Uitspraak
uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Utrecht
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.6551
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] , V-nummer: [V-nummer] , eiser (gemachtigde: mr. P. Celikkal),
en
de minister van Asiel en Migratie, (gemachtigde: mr. N.L. Schoonbrood).
Procesverloop
Bij besluit van 4 februari 2026 (het bestreden besluit) heeft de minister aan eiser de maatregel van bewaring op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) opgelegd.
Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
De minister heeft op 12 februari 2026 de maatregel van bewaring opgeheven.
De rechtbank heeft het beroep op 16 februari 2026 op zitting behandeld. Eisers gemachtigde heeft zich afgemeld. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
1. Eiser stelt van Turkse nationaliteit te zijn en te zijn geboren op [geboortedatum] 1996.
2. Omdat de bewaring is opgeheven, beperkt de beoordeling zich in deze zaak tot de vraag of aan eiser schadevergoeding moet worden toegekend. In dit verband moet de vraag worden beantwoord of de tenuitvoerlegging van de maatregel van bewaring op enig moment voorafgaande aan de opheffing daarvan onrechtmatig is geweest. Op grond van artikel 106 van Pro de Vw kan de rechtbank indien de bewaring al is opgeheven vóór de behandeling van het verzoek om opheffing van de bewaring aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.
Onrechtmatigheid van de aanhouding
3. Eiser voert aan dat uit het proces-verbaal van aanhouding niet blijkt dat een zelfstandig vreemdelingrechtelijk redelijk vermoeden van illegaal verblijf bestond voorafgaand aan de overname door de AVIM1. Voor toepassing van artikel 50, derde lid, van de Vw (de identiteit kon onmiddellijk worden vastgesteld en het bleek dat de betrokkene geen rechtmatig verblijf had) is vereist dat objectieve feiten en omstandigheden een dergelijk redelijk vermoeden dragen. Dit ontbreekt in het dossier. Indien het strafrechtelijk traject uitsluitend is gebruikt als opstap naar vreemdelingentoezicht, is sprake van détournement de pouvoir.
4. Er is blijkens artikel 3:3 van Pro de Algemene wet bestuursrecht sprake van détournement de pouvoir wanneer het bestuursorgaan de bevoegdheid tot het nemen van een besluit gebruikt voor een ander doel dan waarvoor die bevoegdheid is verleend. De rechtbank overweegt dat uit het proces-verbaal van aanhouding volgt dat eiser werd gezien op een fatbike met hoge snelheid waarbij niet werd getrapt. Verbalisant heeft eiser gestopt en zijn identiteitsbewijs gevorderd. Hierna is eiser aangehouden op het niet voldoen aan de vordering om een identiteitsbewijs te tonen. De rechtbank is van oordeel dat hier sprake is van de uitvoering van een algemene politietaak en dat er dus geen sprake is van détournement de pouvoir. De beroepsgrond slaagt niet.
Rechtsbijstand
5. Eiser voert aan dat uit het gehoor voor inbewaringstelling (M110) blijkt dat hij behoefte heeft aan de bijstand van een advocaat bij het gehoor. Echter heeft het gehoor plaatsgevonden zonder de aanwezigheid van een advocaat. Daardoor kleeft een gebrek aan het gehoor en de daarop gebaseerde maatregel van bewaring.
6. De rechtbank overweegt als volgt. Uit het gehoor voor inbewaringstelling van 5 februari 2026 volgt dat gemachtigde heeft verklaard niet bij het gehoor aanwezig te willen zijn. Verder staat op pagina 2 van het gehoor vermeld dat eiser voorafgaand aan het gehoor met zijn gemachtigde heeft gesproken. Dit bevestigd eiser in het gehoor ook. Verder heeft eiser tijdens het gehoor niet te kennen gegeven dat hij belang hechtte aan de aanwezigheid van zijn advocaat. Het proces-verbaal van dit gehoor is op ambtseed opgemaakt en ondertekend. De rechtbank ziet geen reden om hieraan te twijfelen of om te oordelen dat sprake is van een gebrek. De beroepsgrond slaagt niet.
Bewaringsgronden
7. In de maatregel van bewaring heeft de minister overwogen dat de openbare orde de maatregel vorderde, omdat het risico bestond dat eiser zich aan het toezicht zou onttrekken en eiser de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontweek of belemmerde. De minister heeft, onder verwijzing naar artikel 5.1b, eerste, derde en vierde lid, van het Vreemdelingenbesluit (Vb), als zware gronden vermeld dat eiser:
3b. zich in strijd met de Vreemdelingenwetgeving gedurende enige tijd aan het toezicht op vreemdelingen heeft onttrokken;
3c. eerder een visum, besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;
3i. te kennen heeft gegeven dat hij geen gevolg zal geven aan zijn verplichting tot terugkeer;
1. Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel.
en als lichte gronden vermeld dat eiser:
4a. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;
4c. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
4d. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.
8. De rechtbank stelt vast dat de gronden van de maatregel van bewaring niet zijn betwist. De rechtbank is van oordeel dat deze gronden feitelijk juist en voldoende gemotiveerd zijn. De gronden kunnen de maatregel van bewaring dragen.
Lichter middel
9. Eiser stelt dat een actueel onttrekkingsrisico ontbreekt. Eiser beschikt over een geldig Turks paspoort en heeft verklaard vrijwillig te willen terugkeren. In de situatie waarin de identiteit vaststaat, een geldig document aanwezig is en vrijwillige terugkeer wordt aangeboden, kan enkel in uitzonderlijke omstandigheden een maatregel van bewaring noodzakelijk zijn. De minister heeft nagelaten om individueel en concreet te motiveren waarom in eisers situatie niet voor een lichter middel is gekozen. Omdat de maatregel van bewaring niet noodzakelijk was, moet deze als disproportioneel worden beschouwd.
10. De rechtbank oordeelt dat de minister voldoende heeft gemotiveerd dat er niet kan worden volstaan met een lichter middel. Uit de niet betwiste gronden van de maatregel en de motivering blijkt al dat er een risico op onttrekking aan het toezicht bestaat. Verder verbleef eiser al drie jaar onrechtmatig in Nederland zonder hier melding van te maken en heeft eiser geen gevolg gegeven aan het terugkeerbesluit van 24 oktober 2025. Gelet op het vorenstaande acht de rechtbank de maatregel dan ook proportioneel. De beroepsgrond slaagt niet.
Ambtshalve toetsing
11. De rechtbank moet ook ambtshalve toetsen of de maatregel van bewaring tot het moment van het sluiten van het onderzoek op enig moment onrechtmatig was. Op grond van de stukken en wat op de zitting is besproken, is de rechtbank van oordeel dat dit niet het geval is.
Conclusie
12. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
13. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. P. Lenstra, rechter, in aanwezigheid van S.N. Lekatompessij, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
24 februari 2026
Documentcode: [Documentcode]
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.