Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Amsterdam
Bestuursrecht
Zaaknummers: NL26.2262 (beroep eiser)
NL26.2263 (beroep eiseres)
NL26.20277 (voorlopige voorziening)
V-nummers: [V-nummer 1] (eiseres)
[V-nummer 2] (eiser)
uitspraak van de enkelvoudige kamer en de voorzieningenrechter in de zaken tussen
[eiseres] ,geboren op [geboortedag 1] 2003, eiseres/verzoekster, hierna: eiseres, en;
[eiser] ,geboren op [geboortedag 2] 2008, eiser/verzoeker, hierna: eiser
beiden van Ghanese nationaliteit,
hierna gezamenlijk te noemen: eisers
(gemachtigde: mr. J. Ruijs),
en
de minister van Buitenlandse Zaken, de minister
(gemachtigde: mr. E.J.M.C. Jansen).
Inleiding
1.1.
Eisers hebben beiden afzonderlijk op 27 mei 2025 een aanvraag ingediend voor een visum voor kort verblijf. De minister heeft deze aanvragen met afzonderlijke primaire besluiten van 5 juli 2025 afgewezen. Eisers zijn gezamenlijk in bezwaar gegaan. Met het bestreden besluit van 23 december 2025 heeft de minister het bezwaar van eisers tegen de primaire besluiten kennelijk ongegrond verklaard.
1.2.
Eisers hebben afzonderlijk van elkaar beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Vervolgens hebben eisers ook verzocht om een voorlopige voorziening primair inhoudende het verzoek dat de voorzieningenrechter eisers in het bezit stelt van een visum, subsidiair dat de minister wordt opgedragen om eisers en/of referent te horen en binnen zeer korte termijn opnieuw te beslissen.
1.3.
De rechtbank/voorzieningenrechter (hierna: rechtbank) heeft de beroepen en het verzoek op 13 juli 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eisers, de grootmoeder van eisers ( [persoon 1] ), referent ( [persoon 2] ) en de gemachtigde van de minister.
Beoordeling door de rechtbank
Achtergrond
2. Eisers hebben op 27 mei 2025 een aanvraag ingediend tot verlening van een visum voor kort verblijf met als doel het bezoeken van [persoon 1] , hun grootmoeder. De partner van hun grootmoeder, [persoon 2] , is referent in deze procedure. Op de zitting is nader toegelicht dat referent en de grootmoeder in het verleden elke anderhalf jaar op bezoek gingen bij eisers en hun moeder in Ghana. De grootmoeder is na 2015 ernstig ziek geworden en daarna is het niet meer gelukt om naar Ghana te reizen. Rond 2020 is de grootmoeder rolstoelafhankelijk geworden. Op de zitting is ook gezegd dat zij 24-uur per dag afhankelijk is van zorg. Verder is op de zitting gesteld dat eiser nu in zijn eindexamenjaar zit en dat eiseres opnieuw werk heeft gevonden bij dezelfde werkgever als tijdens de aanvraag. Ook is toegelicht dat eisers nog altijd samenwonen met hun moeder in Ghana en dat eiseres bijdraagt aan de financiën van het gezin. Daarnaast is op de zitting ook duidelijk geworden dat eisers beiden een andere vader hebben en dat de vaders van eisers nooit in hun leven betrokken zijn geweest.
Besluitvorming
3. In de primaire besluiten heeft de minister de aanvragen afgewezen. Dit omdat eisers het doel en de omstandigheden van het voorgenomen verblijf onvoldoende hebben aangetoond. Ook bestaat er redelijke twijfel over de betrouwbaarheid en de echtheid van de overgelegde bewijsstukken of over de geloofwaardigheid van de inhoud ervan. Verder bestaat er redelijke twijfel over het voornemen dat eisers het grondgebied van de lidstaten voor het verstrijken van het visum zullen verlaten. In het bestreden besluit is de afwijzing gehandhaafd en de minister heeft daar het volgende aan ten grondslag gelegd. De minister stelt ten aanzien van de tijdige terugkeer dat de sociale en economische binding onvoldoende is aangetoond, danwel zeer gering is gebleken. Niet is gebleken dat eisers een eigen gezin hebben of de zorg voor een direct familielid dragen. Dat de ouders in Ghana verblijven is onvoldoende om een sociale binding aan te nemen. Ook wordt overwogen dat het volgen van onderwijs op zichzelf geen zodanige binding met het land van herkomst vormt dat de vreemdeling gehouden is tijdig terug te keren. Over de economische binding stelt de minister dat de overgelegde arbeidsovereenkomst van eiseres twijfels oproept ten aanzien van de authenticiteit en is aangegeven dat eiseres ondertussen geen werk meer heeft. Over het doel en omstandigheden merkt de minister op dat eisers een zeer onrealistisch reisplan hebben overgelegd. Ten aanzien van eiser als minderjarige wordt opgemerkt dat er geen volledige ingevulde en geldige toestemmingsverklaring is overgelegd. Concluderend overweegt de minister dat een hoorzitting niet tot een ander oordeel zal leiden, omdat dit niets zal veranderen aan de binding met Ghana. Daarom verklaart de minister het bezwaar kennelijk ongegrond.
Hoorplicht
4. Eisers stellen dat er ten onrechte is afgezien van horen in bezwaar. Eisers verwijzen naar de uitspraak van de Afdeling [1] van 6 juli 2022. [2] Uit de bestreden beschikking blijkt twijfel aan de zijde van de minister over of er sprake is van voldoende sociale en economische binding van eisers. Tijdens een hoorzitting hadden eisers of referent hierover vragen kunnen beantwoorden of een nadere toelichting kunnen geven. Gezien de houding van referent en eisers in bezwaar om bewijzen te leveren, mede door het aanleveren van een uitgebreide en gemotiveerde vragenlijst visumaanvraag, en dat hiermee een uitgebreid begin van bewijs is gemaakt door eisers, dienden zij uitgenodigd te worden voor een hoorzitting.
4.1.
Uit artikel 7:2 van Pro de Algemene wet bestuursrecht volgt dat het bestuursorgaan voordat het op bezwaar beslist de belanghebbende in de gelegenheid stelt te worden gehoord. Het horen in bezwaar vormt daarmee een essentieel onderdeel van die procedure. Hierop kan slechts een uitzondering worden gemaakt als er op voorhand redelijkerwijs geen twijfel mogelijk is dat het in bezwaar aangevoerde niet tot een ander standpunt kan leiden dan in het primaire besluit. [3] Met deze uitzondering op de hoorplicht moet terughoudend worden omgegaan. Een relevante omstandigheid is onder meer de mate waarin een vreemdeling bereidwillig en actief de inspanningen heeft verricht die redelijkerwijs van hem verwacht kunnen worden bij het verkrijgen en tijdig aanleveren van de verzochte informatie. De vuistregel is dat naarmate een vreemdeling meer inspanningen heeft verricht om de benodigde informatie te verkrijgen en daarover heeft gecommuniceerd, het meer in de rede ligt om hem uit te nodigen voor een hoorzitting.
4.2.
De rechtbank is van oordeel dat de minister ten onrechte heeft afgezien van het horen in bezwaar. Eisers hebben een uitgebreide aanvraag ingediend en zij hebben in bezwaar de vragenlijst volledig ingevuld. Ook zijn veel financiële stukken door referent ingebracht in de bezwaarfase en heeft hij deze stukken ook voorzien van een schriftelijke uitleg in de bezwaarfase. Hieruit blijkt dat eisers inspanningen hebben verricht om de benodigde informatie te verkrijgen en aan te leveren. Bovendien had de minister blijkbaar nog wel vragen aan eisers. In het bestreden besluit staat namelijk dat zij twijfelen over de authenticiteit van de stukken van de arbeidsovereenkomst van eiseres en dat zij het reisschema onrealistisch vinden. Hierover hadden eisers danwel referent kunnen verklaren op een hoorzitting. Er is dus geen grond voor het standpunt van de minister dat er op voorhand redelijkerwijs geen twijfel mogelijk is dat het in bezwaar aangevoerde niet tot een ander standpunt kan leiden dan in het primaire besluit. Dit betekent al dat de beroepen gegrond zijn en dat het bestreden besluit vernietigd dient te worden. In het kader van finale geschilbeslechting zal de rechtbank nog enkele punten bespreken.
Doel en omstandigheden
5. Eisers voeren aan dat de minister ten onrechte heeft gesteld dat het doel en de omstandigheden van het verblijf onvoldoende zijn aangetoond. Het primaire reisdoel is familiebezoek, mede ingegeven door de gezondheidssituatie van de grootmoeder en het verblijf bij referent in Amsterdam. Deze kern is in het dossier consistent. Op de zitting is nog over het reisschema gezegd dat dit is opgesteld door eiser en dat dit een wensdroom betreft. Referent heeft op de zitting verklaard dat het doel familiebezoek is en het eisers zo leuk mogelijk maken bij de kennismaking met Nederland, maar dat het lastig zal zijn om veel te ondernemen vanwege de gezondheidssituatie van de grootmoeder.
5.1.
De rechtbank is van oordeel dat de minister deze afwijzingsgrond niet meer mag tegenwerpen. De minister werpt ten aanzien van het doel en omstandigheden als enige tegen dat eisers een zeer onrealistisch reisplan hebben overgelegd. Op de zitting heeft referent hierover een uitleg weggegeven. Eiser heeft, toen hij minderjarig was, dit plan opgesteld. Referent heeft hier zelf over verklaard dat dit een wensdroom van eiser is, maar niet helemaal realistisch, vanwege de handicap van de grootmoeder. Hij heeft uitgelegd dat het voornaamste doel familiebezoek is, en ten tweede het eisers zo leuk mogelijk te maken. De rechtbank heeft met deze uitleg geen twijfels over het doel en de omstandigheden van het bezoek. Dit mag de minister daarom ook in een nieuw te nemen besluit niet meer tegenwerpen.
Conclusie en gevolgen
6. De beroepen zijn gegrond omdat er ten onrechte niet is gehoord. Dit betekent dat de minister nu wel eisers en/of referent in de gelegenheid dient te stellen om gehoord te worden. Daarbij wil de rechtbank benadrukken dat er bij het nieuw te nemen besluit sprake is van een ex-nunc beoordeling en een volledige heroverweging. Hier dient de minister mee te nemen dat eiser ondertussen achttien is geworden en dus geen toestemmingsverklaring meer nodig heeft om te reizen. Bij het nieuw te nemen besluit dient de minister rekening te houden met wat op de zitting aan de orde is gekomen, namelijk in ieder geval dat eiseres opnieuw aan het werk is bij dezelfde werkgever, dat eisers nog steeds bij hun moeder wonen en dat eiser nu bezig is met zijn eindexamen. Op de zitting heeft de minister aangegeven dat sommige standpunten naar de mening van de minister onvoldoende zijn onderbouwd. De rechtbank geeft aan eisers mee dat zij over het bovenstaande nog nadere stukken kunnen inbrengen om dit te onderbouwen, zoals loonstroken van eiseres en stukken dat eiser in zijn eindexamenjaar zit. Ook kunnen zij stukken over de sociale binding, zoals de vriendengroep en activiteiten na het werk/school, inbrengen of stukken over de financiële situatie van eisers, namelijk hoe die er gezamenlijk met hun moeder uitziet en hoe eiseres hieraan bijdraagt.
7. De rechtbank vernietigt het bestreden besluit. De rechtbank ziet geen reden om de rechtsgevolgen van het besluit in stand te laten of zelf een beslissing te nemen. Ook draagt de rechtbank niet aan de minister op om het gebrek te herstellen met een betere motivering of een ander besluit (een zogenoemde bestuurlijke lus). Dit omdat de minister eisers en/of referent en/of de grootmoeder nog dient te horen.
8. De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht dat de minister een nieuw besluit moet nemen met inachtneming van deze uitspraak. De rechtbank geeft de minister hiervoor zes weken.
9. Gezien dit oordeel over de beroepen, is er geen aanleiding om een voorlopige voorziening te treffen. De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening daarom af.
10. Omdat de beroepen gegrond zijn moet de minister het griffierecht aan eisers vergoeden en krijgen eisers ook een vergoeding van hun proceskosten. In de voorlopige voorziening is per abuis door de rechtbank geen griffierecht geheven, deze hoeft de minister dan ook niet te vergoeden. Daarnaast is naar het oordeel van de rechtbank in de beroepen sprake van samenhangende zaken als bedoeld in artikel 3 van Pro het Besluit proceskosten bestuursrecht, nu deze beroepen tegelijk zijn ingediend, de beroepen beide zien op hetzelfde besluit en dezelfde gronden zijn ingediend. De minister moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 2.802,- omdat de gemachtigde van eisers een beroepschrift en een verzoekschrift heeft ingediend en aan de zitting heeft deelgenomen (3 punten van € 934,- met wegingsfactor 1). Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.
Beslissing
De rechtbank, in de zaaknummers NL26.2262 en NL26.2263:
- verklaart de beroepen gegrond;
- vernietigt het besluit van 23 december 2025;
- draagt de minister op binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op het bezwaar met inachtneming van deze uitspraak.
De voorzieningenrechter, in de zaaknummers NL26.20277:
- wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af.
De rechtbank/voorzieningenrechter, in alle zaken:
- bepaalt dat de minister het griffierecht van € 400,- aan eisers moet vergoeden;
- veroordeelt de minister tot betaling van € 2.802,- aan proceskosten aan eisers.
Deze uitspraak is gedaan door mr. N. Boonstra, (voorzieningen)rechter, in aanwezigheid van mr. I.S. Roefs, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.