Uitspraak
Rechtbank DEN HAAG
Strafrecht
Meervoudige strafkamer
Parketnummer: 09/807372-19
Datum uitspraak: 6 november 2019
Tegenspraak
(Promisvonnis)
De rechtbank Den Haag heeft op de grondslag van de tenlastelegging en naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting het navolgende vonnis gewezen in de zaak van de officier van justitie tegen de verdachte:
[verdachte],
geboren [geboortedag] 1998 te [geboorteplaats]
BRP-adres [Adres]
1.Het onderzoek ter terechtzitting
Het onderzoek is gehouden op de terechtzittingen van 1 augustus 2019 (pro forma) en 23 oktober 2019 (inhoudelijk).
De rechtbank heeft kennis genomen van de vordering van de officier van justitie mr. S.F. Heslinga en van hetgeen de verdachte en zijn raadsman mr. C. Crince Le Roy naar voren hebben gebracht.
2.De tenlastelegging
Aan de verdachte is ten laste gelegd dat:
1.
hij op of omstreeks 08 april 2019 en/of 09 april 2019 te 's-Gravenhage, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, HFC ADO Den Haag N.V en/of de supporters van HFC ADO Den Haag N.V. , althans [Naam manager] en/of [getuige 1] en/of de [getuige 3] en/of selectie en/of staf en/of medewerkers van HFC ADO Den Haag N.V. en/of de zich in de nabije omgeving van het supportershome van HFC ADO Den Haag N.V. bevindende perso(o)n(en), heeft bedreigd met enig misdrijf waardoor gevaar voor de algemene veiligheid van personen of goederen of gemeen gevaar voor de verlening van diensten ontstaat, althans met enig misdrijf tegen het leven gericht, althans met zware mishandeling, althans met openlijk in vereniging geweld plegen tegen personen of goederen, immers heeft/hebben verdachte en/of (een of meer van) zijn mededader(s) opzettelijk (een op scherp staande) handgranaat op/tegen een wand van het supportershome van HFC ADO Den Haag gehangen/geplakt;
Subsidiair, indien het vorenstaande niet tot een bewezenverklaring en/of een veroordeling mocht of zou kunnen leiden:
[medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] op of omstreeks 08 april 2019 en/of 09 april 2019 te 's-Gravenhage, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, HFC ADO Den Haag N.V. en/of de supporters van HFC ADO Den Haag N.V., althans [Naam manager] en/of [getuige 1] en/of de [getuige 3] en/of selectie en/of staf en/of medewerkers van HFC ADO Den Haag N.V. en/of de zich in de nabije omgeving van het supportershome van HFC ADO Den Haag N.V. bevindende perso(o)n(en), heeft/hebben bedreigd met enig misdrijf waardoor gevaar voor de algemene veiligheid van personen of goederen of gemeen gevaar voor de verlening van diensten ontstaat, althans met enig misdrijf tegen het leven gericht, althans met zware mishandeling, althans met openlijk in vereniging geweld plegen tegen personen of goederen, door opzettelijk (een op scherp staande) handgranaat op/tegen een wand van het supportershome van HFC ADO Den Haag te plakken/hangen, tot en/of bij het plegen van welk misdrijf verdachte op of omstreeks 08 april 2019 en/of 09 april 2019 te 's-Gravenhage en/of Amsterdam, althans in Nederland, opzettelijk behulpzaam is geweest en/of gelegenheid en/of middelen heeft verschaft door voornoemde [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] opzettelijk met de
auto naar het supportershome van HFC ADO Den Haag N.V. te vervoeren en aldaar
op hen/hem te blijven wachten en/of hem/hen (vervolgens) terug te brengen naar/richting Amsterdam;
2.
hij op of omstreeks 08 april 2019 te 's-Gravenhage en/of Amsterdam, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, een wapen van categorie II, onder 7 van de Wet wapens en munitie, te weten een complete en intacte scherfhandgranaat (type M52P3), zijnde een voorwerp bestemd voor het treffen van personen of zaken door vuur of door middel van ontploffing voorhanden heeft gehad;
3.
hij op of omstreeks 08 april 2019 te 's-Gravenhage, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk en wederrechtelijk het supportershome van HFC ADO Den Haag N.V. , in elk geval enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan HFC ADO Den Haag N.V. , in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader(s), heeft beschadigd en/of onbruikbaar gemaakt door toen en daar opzettelijk en wederrechtelijk met een (verf)spuitbus drie rode kruizen (verwijzend naar (het wapen van) Amsterdam) op de wand van het supportershome te spuiten;
Subsidiair, indien het vorenstaande niet tot een bewezenverklaring en/of een veroordeling mocht of zou kunnen leiden:
[medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] op of omstreeks 08 april 2019 te ’s-Gravenhage, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk en wederrechtelijk het supportershome van HFC ADO Den Haag N.V. , in elk geval enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan HFC ADO Den Haag N.V. , in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] , heeft/hebben beschadigd en/of onbruikbaar gemaakt door toen en daar opzettelijk en wederrechtelijk met een (verf)spuitbus drie rode kruizen (verwijzend naar (het wapen van) Amsterdam)
op de wand van het supportershome te spuiten, tot en/of bij het plegen van welk misdrijf verdachte op of omstreeks 08 april 2019 te 's-Gravenhage en/of Amsterdam, althans in Nederland, opzettelijk behulpzaam is geweest en/of gelegenheid en/of middelen heeft verschaft door voornoemde [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] opzettelijk met de auto vanuit Amsterdam naar het supportershome van HFC ADO Den Haag N.V. te vervoeren en aldaar op hen/hem te blijven wachten en/of hem/hen (vervolgens) terug te brengen naar
Amsterdam;
3.Bewijsoverwegingen
3.1
Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van de onder 1 subsidiair, 2 en 3 subsidiair ten laste gelegde feiten. De officier van justitie heeft gevorderd dat aan verdachte een gevangenisstraf van 18 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren, wordt opgelegd met daaraan gekoppeld de bijzondere voorwaarden zoals de reclassering deze heeft geadviseerd.
3.2
Het standpunt van de verdediging
De raadsman heeft vrijspraak bepleit voor alle ten laste gelegde feiten.
3.3
De beoordeling van de tenlastelegging
Aantreffen handgranaat en kruizen
Op 9 april 2019 was [Getuige 1] aan het werk op zijn kantoor nabij het ADO Stadion . Zijn raam gaf zicht op het supportershome van ADO . Hij zag op de muur van het supportershome iets hangen. Hij zag dat er ducttape met daarnaast drie kruizen op de muur zaten. Hij is ernaartoe gelopen en zag dat er in de ducttape een kleine groenkleurige bol zat. Hij zag dat uit de groene bol een draad kwam. Hij zag geen ontsteker en realiseerde zich dat dit niet goed was. Hij heeft de beheerder van ADO gebeld, die op zijn beurt de politie heeft ingelicht.
[Getuige 2] is een van de beheerders van het supportershome van ADO . Hij heeft het supportershome op 8 april 2019 afgesloten en is rond 20:30 uur weggegaan. Op dat moment was er nog niets aan de hand.
[Getuige 3] is beheerder van het Multifunctioneel Centrum (MFC; een andere benaming voor het supportershome). Hij werd op 9 april 2019 gebeld door [Getuige 1] en hoorde wat deze had gezien bij het supportershome. [Getuige 3] is gaan kijken en zag een handgranaat aan het MFC hangen. Ook zag hij dat er drie rode kruizen gespoten waren op een houten wand van het MFC . De drie rode kruizen staan volgens hem voor Ajax/Amsterdam .
[naam manager] , manager Stadion Veiligheid, heeft namens HFC ADO Den Haag N.V. aangifte gedaan van bedreiging. Op 9 april 2019 (de rechtbank begrijpt: 8 april 2019) was er in de avonduren een handgranaat tegen een toegangsdeur van het supportershome van ADO geplakt. Dit supportershome is eigendom van HFC ADO Den Haag N.V. . Op 10 april 2019 (de rechtbank begrijpt: 9 april 2019) is [naam manager] hiervan op de hoogste gesteld. Hij heeft gelijk 112 gebeld. [naam manager] zag ter plaatse dat een granaat met tape op een houten wand van het supportershome was geplakt. Naast de granaat waren drie rode kruizen aangebracht, als in het teken van Amsterdam. HFC ADO Den Haag N.V. voelt zich zeer bedreigd door het aanbrengen van dit explosief.
De ter plaatse gekomen politie zag dat aan een van de houten wanden van het supportershome (de zijde tegenover het ADO-stadion ) een groene handgranaat hing. De politie zag dat de handgranaat dreigde los te komen van de wand door de harde wind en het gewicht van de handgranaat. De politie heeft de handgranaat iets verder losgetrokken en op het naastgelegen bankje gelegd. De handgranaat hing aan een stuk zwart elektriciteitsdraad. De draad was met diverse stroken zilvergrijs ducttape aan de wand geplakt. De handgranaat was aan het andere uiteinde van de elektriciteitsdraad eveneens met zilvergrijs ducttape geplakt. De elektriciteitsdraad was niet aan de veiligheidspin van de handgranaat vastgemaakt, maar aan het handgranaatlichaam geplakt. De veiligheidspin was nog aanwezig en de uiteinden waren omgebogen.
Onderzoek naar handgranaat
Uit onderzoek bleek dat de granaat een handgranaat van model M52 met een P3-ontsteker was. Deze handgranaat is een wapen in de zin van artikel 2, lid 1, categorie II onder 7 van de Wet wapens en munitie.
Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) heeft de granaat onderzocht en heeft geconstateerd dat het een deugdelijke handgranaat was. Als de handgranaat zou worden geactiveerd, zou deze tot ontploffing komen. Om de handgranaat te activeren, moet de veiligheidspin door middel van de trekring uit de ontsteekinrichting worden getrokken. Bij het wegwerpen van de handgranaat wordt de beugel eraf geslingerd door de veerwerking van de slagpinveer en treedt het ontstekingsmechanisme in werking. Vervolgens zal de handgranaat na enkele seconden ontploffen. De wijze waarop de handgranaat aan het supportershome was bevestigd, belette de beugel niet om - als de veiligheidspin eruit wordt getrokken – om te klappen waardoor het ontstekingsmechanisme in werking treedt.
De handgranaat is door iemand aan het supportershome bevestigd en vervolgens onbeheerd achtergelaten. Het is een feit van algemene bekendheid dat na het onbeheerd achterlaten van een handgranaat, men niet langer de controle heeft over het verdere verloop. Immers, het is niet te voorspellen of iemand (bijvoorbeeld een passant) de echtheid van de handgranaat verkeerd beoordeeld, bijvoorbeeld door te denken dat het om ‘namaak’ of ‘speelgoed’ gaat.
Indien een dergelijke handgranaat geactiveerd wordt (bedoeld of onbedoeld), zal na enkele seconden de ontsteker (het slagpijpje) de explosieve lading op basis van de springstof TNT in het handgranaatlichaam tot ontploffing brengen. Hierbij treden hitte, brisantie (dit wil zeggen: de alles vernietigende uitwerking van springstof op zijn directe omgeving) en een schokgolf op waarbij het metalen handgranaatlichaam uiteengereten wordt en verscherft. Door de ontploffing ontstaat - naast materiële schade aan omgevingsmaterialen - gevaar voor dodelijk letsel voor personen tot op een afstand van meerdere meters en gevaar voor ernstig lichamelijk letsel tot zeer ernstig lichamelijk letsel tot op een afstand van tientallen meters. De genoemde scherfwerking van het metalen handgranaatlichaam vormt op een afstand vanaf enkele meters het grootste gevaar voor letsel en schade. Het NFI concludeert dat de granaat is aan te merken als “een voorwerp bestemd voor het treffen van personen of zaken door middel van ontploffing”, zoals vermeld in artikel 2, lid 1, categorie II, onder 7, van de Wet wapens en munitie.
Camerabeelden
De politie heeft de camerabeelden van Team Technisch Toezicht (TTT) die in de avond van 8 april 2019 in de omgeving van het ADO-stadion zijn gemaakt bekeken. Daarop was te zien dat een auto, vermoedelijk een donkerkleurige Mercedes, op de Donau komt aanrijden en tot stilstand komt. Er stapt een persoon uit de auto aan de bijrijderskant. Deze persoon rent over de middenberm en over de rijbaan richting het supportershome van ADO Den Haag . De auto rijdt vrijwel direct weg. Te zien is dat deze persoon heen en weer loopt langs het supportershome van ADO . Even later komt de auto weer aanrijden en de persoon rent richting de auto die vervolgens tot stilstand komt. Kort daarna rent een persoon vanaf de auto weer richting het supportershome. De auto staat op dat moment nog steeds stil met de verlichting aan. De persoon komt even later terugrennen en stapt weer in de stilstaande auto. Nadat de persoon is ingestapt, rijdt de auto direct weg.
Vervolgens is op de camerabeelden te zien dat de auto de Donau afrijdt in de richting van de A4. De auto slaat linksaf de Noordelijke Randweg op. Op dat moment is het kenteken [(--)] zichtbaar. Dit blijkt een Mercedes-Benz te zijn die op naam staat van [naam] , de vader van [verdachte] ) . De politie concludeert dat de auto die op de beelden te zien is vanaf het ADO-stadion tot de Noordelijke Randweg via de camerabeelden is te volgen en dat het steeds om hetzelfde voertuig gaat.
Onderzoek naar Mercedes met kenteken [(--)]
Uit onderzoek naar het kenteken [(--)] is het volgende gebleken.
Een voertuig met dat kenteken is op 8 april 2019 tweemaal op de A4 is geregistreerd. Om 21:57:29 uur op de A4 rechts bij hectometerpaal 11.3 bij Hoofddorp (richting Den Haag) en om 22:42:28 uur op de A4 links bij hectometerpaal 21.9 bij Nieuwe Wetering (richting Amsterdam).
Op 8 april 2019 rond 22:42 uur kreeg de politie een ANPR-hit (automatische nummerplaatherkenning) binnen op het kenteken [(--)] . Uit de politiesystemen bleek dat dit een blauwe Mercedes-Benz betrof, met als tenaamgestelde [vader van verdachte] . Om 22:45 uur zag de politie de Mercedes rijden en besloot de inzittenden te controleren. De Mercedes werd stilgezet aan de Westelijke Randweg te Schiphol. De bestuurder bleek [verdachte] te zijn, de bijrijder [naam] (hierna: [medeverdachte 2] ) en de passagier [naam] (hierna: [medeverdachte 1] ). Allen waren in het zwart gekleed. Verdachten [medeverdachte 2] en [verdachte] vertelden dat ze naar een shishalounge in Leiden waren geweest. De politie zag onder de bijrijdersstoel een blauwe Albert Heijntas liggen. Gevraagd naar de inhoud van deze tas zei verdachte [verdachte] dat de politie wel even mocht kijken. De politie zag dat er een rol grijze ducttape en een verfspuitbus in zaten.
Aanvullend onderzoek camerabeelden
De politie heeft de eerdergenoemde camerabeelden van Team Technisch Toezicht (nogmaals) uitgekeken. Op deze beelden was een gedeelte van de rijbaan van de Schelde te zien naast het ADO-stadion . Tevens was op deze beelden één zijde/muur van het supportershome te zien. Op deze muur waren op 9 april 2019 de handgranaat en de rode kruizen aangetroffen. Op deze beelden was het volgende te zien.
Om 22:20:56 uur rijdt de auto van de vader van [verdachte] op de Donau . Te zien is dat de auto stopt op de rijbaan en er een persoon uitstapt die om 22:21:08 uur de rijbaan oversteekt en in de richting van het supportershome loopt. De auto rijdt hierna weg. De uitgestapte persoon staat om 22:21:28 uur 1 minuut en 52 seconden op de plek waar later de kruizen en de handgranaat zijn aangetroffen. Om 22:23:20 uur loopt de persoon weg van het supportershome, richting de rijbaan. Vervolgens komt de persoon op een andere camera duidelijker in beeld. De politie zag dat de persoon een zwarte North Face jas en een zwarte broek droeg. De persoon had een slank postuur en droeg een blauw-witte tas in zijn rechterhand. Tegelijkertijd is te zien dat de auto van de vader van [verdachte] weer aan komt rijden op de Donau . De auto stopt en de persoon loopt naar de auto. Om 22:24:00 uur is te zien dat voor de tweede keer een persoon oversteekt en richting het supportershome rent. De persoon staat vervolgens vier seconden op de plek waar de kruizen en de handgranaat zijn aangetroffen. Om 22:24:57 uur is te zien dat de persoon opnieuw de rijbaan oversteekt, richting de auto loopt en kennelijk instapt. Om 22:25:12 uur rijdt de auto van de vader van [verdachte] weg richting de Noordelijke Randweg . De politie heeft op de beelden geen andere personen gezien die op de plek stonden waar de kruizen en de handgranaat zijn aangetroffen.
Verklaringen verdachten
[verdachte] heeft tijdens zijn eerste verhoren verklaard dat hij de avond van 8 april 2019 vanuit Amsterdam naar een shisha lounge in Leiden is geweest en dat hij na het bezoek aan de shisha lounge terug naar Amsterdam is gereden. Hij zou de Mercedes tijdens zijn bezoek aan de shisha lounge hebben uitgeleend. Als de politie hem confronteert met onderzoek waaruit bleek dat deze verklaring niet kan kloppen, bekent hij dat hij wel op de plaats delict is geweest met de auto van zijn vader. Hij heeft twee jongens (de politie weet volgens hem wel wie er voorin en wie er achterin zaten, hij wil geen namen noemen) een lift gegeven. Hij is naar Den Haag gereden en de andere twee jongens bepaalden waar hij naar toe moest rijden. Per afrit gaven zij aan wat hij moest doen. De jongens hebben gezegd dat ze een afspraak hadden. Voor de rest weet hij niet wat zij hebben gedaan. Hij is in een buitenwijk van Den Haag met de auto op de weg gestopt. Toen is één van de jongens uitgestapt. Hij weet niet wie van de jongens dit was. Hij is meteen weer weggereden. Hij heeft een rondje gereden, want degene die in de auto bleef zitten zei dat hij vijf minuten later weer op dezelfde plek terug moest komen. Hij weet niet wat daar verder is gebeurd. Hij is de enige die die avond de auto heeft bestuurd en is niet uit de auto geweest. De jongen kwam teruglopen naar de auto en stapte in de auto. Degene die instapte zei dat ze naar Amsterdam gingen. Zij hebben die avond met zijn drieën in de auto gezeten. Er hebben die avond geen ander personen bij hem in de auto gezeten. Hij heeft niets gekregen voor deze rit, zelfs geen vergoeding voor benzine.
[medeverdachte 1] heeft verklaard dat hij hier niets mee te maken heeft. Hij is in die auto gestapt en was nergens van op de hoogte. Hij wist niet waar zij naartoe zouden gaan. Zij zouden gaan chillen. Uiteindelijk zijn zij richting Den Haag gereden. In Den Haag is er iemand (van wie hij de naam niet wil noemen) uitgestapt bij het ADO-stadion . Hij weet niet wat die persoon is gaan doen. Later is die persoon weer in de auto gestapt. Zij zijn daarna weer richting de snelweg gereden, richting Amsterdam. Hij wil liever niet vertellen wie er in de auto zaten en wie is uitgestapt. [medeverdachte 1] heeft de hele rit op de achterbank gezeten. Hij is zelf niet uitgestapt, behalve bij de staandehouding.
[medeverdachte 2] heeft zich in alle politieverhoren op zijn zwijgrecht beroepen.
Conclusies van de rechtbank
Bij vonnis van heden in de zaak tegen [medeverdachte 2] heeft de rechtbank vastgesteld dat hij op 8 april 2019 in de auto zat bij verdachten [verdachte] en [medeverdachte 1] en dat verdachte [medeverdachte 2] degene is geweest die de handgranaat heeft opgehangen en de rode kruizen op het ADO-supportershome heeft gespoten. De rechtbank dient ten aanzien van [verdachte] in de eerste plaats de vraag te beantwoorden of er bij het plegen van deze feiten sprake was van een nauwe en bewuste samenwerking met [medeverdachte 2] .
[verdachte] heeft bij de staandehouding op 8 april 2019 en tijdens zijn eerste politieverhoor gelogen dat hij op de avond van 8 april 2019 niet in Den Haag maar in Leiden is geweest. Pas toen de politie de onaannemelijkheid van die verklaring had aangetoond, heeft hij verklaard dat hij twee jongens (de rechtbank begrijpt: verdachten [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] ), naar Den Haag heeft gereden omdat zij daar een afspraak hadden. Hij zegt niet te hebben geweten wat die jongens daar gingen doen. De rechtbank is van oordeel dat er vraagtekens kunnen worden geplaatst bij de verklaring dat [verdachte] van niks wist, te meer nu hij in eerste instantie heeft gelogen tegen de politie over waar hij in de avond van 8 april 2019 was geweest. Desondanks blijkt uit het dossier niet dat hij
wistdat [medeverdachte 2] een handgranaat bij zich had, dat hij die ging ophangen bij het ADO-supportershome en daar rode kruizen zou aanbrengen. De rechtbank zal [verdachte] daarom vrijspreken van het medeplegen van de ten laste gelegde feiten.
wistdat [medeverdachte 2] een handgranaat bij zich had, dat hij die ging ophangen bij het ADO-supportershome en daar rode kruizen zou aanbrengen. De rechtbank zal [verdachte] daarom vrijspreken van het medeplegen van de ten laste gelegde feiten.
[verdachte] zal tevens worden vrijgesproken van medeplichtigheid aan de bedreiging (feit 1 subsidiair) en vernieling (feit 3 subsidiair), omdat ook voor een bewezenverklaring van medeplichtigheid dubbel opzet is vereist: opzet op het gronddelict en opzet op de behulpzaamheid daarbij. Aangezien niet kan worden vastgesteld dat [verdachte] wist wat [medeverdachte 2] ging doen bij het supportershome, kan niet worden gezegd dat hij opzet had op het gronddelict en op de behulpzaamheid daarbij.
4.De beslissing
De rechtbank:
verklaart niet wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte de onder 1 (primair en subsidiair), 2 en 3 (primair en subsidiair) ten laste gelegde feiten heeft begaan en spreekt de verdachte daarvan vrij.
Dit vonnis is gewezen door
mr. A.M. Boogers, voorzitter,
mr. C.W.M. Giesen, rechter,
mr. J.R.K.A.M. Waasdorp, rechter,
in tegenwoordigheid van mrs. R. Kroon – Overdijk en M. van Haalem, griffiers,
en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 6 november 2019.