Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Bestuursrecht
zaaknummer: NL23.24676
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiseres] , V-nummer: [v-nummer] , eiseres
(gemachtigde: mr. E. Maalsen),
en
de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, verweerder
(gemachtigde: mr. S. Boerci).
Inleiding
1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiseres tegen de afwijzing van haar asielaanvraag. Zij heeft op 8 januari 2022 een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. Verweerder heeft met het bestreden besluit van 3 augustus 2023 deze aanvraag in de verlengde procedure afgewezen als ongegrond.
1.1.
De rechtbank heeft het beroep op 22 januari 2024 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres, de gemachtigde van eiseres, I. Jalloh als tolk en de gemachtigde van verweerder.
Beoordeling door de rechtbank
Waar gaat deze zaak over?
2. Eiseres stelt van Sierra Leoonse nationaliteit te zijn en te zijn geboren op [geboortedatum] 1993. Eiseres heeft aan haar asielaanvraag ten grondslag gelegd dat zij van 2016 tot 2020 een relatie heeft gehad met [naam 1] (hierna: ex-vriend). Toen de moeder van haar ex-vriend hen betrapte tijdens de seks, keurde zij de relatie niet goed omdat zij seks hadden voor het huwelijk en omdat zij niet tot dezelfde stam behoren. Eiseres is meermaals bedreigd en mishandeld door de familie van haar ex-vriend en heeft geprobeerd daartegen aangifte te doen, maar de politie nam haar niet serieus. Wegens de bedreigingen is eiseres bij haar vriendin [naam 2] (hierna: vriendin) gaan wonen. In 2020 is de ex-vriend van eiseres overleden nadat eiseres hem naar een kliniek had gebracht omdat hij erge buikpijn had. Eiseres hoorde vervolgens dat zij door de familie van haar ex-vriend verantwoordelijk wordt gehouden voor zijn dood. Eiseres is gevlucht naar haar oma toen een man naar het huis van haar vriendin kwam om hen te zoeken. Nadat de oma van eiseres overleed vertelde de tante van eiseres haar dat zij haar oma moet opvolgen als sowei en medicijnvrouw van de [genootschap] , een geheim genootschap. Omdat eiseres dit niet wilde is zij vertrokken uit Sierra Leone.
3. Volgens verweerder bevat het asielrelaas van eiseres de volgende relevante elementen:
- identiteit, nationaliteit en herkomst;
- problemen met de familie van ex-vriend;
- problemen omdat eiseres haar oma gedwongen moet opvolgen als sowei.
Verweerder heeft de identiteit, nationaliteit en herkomst van eiseres geloofwaardig gevonden. De andere twee relevante elementen heeft verweerder niet geloofwaardig gevonden.
Waarom is eiseres het niet eens met het bestreden besluit?
4. Verweerder heeft bij de beoordeling van de geloofwaardigheid onvoldoende rekening gehouden met de omstandigheid dat eiseres te maken heeft met psychische problematiek waarvoor zij tijdens het aanvullend gehoor al onder behandeling stond. Ook heeft verweerder onvoldoende rekening gehouden met het feit dat eiseres tijdens de gehoren heeft aangegeven pijn en stress te ervaren. Verweerder stelt ten onrechte dat het tweemaal horen geen invloed heeft gehad op de verklaringen van eiseres en dat haar juist extra gelegenheid is geboden om haar relaas te verduidelijken. Uit de brief van 17 februari 2023 waarin het aanvullend gehoor werd aangekondigd en het rapport van het aanvullend gehoor blijkt niet dat het gehoor was ingegeven door de medische toestand van eiseres. Daarnaast heeft verweerder in het tweede voornemen en het bestreden besluit een aantal nieuwe punten tegengeworpen, terwijl de informatie waar deze tegenwerpingen op gebaseerd zijn ook al bekend was ten tijde van het eerste voornemen. Dit maakt het besluit onzorgvuldig en onbegrijpelijk. Ondanks haar psychische problematiek heeft eiseres wel degelijk consistent en gedetailleerd verklaard. Verweerder heeft daarom de problemen van eiseres met de familie van haar ex-vriend en de [genootschap] ten onrechte ongeloofwaardig gevonden. Als het voorgaande niet leidt tot inwilliging van de aanvraag moet verweerder eiseres uitstel van vertrek verlenen [1] , omdat zij in beroep medische stukken heeft overgelegd waaruit blijkt dat zij momenteel onder medische behandeling staat.
Wat is het oordeel van de rechtbank?
Medische omstandigheden
5. De rechtbank is van oordeel dat verweerder voldoende rekening heeft gehouden met de medische omstandigheden van eiseres bij de beoordeling van haar verklaringen. Verweerder heeft erop mogen wijzen dat in het MediFirst advies van 23 december 2022 staat dat de medische klachten die eiseres op dat moment heeft geen beperkingen opleveren voor het horen en beslissen. Uit de verslagen van het nader en het aanvullend gehoor, waarbij eiseres aangaf hoofdpijn, buikpijn en rugpijn te hebben, blijkt dat verweerder ook voldoende rekening heeft gehouden met deze omstandigheden, door pauzes in te lassen, gelegenheid te geven voor het innemen van pijnstillers en door tussendoor te checken of eiseres zich in staat voelde om door te gaan met het gehoor. Het standpunt van eiseres dat het horen in twee instanties van invloed is geweest op haar verklaringen heeft verweerder niet hoeven volgen, nu zij niet nader heeft gemotiveerd welke invloed deze omstandigheid heeft gehad. De periode van elf dagen tussen het nader gehoor en het aanvullend gehoor is niet zodanig dat dit tot gevolg heeft dat verweerder niet meer van eiseres kan verwachten dat zij consistent verklaart over belangrijke aspecten van haar relaas. Of het aanvullend gehoor nu was ingegeven door de medische toestand van eiseres of om haar naar aanleiding van de zienswijze met onduidelijkheden en tegenstrijdigheden in haar relaas te confronteren, kan naar het oordeel van de rechtbank in het midden blijven. De rechtbank is met verweerder eens dat het aanvullend gehoor hoe dan ook niet in het nadeel van eiseres was, nu haar hiermee een extra gelegenheid is geboden om haar relaas te verduidelijken. Ook heeft verweerder in het tweede voornemen aangegeven dat minimale inconsistenties en onduidelijkheden niet direct zullen worden tegengeworpen omdat deze het gevolg kunnen zijn van medische belemmeringen. Verweerder heeft er daarbij op mogen wijzen dat dit niet betekent dat in zijn geheel niet van eiseres verwacht mag worden dat zij op centrale elementen in haar asielrelaas consistent en duidelijk verklaart. Dat verweerder bij de waardering van de verklaringen van eiseres onvoldoende rekening heeft gehouden met haar medische toestand en had moeten betrekken dat zij twee keer is gehoord, zoals ter zitting naar voren is gebracht, volgt de rechtbank dan ook niet.
Problemen met familie ex-vriend
6. De rechtbank is verder van oordeel dat verweerder de problemen met de familie van haar ex-vriend ongeloofwaardig heeft mogen vinden. Daarbij volgt de rechtbank eiseres niet in haar standpunt dat verweerder in het tweede voornemen geen nieuwe punten heeft mogen tegenwerpen. Verweerder heeft alle verklaringen opnieuw beoordeeld en heeft daarbij ook een aantal tegenwerpingen laten vallen. Eiseres is bovendien opnieuw de mogelijkheid geboden om door middel van een zienswijze op deze tegenwerpingen te reageren. Niet valt in te zien dat eiseres door deze werkwijze, die bovendien in lijn is met artikel 3.119 van het Vb [2] , in haar belangen is geschaad.
6.1.
Verweerder heeft bij de geloofwaardigheid het volgende mogen betrekken. Dat eiseres in haar eentje aangifte heeft gedaan heeft verweerder opmerkelijk mogen vinden, nu haar ex-vriend een belangrijke getuige kan zijn van de bedreiging en mishandeling. Eiseres’ vermoeden dat haar ex-vriend is achtergebleven om met haar belagers in gesprek te gaan heeft verweerder niet hoeven volgen, nu dit niet verklaart waarom hij ook naderhand niet met eiseres is meegegaan. Dit geldt ook voor de verklaring dat de politie haar ex-vriend toch niet zou geloven omdat zijn moeder een invloedrijke vrouw is, nu dit berust op een aanname. Verweerder heeft ook in het nadeel mogen meewegen dat eiseres niet inzichtelijk heeft gemaakt waarom haar ex-vriend naar het huis van haar vriendin mocht komen toen hij haar belde vanwege zijn buikpijn. De verklaring van eiseres dat zij dit toeliet uit liefde en vertrouwen in hem [3] heeft verweerder gelet op de serieuze bedreigingen die zij heeft ondervonden te summier en oppervlakkig mogen vinden. Gelet op deze bedreigingen heeft verweerder ook opmerkelijk mogen vinden dat eiseres de moeder van haar ex-vriend heeft gebeld in het ziekenhuis, zeker nu zij de mogelijkheid had om een verpleegster te laten bellen. Verweerder heeft ook mogen concluderen dat eiseres niet aannemelijk heeft verklaard over de dreiging als gevolg van het overlijden van haar ex-vriend. Daarbij heeft verweerder mogen betrekken dat eiseres heeft verklaard dat zij niet weet wat de intentie is van de moeder van haar ex-vriend [4] , dat zij alleen van Mohamed heeft gehoord dat er geruchten zijn dat zij verantwoordelijk wordt gehouden voor de dood van haar ex-vriend, en dat zij niet weet hoe zijn familie wist waar zij verbleef. Verweerder heeft ook bevreemdend mogen vinden dat eiseres in de correcties en aanvullingen [5] uitdrukkelijk heeft aangegeven dat haar vriendin de man die naar hun huis kwam wel heeft gesproken, terwijl zij vervolgens tijdens het aanvullend gehoor het tegenovergestelde heeft verklaard. [6] Verweerder heeft niet hoeven volgen dat niet van eiseres verwacht kan worden dat zij consistent verklaart over gebeurtenissen na haar vertrek, omdat dit niet verklaart waarom eiseres op dit punt een correctie heeft ingebracht. Over de afbeeldingen van chatberichten die eiseres in beroep heeft ingebracht heeft verweerder zich op het standpunt mogen stellen dat dit het relaas van eiseres niet alsnog aannemelijk maakt, omdat deze berichten pas naderhand en op verzoek zijn opgesteld en omdat niet verifieerbaar is of deze berichten daadwerkelijk van haar vriendin afkomstig zijn. Tot slot, heeft verweerder het relaas van eiseres ongeloofwaardig mogen vinden omdat eiseres tijdens het aanvullend gehoor in eerste instantie verklaart dat zij nooit bedreigd is via Facebook [7] terwijl dit wel naar voren komt in het proces-verbaal van de politie [8] en zij vervolgens vaag en wisselend verklaart als hier op door wordt gevraagd. Verweerder heeft niet hoeven volgen dat eiseres niet bedacht hoefde te zijn op vragen over het politieverhoor. Verweerder heeft er in dit verband op kunnen wijzen dat sprake is van een integrale geloofwaardigheidsbeoordeling, waarbij het geheel van verklaringen wordt beoordeeld.
Problemen met [genootschap]
7. De rechtbank is van oordeel dat verweerder de problemen met de [genootschap] niet geloofwaardig heeft mogen vinden. In dat kader heeft verweerder het bevreemdend mogen vinden dat eiseres pas na het overlijden van haar oma te horen kreeg dat zij haar zou moeten opvolgen als sowei en medicijnvrouw. Verweerder heeft gewezen op verschillende openbare bronnen waaruit volgt dat sowei’s vaak vrouwen zijn van boven de veertig die een belangrijke taak vervullen binnen de gemeenschap. Zij zijn vaak de schakel tussen de lokale gemeenschap en de centrale overheid. Ook blijkt uit deze bronnen dat jongere vrouwen zich kunnen aanmelden om sowei te worden. Eiseres heeft de bevindingen in deze bronnen niet bestreden. Gelet op deze bronnen heeft verweerder het bevreemdend mogen vinden dat eiseres niet voor de dood van haar oma is ingelicht over de opvolging en daarnaast gedwongen werd om deze belangrijke functie te bekleden terwijl zij nog niet heel lang binnen de gemeenschap verbleef. Daarnaast heeft eiseres verklaard dat haar familie eerder haar moeder heeft proberen over te halen om sowei te worden en dat zij haar oma automatisch moest opvolgen. Ook gelet hierop heeft verweerder het opmerkelijk mogen vinden dat eiseres niet eerder wist dat zij gedwongen zou worden haar oma op te volgen. Eiseres heeft verder verklaard dat zij pas opgeleid zou worden tot sowei na acceptatie van de positie. Verweerder heeft mogen stellen dat uit deze verklaring niet volgt dat eiseres gedwongen werd om haar oma op te volgen. Dat het geheime genootschap eiseres niet zou kunnen beschermen tegen de familie van haar ex-vriend omdat zij geen connecties hebben heeft verweerder niet hoeven volgen nu van eiseres werd verlangd dat zij een zeer belangrijke positie zou innemen binnen de gemeenschap. Verweerder mag verwachten dat een gemeenschap niet zomaar verklaart een toekomstig leider niet te kunnen beschermen. Verweerder heeft bovendien mogen stellen dat eiseres oppervlakkig heeft verklaard over de dreiging toen zij weigerde de functie te vervullen. Verweerder heeft mogen concluderen dat eiseres niet inzichtelijk heeft weten te maken hoe het genootschap reageerde op haar weigering en hoe zij haar zouden kunnen dwingen de taken van een sowei alsnog uit te voeren. De verklaringen van eiseres dat haar tante haar had laten weten dat het genootschap haar weigering niet zou accepteren en dat eiseres vanwege de cultuur van voodoo en hekserij er zeker van was dat zij gedwongen zou worden heeft verweerder, mede gelet op landeninformatie die haaks op deze verklaringen staat, te algemeen mogen vinden.
Uitstel van vertrek
8. De rechtbank is van oordeel dat verweerder de medische stukken die eiseres in beroep heeft overgelegd niet alsnog heeft hoeven beoordelen in het kader van de vraag of eiseres uitstel van vertrek moet worden verleend. In het voornemen staat dat niet kan worden vastgesteld of eiseres onder medische behandeling staat en verweerder verzoekt eiseres als dit wel het geval is om medische stukken op te sturen waar dit uit blijkt. Dat eiseres pas in beroep deze medische stukken heeft overgelegd terwijl zij wel al eerder beschikbaar waren, komt voor haar rekening. De rechtbank wijst er ten overvloede nog op dat eiseres een aparte aanvraag voor uitstel van vertrek kan indienen.
Conclusie en gevolgen
9. Verweerder heeft de aanvraag deugdelijk gemotiveerd en op goede gronden afgewezen als ongegrond. Het beroep is ongegrond.
10. Eiseres krijgt geen vergoeding van haar proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. C.W. Griffioen, rechter, in aanwezigheid van mr. J.J. Yilmaz, griffier.
De beslissing is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.