ECLI:NL:RBGRO:2009:BH3612

Rechtbank Groningen

Datum uitspraak
10 februari 2009
Publicatiedatum
5 april 2013
Zaaknummer
10338 / FA RK 1608
Instantie
Rechtbank Groningen
Type
Uitspraak
Uitkomst
Toewijzend
Procedures
  • Eerste aanleg - enkelvoudig
Vindplaatsen
  • Rechtspraak.nl
Aangehaalde wetgeving Pro
Art. 1:32 BW
AI samenvatting door LexboostAutomatisch gegenereerd

Verzoek tot opmaken akte huwelijksaangifte ondanks cognitieve beperkingen man

De rechtbank Groningen behandelde een verzoek van een man en vrouw om de ambtenaar van de burgerlijke stand te gelasten een akte van huwelijksaangifte op te maken, nadat deze geweigerd had dit te doen op grond van artikel 1:32 BW Pro. De rechtbank liet een psychiater, dr. A.J. Tholen, onderzoek doen naar de geestvermogens van de man, die ernstige cognitieve beperkingen heeft door dementie.

De psychiater concludeerde dat de man ondanks zijn beperkingen voldoende in staat is zijn wil ten aanzien van de huwelijksverklaring te bepalen en de emotionele betekenis ervan te begrijpen, hoewel het onduidelijk is of hij de financiële en familiale gevolgen volledig overziet. De rechtbank achtte dit geen absoluut huwelijksbeletsel en paste een ruime interpretatie van het zelfbeschikkingsrecht toe.

Op basis hiervan gelastte de rechtbank de ambtenaar van de burgerlijke stand om de akte van huwelijksaangifte op te maken. Tevens werden de kosten van het deskundigenonderzoek door de overheid gedragen. Partijen werd gewezen op de mogelijkheid tot hoger beroep bij het Gerechtshof te Leeuwarden binnen twee weken na uitspraak.

Uitkomst: De rechtbank gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand een akte van huwelijksaangifte op te maken ondanks cognitieve beperkingen van de man.

Uitspraak

RECHTBANK GRONINGEN
Sector Civielrecht
zaaknr.: 103338/FA RK 08-1607
beschikking d.d. 10 februari 2009
in de zaak van:
[de man en de vrouw],
beiden wonende te [adres],
verzoekers,
hierna te noemen verzoekers,
advocaat mr. J. Doornbos,
en
de gemeente GRONINGEN,
p/a 9700 RM Groningen, Postbus 30026,
verweerster,
hierna te noemen de ambtenaar van de burgerlijke stand,
vertegenwoordigd door A.A.G. Laan en M.V.T.C. van Asten-van Mil.
PROCESVERLOOP
De rechtbank heeft op 14 oktober 2008 een tussenbeschikking gegeven.
Naar aanleiding van deze beschikking heeft dr. A.J. Tholen, psychiater, bij brief van 11 december 2008 verslag uitgebracht.
De ambtenaar van de burgerlijke stand heeft hierop gereageerd bij brief, binnengekomen ter griffie van de rechtbank op 16 januari 2009.
Verzoekers hebben gereageerd bij brief, binnengekomen ter griffie van de rechtbank op 27 januari 2009.
RECHTSOVERWEGINGEN
De rechtbank neemt hier over hetgeen is overwogen bij beschikking d.d. 14 oktober 2008.
Het verzoek de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Groningen te gelasten een akte van huwelijksaangifte op te maken is daarbij aangehouden.
Dr. A.J. Tholen, psychiater bij het universitair centrum psychiatrie te Groningen is verzocht onderzoek te doen naar de geestvermogens van [***] (de man).
Beoordeeld moet worden of sprake is van zodanig gestoorde geestvermogens dat de man niet in staat is zijn wil te bepalen of de betekenis van zijn (huwelijks-)verklaring te begrijpen.
De rechtbank acht voldoende aannemelijk geworden dat de man, ondanks zijn cognitieve beperkingen, in staat is zijn wil ten aanzien van zijn huwelijksverklaring te bepalen.
Zwaarwegend daarbij is de uitkomst van het onderzoek van dr. A.J. Tholen, psychiater bij het universitair centrum psychiatrie te Groningen, vervat in de brief van 11 december 2008, naar de geestvermogens van de man.
Dr. Tholen is tot de volgende conclusie gekomen:
"De [man] is, ondanks de ernstige cognitieve beperkingen als gevolg van dementie, voldoende in staat om zijn wil aangaande een huwelijksverklaring te bepalen.
Hij uit zijn wens daartoe en beseft in grote lijnen de betekenis voor de emotionele relatie. Onduidelijk is of hij enig besef heeft van de financiële consequenties en de gevolgen voor de relatie met zijn familie. Gezien de context lijken dat geen aspecten die een autonome besluitvorming en een ruime toepassing van zelfbeschikking zouden moeten verhinderen."
Dr. Tholen acht de man voldoende in staat om, gezien de gehele context, de betekenis van zijn (huwelijks-)verklaring te begrijpen.
De rechtbank is van oordeel, gelet op het voorgaande, dat er - ondanks de beperkte cognitieve vermogens van de man en onduidelijkheid over de vraag of de man de gevolgen kan overzien - geen absoluut huwelijksbeletsel is.
De man wil graag in het huwelijk treden met [de vrouw] en kan dat ook verklaren. In zoverre houdt de rechtbank rekening met een wat ruimere toepassing van het zelfbeschikkingsrecht.
Beslist wordt als hierna is vermeld.
Omdat verzoekers op toevoeging procederen zullen de kosten van het deskundigenonderzoek voor rekening van 's Rijks kas worden gebracht.
BESLISSING
gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Groningen een akte van huwelijksaangifte op te maken;
bepaalt dat de kosten van het deskundigenonderzoek, uitgevoerd door dr. A.J. Tholen, psychiater, ten bedrage van € 892,50, uit 's Rijks kas dienen te worden voldaan, voor zover dat nog niet is geschied.
Deze beschikking is gegeven door mr. C. van den Noort en uitgesproken door deze ter openbare terechtzitting van 10 februari 2009 in tegenwoordigheid van H.M. Kamphuis-van der Veer, griffier.
lk
De griffier deelt mede, dat partijen tegen deze beschikking in hoger beroep kunnen gaan bij het Gerechtshof te Leeuwarden. Dit beroep dient door partijen te worden ingesteld binnen twee weken na de datum van de uitspraak. Deze datum staat in de beschikking vermeld.
Het beroep moet namens een partij worden ingesteld door een advocaat. Als u in aanmerking wilt komen voor door de overheid (gedeeltelijk) gefinancierde rechtsbijstand, dan kan uw advocaat daartoe namens u een verzoek indienen bij de Raad voor Rechtsbijstand. Uw advocaat kan u daaromtrent nader informeren.