Uitspraak
RECHTBANK GELDERLAND
Team strafrecht
Zittingsplaats Arnhem
Parketnummer : 05/780053-16
Datum uitspraak : 2 januari 2017
Tegenspraak
vonnis van de meervoudige kamer
in de zaak van
de officier van justitie bij het arrondissementsparket Oost-Nederland
tegen
[verdachte]
geboren op [geboortedatum] te [geboorteplaats] ,
wonende te [adres] , [woonplaats]
raadsvrouw: mr. G.J.P.C.G. Verheijen, advocaat te Nijmegen.
Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter openbare terechtzitting
van 30 mei 2016 en 19 december 2016.
1.De inhoud van de tenlastelegging
Aan verdachte is ten laste gelegd dat:
1.
hij op of omstreeks 16 december 2015 te Geldermalsen openlijk, te weten op of
aan een of meer openbare wegen, gelegen in/nabij het centrum en/of het gemeentehuis van Geldermalsen, in elk geval op of aan een openbare weg, in vereniging geweld heeft gepleegd tegen een of meer aldaar aanwezige dienstdoende politieambtenaren en/of medewerkers van de beveiliging en/of (politie-)voertuigen en/of het gemeentehuis en/of hekwerk/dranghekken, welk geweld bestond uit het -met kracht- duwen en/of trappen tegen en/of trekken aan en/of optillen/omhoogduwen van dat/die hekwerk/dranghekken en/of het wegduwen van dat/die hekwerk/dranghekken in de richting van die (zich vlak daarachter bevindende) politieambtena(a)r(en) en/of medewerker(s) en/of het slaan met een paraplu, althans met een dergelijk voorwerp, tegen en/of naar die politieambtena(a)r(en) en/of medewerker(s) en/of het dreigend in de hand nemen/houden van een soort van electriciteitskabel en/of het (daarbij)
dreigend/provocerend schreeuwen (onder meer: "kom dan, kom dan") in de richting van die politieambtena(a)r(en) en/of medewerker(s) en/of het gooien van die paraplu, die electriciteitskabel en/of een of meer -andere- voorwerpen in de richting van die politieambtena(a)r(en) en/of medewerker(s) en/of het ter hand nemen en/of kapotgooien van (delen van) stenen/stoeptegels/klinkers en/of het gooien van (delen van) stenen/stoeptegels/klinkers en/of flessen en/of (volle) blikjes bier/drank en/of -zwaar- vuurwerk en/of (een) rookbom(men) tegen/naar/in de richting van die politieambtena(a)r(en) en/of
medewerker(s) en/of die/dat (politie-)voertuig(en) en/of het gemeentehuis en/of het slaan, stompen, schoppen en/of (omver-)trekken/duwen van die politieambtena(a)r(en) en/of medewerker(s) en/of het omvergooien van, het schoppen/duwen tegen en/of trekken aan dat/die hekwerk/dranghekken en/of het getalsmatig versterken van de groep van waaruit geweldshandelingen werden gepleegd en/of het -met de groep- opdringen in de richting van die
politieambtena(a)r(en) en/of die medewerker(s) en/of het -vanuit de groep- luidkeels provoceren van en/of uitdagend/beledigend schreeuwen naar die politieambtena(a)r(en) en/of die medewerker(s);
2.
hij op of omstreeks 16 december 2015 te Geldermalsen, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, door geweld of bedreiging met geweld een vergadering van de raad van een gemeente, te weten een raadsvergadering van de gemeente Geldermalsen over de
-mogelijke- komst van een asielzoekerscentrum, uiteen heeft gejaagd en/of tot het nemen of niet nemen van enig besluit heeft gedwongen en/of een lid, de voorzitter of een wethouder uit die vergadering heeft verwijderd of opzettelijk heeft verhinderd die bij te wonen of daarin vrij en onbelemmerd zijn plicht te vervullen,
hierin bestaande dat verdachte en/of verdachtes mededader(s) zich hebben/heeft verzameld voor/bij het gemeentehuis en/of vervolgens -met kracht- hebben/heeft geduwd en/of getrapt tegen en/of getrokken aan dat/die hekwerk/dranghekken en/of dat/die hekwerk/dranghekken hebben/heeft opgetild/omhooggeduwd en/of weggeduwd in de richting van de aldaar aanwezige dienstdoende politieambtenaren en/of medewerkers van de beveiliging en/of met een paraplu,
althans met een dergelijk voorwerp, hebben/heeft geslagen tegen en/of naar die politieambtenaren en/of medewerkers en/of dreigend een soort van electriciteitskabel in de hand hebben/heeft genomen/gehouden en/of (daarbij) dreigend/provocerend hebben/heeft geschreeuwd (onder meer: "kom dan, kom dan") in de richting van die politieambtenaren en/of medewerkers en/of die paraplu, die electriciteitskabel en/of een of meer -andere- voorwerpen hebben/heeft gegooid in de richting van die politieambtenaren en/of medewerkers en/of
(delen) van stenen/stoeptegels/klinkers en/of flessen en/of (volle) blikjes bier/drank en/of -zwaar- vuurwerk en/of (een) rookbom(men) tegen/naar/in de richting van die politieambtenaren en/of medewerkers hebben/heeft gegooid en/of die politieambtenaren/medewerkers hebben/heeft geslagen, gestompt, geschopt en/of (omver-)getrokken/geduwd en/of een of meer hiervoor genoemde voorwerpen tegen het gemeentehuis en/of door een of meer ruiten van (de
raadszaal van) het gemeentehuis hebben/heeft gegooid en/of hekwerk/dranghekken omver hebben/heeft gegooid/getrokken en/of -luidkeels/uitdagend/beledigend- zijn/is opgedrongen in de richting van die politieambtenaren/medewerkers en/of (vervolgens) het voorterrein/beveiligd terrein van het gemeentehuis hebben/heeft betreden en/of de zogenaamde ME-linie hebben/heeft doorbroken en/of zijn/is opgedrongen in de richting van de ingang van het gemeentehuis.
2. Overwegingen ten aanzien van het bewijs [1]
I. Algemene overwegingen ten aanzien van de feiten 1 en 2
Op grond van de bewijsmiddelen worden de volgende feiten en omstandigheden, die verder ook niet ter discussie staan, vastgesteld. Hierbij wordt zoveel mogelijk de chronologische volgorde aangehouden.
Op 10 december 2015 werd publiekelijk bekend dat de gemeente Geldermalsen toestemming wilde geven voor het bouwen van een asielzoekerscentrum (AZC) voor 1500 mensen op een braakliggend bedrijventerrein. Al snel na deze bekendmaking ontstond er veel commotie onder de burgers van Geldermalsen. [2] Er werden protestborden geplaatst en via social media werden veel berichten uitgewisseld waarin hevig ongenoegen en/of ongerustheid werd geuit. [3]
De gemeente heeft daarom op 16 december 2015 een extra openbare raadsvergadering gepland bij wijze van inspraakavond over de mogelijke komst van het AZC. Hierbij konden in totaal 210 mensen - in de raadszaal en in de centrale hal van het gemeentehuis - aanwezig zijn althans het debat via een videoscherm volgen. [4] Het ongenoegen van de inwoners van de gemeente Geldermalsen, dat ze niet aanwezig konden zijn bij deze raadsvergadering, en de onvrede over de snelheid en de manier waarop de gemeenteraad dit onderwerp wilde behandelen, leidde tot veel berichtenverkeer op social media. Hierbij werd opgeroepen om toch naar het gemeentehuis te komen om het ongenoegen kenbaar te maken. [5] Besloten werd om politiemensen van de Basispolitiezorg (BPZ) in te zetten om de inspraakavond ongestoord te kunnen laten verlopen en de openbare orde rond het gemeentehuis te handhaven. [6]
Er werd afgesproken dat het voorplein van het gemeentehuis aan de Kuipershof door middel van hekken zou worden afgesloten om belangstellenden buiten te houden [7] . Voor het gemeentehuis waren hekken geplaatst welke aan elkaar waren vastgemaakt met tiewraps. [8]
Omstreeks 19:00 uur waren ongeveer 300 demonstranten aanwezig op het voorterrein van het gemeentehuis, aan de openbare weg de Kuipershof. [9] Daarnaast was er een lopende demonstratie, die was vertrokken vanaf de Plantage te Geldermalsen, en die omstreeks 19:45 uur arriveerde op de Kuipershof bij het gemeentehuis. Vlak daarna tot aan het begin van de vergadering begon de sfeer op de Kuipershof te veranderen. [10] Vanuit de groep demonstranten, die luidruchtig was en steeds groter aan het worden was, werd er geroepen “de ramen gaan eruit, de hekken gaan eruit”. [11] De situatie werd zo dreigend dat werd besloten om alle 33 politiemensen te verzamelen op het voorplein tezamen met de beveiligers. [12]
Om 20:00 uur begon de raadsvergadering en vanaf dat moment werd de sfeer buiten het gemeentehuis grimmig. De opdringerige groep die bij het hek stond, inmiddels uitgegroeid tot een grote groep, probeerde het hek te openen. De menigte van inmiddels enkele honderden personen drong op naar het voorterrein en werd gesommeerd achteruit te gaan, waaraan aanvankelijk gehoor werd gegeven. Het hek dat diende als nooduitgang werd daarop met tiewraps vastgezet. [13]
Daarna werd steeds meer (zwaar) vuurwerk gegooid richting de politiemensen in wier buurt het vuurwerk ook ontplofte. Door de politiemensen werd een linie gevormd tussen de hekken en de ingang van het gemeentehuis. Er werd met bierflessen, vuurwerk en andere projectielen gegooid in de richting van de politie, beveiliging en de raadszaal. [14]
Het hekwerk werd geforceerd door een grote kwade groep die wederom het voorterrein opkwam. De menigte werd opnieuw gesommeerd achteruit te gaan onder waarschuwing van geweldgebruik. Omdat op deze sommatie niet werd gereageerd, heeft de politie een charge uitgevoerd. Daarop volgde een frontale aanval van de nog verder gegroeide mensenmenigte die het gemeentehuis in wilde. Er werd door de geüniformeerde politiemensen wederom in linie een charge uitgevoerd waarbij zij werden teruggedrongen tot tegen de hoofdingang van het gemeentehuis. Hierbij werden voortdurend bierflessen, zwaar vuurwerk en andere projectielen gegooid. [15]
De situatie werd zo bedreigend dat portofonisch werd gevraagd om ‘assistentie collega’. Dit is het uiterste bericht dat collega’s in het nauw zitten, vrezen voor hun leven en ondersteuning willen. [16]
Omstreeks 20:20 uur arriveerde de te hulp geroepen Mobiele Eenheid (verder: ME) op de Kuipershof bij het gemeentehuis. [17] Met luidsprekers werd door de ME gevorderd dat mensen zich moesten verwijderen, waarbij werd aangekondigd dat anders geweld zou worden gebruikt. [18] De menigte richtte zich tegen de ME. Er waren volgens schattingen op dat moment tussen 1.000 en 1.200 boze mensen aanwezig. De ME-leden gingen al vechtend door de menigte naar de afzethekken bij het gemeentehuis en zij werden hierbij bekogeld met zwaar vuurwerk, flessen, blikjes en andere projectielen. [19]
De ME moest geweld gebruiken om bij de collega’s van de BPZ te kunnen komen. Voor het hek werd een linie gevormd om een veilige ruimte te creëren voor de collega’s van de BPZ. [20]
Door de menigte op de Kuipershof, vooral door degenen die vooraan stonden, werd steeds harder getrokken aan en getrapt tegen de hekken. Het hekwerk begaf het en de menigte bestormde de politie en het gemeentehuis. De ME heeft met de gehele sectie een aantal charges uitgevoerd. Op een gegeven moment was de ME genoodzaakt zich achter de hekken terug te trekken om de toegangsdeur tot het gemeentehuis te beveiligen. Enkele groepen demonstranten waren aan het ophitsen, door af te tellen naar een aanval richting de ME. Er werd geroepen: “Gooien, gooien”. Er werd vanuit de menigte met blikken, flessen en stenen naar het gemeentehuis en de ME gegooid. Vuurwerk ontplofte in de nabijheid van de politiemensen. De hekken werden steeds harder heen en weer getrokken en geduwd. Op een gegeven moment begaven de hekken het wederom en bestormden de demonstranten de ME en het gemeentehuis. Door demonstranten werd geroepen: “We gaan gooien jongens, we gaan stoeptegels en keien verzamelen”. [21]
Een ME’er werd door een man vastgepakt en viel op de grond met de man bovenop hem. Door de ME werden waarschuwingsschoten gelost om de collega te kunnen ontzetten. De mensenmassa reageerde niet op de waarschuwingsschoten. Even later kon de belaagde ME’er weer opstaan doordat hij omhoog werd getrokken door zijn collega’s. De ME is hierop als groep naar achteren gelopen richting de hekken voor het gemeentehuis, maar de menigte bewoog met hen mee. De menigte op de Kuipershof bleef vuurwerk, stenen, stoeptegels, klinkers en andere voorwerpen zoals fietsen, stokken en verkeersborden gooien naar de ME en het gemeentehuis. Ook werden vanuit de menigte op de Kuipershof slaande en schoppende bewegingen gemaakt richting de ME. Na de waarschuwingsschoten werd het commando “terugtrekken” gegeven, waarop de geüniformeerde politiemensen zich terugtrokken in het gemeentehuis en de ME poogde de linie bij de afzethekken te handhaven en zo het gemeentehuis te beveiligen. Tot tweemaal toe werd een stuk beton in de richting van de ME gegooid. [22]
Delen van het hekwerk werden opgetild en richting de ME gegooid. Toen bleek dat de ME de situatie niet meer kon beheersen, is aan de burgemeester medegedeeld dat de veiligheid van de aanwezige mensen in het gemeentehuis niet langer gegarandeerd kon worden. [23]
Omstreeks 20:28 uur nam de burgemeester de beslissing om de vergadering af te breken en moest iedereen voor zijn of haar veiligheid de raadszaal verlaten. [24] Er werd op dat moment van alles, waaronder stenen, tegen de ruiten van de raadszaal gegooid. Nadat de burgemeester en de andere aanwezigen uit de raadszaal waren geëvacueerd, bleken verschillende ramen te zijn gesneuveld en lag de zaal vol met glasscherven. [25]
II A. nadere overweging met betrekking tot openlijke geweldpleging; feit 1
Beoordeling door de rechtbank
De rechtbank overweegt op grond van het vorenstaande allereerst dat op 16 december 2015 op de openbare weg de Kuipershof te Geldermalsen, nabij het gemeentehuis, massaal geweld heeft plaatsgevonden door een grote groep mensen, dat kan worden gekwalificeerd als openlijke geweldpleging. Het geweld was gericht tegen aldaar aanwezige dienstdoende politieambtenaren, medewerkers van de beveiliging, (politie-) voertuigen, het gemeentehuis en de aanwezige hekwerken/dranghekken. Daarbij is geduwd en getrapt tegen de hekwerken/dranghekken en zijn deze hekken opgetild en omhoog- en omver geduwd. Daarnaast is er met verschillende projectielen gegooid, waaronder zwaar vuurwerk, blikjes, flessen, stenen, betonblokken en stoeptegels richting het gemeentehuis, politieambtenaren en beveiligingsmedewerkers. Ook is door de menigte provocerend geschreeuwd naar de politieambtenaren en beveiligingsmedewerkers.
II B. de rol van verdachte ten aanzien van feit 1
Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat overtuigend kan worden bewezen dat verdachte zich heeft schuldig gemaakt aan de ten laste gelegde openlijke geweldpleging.
Het standpunt van de verdedigingDe verdediging heeft betoogd dat verdachte op 16 december 2015 bij het gemeentehuis in Geldermalsen aanwezig was, enkel voor een vreedzame demonstratie, en dat verdachte van de ten laste gelegde openlijke geweldpleging moet worden vrijgesproken. Hiertoe is aangevoerd dat verdachte alleen tegen een hek heeft geduwd omdat er naar zijn zeggen iemand klem zat. Bovendien is er buiten zijn eigen verklaring geen ander bewijs voorhanden, waaruit volgt dat verdachte met een paraplu zou hebben geslagen en dat hij een elektriciteitskabel zou hebben vastgehad.
Beoordeling door de rechtbank
Op 8 februari 2016 heeft verdachte zich, na daartoe door de politie op 4 februari 2016 telefonisch te zijn uitgenodigd, gemeld op het politiebureau. [28] Vervolgens heeft verdachte tijdens zijn verhoor verklaard dat hij op 16 december 2015 naar het gemeentehuis in Geldermalsen was gegaan om te demonstreren, dat hij daar met een heleboel mensen stond en dat, toen de raadsvergadering net was begonnen, hij samen met anderen aan de andere kant van de dranghekken, in het gedeelte dat ze niet mochten betreden, terecht is gekomen. Verdachte heeft ook verklaard dat hij - zij het bij wijze van afweer - met een paraplu slaande bewegingen heeft gemaakt naar de politie en de paraplu naar de politie had gegooid.
Verder heeft verdachte over zijn gedragingen verklaard dat hij op een later moment samen met anderen het hek voor het gemeentehuis in de lucht heeft geduwd. Verdachte was er zich van bewust dat hij samen met anderen aan het rellen was en de zaak enigszins opruide door bijvoorbeeld het hek eruit te trekken en in de lucht te duwen. Voorts heeft verdachte nog verklaard dat hij op een bepaald moment een stuk stroomkabel in zijn handen kreeg gedrukt en dat hij dat naar voren heeft geworpen, naar zijn zeggen omdat hij zich wilde ontdoen van dit voorwerp. [29]
Voornoemde verklaring van verdachte over zijn rol bij de gang van zaken wordt ondersteund door de verklaringen van zowel verbalisant [verbalisant] als aangever [slachtoffer] . [verbalisant] heeft verklaard dat hij zag dat omstreeks 20:00 uur, toen de gemeenteraadsvergadering begon, een groep mannen de hekken opzij duwden en zich schreeuwend en agressief richting de binnenste ring, te weten de buffer – het gedeelte waar de demonstranten niet mochten komen – begaven. [30]
[slachtoffer] , lid van de ME, heeft verklaard dat toen hij en zijn collega’s arriveerden bij het gemeentehuis, zij naar het hek zijn gelopen en luid hebben geroepen dat alle aanwezigen moesten vertrekken en dat geweld zou worden gebruikt als de mensen niet zouden vertrekken. Voorts heeft hij verklaard dat nadat er (waarschuwings)schoten door collega’s gelost werden, de ME zich heeft teruggetrokken achter de hekken en dat er door een groot aantal mensen tegen de hekken werd geduwd, waardoor een deel van de hekken werd omvergeworpen. [31]
De rechtbank betrekt bij haar beoordeling voorts dat in totaal drie stukken stroomkabel zijn aangetroffen en in beslag genomen, welke voorwerpen waren voorzien van een soort handvat. [32] De omschrijving door verdachte van de stroomkabel die hij heeft vastgehouden komt overeen met de later aangetroffen stukken stroomkabel. De rechtbank beschouwt om die reden deze stroomkabels als voorwerpen die kunnen worden gebruikt als slagwapen. Het enkele vasthouden van een dergelijk voorwerpen te midden van een geweldsituatie betekent naar het oordeel van de rechtbank op zichzelf al een wezenlijke bijdrage aan de sfeer van angst, geweld en intimidatie binnen het onderhavige openlijke geweld.
Gelet op het vorenstaande overweegt de rechtbank dat verdachte zich ten tijde van de aanvang van de raadsvergadering op een plek heeft bevonden waar hij zich niet mocht bevinden (te weten: binnen de dranghekken, zoals hij zelf ook verklaard heeft).
Voorts overweegt de rechtbank dat verdachte de locatie van de geweldpleging niet heeft verlaten toen de situatie escaleerde. Daarentegen heeft hij zelfs met een paraplu slaande bewegingen gemaakt en heeft hij deze paraplu naar de politie gegooid. Dat verdachte dit slechts uit afweer zou hebben gedaan, zoals hij heeft beweerd, doet naar het oordeel van de rechtbank niet af aan de omstandigheid dat de slaande bewegingen met de paraplu door de aanwezige politiemensen kunnen worden ervaren als bedreigend, terwijl omgekeerd deze slaande bewegingen door de boze menigte kunnen worden opgevat als een aanmoediging om (verder) geweld te gebruiken.
Hetzelfde geldt voor het vasthouden van de stroomkabel en het weggooien ervan, ongeacht de bedoelingen van verdachte. Ook dit levert immers een wezenlijke bijdrage aan de dreigende sfeer en de gewelddadigheden op, zoals hiervoor al overwogen.
De rechtbank komt derhalve tot het oordeel dat verdachte door zich binnen de dranghekken te begeven, door met een paraplu slaande bewegingen te maken en te gooien, door tegen hekwerken te duwen en door een stroomkabel vast te houden en weg te gooien een significante en wezenlijke bijdrage heeft gehad in de ten laste gelegde openlijke geweldpleging. Verdachte heeft aldus bijgedragen aan de sfeer van geweld en intimidatie jegens de politie en door deze bijdrage kunnen de vele andere deelnemers aan het openlijk geweld zich gesterkt hebben gevoeld in hun eigen aandeel. Daarnaast heeft verdachte door zijn aanwezigheid de groep getalsmatig versterkt en heeft hij zich onvoldoende van het door de anderen uitgeoefende geweld gedistantieerd.
De rechtbank acht dan ook overtuigend bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan de ten laste gelegde openlijke geweldpleging, op de wijze zoals hierna is vermeld.
III. Beoordeling van feit 2
De feiten
Ten aanzien van de gebeurtenissen op 16 december 2015 in Geldermalsen, verwijst de rechtbank allereerst naar de feitenbeschrijving zoals hiervoor onder I. vermeld.
De standpunten van de officier van justitie en de verdediging
Zowel de officier van justitie als de verdediging hebben betoogd dat verdachte van het ten laste gelegde feit moet worden vrijgesproken omdat dit feit niet wettig en overtuigend kan worden bewezen.
Beoordeling door de rechtbank
Met de verdediging en de officier van justitie is de rechtbank van oordeel dat op grond van de bewijsmiddelen niet op overtuigende wijze kan worden geconcludeerd dat verdachte met zijn bijdrage aan het geweld - zoals hiervoor ten aanzien van feit 1 overwogen - enig (al dan niet voorwaardelijk) opzet heeft gehad op het afbreken van de raadsvergadering.
Verdachte zal dan ook worden vrijgesproken van feit 2.
3.Bewezenverklaring
Naar het oordeel van de rechtbank is wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het onder feit 1 tenlastegelegde heeft begaan, te weten dat:
1.
hij op
of omstreeks16 december 2015 te Geldermalsen openlijk, te weten op of
of omstreeks16 december 2015 te Geldermalsen openlijk, te weten op of
aan een of meer openbare wegen, gelegen
in/nabij
het centrum en/ofhet
in/nabij
het centrum en/ofhet
gemeentehuis van Geldermalsen
, in elk geval op of aan een openbare weg,in
, in elk geval op of aan een openbare weg,in
vereniging geweld heeft gepleegd tegen
een of meeraldaar aanwezige
een of meeraldaar aanwezige
dienstdoende politieambtenaren en/of medewerkers van de beveiliging en/of
(politie-)voertuigen en/of het gemeentehuis en/of hekwerk/dranghekken,
welk geweld bestond uit het -met kracht- duwen en/of trappen tegen en/of trekken aan
en/of optillen/omhoogduwen van dat/die hekwerk/dranghekken en/of het wegduwen
van dat/die hekwerk/dranghekken in de richting van die (zich vlak
daarachter bevindende) politieambtena(a)r(en) en/of medewerker(s) en/of het
slaan met een paraplu, althans met een dergelijk voorwerp, tegen en/of naar
die politieambtena(a)r(en) en/of medewerker(s) en
/ofhet
dreigendin de hand
/ofhet
dreigendin de hand
nemen/houden van een soort van electriciteitskabel
en/of het (daarbij)
en/of het (daarbij)
dreigend/provocerend schreeuwen (onder meer: "kom dan, kom dan") in de
richting van die politieambtena(a)r(en) en/of medewerker(s)en
/ofhet gooien
/ofhet gooien
van die paraplu, die electriciteitskabel en/of een of meer -andere- voorwerpen
in de richting van die politieambtena(a)r(en) en/of medewerker(s) en/of het
ter hand nemen en/of kapotgooien van (delen van) stenen/stoeptegels/klinkers
en/of het gooien van (delen van) stenen/stoeptegels/klinkers en/of flessen
en/of (volle) blikjes bier/drank en/of -zwaar- vuurwerk en/of (een)
rookbom(men) tegen/naar/in de richting van die politieambtena(a)r(en) en/of
medewerker(s) en/of die/dat (politie-)voertuig(en) en/of het gemeentehuis
en/of het slaan, stompen, schoppen en/of (omver-)trekken/duwen van die
politieambtena(a)r(en) en/of medewerker(s) en/of het omvergooien van, het
schoppen/duwen tegen en/of trekken aan dat/die hekwerk/dranghekken en/of het
getalsmatig versterken van de groep van waaruit geweldshandelingen werden
gepleegd en/of het -met de groep- opdringen in de richting van die
politieambtena(a)r(en) en/of die medewerker(s) en/of het -vanuit de groep-
luidkeels provoceren van en/of uitdagend/beledigend schreeuwen naar die
politieambtena(a)r(en) en/of die medewerker(s).
Voor zover er in de tenlastelegging kennelijke taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn die fouten verbeterd. Verdachte is daardoor niet in zijn verdediging geschaad.
Wat meer of anders is ten laste gelegd dan hiervoor bewezen is verklaard, is niet bewezen.
Verdachte moet daarvan worden vrijgesproken.
4.De kwalificatie van het bewezenverklaarde
Het bewezenverklaarde levert op:
Ten aanzien van feit 1:
Openlijk in vereniging geweld plegen tegen personen of goederen.
5.De strafbaarheid van het feit
Het feit is strafbaar.
6.De strafbaarheid van de verdachte
Verdachte is strafbaar, nu geen omstandigheid is gebleken of aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit.
7.Overwegingen ten aanzien van straf en/of maatregel
Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft geëist dat verdachte ter zake van het onder feit 1 tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot het verrichten van 100 uren werkstraf, te vervangen door 50 dagen hechtenis.
Het standpunt van de verdachte
Door verdediging is aangevoerd dat indien verdachte wordt veroordeeld voor feit 1 aan hem een geheel voorwaardelijke straf moet worden opgelegd.
Beoordeling door de rechtbank
De rechtbank heeft allereerst rekening gehouden met de ernst en omvang van het geweld dat tegen de aanwezige politiemensen en beveiligers is gebruikt. Gelet op de persoonlijke ervaringen van de betrokken politiemensen, zoals die zijn gerelateerd in het procesdossier, was de situatie op 16 december 2015 voor hen zeer gewelddadig, beangstigend en intimiderend. Door een grote woedende mensenmassa van naar schatting meer dan 1.000 personen, waaronder verdachte, zijn de nog geen 70 medewerkers van de basispolitiezorg, mobiele eenheid en arrestatie-eenheid ernstig in het nauw gedreven. Sommigen van hen hebben ongeveer 45 minuten - zonder beschermende kleding - stand moeten houden tegen de aanzwellende menigte die hen belaagde. De aanwezige politiemensen hadden tot taak de orde te handhaven en het gemeentehuis en de aldaar aanwezige personen te beschermen. Bij de uitoefening van hun taken zijn zij geslagen en geschopt. Er zijn hekken omver geworpen en er is met zwaar vuurwerk, glaswerk en straatstenen naar hen gegooid. Zij zijn bedreigd en beledigd en werden zelf gehoond omdat ze dit werk voor weinig geld zouden doen. In het bijzonder door het rondom hen ontploffende vuurwerk en de naar hen gegooide straatstenen hebben de politiemensen persoonlijk angst gevoeld. Een enkeling vermeldt zelfs bang te zijn geweest hun kinderen niet meer te kunnen zien. De rechtbank is zich ervan bewust dat dergelijke beangstigende ervaringen ook bij professionele politiemensen sporen nalaat en hun functioneren in de toekomst voor langere tijd kan beïnvloeden. Zoals ook door verschillende politiemensen is verklaard, acht de rechtbank het een wonder dat er geen zwaargewonden zijn gevallen. Enkele politiemensen ervaren ten gevolge van de gebeurtenissen slapeloosheid, concentratieverlies, pijn en druk op de oren. Bij één politieambtenaar is door een arts zelfs gehoorschade vastgesteld.
De rechtbank heeft op grond van het procesdossier en het onderzoek ter terechtzitting geen enkele aanleiding om aan te nemen dat de politiemensen buitenproportioneel geweld hebben gebruikt, dan wel zelf aanleiding hebben gegeven tot het geweld dat tegen hen was gericht.
De rechtbank kan zich niet aan de indruk onttrekken dat een relatief kleine groep politiemensen zwaar in de verdrukking is geraakt tussen enerzijds de wens van het gemeentebestuur om snel tot besluitvorming te komen en anderzijds de losgeslagen volkswoede die dat gemeentebestuur daarmee heeft opgeroepen. Het waren immers de politieagenten die de taak hadden om de openbare orde te handhaven en de bescherming te bieden nadat was besloten om op deze wijze een inspraakavond over een op dat moment reeds omstreden voorgenomen besluit te organiseren. De boosheid van de demonstranten dat ze geen toegang hadden tot de extra ingelaste raadsvergadering en zich daardoor van de besluitvorming buitengesloten voelden, acht de rechtbank op zichzelf niet onbegrijpelijk.
Maar door het explosieve geweld is een duidelijke grens in ernstige mate overschreden.
De ME, die de politiemensen voor het gemeentehuis te hulp is geschoten, heeft zich, als gevolg van het vele geweld jegens hen, bestaande uit onder meer het gooien van vuurwerk, stenen, flessen en blikken bier en betonblokken, aanvankelijk moeten terugtrekken. Als gevolg daarvan is de raadsvergadering afgebroken, waarna de raadsleden, de burgemeester en overige aanwezigen zijn geëvacueerd. Daardoor is het democratisch proces verstoord. Dit raakt de Nederlandse samenleving diep in de fundamenten van onze rechtsstaat.
De rechtbank heeft daarnaast bij de bepaling van de op te leggen straf gelet op de specifieke rol van verdachte en de aard en ernst van hetgeen bewezen is verklaard, alsmede de omstandigheden waaronder dit is begaan. Ook is gelet op de persoon en de omstandigheden van de verdachte zoals van een en ander bij het onderzoek ter terechtzitting is gebleken, waarbij onder meer is gelet op het uittreksel uit het algemeen documentatieregister, gedateerd 4 november 2016.
Verdachte heeft – door slaande bewegingen te maken en te gooien met een paraplu, te duwen tegen de hekwerken en het gooien van een stroomkabel – een wezenlijke bijdrage geleverd aan het openlijk geweld. In het algemeen hanteert deze rechtbank als uitgangspunt dat dergelijke openlijke geweldpleging wordt bestraft met een onvoorwaardelijke gevangenisstraf. In het voordeel van verdachte zal de rechtbank onder meer rekening houden met het feit dat verdachte niet eerder is veroordeeld voor een geweldsdelict. Ook heeft de rechtbank bij het bepalen van de hoogte van de strafmaat in het voordeel van verdachte rekening gehouden met de relatief beperkte rol van verdachte in het grotere geheel van hetgeen zich die avond bij het gemeentehuis heeft afgespeeld.
De rechtbank is alles afwegende van oordeel dat een werkstraf zoals door de officier van justitie is geëist recht doet aan de ernst van het bewezen verklaarde feit.
8.De toegepaste wettelijke bepalingen
De beslissing is gegrond op de artikelen 22c, 22d en 141 van het Wetboek van Strafrecht.
9.De beslissing
De rechtbank:
spreekt verdachte vrij van het onder 2 ten laste gelegde feit.
verklaart bewezen dat verdachte het overige ten laste gelegde feit, zoals vermeld onder punt 3, heeft begaan;
verklaart niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven bewezen is verklaard en spreekt verdachte daarvan vrij;
verstaat dat het aldus bewezenverklaarde oplevert het strafbare feit zoals vermeld onder punt 4;
verklaart verdachte hiervoor strafbaar;
veroordeelt verdachte wegens het bewezenverklaarde tot een
werkstrafgedurende
100 (honderd) uren, met bevel dat indien deze straf niet naar behoren wordt verricht vervangende hechtenis zal worden toegepast voor de duur van 50 (vijftig) dagen.
werkstrafgedurende
100 (honderd) uren, met bevel dat indien deze straf niet naar behoren wordt verricht vervangende hechtenis zal worden toegepast voor de duur van 50 (vijftig) dagen.
Dit vonnis is gewezen door mr. J. Barrau (voorzitter), mr. P.C. Quak en mr. J.M.C. Schuurman-Kleijberg, rechters, in tegenwoordigheid van mr. J.M.B. Moll van Charante, griffier,
en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank 2 januari 2017.