ECLI:NL:RBDHA:2025:24589

• Datum uitspraak: 17 december 2025
• Publicatiedatum: 19 december 2025
• Zaaknummer: NL25.20146
• Instantie: Rechtbank Den Haag
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
• Uitkomst: Toewijzend
• Procedures: Eerste aanleg - enkelvoudig
• Rechters: J. Smeets
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl
• Verwijzingen: 2 uitgaand

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Bestuursrechtelijke vernietiging afwijzing machtiging tot voorlopig verblijf wegens onvoldoende motivering pleegsituatie

Eisers, Somalische minderjarigen, hebben een aanvraag ingediend voor een machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) in het kader van nareis bij hun pleegmoeder, de referente. De minister heeft deze aanvraag afgewezen omdat de pleegsituatie en feitelijke gezinsband niet aannemelijk zouden zijn gemaakt.

De rechtbank oordeelt dat de minister het besluit onvoldoende heeft gemotiveerd. De specifieke omstandigheden rondom het overlijden van de pleegmoeders van eisers bij een bomaanslag en de ziekenhuisopname van de referente zijn onvoldoende betrokken. Ook is onvoldoende gemotiveerd waarom de voogdij niet bij de referente zou liggen, ondanks uitspraken van de Somalische rechtbank die dit bevestigen.

Daarnaast is de hoorplicht geschonden doordat eisers niet zijn gehoord in de bezwaarfase, terwijl dit in een zaak met veel beslissingsruimte en persoonlijke omstandigheden noodzakelijk is. De rechtbank stelt dat de belangen van het kind onvoldoende zijn betrokken en dat de minister ten onrechte geen belangenafweging maakte op grond van artikel 8 EVRM.

De rechtbank verklaart het beroep gegrond, vernietigt het bestreden besluit en draagt de minister op een nieuw besluit te nemen met inachtneming van deze uitspraak. Tevens worden de proceskosten en het griffierecht aan eisers toegekend.

Uitkomst: Het beroep wordt gegrond verklaard en het bestreden besluit vernietigd wegens onvoldoende motivering en schending van de hoorplicht.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Bestuursrecht

zaaknummer: NL25.20146

uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser 1], V-nummer: [v-nummer 1], eiser 1

[eiseres 1] , V-nummer: [v-nummer 2], eiseres 1

[eiseres 2] , V-nummer: [v-nummer 3], eiseres 2

[eiser 2] , V-nummer: [v-nummer 4], eiser 2

tezamen: eisers

(gemachtigde: mr. M. van Werven),

en

de minister van Asiel en Migratie, verweerder.

Inleiding

1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eisers tegen de afwijzing van hun aanvraag voor een machtiging tot voorlopig verblijf (mvv).

1.1.

Verweerder heeft deze aanvraag met het besluit van 7 februari 2024 afgewezen. Met het bestreden besluit van 7 april 2025 op het bezwaar van eisers is verweerder bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.

1.2.

Verweerder heeft geen verweerschrift ingediend.

1.3.

De rechtbank heeft het beroep op 19 november 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: [naam 1] (referente), de gemachtigde van eisers alsmede haar kantoorgenoot mr. D. Oberman, en A. Ahamed als tolk. Verweerder is met voorafgaand bericht niet verschenen.

Beoordeling door de rechtbank

Waar gaat deze zaak over?

2. Eiser 1 is geboren op [geboortedatum 1] 2008. Eiseres 1 is geboren op [geboortedatum 2] 2008. Eiseres 2 is geboren op [geboortedatum 3] 2009. Eiser 2 is geboren op [geboortedatum 4] 2012. Eisers hebben de Somalische nationaliteit. Eisers hebben een aanvraag ingediend om bij hun gestelde pleegmoeder, referente, te verblijven in het kader van nareis. Verweerder heeft de aanvraag afgewezen omdat de pleegsituatie niet aannemelijk is gemaakt. Er is namelijk niet aannemelijk is gemaakt dat er een feitelijke gezinsband is tussen referente en eisers.

Wat vinden eisers in beroep?

3. Eisers zijn het niet eens met het bestreden besluit en bestrijden het bestreden besluit – kort samengevat – op drie onderdelen. Ten eerste heeft verweerder onvoldoende gemotiveerd waarom geen sprake is van een pleegsituatie tussen referente en eisers. Verweerder heeft namelijk niet alle omstandigheden in samenhang betrokken. Daarnaast heeft verweerder onvoldoende rekening gehouden met de overgelegde uitspraken van de rechtbank in Somalië waaruit blijkt dat referente de voogdij heeft over eisers ^[1] , de omstandigheid dat referente in het ziekenhuis is terechtgekomen, de intentie van referente om eisers naar Kenia te laten komen, de vluchtsituatie van referente, de onveilige opvoedsituatie van eisers, en de huidige betrokkenheid van referente in het leven van eisers. Verweerder heeft ook de belangen van het kind onvoldoende betrokken. Ook heeft verweerder ten onrechte overwogen dat de voogdij over eisers volgens Somalische gebruiken niet bij referente is komen te liggen en dat eisers eerst duurzaam zijn opgenomen in het gezin van de oom van referente en daarna in het gezin van [naam 2]. Ten tweede heeft verweerder eisers ten onrechte niet gehoord. Een gehoor met alle betrokkenen is specifiek van belang in een pleegsituatie en is ook nodig in het belang van het kind. Ten slotte heeft verweerder ten onrechte niet doorgetoetst aan artikel 8 van het EVRM ^[2] .

Wat is het oordeel van de rechtbank?

4. De rechtbank geeft eisers in deze zaak gelijk. Hieronder legt de rechtbank uit hoe en waarom zij tot deze conclusie is gekomen.

De pleegsituatie

5. Referent dient de feitelijke gezinsband tussen hem en zijn gezinsleden op het moment van binnenkomst met documenten en verklaringen te onderbouwen. Verweerder beoordeelt vervolgens of de referent met alle overgelegde documenten en/of afgelegde verklaringen, in onderlinge samenhang bezien, de identiteit van de betrokkenen en hun onderlinge gezinsband aannemelijk heeft gemaakt. ^[3] Bij de beoordeling of een pleegkind feitelijk deel uitmaakt van het gezin van de referent, betrekt verweerder de identiteit en de familierechtelijke relatie van het pleegkind en zijn/haar biologische ouders, de duur en de reden van de opname van het pleegkind in het gezin van de referent, de (financiële) afhankelijkheid van het pleegkind van de referent, in hoeverre de biologische ouders van het pleegkind in staat zijn voor het pleegkind te zorgen en, als dit aan de orde is, in hoeverre zij betrokken zijn gebleven bij de opvoeding van het pleegkind en of de referent de voogdij over het pleegkind heeft gekregen. ^[4]

5.1.

De rechtbank is van oordeel dat verweerder het bestreden besluit op meerdere punten onvoldoende heeft gemotiveerd. Eisers woonden met hun (pleeg)moeders en referente samen. Eisers zijn hun (pleeg)moeders verloren bij een bomaanslag. Referente is bij diezelfde bomaanslag ernstig gewond geraakt en is enige tijd in het ziekenhuis opgenomen geweest. Verweerder heeft de specifieke omstandigheden rondom het overlijden van de (pleeg)moeders van eisers onvoldoende betrokken bij de vraag of sprake is van een daadwerkelijke (feitelijke) invulling van de pleegrelatie tussen referente en eisers. Verweerder heeft in het bestreden besluit gesteld referente niet te volgen in haar stelling dat zij omwille van haar eigen veiligheid moest vluchten. De rechtbank is het met eisers eens dat verweerder met de enkele stelling dat uit de inwilliging van de asielaanvraag van referente niet volgt dat zij omwille van haar eigen veiligheid moest vluchten, juist gelet op het feit dat haar asielaanvraag is ingewilligd, onvoldoende acht heeft geslagen op de vluchtsituatie van referente. Verder heeft verweerder in het bestreden besluit niet betrokken wat de omstandigheid dat referente na de aanslag in het ziekenhuis verbleef, betekent voor het (kunnen) uitoefenen van de feitelijke gezinsband met eisers. Verweerder heeft ook de stelling van eisers dat zij door de situatie noodgedwongen bij hun oom werden ondergebracht en dat nergens uit blijkt dat dit de gewenste duurzame oplossing is, onvoldoende betrokken. Ten tweede heeft verweerder onvoldoende gemotiveerd waarom eisers met hetgeen zij hebben aangevoerd in samenhang bezien niet aannemelijk hebben gemaakt dat de voogdij over eisers na de aanslag bij referente is komen te liggen. De stelling van verweerder dat uit VIND burgerzaken ^[5] blijkt dat de zorg eerder overgaat op een mannelijk dan op een vrouwelijk gezinslid is hiertoe onvoldoende. De rechtbank acht hierbij van belang dat eisers in beroep hebben aangevoerd dat uit een veldonderzoek ^[6] blijkt dat de voogdij volgens Somalische gebruiken juist wel bij de familie van de vrouw komt te liggen. In dit kader heeft verweerder ook de omstandigheid dat eisers en referente al eerder hadden samengewoond en de uitspraken ^[7] onvoldoende betrokken. Ook zijn er inmiddels uitspraken die de voogdij bevestigen. De rechtbank acht in dit kader ook van belang dat niet is weersproken dat referente op afstand degene was die alle beslissingen over eisers nam. Ten slotte overweegt de rechtbank dat verweerder de belangen van het kind onvoldoende heeft betrokken in het bestreden besluit, te meer gezien de gestelde schrijnende situatie van eisers waarvan verweerder ook op de hoogte was of moest zijn. ^[8]

Hoorplicht

6. Mede gelet op het voorgaande is de rechtbank ook van oordeel dat verweerder het bestreden besluit onzorgvuldig heeft voorbereid, nu verweerder eisers in de bezwaarfase ten onrechte niet heeft gehoord. Zoals de hoogste bestuursrechter heeft geoordeeld is het uitgangspunt dat een vreemdeling in bezwaar moet worden gehoord en dat dit uitgangspunt te meer geldt in zaken waarin er beslissingsruimte is, de beslissing sterk afhankelijk is van de omstandigheden van het geval en waarbij een individuele belangenafweging moet worden gemaakt. Verweerder mag slechts van het horen afzien als er op voorhand redelijkerwijs geen twijfel over mogelijk is dat de gronden van bezwaar niet tot een ander besluit kunnen leiden. ^[9] Gelet op de motivering van het bestreden besluit heeft verweerder zich naar het oordeel van de rechtbank ten onrechte op het standpunt gesteld dat er redelijkerwijs geen twijfel bestond dat het bezwaar ongegrond was. De rechtbank acht daarbij van belang dat het hier gaat om een zaak waarin er veel beslissingsruimte is en de beslissing sterk afhankelijk is van de omstandigheden van het geval. Ook van belang is dat eisers actief informatie hebben aangeleverd en in bezwaar hebben verzocht om een hoorzitting en hebben aangegeven welk belang zij daarbij hebben. Ook heeft verweerder in dit kader onvoldoende acht geslagen op de persoonlijke en bijzondere omstandigheden van eisers. Zo had verweerder onderzoek kunnen doen naar de situatie na de bomaanslag en de terugkeer van referente naar het schuiladres van eisers. Een hoorzitting had meer inzicht kunnen geven in deze persoonlijke omstandigheden van eisers.

Artikel 8 van het EVRM

7. De rechtbank is van oordeel dat verweerder in het geval van eisers geen belangenafweging in het kader van artikel 8 van het EVRM hoefde te maken. Het gaat in deze zaak namelijk om een nareisaanvraag, waar alleen getoetst wordt aan het nareisbeleid. ^[10] Voor zover eisers ter zitting hebben verwezen naar het Informatiebericht 2024/7 ^[11] maakt het voorgaande niet anders. Eisers kunnen een reguliere aanvraag indienen wanneer zij willen laten beoordelen of zij in aanmerking komen voor een vergunning voor verblijf bij referente op grond van artikel 8 van het EVRM.

Conclusie en gevolgen

8. Het beroep is gegrond. Dat betekent dat het bestreden besluit wordt vernietigd. Verweerder moet een nieuw besluit nemen op het bezwaar van eisers met inachtneming van deze uitspraak.

9. Omdat het beroep gegrond is, veroordeelt de rechtbank verweerder in de door eisers gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht vast op € 1.814,-. ^[12]

9. Omdat de rechtbank het beroep gegrond verklaart, moet verweerder aan eisers het door hen betaalde griffierecht vergoeden.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep gegrond;

- vernietigt het bestreden besluit;

- draagt verweerder op om een nieuw besluit op bezwaar te nemen met inachtneming van deze uitspraak;

- veroordeelt verweerder in de proceskosten van eisers tot een bedrag van € 1.814,-;

- bepaalt dat verweerder het door eisers betaalde griffierecht van € 194,- moet vergoeden.

Deze uitspraak is gedaan door mr. J. Smeets, rechter, in aanwezigheid van
mr. J.F. Elzenaar, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen vier weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Voetnoten

1. Drie uitspraken van het Somali Federal Republic Waberi District van 13 juni 2022 waarin staat dat referente verantwoordelijk is voor de zorg en opvoeding van eisers.

2. Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden.

3. Paragraaf C2/4.1.2. van de Vreemdelingencirculaire 2000 (Vc).

4. Paragraaf C2/4.1.2.2. van de Vc.

5. VIND burgerzaken ‘Somalië’,

6. Veldonderzoek geschreven in opdracht van Maatwerk bij Terugkeer en Beyond Borders van 1 maart 2014.

7. Uitspraken van het Somali Federal Republic Waberi District van 13 juni 2022.

8. Zie bijvoorbeeld het verslag gehoor van referente, pagina’s 4-5.

9. Uitspraak van de Afdeling van 6 juli 2022, ECLI:NL:RVS:2022:1918.

10. Op grond van artikel 29, tweede lid, van de Vreemdelingenwet 2000.

11. IB 2024/7 Ambtshalve doortoetsen aan 8 EVRM bij nareis.

12. 1 punt voor het indienen van een beroepschrift met een waarde van € 907,- met een wegingsfactor 1 en 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde van € 907,- met een wegingsfactor 1.