft zich de afgelopen periode minder strijdbaar opgesteld en kan zich makkelijker bij zaken neerleggen. Het lijkt alsof zij zich beter realiseert wat de gevolgen van haar gedrag kunnen zijn. De strafzaak tegen Wilders heeft de afgelopen tijd voor wat spanningen en frustraties gezorgd. [TBS gestelde] kan daar nu beter mee omgaan, zo kan zij haar frustraties op een aanvaardbare wijze uiten en heeft ze geleerd dat activiteiten ondernemen de spanning kan doen verminderen. Het afgelopen jaar is [TBS gestelde] milder geworden en ziet zij beter in wat de consequenties van haar handelen zijn. [TBS gestelde] heeft zelf aangegeven na afloop van de TBS met voorwaarden onder begeleiding te willen blijven staan van een maatschappelijke instantie.
Het recidiverisico van [TBS gestelde] wordt ingeschat als laag gemiddeld. Ze komt al haar afspraken keurig na en is vastberaden niet meer in contact met justitie te komen. Ze heeft een vertrouwensband opgebouwd met haar behandelaar [naam behandelaar] en de toezichthoudster bij de reclassering. Wanneer deze contacten zouden wegvallen, zou dit risicoverhogend werken.
Geadviseerd wordt verlenging van de TBS met voorwaarden voor de duur van een jaar, zodat het toezicht op een verantwoorde wijze kan worden afgebouwd en om [TBS gestelde] te motiveren na afloop ook door te gaan met behandeling en begeleiding.
Ter zitting heeft de getuige-deskundige [naam reclasseringsambtenaar] daar nog aan toegevoegd dat [TBS gestelde] op dit moment stabiel is, ondanks een aantal lastige situaties, zoals de omstandigheid dat haar zoon in aanraking is geweest met justitie. Het contact met de behandelaar [naam behandelaar] is erg belangrijk, omdat zij een vertrouwensband hebben opgebouwd. Dit zal met een nieuwe behandelaar, mocht dit al lukken, weer een lange tijd duren. [TBS gestelde] ziet nu ook zelf in dat begeleiding goed voor haar is, ze beseft dat het spanningsregulerend werkt om te praten en ze is eerder geneigd advies aan te nemen. In dit opzicht is het gedrag van [TBS gestelde] in positieve zin veranderd.
4 Het advies van de externe gedragsdeskundige
Uit het rapport van psychiater [naam psychiater]l d.d. 1 juni 2011 blijkt dat [TBS gestelde] geen blijk geeft van het hebben van enig inzicht in haar delictgedrag. Hoewel behandeling bij Kaíros hier mede op was gericht, is er op dit gebied nog nauwelijks resultaat behaald. Ook op het gebied van sociaal-maatschappelijke inbedding is nog geen vooruitgang geboekt. Wel is het positief dat [TBS gestelde] zich heeft kunnen hechten aan haar behandelaar en toezichthouder.
De kans op herhaling van het delictgedrag is aanwezig. Haar enige rem lijkt te zijn dat zij niet meer met justitie in contact wil komen, maar inwendig blijft zij overtuigd van haar eigen gelijk en van de onwil van anderen. Zeker wanneer spanningen bij [TBS gestelde] oplopen, is de kans aanwezig dat zij zal recidiveren. In de kern is er namelijk nog niets veranderd. Positief is wel dat [TBS gestelde] een band heeft weten op te bouwen met haar behandelaar [naam behandelaar]. Indien deze band nog sterker kan worden, zou het [TBS gestelde] kunnen doen besluiten ook na afloop van de terbeschikkingstelling [naam behandelaar] te blijven zien. Dit kan zeer belangrijk zijn bij het onderdrukken van neigingen die leiden tot het delictgedrag.
De psychiater adviseert de TBS met voorwaarden dan ook met een jaar te verlengen, zodat de band tussen [TBS gestelde] en [naam behandelaar] sterker kan worden, wat er toe dient te leiden dat het contact wordt voortgezet na afloop van de terbeschikkingstelling. In het kader van het voorkomen van recidive is dit namelijk essentieel.
Ter zitting heeft de getuige-deskundige [naam psychiater]l daaraan nog het volgende toegevoegd. Om de kern van het probleem bij [TBS gestelde] op te lossen en het recidiverisico te verminderen, was een stringenter kader nodig geweest dan de TBS met voorwaarden. In zijn optiek had met gedwongen verpleging en de inzet van medicatie mogelijk meer resultaat geboekt kunnen worden. De kans op recidive binnen het huidig kader wordt ook verminderd naarmate er meer sociale contacten zijn. Zolang het toezicht nog voort duurt, is de kans groot dat [TBS gestelde] niet zal recidiveren. Daarbij is het contact met [naam behandelaar] van groot belang. Anderzijds kan er ook steeds meer frustratie loskomen bij het voortduren van de terbeschikkingstelling, omdat het haar in sommige opzichten, zoals bij het vinden van werk, beperkt in haar mogelijkheden. Vandaar dat verlenging met een jaar beter zou zijn dan verlenging met twee jaar. Verlenging met twee jaar zou contraproductief werken. [TBS gestelde] zou deze periode niet kunnen overzien. Het komende jaar is cruciaal. Indien de situatie in dit jaar niet sterk verbetert, zal dit hierna ook niet meer lukken.
5 Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is ter zitting niet gebleven bij de vordering de TBS met voorwaarden met twee jaar te verlengen, maar heeft gevorderd de TBS met voorwaarden met een jaar te verlengen. De officier van justitie heeft daarbij aangevoerd dat er nog altijd sprake is van een stoornis en er nog sprake is van recidivegevaar voortkomend uit die stoornis. Hoewel de behandeling het laatste jaar beter verloopt dan daarvoor, is er aan de stoornis nog weinig veranderd. Er lijkt nog geen inzicht in de eigen stoornis of delictgedrag te zijn. Ook is [TBS gestelde] er nog niet in geslaagd sociale contacten op te bouwen, terwijl ook dit een van de doelen van de behandeling was.
Voor een verlenging van twee jaar bestaan, blijkens het rapport en de toelichting van de psychiater, contra-indicaties. Zo zou het [TBS gestelde] belemmeren in het vinden van werk, terwijl dit juist belangrijk kan zijn bij het voorkomen van recidive na afloop van de terbeschikkingstelling. Ook kan het voor meer frustraties en spanningen zorgen bij [TBS gestelde] indien er met twee jaar wordt verlengd. Deze contra-indicaties wegen voor de officier van justitie zwaarder, derhalve volgt zij het advies van psychiater [naam psychiater]l en Reclassering Nederland.
6 Het standpunt van de verdediging
[TBS gestelde] heeft ter zitting verklaard dat zij graag weer wil werken, maar dat het door de terbeschikkingstelling lastig is om een baan te vinden. Verder geeft zij aan dat ze graag [naam behandelaar] blijft zien, maar als dit niet meer verplicht is weet zij niet zeker of zij naar haar zal blijven gaan. Zij geeft aan dat besproken is om begeleiding dichter bij huis te gaan zoeken. Ze vindt niet dat de terbeschikkingstelling verlengd moet worden zodat de band tussen haar en [naam behandelaar] sterker wordt. Tot slot verklaarde [TBS gestelde] dat zij zeker weet dat zij nooit meer met justitie in aanraking zal komen, omdat zij dit niet meer wil.
De verdediging heeft betoogd dat de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling met voorwaarden dient te worden afgewezen, nu er geen noodzaak bestaat de terbeschikkingstelling te verlengen. Uit de rapporten van de reclassering blijkt dat [TBS gestelde] goed meewerkt en er geen aanwijzingen bestaan voor opbouwende waanideeën. Het contact met [naam behandelaar] is ook afgenomen omdat het goed gaat en [TBS gestelde] geeft ook aan zich rustiger te voelen.
De terbeschikkingstelling zit erg in de weg bij het zoeken naar een baan en het leggen van contacten. Een eventuele verlenging zou als voornaamste doel hebben het versterken en uitbreiden van sociale contacten. Echter, de terbeschikkingstelling zit dit juist in de weg.
De afgelopen maanden gaat het goed met [TBS gestelde] en weet zij ook in lastige situaties rustig te blijven. Iedereen is het erover eens dat de behandeling niet meer zal doen dan reeds is gebeurd, de onderliggende stoornis zal niet meer worden behandeld. De enige reden om de terbeschikkingstelling te verlengen lijkt de versterking van het contact tussen [TBS gestelde] en [naam behandelaar] te zijn. Dit is onvoldoende voor een verlenging.
7 Het oordeel van de rechtbank
Gelet op de verschillende rapportages en de toelichting van de getuige-deskundigen ter zitting concludeert de rechtbank dat er nog steeds sprake is van een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens. De stoornis die ten grondslag lag aan het delictgedrag is, blijkens de rapportages, onbehandeld gebleven. Hiernaast heeft [TBS gestelde] nog altijd nauwelijks sociale contacten. [TBS gestelde] heeft een specifieke reden gegeven voor het afbreken van het contact tussen haar en haar zus en vriend. Deze informatie is niet gecontroleerd, hetgeen spijtig is omdat de rechtbank graag had willen uitsluiten dat sprake is van nieuwe wanen. Gelet op deze factoren en hetgeen uit de rapportages naar voren komt met betrekking tot de kans op herhaling, acht de rechtbank het op dit moment te vroeg de TBS met voorwaarden te beëindigen, nu het risico op recidive dan te groot zou zijn.
[TBS gestelde] valt onder de oude wettelijke regeling, dit betekent dat ingevolge het destijds geldende artikel 38e van het Wetboek van Strafrecht de maximale duur van de TBS met voorwaarden gesteld is op vier jaar en de terbeschikkingstelling slechts eenmaal verlengd kan worden en wel met één of twee jaar. Nu blijkens de rapportages de behandeling nog niet erg is opgeschoten, er is namelijk niets veranderd aan de stoornis noch zijn er sociale contacten opgebouwd, neigt de rechtbank naar verlenging van de terbeschikkingstelling met twee jaar. Echter, de rechtbank ziet ook in dat [TBS gestelde] in het afgelopen jaar heeft laten zien dat zij haar gedrag beter weet te controleren en beter weet om te gaan met spanningen. Daarnaast bestaan er ook contra-indicaties om de TBS met voorwaarden met twee jaar te verlengen. Zo blijkt uit de rapportage van psychiater [naam psychiater]l en zijn toelichting ter zitting dat [TBS gestelde] hierdoor gefrustreerd zou kunnen raken en het haar zou kunnen belemmeren in het leggen van contacten en het vinden van werk. [naam psychiater]l heeft aangegeven dat indien het eerste jaar niet succesvol verloopt, een tweede jaar verlenging geen toegevoegde waarde zou hebben. De rechtbank is, met de officier van justitie, van oordeel dat deze contra-indicaties zo zwaar wegen dat zij de adviezen van psychiater [naam psychiater]l en de reclassering zal volgen.
Gelet op hetgeen hierboven is overwogen, is de rechtbank van oordeel dat de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen, eist dat de TBS met voorwaarden van [TBS gestelde] wordt verlengd met één jaar. De rechtbank merkt hierbij op dat zij het van het allergrootste belang acht, dat het contact tussen [TBS gestelde] en haar behandelaar [naam behandelaar] zal worden voort gezet.
8 De toepasselijke wetsartikelen
De beslissing berust op de artikelen 38, 38a, 38d en 38e van het Wetboek van Strafrecht.
9 De beslissing.
De rechtbank verlengt de termijn van de voorwaardelijke terbeschikkingstelling van [TBS gestelde] met één jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. Kok, voorzitter, mr. De Weert en mr. Zuurmond, rechters, in tegenwoordigheid van de griffier mr. Schnitzler en is uitgesproken ter openbare zitting op 23 juni 2011.