Uitspraak
RECHTBANK GELDERLAND
Team strafrecht
Zittingsplaats Arnhem
Parketnummer : 05/740266-15
Datum uitspraak : 13 juli 2016
Tegenspraak
vonnis van de meervoudige kamer
in de zaak van
de officier van justitie bij het arrondissementsparket Oost-Nederland
tegen
[voornaam 1] [verdachte]
geboren op [geboortedatum] te [geboortedatum] , wonende aan de [adres 1] .
Raadsman: mr. J.W.P. Beijen, advocaat te Amsterdam.
Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzittingen van 9 september 2015, 18 november 2015, 13 januari 2016, 17 februari 2016 en 29 juni 2016.
1. De inhoud van de tenlastelegging [1]
Aan verdachte wordt verweten dat hij zich:
samen met een of meer anderen dan wel alleen schuldig heeft gemaakt aan het plegen van een diefstal met geweld in/uit een woning, dan wel dat hij hieraan medeplichtig is geweest;
samen met een of meer anderen dan wel alleen schuldig heeft gemaakt aan zware mishandeling, dan wel hieraan medeplichtig is geweest. Als dit niet kan worden bewezen, wordt hem het samen met anderen dan wel alleen plegen van een poging zware mishandeling verweten, dan wel de medeplichtigheid aan deze poging.
2.Overwegingen ten aanzien van het bewijs
Met betrekking tot feit 1 en 2:
Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden geacht dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het samen met anderen plegen van een diefstal met geweld (feit 1 primair) en medeplichtigheid aan zware mishandeling (feit 2 subsidiair).
Naar de mening van de officier van justitie is er sprake geweest van een vooropgezet plan en een oogmerk om geld te bemachtigen. De officier van justitie heeft daarvoor onder meer verwezen naar het proces-verbaal van de verbalisant [verbalisant] inhoudende een weergave van de uitlatingen van [getuige 1] (moeder medeverdachte [medeverdachte 1] ), de aangifte dat er ook daadwerkelijk goederen zijn weggenomen en de omstandigheid dat het geweld bij een vooropgezet plan past. Verder heeft de officier van justitie aangehaald dat er een briefje in de auto van [medeverdachte 1] is aangetroffen wat hierbij past. Nu zij met zijn drieën geld gingen halen, namen zij geweld en bedreiging voor lief. Gelet op de taakverdeling en de intensieve samenwerking kan worden bewezen dat verdachte zich samen met anderen (medeplegen) schuldig heeft gemaakt aan diefstal met geweld.
Naar de mening van de officier van justitie kan niet worden vastgesteld dat verdachte geweld heeft gebruikt. Verdachte had echter de rechtsplicht om in te grijpen en hulp in te schakelen. Door dit na te laten is hij passief medeplichtig geweest aan de zware mishandeling. De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte voor de voorgaande feiten wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van achttien maanden met aftrek van het voorarrest.
Het standpunt van de verdediging
De verdediging heeft vrijspraak voor beide feiten bepleit.
Beoordeling door de rechtbank
De rechtbank is van oordeel dat niet kan worden bewezen wanneer en door wie het geld en de goederen van aangever [aangever 1] zijn gestolen, noch dat dit het doel (oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening) van verdachte en/of zijn mededaders is geweest.
Zij overweegt daartoe dat de aangever op belangrijke onderdelen zeer wisselende verklaringen heeft afgelegd (wat nog nader aan de orde zal komen) en zijn verklaringen onvoldoende worden ondersteund door overige bewijsmiddelen. Zij acht het proces-verbaal van bevindingen van de verbalisant [verbalisant] daarvoor onvoldoende doorslaggevend.
In dit proces-verbaal is vermeld dat [getuige 1] (de moeder van medeverdachte [medeverdachte 1] ) vertelde dat zij van [medeverdachte 2] had gehoord dat “ze deze man vervolgens hebben vast gekneveld en hebben mishandeld, omdat ze geld van hem wilden”. Bij de rechter-commissaris betwist [getuige 1] ten stelligste dat zij dit tegen de wijkagent heeft gezegd. Zij verklaart dat het niet klopt en zij dit mogelijk heeft gezegd op basis van wat ze op internet heeft gelezen. Haar verklaring bij de rechter-commissaris wordt ondersteund door de verklaring van [getuige 2] . Deze getuige bevestigt dat [medeverdachte 3] en verdachte niet hebben gezegd waarom ze naar Ede zijn gegaan. [verbalisant] heeft bij de rechter-commissaris verklaard dat [getuige 1] tegen hem heeft verteld dat zij van [medeverdachte 2] heeft gehoord dat ze met anderen naar Ede is gegaan om geld te halen. De rechtbank overweegt dat dit niet in het proces-verbaal van bevindingen op pagina 221 is vermeld. Bovendien is het proces-verbaal pas enkele dagen nadat [getuige 1] met verbalisant [verbalisant] heeft gesproken, aan de hand van genoteerde steekwoorden, opgemaakt.
Gelet op de wijze waarop het proces-verbaal tot stand is gekomen, de latere verklaringen van [getuige 1] en [getuige 3] en de omstandigheid dat woorden zoals ‘geld halen’ op meerdere manieren – zoals ook bijvoorbeeld door middel van een hennepkwekerij –kunnen worden uitgelegd, is de rechtbank van oordeel dat er behoedzaam met het proces-verbaal dient te worden omgegaan.
Dit geldt te meer nu er ook contra-indicaties voor een vooropgezet plan of een oogmerk gericht op diefstal uit het dossier volgen. Zo hebben [medeverdachte 4] , [medeverdachte 3] en verdachte tweemaal een geruime afstand afgelegd om aangever te bezoeken, gaat het om een relatief geringe buit en hebben [medeverdachte 3] , verdachte én aangever zelf verklaard dat het bezoek aan aangever verband hield met de aanleg van een hennepkwekerij. Het briefje uit de agenda zoals vermeld op pagina 257 van het proces-verbaal maakt dit alles niet anders. Er kan immers niet worden vastgesteld dat het afkomstig is van [medeverdachte 1] noch dat het betrekking heeft op het incident met aangever [aangever 1] .
Op grond van al het voorgaande kan naar het oordeel van de rechtbank niet worden vastgesteld dat er een afspraak is gemaakt om aangever op gewelddadige wijze te beroven. Nu naar het oordeel van de rechtbank het bewijs met betrekking tot de beweerdelijk weggenomen goederen onvoldoende is, alsmede het bewijs met betrekking tot het opzet op de diefstal ontbreekt, zal zij verdachte van feit 1 in het geheel vrijspreken.
Verder is de rechtbank, zoals al is overwogen, van oordeel dat aangever zeer wisselend heeft verklaard. Zo heeft hij over de aanleiding eerst verklaard dat hij met [medeverdachte 5] (rechtbank: [medeverdachte 2] ) had afgesproken, de jongens er ineens bij waren en toen ineens voorstelden om een hennepkwekerij aan te leggen wat hij weigerde. Aangever verklaart later dat hij wel op de hoogte is geweest van het voornemen om een hennepkwekerij op te zetten. Verder verklaart hij aanvankelijk over het geweld door de twee jongens (‘ze’) waaronder het vastbinden en later alleen over de derde jongen die hem een klap heeft gegeven. Hij verklaart dan dat de andere jongen – bij de rechter-commissaris in het bijzonder aangeduid als ‘ [voornaam 1] ’ (rechtbank: verdachte) – niets heeft gedaan. Verder verklaart hij later dat hij na een enkele klap of klappen het bewustzijn heeft verloren en vastgebonden wakker is geworden. Gelet op dit voorgaande is de rechtbank van oordeel dat niet kan worden bewezen dat er door meerdere personen geweld is gebruikt, noch dat verdachte hierin een rol heeft gehad. Aangever verklaart zelfs in het bijzonder dat verdachte niets heeft gedaan.
Verdachte heeft ter terechtzitting verklaard dat hij zag dat er geduwd en getrokken werd in de slaapkamer en dat hij probeerde in te grijpen. Hij zag overal bloed.
Op grond van al het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat verdachte in de woning van aangever [aangever 1] is geweest en zich op enig moment bewust is geworden van het geweld
tegen [aangever 1] . Nu echter niet kan worden vastgesteld wanneer hij precies op de hoogte is geweest, noch wat zijn exacte betrokkenheid bij of rol in het geweld is geweest en wat zijn opzet is geweest, kan naar het oordeel van de rechtbank niet worden bewezen dat hij zich samen met anderen heeft schuldig gemaakt aan zware mishandeling. Gelet op het voorgaande kan naar het oordeel van de rechtbank ook niet worden bewezen dat hij hieraan actief medeplichtig is geweest.
Tot slot dient de rechtbank de vraag te beantwoorden of er sprake is geweest van passieve medeplichtigheid. Daarvan is sprake als een persoon in strijd met een op hem rustende rechtsplicht opzettelijk nalaat te beletten dat er een misdrijf wordt gepleegd. Uit de rechtspraak volgt dat hier slechts in uitzonderlijke gevallen sprake van is en hieraan hoge eisen worden gesteld. Zo geldt dat voorkennis over het voornemen om een misdrijf te plegen niet zonder meer voldoende is om een rechtsplicht in het leven te roepen. Zoals overwogen kan enkel worden vastgesteld dat verdachte in de woning is geweest en op enig moment op de hoogte is geraakt van het geweld dat tegen de aangever is gebruikt. Nu verder niets over zijn betrokkenheid of rol in de voorfase, noch bij het geweld is vast te stellen, wordt naar het oordeel van de rechtbank niet voldaan aan de hoge eisen die de rechtspraak hieraan stelt. Zij zal verdachte daarom ook vrijspreken van de passieve medeplichtigheid.
Gelet op al het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat zowel het medeplegen als de medeplichtigheid van de zware mishandeling, als de poging zware mishandeling niet kan worden bewezen. Zij zal verdachte dan ook in het geheel van feit 1 en 2 vrijspreken.
3. De beoordeling van de civiele vordering, alsmede de gevorderde oplegging van de schadevergoedingsmaatregel
De benadeelde partij [voornamen] [aangever 1] heeft zich in het strafproces gevoegd ter verkrijging van schadevergoeding ter zake van de feiten 1 en 2. Gevorderd wordt een bedrag van € 5.463,08 vermeerderd met de wettelijke rente en oplegging van de schadevergoedingsmaatregel.
Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de vordering in haar geheel met de wettelijke rente en oplegging van de schadevergoedingsmaatregel kan worden toegewezen.
Het standpunt van de verdediging
De verdediging heeft hier geen standpunt over ingenomen.
Beoordeling door de rechtbank
De benadeelde partij zal niet-ontvankelijk worden verklaard in haar vordering, nu verdachte is vrijgesproken van de feiten onder 1 en 2. De benadeelde partij kan derhalve haar vordering slechts aanbrengen bij de burgerlijke rechter.
4.De beslissing
De rechtbank:
spreekt verdachte vrij van de onder 1 primair en subsidiair en onder 2 primair, subsidiair, meer subsidiair en meest subsidiair tenlastegelegde feiten.
De beslissing op de vordering van de benadeelde partij [voornamen] [aangever 1] (feiten 1 en 2).
De beslissing op de vordering van de benadeelde partij [voornamen] [aangever 1] (feiten 1 en 2).
verklaart de
benadeelde partij [voornamen] [aangever 1] niet-ontvankelijkin zijn vordering.
benadeelde partij [voornamen] [aangever 1] niet-ontvankelijkin zijn vordering.
Dit vonnis is gewezen door mr. W. [initiaal] Holland (voorzitter), mr. H.P.M. Kester-Bik en mr. M. [initiaal] Jansen-van Leeuwen, rechters, in tegenwoordigheid van mr. D.T.P.J. Damen, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 13 juli 2016.
BIJLAGE Ι:
Na een toegewezen vordering wijziging tenlastelegging is aan verdachte tenlastegelegd:
1.
hij in of omstreeks de periode van 25 mei 2015 tot en met 26 mei 2015 te Ede tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, met het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening (in/uit een woning, gelegen aan de [adres 2] heeft weggenomen een geldbedrag (50 euro), althans enig geldbedrag, en/of een mobiele telefoon (merk: Samsung) en/of een MP3-speler en/of (een) sleutel(s), in elk geval enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan [voornamen] [aangever 1] , in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededaders, welke diefstal werd voorafgegaan, vergezeld en/of gevolgd van geweld en/of bedreiging met geweld tegen [voornamen] [aangever 1] , gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden, gemakkelijk te maken en/of om bij betrapping op heterdaad aan zichzelf en/of aan zijn mededaders hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren,
welk geweld en/of welke bedreiging met geweld hierin bestond(en) dat verdachte en/of zijn mededader(s):
- meermalen, althans eenmaal (met kracht) op/tegen het hoofd/gezicht en/of tegen het lichaam heeft/hebben geslagen/gestompt en/of
- meermalen, althans eenmaal (met kracht) op/tegen het hoofd/gezicht en/of tegen het lichaam heeft/hebben geschopt/getrapt en/of
- ( daarbij) (vervolgens) meermalen, althans eenmaal de woorden heeft/hebben toegevoegd: "Heb je geld" en/of "Waar ligt het geld", althans woorden van gelijke (dreigende) aard of strekking en/of
- ( vervolgens) die [aangever 1] (met kracht) op het bed heeft/hebben geduwd/gegooid en/of
- ( vervolgens) een kussen op/tegen het gezicht heeft/hebben gedrukt/gehouden (waardoor voornoemde [aangever 1] op enig moment zijn bewustzijn heeft verloren) en/of
- die [aangever 1] heeft/hebben gekneveld (te weten door met tie-rips en/of duct tape en/of een riem de voeten en/of handen vast te maken en/of samen te binden);
subsidiair
[initiaal] [getuige 1] en/of één of meer onbekend gebleven mededader(s) in of omstreeks de periode van 25 mei 2015 tot en met 26 mei 2015 te Ede, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, met het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening (in/uit een woning, gelegen aan de [adres 2] heeft weggenomen een geldbedrag (50 euro) en/of een mobiele telefoon (merk: Samsung) en/of een MP3-speler en/of (een) sleutel(s), in elk geval enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan [voornamen] [aangever 1] , in elk geval aan een ander of anderen dan aan die [initiaal] [getuige 1] en/of zijn mededaders en/of aan verdachte, welke diefstal werd voorafgegaan, vergezeld en/of gevolgd van geweld en/of bedreiging met geweld tegen [voornamen] [aangever 1] , gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden, gemakkelijk te maken en/of om bij betrapping op heterdaad aan zichzelf en/of aan andere deelnemers van voormeld misdrijf hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren,
welk geweld en/of welke bedreiging met geweld hierin bestond(en) dat [initiaal] [getuige 1] en/of haar mededader(s):
- meermalen, althans eenmaal (met kracht) op/tegen het hoofd/gezicht en/of tegen het lichaam heeft/hebben geslagen/gestompt en/of
- meermalen, althans eenmaal (met kracht) op/tegen het hoofd/gezicht en/of tegen het lichaam heeft/hebben geschopt/getrapt en/of
- ( daarbij) (vervolgens) meermalen, althans eenmaal de woorden heeft/hebben toegevoegd: "Heb je geld" en/of "Waar ligt het geld", althans woorden van gelijke (dreigende) aard of strekking en/of
- ( vervolgens) die [aangever 1] (met kracht) op het bed heeft/hebben geduwd/gegooid en/of
- ( vervolgens) een kussen op/tegen het gezicht heeft/hebben gedrukt/gehouden (waardoor voornoemde [aangever 1] op enig moment zijn bewustzijn heeft verloren) en/of
- die [aangever 1] heeft/hebben gekneveld (te weten door met tie-rips en/of duct tape en/of een riem de voeten en/of handen vast te maken en/of samen te binden),
bij en/of tot het plegen van welk misdrijf verdachte toen daar opzettelijk behulpzaam is geweest en/of opzettelijk gelegenheid, middelen en/of inlichtingen heeft verschaft door:
- op 25 mei 2015 samen met [initiaal] [getuige 1] en/of zijn mededader(s) in een auto naar voornoemde woning van die [aangever 1] te rijden en/of
- ( vervolgens) toen verdachte in de deuropening van voornoemde woning bevond had medegedeeld dat er nog een jongen, althans een (onbekend gebleven)
persoon, aankwam en/of
- ( vervolgens) samen met [initiaal] [getuige 1] en/of zijn mededader(s) de slaapkamer en/of de badkamer van die [aangever 1] te bekijken/inspecteren (voor het aanleggen van een hennepkwekerij) en/of;
- ( vervolgens) een rol Duck Tape, althans tape, op te halen uit de woonkamer en/of deze af te geven, althans ter beschikking te stellen aan [medeverdachte 3] en/of één of meer mededaders en/of;
- ( vervolgens) de benen van [voornamen] [aangever 1] vast te tapen althans vast te binden en/of
- niet in te grijpen tijdens en/of bij het plegen van de voornoemde geweldshandelingen die werden gepleegd door [medeverdachte 3] en/of één of meer onbekend gebleven mededader(s) tegen [voornamen] [aangever 1] , terwijl op verdachte de (rechts)plicht rustte om in te grijpen en/of de voornoemde geweldshandelingen te doen stoppen;
2.
hij in of omstreeks de periode van 25 mei 2015 tot en met 26 mei 2015 te Ede tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, aan [voornamen] [aangever 1] opzettelijk zwaar lichamelijk letsel, te weten een of meerdere kaakfractu(u)r(en) en/of een of meerdere breuk(en) in de jukbeen(deren), heeft/hebben toegebracht, door meermalen, althans eenmaal (met kracht) op/tegen het hoofd/gezicht, althans tegen het lichaam, van die [aangever 1] te slaan/stompen en/of te schoppen/trappen;
subsidiair:
[initiaal] [getuige 1] en/of één of meer onbekend gebleven mededader(s) in of omstreeks de periode van 25 mei 2015 tot en met 26 mei 2015 te Ede, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, aan [voornamen] [aangever 1] opzettelijk zwaar lichamelijk letsel, te weten een of meerdere kaakfractu(u)r(en) en/of een of meerdere breuk(en) in de jukbeen(deren), heeft/hebben toegebracht, door meermalen, althans eenmaal (met kracht)
op/tegen het hoofd/gezicht, althans tegen het lichaam, van die [aangever 1] te slaan/stompen en/of te schoppen/trappen, bij en/of tot het plegen van welk misdrijf verdachte toen daar opzettelijk behulpzaam is geweest en/of opzettelijk gelegenheid, middelen en/of
inlichtingen heeft verschaft door:
- op 25 mei 2015 samen met [initiaal] [getuige 1] en/of zijn mededader(s) in een auto naar
voornoemde woning van die [aangever 1] te rijden en/of
- ( vervolgens) toen verdachte in de deuropening van voornoemde woning bevond
had medegedeeld dat er nog een jongen, althans een (onbekend gebleven)
persoon, aankwam en/of
- ( vervolgens) samen met [initiaal] [getuige 1] en/of zijn mededader(s) de slaapkamer
en/of de badkamer van die [aangever 1] te bekijken/inspecteren (voor het aanleggen
van een hennepkwekerij) en/of;
- ( vervolgens) een rol Duck Tape, althans tape, op te halen uit de woonkamer en/of deze af te geven, althans ter beschikking te stellen aan [medeverdachte 3] en/of één of meer mededaders en/of;
- ( vervolgens) de benen van [voornamen] [aangever 1] vast te tapen althans vast te binden en/of
- niet in te grijpen tijdens en/of bij het plegen van de voornoemde geweldshandelingen die werden gepleegd door [medeverdachte 3] en/of één of meer onbekend gebleven mededader(s) tegen [voornamen] [aangever 1] , terwijl op verdachte de (rechts)plicht rustte om in te grijpen en/of de voornoemde geweldshandelingen te doen stoppen;
meer subsidiair
hij in of omstreeks de periode van 25 mei 2015 tot en met 26 mei 2015 te Ede tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om aan [voornamen] [aangever 1] opzettelijk zwaar lichamelijk letsel toe te brengen door meermalen, althans eenmaal (met kracht) op/tegen het hoofd/gezicht, althans tegen het lichaam, van die [aangever 1] heeft/hebben geslagen/gestompt en/of geschopt/getrapt, terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid;
meest subsidiair
[initiaal] [getuige 1] en/of één of meer onbekend gebleven mededader(s) in of omstreeks de periode van 25 mei 2015 tot en met 26 mei 2015 te Ede, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, aan [voornamen] [aangever 1] opzettelijk zwaar lichamelijk letsel toe te brengen door meermalen, althans eenmaal (met kracht) op/tegen het hoofd/gezicht, althans tegen het lichaam, van die [aangever 1] heeft/hebben geslagen/gestompt en/of geschopt/getrapt, bij en/of tot het plegen van welk misdrijf verdachte toen daar opzettelijk
behulpzaam is geweest en/of opzettelijk gelegenheid, middelen en/of inlichtingen heeft verschaft door:
- op 25 mei 2015 samen met [initiaal] [getuige 1] en/of zijn mededader(s) in een auto naar
voornoemde woning van die [aangever 1] te rijden en/of
- ( vervolgens) toen verdachte in de deuropening van voornoemde woning bevond
had medegedeeld dat er nog een jongen, althans een (onbekend gebleven)
persoon, aankwam en/of
- ( vervolgens) samen met [initiaal] [getuige 1] en/of zijn mededader(s) de slaapkamer
en/of de badkamer van die [aangever 1] te bekijken/inspecteren (voor het aanleggen
van een hennepkwekerij) en/of
- ( vervolgens) een rol Duck Tape, althans tape, op te halen uit de woonkamer en/of deze af te geven, althans ter beschikking te stellen aan [medeverdachte 3] en/of één of meer mededaders en/of;
- ( vervolgens) de benen van [voornamen] [aangever 1] vast te tapen althans vast te binden en/of
- niet in te grijpen tijdens en/of bij het plegen van de voornoemde geweldshandelingen die werden gepleegd door [medeverdachte 3] en/of één of meer onbekend gebleven mededader(s) tegen [voornamen] [aangever 1] , terwijl op verdachte de (rechts)plicht rustte om in te grijpen en/of de voornoemde geweldshandelingen te doen stoppen, terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid.