ECLI:NL:RBDHA:2021:2735 - Rechtbank Den Haag - Veroordeling medeplegen vervoer van circa 7 kg heroïne in...

Uitspraak

Rechtbank DEN HAAG

Strafrecht

Meervoudige strafkamer

Parketnummers: 09-133567-20 en 10/750152-17 (tul)

Datum uitspraak: 23 maart 2021

Tegenspraak

(Promisvonnis)

De rechtbank Den Haag heeft op de grondslag van de tenlastelegging en naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting het navolgende vonnis gewezen in de zaak van de officier van justitie tegen de verdachte:

[verdachte],

geboren op [geboortedatum] 1995 te [geboorteplaats] ,

[adres] .

1.Het onderzoek ter terechtzitting

Het onderzoek ter terechtzitting is gehouden op 29 juli 2020, 1 september 2020, 5 november 2020 (alle pro forma) en 9 maart 2021 (inhoudelijke behandeling).

De rechtbank heeft kennis genomen van de vordering van de officier van justitie mr. E.J. van Drongelen en van hetgeen door de verdachte en zijn raadsman mr. H. Raza naar voren is gebracht.

2.De tenlastelegging

Aan de verdachte is ten laste gelegd dat:

hij op of omstreeks 14 mei 2020 te Roelofarendsveen, gemeente Kaag en Braassem, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, opzettelijk heeft geteeld en/of bereid en/of bewerkt en/of verwerkt en/of verkocht en/of afgeleverd en/of verstrekt en/of vervoerd, in elk geval opzettelijk aanwezig heeft gehad, ongeveer 6,81 kilogram, in elk geval een hoeveelheid van een materiaal bevattende heroïne, zijnde heroïne, een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst I, dan wel aangewezen krachtens het vijfde lid van artikel 3a van die wet;

3.Voorvragen

3.1

Het standpunt van de verdediging

De raadsman van de verdachte heeft zich op het standpunt gesteld dat de officier van justitie niet-ontvankelijk moet worden verklaard in de vervolging en heeft daartoe aangevoerd dat de officier van justitie tijdens de eerste pro forma zitting van 29 juli 2020 had toegezegd dat er een aanvullend proces-verbaal zou worden opgemaakt, waarin de werkwijze van het NFI en de naam van de deskundige die de BQ telefoons heeft opengemaakt, worden benoemd. Dit is niet gebeurd. De handelwijze van het openbaar ministerie levert een schending van de beginselen van een goede procesorde op.

3.2

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat hij de beschikbare informatie aan het dossier heeft toegevoegd, maar dat nader informatie in verband met het doen van onderzoek en de veiligheid van personen niet wordt verstrekt. De verdediging heeft ook niet onderbouwd welk doel de bekendmaking van de persoon dient. Het achterwege blijven daarvan kan niet leiden tot niet-ontvankelijkheid.

3.3

Het oordeel van de rechtbank

Voor een niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie is, gezien de jurisprudentie van de Hoge Raad, slechts plaats indien de met de opsporing of vervolging belaste ambtenaren een ernstig inbreuk hebben gemaakt op de beginselen van een behoorlijke procesorde, waardoor doelbewust of met grove veronachtzaming de belangen van de verdachte aan diens recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak tekort is gedaan (het zogenoemde Zwolsman-criterium).

De rechtbank is van oordeel dat hiervan in deze zaak geen sprake is, zodat het verweer van de raadsman wordt verworpen. De officier van justitie is ontvankelijk in de vervolging van de verdachte.

4.Bewijsoverwegingen

4.1

Inleiding

De volgende feiten kunnen op grond van de gebruikte bewijsmiddelen als vaststaand worden aangemerkt. Deze feiten hebben ter terechtzitting niet ter discussie gestaan en kunnen zonder nadere motivering dienen als vertrekpunt voor de beoordeling van deze strafzaak.

Op 28 april 2020 is een Hyundai met [kenteken] opgenomen in een referentiebestand van de ANPR, omdat er een vermoeden was dat er een verborgen ruimte in dit voertuig was aangebracht. Op 14 mei 2020 werd dit kenteken gescand door een ANPR camera. Diezelfde dag zagen opsporingsambtenaren dit voertuig rijden en hebben zij, mede op basis van voornoemde ANPR-hit, het voertuig en de inzittenden onderzocht.

[medeverdachte 1] was de bestuurder en [verdachte] was de bijrijder van het voertuig. Het voertuig is doorzocht en daarbij is een verborgen ruimte aangetroffen, waarin zich ongeveer 7 kilogram heroïne bevond. Tevens zijn twee Encrochat telefoons gevonden.

Het gaat in deze zaak om de vraag of de verdachte wetenschap van en beschikkingsmacht over de verdovende middelen uit de verborgen ruimte had.

4.2

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van het ten laste gelegde feit.

4.3

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft een drietal bewijsverweren gevoerd, die hieronder worden besproken. Telkens is betoogd dat sprake is van een onherstelbaar vormverzuim tijdens het voorbereidend onderzoek, dat het bewijsmateriaal dat als gevolg van het verzuim is verkregen van het bewijs moet worden uitgesloten en dat het resterende bewijsmateriaal onvoldoende is voor bewezenverklaring van het ten laste gelegde feit, zodat vrijspraak moet volgen.

Voorts heeft hij betoogd dat de verdachte geen wetenschap had van de aanwezigheid van de heroïne in de verborgen ruimte in de auto en dat hij hierover geen beschikkingsmacht had. De BQ telefoon die in een schoudertas is aangetroffen, was niet van de verdachte. Zelfs al zou uit de chatberichten van die telefoon kunnen worden afgeleid dat de gebruiker van de telefoon handelt in drugs, dan bewijst dat nog niet dat de verdachte de betreffende dag de wetenschap van en beschikkingsmacht had over de partij heroïne in de verborgen ruimte.

4.4

Het oordeel van de rechtbank ten aanzien van de gevoerde verweren.

4.4.1

Beroep op bewijsuitsluiting chatberichten

De raadsman heeft bepleit dat de chatberichten, die zijn aangetroffen op de Encrochat telefoons, van het bewijs moeten worden uitgesloten, onder aanvoering van dezelfde argumenten als voor het beroep op niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie.

De rechtbank overweegt als volgt. Los van het feit dat de verdediging niet heeft gesteld in welk concreet belang de verdachte is geschaad, kan de vaststelling dat de door de officier van justitie toegezegde informatie niet is verstrekt op zichzelf niet leiden tot bewijsuitsluiting. Bewijsuitsluiting komt immers slechts in aanmerking als het materiaal ‘door het verzuim is verkregen’. Nu het materiaal (de chatberichten) is verkregen vóórdat het verzuim waar de verdediging zich op beroept zich heeft voorgedaan, is daarvan geen sprake. De rechtbank verwerpt het verweer.

4.4.2

Verweer onterechte opname in de ANPR

De raadsman heeft zich op het standpunt gesteld dat de staandehouding van de verdachte naar aanleiding van een ANPR-hit onrechtmatig is geweest en dat al hetgeen als gevolg daarvan is verkregen van het bewijs dient te worden uitgesloten. De raadsman heeft daartoe aangevoerd dat het koppelen van persoonsgegevens, zoals in deze zaak is gebeurd, in strijd is met artikel 8 lid 2 van Pro het EVRM, omdat daar geen wettelijke basis voor is.

De rechtbank overweegt als volgt. ANPR (Automatic Number Plate Recognition) is een methode om gescande kentekens op automatische wijze te herkennen en te vergelijken met een verzamelbestand waarin een selectie van kentekens is opgenomen. Als blijkt dat een gescand kentekenen in dit verzamelbestand is opgenomen, levert dit een hit op. Naar aanleiding van een hit kan direct een actie plaatsvinden. Kentekens komen in aanmerking om opgenomen te worden in het vergelijkingsbestand als daarvoor een aanwijsbare reden is met het oog op de uitoefening van de politietaak (afhankelijk van de aard van de informatie al dan niet met toestemming van de officier van justitie). Die gegevens mogen in dat bestand bewaard blijven zolang dit noodzakelijk is voor het doel van de verwerking, bijvoorbeeld de afhandeling van de betreffende signalering. Wanneer de gegevens niet meer noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de dagelijkse politietaak, moeten ze worden vernietigd. Blijft het verwerken ervan wel noodzakelijk voor dat doel, dan zullen de gegevens na uiterlijk vijf jaar uit het bestand moeten worden verwijderd.

Met betrekking tot de kentekens van voertuigen die géén hit opleveren (de ‘no-hits’) is

daarentegen wettelijk bepaald dat opnames (nummerplaat, tijdstip, locatie en een foto) van

alle langsrijdende auto’s nog gedurende vier weken mogen worden opgeslagen en

gedurende die periode nog geraadpleegd kunnen worden. In het onderhavige geval is

daarvan echter geen sprake.

Uit het dossier blijkt dat de Hyundai op 28 april 2020 in het referentiebestand is geplaatst, omdat dit voertuig voldeed aan de indicatoren die voor opname in het bestand worden gehanteerd. Op basis van die indicatoren bestond het vermoeden dat zich in de auto mogelijk een verborgen ruimte bevond. Op 14 mei 2020 kregen opsporingsambtenaren van de Landelijke Eenheid een ANPR hit op het [kenteken] . Zij hebben diezelfde dag de auto en de inzittenden gecontroleerd.

Aldus was er sprake van een hit waarop nog diezelfde dag actie is ondernomen en

waarvan niet is gebleken dat deze is gebaseerd op gegevens die zich - met inachtneming van

het bovenstaande - niet (meer) in het vergelijkingsbestand hadden mogen bevinden, noch

dat deze in strijd met artikel 8 EVRM Pro in dat bestand waren opgenomen.

Nog daargelaten het feit dat de verdachte niet in enig rechtens te beschermen belang is

geschaad, omdat de gegevens die in het ANPR waren opgeslagen geen persoonsgegevens van de verdachte hebben betroffen, berust het verweer van de raadsman op een onjuiste lezing van het ANPR-systeem en de daarvoor geldende regelgeving. De rechtbank verwerpt het verweer.

4.4.3

Verweer onrechtmatige doorzoeking

De raadsman heeft aangevoerd dat de auto onterecht is doorzocht, wegens het ontbreken van een redelijk vermoeden van overtreding van de Opiumwet. De politie heeft misbruik gemaakt van haar bevoegdheid. De politie heeft enkel en alleen het voertuig gecontroleerd, omdat het in de database stond en de kentekenhouder een veroordeling voor de Opiumwet had. Er was aldus geen sprake van een verkeerscontrole. Van de bevoegdheden die de Wegenverkeerswet biedt is ten onrechte gebruik gemaakt, zodat het resultaat van die doorzoeking van het bewijs moet worden uitgesloten op grond van artikel 359a van het Wetboek van Strafvordering (Sv).

Vooropgesteld moet worden dat het bestaan van een redelijk vermoeden dat iemand zich heeft schuldig gemaakt aan een strafbaar feit niet in de weg staat aan het uitoefenen van controlebevoegdheden door politieambtenaren, mits bij aanwending van die bevoegdheden tegenover een verdachte de aan deze als zodanig toekomende waarborgen in acht worden genomen. De politie was op grond van de Wegenverkeerswet bevoegd om het stopteken te geven en [medeverdachte 1] , als bestuurder van het voertuig, naar zijn rijbewijs te vragen, aangezien uit de hun beschikbare systemen bleek dat het rijbewijs van de kentekenhouder was verlopen. Aldus hebben de politieambtenaren deze bevoegdheid uitgeoefend om zich te vergewissen van de naleving van de bij of krachtens de Wegenverkeerswet vastgestelde voorschriften als bedoeld in het vierde lid van artikel 160 WVW Pro 1994. Aan de rechtmatigheid van die uitoefening van de controlebevoegdheid kan de enkele omstandigheid dat die bevoegdheid (mede) is aangewend naar aanleiding van informatie die zou kunnen wijzen op betrokkenheid van een of meer inzittenden van het voertuig bij enig strafbaar feit, niet afdoen. Derhalve is de controlebevoegdheid niet uitsluitend gebruikt voor een ander doel dan waarvoor deze is verleend.

Gedurende de verkeerscontrole hebben de opsporingsambtenaren een aantal vragen gesteld aan de inzittenden. [medeverdachte 1] verklaarde dat hij de auto had geleend van de tante van [verdachte] . Dit werd bevestigd door [verdachte] die met zijn hoofd knikte. [verdachte] verklaarde dat het voertuig van zijn onderbuurvrouw is, die hij als tante ziet. De ten naam gestelde van het voertuig betreft echter een man. Ook bleek uit onderzoek dat de historisch kentekenhouder weliswaar een vrouw was, maar dat zij niet in de buurt van [verdachte] woont. [medeverdachte 1] verklaarde verder dat zij een tante naar Schiphol hadden gebracht. Genoemd voertuig bleek echter niet door de ANPR camera's op het terrein van Schiphol te zijn geregistreerd. Bij controle van de politiesystemen bleek dat beide verdachten recente antecedenten hebben met betrekking tot het bezit van en handelen in harddrugs. Hierdoor, in combinatie met het vermoeden dat er in de auto een verborgen ruimte is ingebouwd, kregen de politieagenten het vermoeden dat de verdachten mogelijk verdovende middelen vervoerden in genoemd voertuig.

Naar het oordeel van de rechtbank leveren deze feiten en omstandigheden, in onderling verband en samenhang bezien, voldoende grond op voor een verdenking van overtreding van de Opiumwet en daarmee voor een doorzoeking van de Hyundai. De doorzoeking van de Hyundai heeft dan ook rechtmatig plaatsgevonden en de resultaten daarvan worden als bewijs gebruikt. De rechtbank verwerpt het verweer.

4.5

De bewijsmiddelen

De rechtbank heeft hierna de wettige bewijsmiddelen met de voor de bewezenverklaring redengevende feiten en omstandigheden opgenomen.

Wanneer hierna wordt verwezen naar een proces-verbaal, wordt - tenzij anders vermeld - bedoeld een ambtsedig proces-verbaal, opgemaakt in de wettelijke vorm door (een) daartoe bevoegde opsporingsambtena(a)r(en). Wanneer hierna wordt verwezen naar dossierpagina’s, betreft dit de pagina’s van het proces-verbaal met het nummer PL1500-2020137095, van de politie Landelijke Eenheid, district Infrastructuur, Geografische afdeling – Zuid-West-Nederland, met bijlagen (doorgenummerd pagina 1 t/m 288).

1. Het proces-verbaal van bevindingen, opgemaakt op 14 mei 2020, voor zover inhoudende (p. 8-9):

Op 14 mei 2020 kregen wij, verbalisanten [verbalisant 1] en [verbalisant 2] , omstreeks 14:55 een melding dat de Hyundai type 1X35 met [kenteken] door de ANPR camera was gereden. Diezelfde dag om 14:57 uur zagen wij op de A4 rechts voornoemd voertuig rijden. Wij zagen dat er twee personen in het voertuig zaten.

Na controle van het kenteken bleek het rijbewijs van de ten naam gestelde verlopen te zijn. Hierop hebben wij het voertuig een volgteken gegeven. Vervolgens is het voertuig stilgezet ter hoogte van tankstation BP Veenderveld te Roelofarendsveen.

De bestuurder overhandigde een rijbewijs op naam van [medeverdachte 1] . De bijrijder overhandigde een vreemdelingendocument op naam van [verdachte] .

Ik, [verbalisant 1] , hoorde [medeverdachte 1] verklaren dat hij de auto had geleend. Het voertuig zou niet zijn eigendom zijn. [medeverdachte 1] verklaarde dat genoemd voertuig eigendom is van de tante van [verdachte] . Ik zag dat [verdachte] bevestigend met zijn hoofd knikte. Vervolgens hoorde ik [verdachte] verklaren dat de ten naam gestelde van het voertuig, niet echt zijn tante is, maar zijn onderbuurvrouw, die hij als tante ziet. Echter betreft de ten naam gestelde van het voertuig een man.

Vervolgens vroegen wij beide inzittenden wat hun reisdoel was. Ik, [verbalisant 1] , hoorde [medeverdachte 1] verklaren dat ze een tante weg hadden gebracht naar de luchthaven Schiphol. Ondertussen vroeg ik, [verbalisant 2] , bijrijder [verdachte] wat hun reisdoel was. Ik hoorde [verdachte] verklaren dat zij onderweg naar Rotterdam waren. [verdachte] verklaarde dat zij zojuist zijn tante hadden weggebracht naar Schiphol. Echter bleek dat genoemd voertuig niet door de ANPR camera's op het terrein van Schiphol was geregistreerd.

Het viel ons op dat beide inzittende erg gespannen leken tijdens de staande houding.

De recente drugsantecedenten van beide inzittenden, het onsamenhangende verhaal over het voertuig, de gelogen reisbewegingen en het gespannen gedrag van beide inzittenden deed ons vermoeden dat zij mogelijk verdovende middelen vervoerden in genoemd voertuig. Ik heb deze bevindingen gedeeld met collega's [verbalisant 4] en [verbalisant 3] , waarop zij op basis van artikel 9 Opiumwet Pro zichzelf toegang tot het voertuig verschaften.

Ik, [verbalisant 2] , zag dat [verdachte] een donkerkleurige schoudertas droeg. Ik vroeg [verdachte] of ik in zijn schoudertas mocht kijken. Ik hoorde dat [verdachte] hier bevestigend op antwoordde. Hierop overhandigde [verdachte] mij zijn schoudertas. Ik zag dat er een telefoon in de tas zat. Ik zag dat op deze telefoon een sticker met de opdruk 'Samsung' zat. Ik herkende deze telefoon direct als zijnde een BQ-telefoon. Middels dit soort telefoons is het mogelijk om versleutelde berichten te verzenden en te ontvangen. BQ-telefoons worden dan ook veelvuldig gebruikt in het criminele circuit. Ik hoorde dat [verdachte] uit zichzelf verklaarde dat deze telefoon, zijn 'Samsung' betrof.

2. Het proces-verbaal van bevindingen, opgemaakt op 14 mei 2020, voor zover inhoudende (p. 13):

Wij, verbalisanten [verbalisant 3] en [verbalisant 4] , keken rond in de Hyundai. Wij zagen meerdere mobiele telefoons liggen in het voertuig. Ik, [verbalisant 3] , zag dat er aan de bestuurderszijde op de vloer een mobiele telefoon lag. Ik herkende deze mobiele telefoon als een zogenaamde BQ crypto telefoon.

Vervolgens keek ik, [verbalisant 3] , in de kofferruimte en zag dat deze ruimte afweek van een normale kofferbakruimte van dit type Hyundai. Ik zag namelijk dat de bak die onder de bagage afdekklep zit veel kleiner was dan normaal. Het is mij ambtshalve bekend dat wanneer er een dergelijke afwijking in de kofferruimte zichtbaar is er mogelijk een verborgen ruimte in aanwezig is in het voertuig.

Hierop hebben wij het voertuig op grond van artikel 1.37 Algemene Douanewet in beslag genomen en een onderzoek ingesteld naar de aanwezige verborgen ruimte. Wij hebben vervolgens de ruimte geopend en zagen dat er een big shopper tas in stond. Ik, [verbalisant 3] , opende de tas en zag dat er een blauwe vuilniszak in zat. Ik opende deze zak en zag dat er allemaal blokken in zaten die in rood/wit kleurige tape gewikkeld zaten.

3. Het proces-verbaal van bevindingen, opgemaakt op 16 juli 2020, voor zover inhoudende (p. 34):

Op 16 juli 2020, heb ik, [verbalisant 5] , als labonderzoeker een aangetroffen en in beslag genomen partij vermoedelijke verdovende middelen onderzocht. De aangeboden partij vermoedelijke verdovende middelen bestond uit 14 blokken met een netto gewicht van 500 gram per blok. Ik zag dat de 14 monsters voorzien waren van de volgende SIN nummers:

[SIN nummer] .

Ik heb alle 14 monsters individueel indicatief getest met behulp van de kleurtest. Uit de indicatieve test Marquis en het identificerend onderzoek Shimadzu blijk dat de monsters positief op vermoedelijk heroïne testten.

4. Het deskundigenverslag, op 16 juli 2020 opgemaakt en ondertekend door ing. F. Wallace, deskundige op het gebied van forensische drugsanalyse, voor zover inhoudende (p. 36):Onderzoeksmateriaal en conclusie

Kenmerk Omschrijving FO Conclusie