Uitspraak
RECHTBANK GELDERLAND
Bestuursrecht
zaaknummer: ARN 25/2276
uitspraak van de enkelvoudige kamer van
in de zaak tussen
[eiser] uit [plaats], eiser
(gemachtigde: mr. K.M.J. Schrijver),
en
Argonaut Advies B.V., Argonaut.
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de aanvraag van eiseres om een Hoog Persoonlijk Kilometer Budget (PKB) op grond van het Indicatieprotocol Hoog PKB 2024 (het Protocol). Eiseres is het niet eens met de afwijzing van de aanvraag. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de aanvraag.
1.1.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat Argonaut de aanvraag van eiseres terecht heeft afgewezen. Eiseres krijg daarom geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiseres heeft op 30 oktober 2024 een aanvraag ingediend voor een Hoog PKB. Argonaut heeft deze aanvraag met het besluit van 18 november 2024 afgewezen. Met het bestreden besluit van 10 april 2025 op het bezwaar van eiseres is Argonaut bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.
2.1.
Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Argonaut heeft gereageerd met een verweerschrift. Ook heeft de arts [naam arts 1] een reactie gegeven op het huisartsenjournaal dat eiseres in beroep heeft overgelegd.
2.2.
De rechtbank heeft partijen laten weten dat zij een zitting niet nodig vindt en gevraagd of partijen het daarmee eens zijn. Omdat partijen daarna niet om een zitting hebben gevraagd, heeft de rechtbank het onderzoek gesloten en de zaak niet behandeld op een zitting. [1]
Beoordeling door de rechtbank
Totstandkoming van het bestreden besluit
3. Eiseres is geboren op [geboortedag] 1972. Zij is in het bezit van een Valyspas met een standaard PKB. Op 30 oktober 2024 heeft eiseres een aanvraag ingediend voor een Hoog PKB. In het aanvraagformulier heeft eiseres aangegeven dat zij niet met de trein kan reizen vanwege het gebruik van een rollator, haar longklachten, haar maag- en darmklachten en haar autisme en hooggevoeligheid.
3.1.
Argonaut heeft de aanvraag van eiseres afgewezen. Niet is aangetoond dat eiseres, eventueel onder begeleiding en zo nodig met gebruik van hulpmiddelen zoals een rolstoel, niet in de trein kan komen en in de trein kan verblijven. Argonaut heeft zich daarbij gebaseerd op de adviesrapportages van 18 november 2024 en 10 april 2025.
Toetsingskader
4. De indicatiestelling van een Hoog PKB vindt plaats volgens het Protocol. Onder punt 3 van dat Protocol staan de toekenningscriteria. Een aanvrager komt in aanmerking voor een Hoog PKB als diegene:
beschikt over een Wmo-vervoersvoorziening (Valys-pas), een Wmo-rolstoel, scootmobiel of OV-begeleiderskaart; en
gebruik moet maken van een rolstoel of scootmobiel waarvan gewicht, en/of maatvoering in combinatie met de aanvrager (de zogeheten "mens-machinecombinatie") zodanig is dat deze de grenzen van mogelijkheid tot hulpverlening door de NS overschrijden; en/of
door persoonsgebonden medische beperkingen van chronische aard vanuit strikt medische optiek niet in staat is met de trein te reizen.
4.1.
In de toelichting bij het Protocol is vermeld dat Argonaut er bij de beoordeling vanuit gaat dat pashouders bij het reizen zo nodig gebruik maken van individuele begeleiding en/of de door NS en Valys ter beschikking gestelde voorzieningen, zoals invalidentoiletten in de stations en in de treinen en NS-assistentieverlening. De aanvrager is zelf verantwoordelijk voor het verzorgen van eventuele begeleiding tijdens de reis. Onderdeel van de inhoudelijke beoordeling is of er sprake is van een uitzonderlijke situatie die afwijking van de criteria in het Protocol rechtvaardigt.
4.2.
Volgens vaste rechtspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) gaan de in het Protocol neergelegde toekenningscriteria de grenzen van een redelijke beleidsbepaling niet te buiten. [2] Dit betekent dat Argonaut bij het beoordelen van de aanvraag van eiseres dit Protocol kan toepassen.
Wat vindt Argonaut?
5. Argonaut stelt zich op het standpunt dat eiseres strikt medisch gezien met de trein zou kunnen reizen, al dan niet met begeleiding en/of een hulpmiddel. Hij heeft zich daarbij gebaseerd op het adviesrapport van de arts [naam arts 2] van 10 april 2025. De arts heeft in zijn rapport geconcludeerd dat, zonder de beperkingen van eiseres te willen betwisten, niet is aangetoond dat zij, eventueel onder begeleiding en met zo nodig gebruik van hulmiddelen, niet met de trein kan reizen. Vanwege haar vermoeidheidsklachten en haar problemen met lopen, kan eiseres gebruik maken van een rolstoel of scootmobiel. Ook kan zij gebruik maken van een begeleider die met haar meereist. Ten aanzien van de prikkelgevoeligheid van eiseres heeft de arts overwogen dat er verschillende manieren zijn om de prikkels te ondervangen. Zo kan eiseres buiten de spits reizen of in een stiltecoupé gaan zitten. Ook kan eiseres om deze prikkels te verminderen en om stress tegen te gaan gebruik maken van een begeleider die met haar meereist. Een begeleider kan haar dan onder andere helpen met de oriëntatie op het station, structuur aanbieden, helpen bij het plannen van de reis en steunen bij verwarring en onrust. Wat betreft de maag- en darmklachten concludeert de arts dat dit niet uit de medische informatie naar voren komt. Wel verwijst de arts naar de beschikbaarheid van (aangepaste) wc’s op de meeste stations en treinen. Ook kan eiseres eventueel preventief gebruik maken van incontinentiemateriaal.
Wat vindt eiseres?
6. Eiseres stelt dat zij op strikt medische gronden niet in staat is om met de trein te reizen. Ze heeft namelijk een autismespectrumstoornis (PDD-NOS), prikkelbare darmsyndroom (IBS) en ernstige visusbeperkingen na een doorgemaakte COVID-infectie. Bij stressvolle situaties, zoals treinreizen, ontstaan bij eiseres onhoudbare diarree en buikkrampen. Deze klachten zijn niet beheersbaar met incontinentiematerialen. Dit heeft eiseres al geprobeerd. Ter onderbouwing van haar standpunt verwijst eiseres naar haar huisartsenjournaal van 13 augustus 2025. Dat reizen met begeleiding of hulpmiddelen de klachten zou kunnen ondervangen, is volgens eiseres niet realistisch. Ook met begeleiding treden de klachten op omdat deze voortkomen uit de combinatie van autisme, prikkelverwerkingsproblematiek en IBS. Bovendien heeft eiseres geen netwerk dat haar zou kunnen begeleiden bij de te maken reizen. Haar ambulant begeleider heeft laten weten dat zij niet met haar mee kan reizen.
Wat oordeelt de rechtbank?
7. Niet in geschil is dat eiseres medische beperkingen heeft en dat ze beschikt over een Valys-pas. Partijen verschillen van mening over de vraag of eiseres door persoonsgebonden medische beperkingen van chronische aard vanuit strikt medische optiek niet in staat is met de trein te reizen.
7.1.
De rechtbank oordeelt allereerst dat het onderzoek door Argonaut zorgvuldig en inzichtelijk is. Uit het adviesrapport van 10 april 2025 volgt dat de arts alle door eiseres overgelegde medische gegevens heeft beoordeeld en dat de door eiseres genoemde beperkingen bij de beoordeling zijn betrokken. Eiseres heeft ook niet aannemelijk gemaakt dat de arts medische informatie zou hebben gemist. Bovendien is eiseres gehoord tijdens een telefonische hoorzitting. Er zijn volgens de rechtbank dan ook geen aanwijzingen dat de arts een onjuist beeld had van eiseres en haar medische situatie.
7.2.
De rechtbank is verder van oordeel dat Argonaut op grond van de over eiseres beschikbare informatie voldoende heeft gemotiveerd dat zij niet voldoet aan de hierboven vermelde vereisten van het Protocol. Argonaut betwist de beperkingen van eiseres niet, maar komt tot de conclusie dat eiseres in staat is om onder begeleiding en/of met behulp van een hulpmiddel met de trein te reizen. Het huisartsenjournaal dat eiseres in beroep heeft overgelegd ter onderbouwing van haar incontinentieproblemen, geeft geen aanknopingspunten om de conclusies van het rapport in twijfel te trekken. Argonaut heeft deze informatie voorgelegd aan zijn verzekeringsarts en die heeft gemotiveerd overwogen dat uit het huisartsenjournaal niet volgt dat sprake is van een blijvend probleem waarvoor geen behandeling of adequate oplossing voorhanden is. Er is geen informatie van een Maag- Darm- en Leverarts of van een incontinentieverpleegkundige aanwezig. In het huisartsenjournaal wordt ook specifiek aangegeven dat er geen behandeling is gevraagd en dat de enige reden dat eiseres dit bij de huisarts aankaart, documentatie is van de klacht ten behoeve van onderhavige aanvraag. Bovendien overweegt de verzekeringsarts gemotiveerd dat het hebben van incontinentieproblemen geen indicatie is voor het indiceren van een Hoog PKB. De incontinentieproblemen treden op als eiseres stress ervaart. Door inzet van Valys- en NS-assistentie en een begeleider worden dit soort stresserende situaties bij eiseres weghouden. Ook kan eiseres ervoor kiezen om in de trein dichtbij een toilet plaatst te nemen, zodat als er aandrang is, zij naar het toilet kan gaat. Ze kan verder verschoning in de bagage meenemen en zich in geval van doorlekken op het toilet verschonen.
7.3.
Hoewel invoelbaar is dat reizen met de trein voor eiseres als belastend wordt ervaren, zijn er geen aanknopingspunten waaruit volgt dat eiseres – zoals vereist op grond van het Protocol – strikt medisch gezien niet in staat is om met begeleiding en/of met een hulpmiddel met de trein te reizen. Dat eiseres niet over begeleiding kan beschikken, maakt verder niet dat zij daarom in aanmerking komt voor een Hoog PKB. Volgens vaste rechtspraak van de CRvB ligt het, gelet op de beperkte strekking van het Protocol, op de weg van eiseres zelf om te zorgen voor een begeleider. [3] Tot slot is niet gebleken dat sprake is van een uitzonderlijke situatie op grond waarvan Argonaut van de criteria in het Protocol had moeten afwijken. Gelet op het voorgaande heeft Argonaut de aanvraag van eiseres terecht afgewezen.
Heeft eiseres recht op schadevergoeding?
8. Eiseres verzoekt tot slot om, in geval van een (gedeeltelijke) gegrondverklaring van het beroep, Argonaut te veroordelen tot schadevergoeding.
8.1.
De rechtbank wijst het verzoek om schadevergoeding af. Zoals de rechtbank hierboven heeft geoordeeld, heeft Argonaut de aanvraag van eiseres om een Hoog PKB terecht afgewezen. Dit betekent dat het beroep ongegrond is. Er bestaat daarom geen aanleiding voor schadevergoeding.
Conclusie en gevolgen
9. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat Argonaut de aanvraag van eiseres om een Hoog PKB terecht heeft afgewezen. Eiseres krijgt daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgt ook geen vergoeding van haar proceskosten. Ook wijst de rechtbank het verzoek om schadevergoeding af.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. J.A. van Schagen, rechter, in aanwezigheid van mr. V. Bouman, griffier. Uitgesproken in het openbaar op
griffier
rechter
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.
Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan de Centrale Raad van Beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht.
Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Centrale Raad van Beroep vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.