Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Team Jeugd- en Zorgrecht
Zaak-/rekestnr.: C/09/700700 / FA RK 26-2149
Datum beschikking: 19 maart 2026
Aansluitende machtiging tot het verlenen van verplichte zorg
Beschikkingnaar aanleiding van het door de officier van justitie ingediende verzoek tot het verlenen van een aansluitende zorgmachtiging als bedoeld in artikel 6:4 van Pro de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), ten aanzien van:
[betrokkene] ,
hierna te noemen: betrokkene,
geboren op [geboortedatum] 1960 te [geboorteplaats] ,
wonende te [woonplaats] ,
thans verblijvende in de [zorginstelling] , te [plaats] ,
advocaat: mr. L.A. Middelkoop te Rotterdam.
ProcesverloopBij verzoekschrift, ingekomen ter griffie op 4 maart 2026, heeft de officier van justitie verzocht om een aansluitende zorgmachtiging.
Bij het verzoekschrift zijn de volgende bijlagen gevoegd:
- een op 27 februari 2026 ondertekende medische verklaring van [naam 1] psychiater, die betrokkene heeft onderzocht maar niet bij de behandeling betrokken was;
- de aanvulling op de medische verklaring van 27 februari 2026;
- een zorgkaart van 12 februari 2026;
- een zorgplan van 12 februari 2026;
- de bevindingen van de geneesheer-directeur van 3 maart 2026;
- een uittreksel uit de justitiële documentatie;
- een brief van de officier van justitie van 27 januari 2026, waaruit blijkt dat er ten aanzien van betrokkene geen recente politiemutaties zijn.
De mondelinge behandeling van het verzoek heeft plaatsgevonden op 19 maart 2026. Daarbij zijn gehoord:
- betrokkene, bijgestaan door mr. D. Poot, waarnemend voor zijn advocaat;
- de regiebehandelaar, mevrouw [naam 2] ;
- de psychiater, de heer [naam 3] .
De officier van justitie heeft initieel in het verzoek aangegeven ter zitting aanwezig te willen zijn. Nu de officier van justitie desgevraagd voorafgaand aan de zitting heeft aangegeven dat een nadere toelichting op of motivering van het verzoek niet nodig werd geacht en het de rechtbank ter zitting is gebleken dat diens aanwezigheid ook niet noodzakelijk was om tot een inhoudelijke beslissing te kunnen komen, is de officier van justitie niet gehoord.
Standpunten ter zitting
Door betrokkene is ter zitting aangegeven dat het goed met hem gaat, ondanks dat hij veel aan seks denkt. Het is een kwalijke zaak dat er een nieuwe zorgmachtiging is verzocht. Betrokkene verblijft ondertussen – tegen de regels in – al langer dan een jaar bij [zorginstelling] en wenst te verhuizen naar een beschermde woonvorm, zodat hij dan meer in contact met vrouwen kan komen. De advocaat verzoekt daarom namens betrokkene het verzoek af te wijzen.
De regiebehandelaar heeft ter zitting aangegeven dat er door het seksueel ontremde gedrag van betrokkene een extensief regime is ingezet, waaronder het kamerprogramma. Zonder dit regime vormt betrokkene een risico voor de vrouwelijke medewerkers. Betrokkene doet niet alleen seksueel grensoverschrijdende uitspraken, maar vertoont ook fysiek grensoverschrijdend gedrag. Een vrouwelijke medewerkers heeft hierom aangifte tegen betrokkene gedaan. Hoewel het seksueel ontremde gedrag van betrokkene fluctueert, is het wel al langdurig aanwezig. Er wordt gezocht naar passende medicamenteuze behandeling. Daarnaast wordt er gezocht naar een doorstroomplek voor betrokkene, maar door de problematiek van betrokkene is hij tot nu toe op twintig locaties afgewezen.
De psychiater heeft ter zitting aangegeven dat in de praktijk weinig gebruik wordt gemaakt van verplichte zorg in de vorm van het beperken van het recht op het ontvangen van bezoek.
Beoordeling
Op 28 maart 2025 is door de rechtbank een zorgmachtiging verleend voor de duur van twaalf maanden tot en met 28 maart 2026.
Uit de overgelegde stukken is gebleken dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis, te weten een bipolaire I stoornis. Daarnaast is er sprake van een neurocognitieve stoornis, mogelijk fronto-temporale dementie.
De psychische stoornis leidt tot ernstig nadeel, gelegen in:
- ernstige psychische schade;
- de situatie dat de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar is.
Betrokkene is vanuit de stoornis bekend met manische episodes met expansief en ontremd gedrag en grootheidswanen. Dit heeft in het verleden onder meer geleid tot financiële problemen, agressie en delictgedrag. Na een manische episode vervalt betrokkene in een depressieve toestand met passiviteit, inactiviteit en slechte zelfzorg. In 2019 heeft betrokkene een TBS maatregel met dwangverpleging opgelegd gekregen wegens brandstichting in de GGZ instelling waar hij verbleef. Na afloop van de TBS maatregel is hij direct opgenomen bij de FPA. Op de afdeling vertoont betrokkene ernstig verbaal en fysiek seksueel grensoverschrijdend gedrag richting vrouwen, als gevolg waarvan er aangifte is gedaan door een begeleider en een strafrechtelijk onderzoek lopende is. Naar aanleiding van dit incident is een gesloten kamerprogramma ingesteld en medicamenteuze impulsremming gestart. Desondanks vertoont betrokkene nog onverminderd het (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. De zelfredzaamheid en de impulscontrole zullen door de aanwezigheid van een neurocognitieve stoornis naar verwachting de komende tijd verder afnemen, evenals het overzien van de consequenties van zijn gedrag.
Om het ernstig nadeel af te wenden, de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren, de geestelijke gezondheid van betrokkene te herstellen zodanig dat hij zijn autonomie zoveel mogelijk herwint en [*]de door de stoornis bedreigde of aangetaste fysieke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen, heeft betrokkene zorg nodig.
Gebleken is dat er geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis zijn. Betrokkene heeft beperkt ziekte-besef en geen ziekte-inzicht. Hij wil graag verblijven in een begeleide woonvorm en is van mening dat (medicamenteuze) behandeling niet nodig is. Daarbij is betrokkene ermee bekend tijdens manische periodes zijn medicatie te weigeren. Om die reden is verplichte zorg nodig.
De in het verzoekschrift genoemde vormen van zorg zijn gebaseerd op de medische verklaring, het zorgplan en het advies van de geneesheer-directeur. Deze vormen van verplichte zorg zijn door de rechtbank tijdens de mondelinge behandeling besproken.
Gelet op het voorgaande acht de rechtbank de volgende vormen van verplichte zorg noodzakelijk om het ernstig nadeel af te wenden:
- toedienen van medicatie;
- verrichten medische controles;
- andere medische handelingen en therapeutische maatregelen;
- beperken van de bewegingsvrijheid;
- insluiten;
- uitoefenen van toezicht op betrokkene;
- onderzoek aan kleding of lichaam;
- onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
- controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
- opnemen in een accommodatie.
Gelet op de toelichting van de psychiater ter zitting ziet de rechtbank geen aanleiding het beperken van het recht op het ontvangen van bezoek op te nemen in de zorgmachtiging als vorm van verplichte zorg. Niet gebleken is dat het verlenen van deze vorm van verplichte zorg de komende periode noodzakelijk en voorzienbaar is. Het verzoek zal daarom in zoverre worden afgewezen.
Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De verplichte zorg is bovendien evenredig en naar verwachting effectief. Uit de stukken blijkt verder dat bij het bepalen van de juiste zorg rekening is gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen, alsmede met de veiligheid van betrokkene. Hoewel al langere tijd wordt gezocht naar een passende vervolgplek voor betrokkene, is deze plek tot op heden niet gevonden. In de tussentijd is de FPA de meest passende locatie voor betrokkene.
Gelet op het voorgaande is voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wvggz.
Beslissing
De rechtbank:
verleent een zorgmachtiging ten aanzien van:
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedatum] 1960 te [geboorteplaats] ,
inhoudende dat bij wijze van verplichte zorg de volgende maatregelen kunnen worden getroffen:
- toedienen van medicatie;
- verrichten medische controles;
- andere medische handelingen en therapeutische maatregelen;
- beperken van de bewegingsvrijheid;
- insluiten;
- uitoefenen van toezicht op betrokkene;
- onderzoek aan kleding of lichaam;
- onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;
- controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;
- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;
- opnemen in een accommodatie;
bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 19 maart 2027;
wijst het meer of anders verzochte af.
Deze beschikking is gegeven door mr. O.F. Bouwman, rechter, bijgestaan door mr. M. van Leeuwen als griffier, en uitgesproken ter openbare zitting van 19 maart 2026.
De schriftelijke uitwerking van deze beschikking is vastgesteld op 25 maart 2026.
Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.