Uitspraak
RECHTBANK GRONINGEN
Sector kanton
Locatie Groningen
Zaak\rolnummer: 5544261 EJ VERZ 12-363
beschikking d.d. 17 september 2012
inzake
de Stichting Stichting Behoud Groene Hortus,
gevestigd te Haren,
verzoekster, hierna De Hortus te noemen,
gemachtigde mr. D. Kneppel, advocaat te Groningen,
tegen
[A],
wonende te [plaatsnaam],
verweerder, hierna [A] te noemen,
gemachtigde mr. B.F.M. Kievitsbosch, advocaat te Groningen.
PROCESGANG
Bij verzoekschrift met bijlagen, binnengekomen ter griffie op 6 augustus 2012, heeft De Hortus verzocht de arbeidsovereenkomst met [A] te ontbinden tegen een zo vroeg mogelijke datum, zonder toekenning van enige vergoeding, met compensatie van de proceskosten.
[A] heeft een verweerschrift ingediend, binnengekomen ter griffie op 24 augustus 2012.
De mondelinge behandeling heeft in aanwezigheid van partijen (De Hortus deugdelijk vertegenwoordigd) en hun gemachtigden plaatsgevonden op 29 augustus 2012. Gelijktijdig zijn behandeld de verzoeken van De Hortus tot ontbinding van de arbeidsovereenkomsten met zes andere medewerkers. De griffier heeft aantekeningen gemaakt van wat door partijen op de zitting is aangevoerd. Partijen hebben hun wederzijdse standpunten (nader) uiteen gezet, mede aan de hand van pleitaantekeningen. Voorafgaand aan de mondelinge behandeling heeft De Hortus nog producties in het geding gebracht. De beschikking is bepaald op heden.
OVERWEGINGEN
1. De feiten
De kantonrechter gaat uit van de volgende feiten.
1.1 [A], geboren op [medio 1973], is op 1 maart 2005 op basis van een arbeidsovereenkomst in dienst getreden bij De Hortus.
1.2 De Hortus heeft als doel het in stand houden van De Hortus. De Hortus Botanicus is de grootste botanische tuin van Nederland. Tot 1970 was de tuin onderdeel van de faculteit Biologie van de Rijksuniversiteit Groningen, hierna de RUG te noemen, en werd deze gebruikt voor wetenschappelijk onderwijs en onderzoek.
1.3 [A] is laatstelijk werkzaam bij De Hortus in de functie van medewerker tuinen tegen een salaris van € 1.244,80 bruto per maand, exclusief vakantiegeld.
1.4 In 2011 waren er vanaf januari tot en met augustus ongeveer 27.000 bezoekers. In 2012 waren dat er in diezelfde periode ongeveer 17.500.
1.5 De Hortus heeft 11 medewerkers in dienst en ruim 70 vrijwilligers.
2. Standpunt van De Hortus
2.1 De Hortus heeft verzocht om ontbinding van de arbeidsovereenkomst wegens wijziging van omstandigheden die zijn gelegen in bedrijfseconomische redenen. Sinds de oprichting van De Hortus is haar bestaan moeizaam en onzeker geweest. De continuïteit van De Hortus hing in hoge mate af van de bereidheid van de RUG tot financiering. De RUG verstrekt met ingang van 2012 geen leningen of subsidies meer aan De Hortus en staat niet meer garant voor eventuele verliezen. Ook vallen de bezoekersaantallen tot en met juli 2012 tegen en zijn er dit jaar meer stookkosten gemaakt. Om het tij te keren heeft De Hortus zich tot derden gewend en gepoogd via projecten de begroting sluitend te krijgen. Dat is niet gelukt. Per 31 december 2012 is een negatief resultaat voorzien van € 179.705,00. Vanaf 1 oktober 2012 is er sprake van een negatieve kas en kunnen er geen salarissen meer worden betaald. Ter onderbouwing van haar standpunt heeft De Hortus de jaarstukken van de afgelopen drie jaren overgelegd alsmede een liquiditeitsprognose. Vanwege de slechte financiële situatie heeft De Hortus moeten overgaan tot een reorganisatie om een faillissement te voorkomen. Als gevolg van de reorganisatie komen alle functies te vervallen. De Hortus zal worden voortgezet zonder eigen personeel, maar met vrijwilligers. Er zijn geen financiële middelen aanwezig om een ontslagvergoeding te kunnen betalen.
3. Standpunt van [A]
3.1 Volgens [A] zijn de door De Hortus ingediende financiële cijfers niet compleet en geven deze daardoor geen reëel beeld. Er missen bepaalde inkomensstromen en De Hortus heeft marginaal rekening gehouden met de mogelijk nog te realiseren omzet in de tweede helft van dit jaar. Voorts heeft [A] de door De Hortus gestelde financiële noodzaak voor de voorgenomen reorganisatie betwist. De directeur heeft zich steeds positief uitgelaten over de mogelijkheden en kansen van De Hortus. In april 2012 zijn er nog twee nieuwe tuinmedewerkers in dienst gekomen. [A] betwist, bij gebrek aan wetenschap, dat de RUG niets meer wenst bij te dragen in het exploitatietekort van De Hortus. Ook andere partijen als de gemeente, provincie en de Vrienden van De Hortus dragen medeverantwoordelijkheid voor De Hortus en daarmee indirect voor de werknemers. Ondanks negatieve resultaten in het verleden is het dienstverband van [A] steeds gecontinueerd. De Hortus heeft niet aangetoond dat minder vergaande maatregelen niet tot een oplossing kunnen leiden.
3.2 [A] verzoekt de kantonrechter primair het verzoek af te wijzen en subsidiair maakt hij aanspraak op een ontslagvergoeding. Hij is herstellende van een levensbedreigende ziekte en zal bij beëindiging van het dienstverband onevenredig zwaar worden getroffen.
4. Beoordeling
4.1 De kantonrechter heeft zich ervan vergewist dat het verzoek tot ontbinding geen verband houdt met een wettelijk opzegverbod. [A] is weliswaar arbeidsongeschikt maar niet gesteld of gebleken is dat het onderhavige verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst een relatie heeft met die arbeidsongeschiktheid.
4.2 Ingevolge het bepaalde in artikel 7:685 van Pro het Burgerlijk Wetboek (BW) is ieder der partijen te allen tijde bevoegd zich tot de kantonrechter te wenden met het verzoek de arbeidsovereenkomst wegens gewichtige redenen te ontbinden. Als gewichtige redenen worden beschouwd omstandigheden die een dringende reden als bedoeld in artikel 677 lid 1 BW Pro zouden hebben opgeleverd indien de arbeidsovereenkomst om die reden onverwijld zou zijn opgezegd, als ook veranderingen in de omstandigheden die van dien aard zijn dat de arbeidsovereenkomst billijkheidshalve dadelijk of na korte tijd behoort te eindigen.
4.3 De kantonrechter is van oordeel dat De Hortus de door haar gestelde bedrijfseconomische redenen voldoende aannemelijk heeft gemaakt. [A] heeft verweer gevoerd tegen de door De Hortus ingediende jaarstukken en de liquiditeitsprognose. Ter zitting heeft De Hortus uiteengezet dat de volgens [A] ontbrekende gelden als de subsidie van de Vrienden van De Hortus, de opbrengsten vanwege het Confucius China Light Festival en omzet van Beatrixoord door De Hortus in de door haar gepresenteerde cijfers zijn meegenomen. De horecaomzet is opgenomen in de opbrengst per bezoeker. De Hortus heeft voor de juridische kosten van deze procedure de tegemoetkoming van de RUG in haar liquiditeitsprognose verwerkt. [A] heeft aangevoerd dat de te verwachten inkomsten groter zullen zijn dan is geprognosticeerd. Dat de te verwachten inkomsten wegens partijen te laag zijn ingeschat, is niet met gegevens onderbouwd. Het door De Hortus ingeschatte bezoekersaantal tot eind september 2012 is kennelijk aan de voorzichtige kant geweest. Zelfs als de bezoekersaantallen zullen meevallen, zoals [A] heeft aangevoerd, betekent de daarmee gerealiseerde meeromzet naar het oordeel van de kantonrechter niet dat daarmee het begrote (negatieve) eindresultaat per 31 december 2012 teniet zal zijn gedaan. Nu [A] met betrekking tot deze stukken geen andere verweren heeft gevoerd, gaat de kantonrechter bij de beoordeling van de aan het verzoekschrift ten grondslag gelegde reden uit van de juistheid van de door De Hortus gepresenteerde cijfers. Daarbij overweegt de kantonrechter het volgende.
4.4 Er is sprake van een groot negatief eigen vermogen. In 2011 is het eigen vermogen gedaald tot € 1.529.092,00 negatief. De afgelopen drie jaren heeft De Hortus steeds afgesloten met een (fors) negatief resultaat. In 2009 was dat € 274.113,00 negatief, in 2010 € 182.708,00 negatief en in 2011 € 67.517,00 negatief. Naar het oordeel van de kantonrechter heeft De Hortus genoegzaam aangetoond dat zij dit jaar (wederom) te maken zal krijgen met een ernstig exploitatietekort. Naar het oordeel van de kantonrechter heeft De Hortus voldoende aannemelijk gemaakt dat, ondanks verzoeken van De Hortus daartoe, de RUG geen leningen of subsidies meer zal verstrekken. Zij heeft een gespreksverslag overgelegd van een gesprek tussen het bestuur van De Hortus en het College van Bestuur van de RUG waaruit een en ander blijkt. Voorts heeft De Hortus gesteld dat zij er alles aan heeft gedaan om aanspraak te maken op gelden van de gemeente of provincie. Dat De Hortus ondanks deze berichten positief is gebleven, is wellicht ingegeven door goede hoop. Een organisatie is echter gedwongen haar prognoses bij te stellen bij tegenvallende resultaten. Zo zijn na de opening per 1 april 2012 de bezoekersaantallen in vergelijking met voorgaande jaren drastisch gekelderd, welk gegeven door [A] niet is betwist. De door [A] genoemde tuinmedewerkers zijn, zo heeft De Hortus onweersproken gesteld, aangenomen ter vervanging van anderen. De Hortus zal op de kosten moeten bezuinigen om te kunnen voortbestaan. De kantonrechter is van oordeel dat voldoende aannemelijk is geworden dat De Hortus er niet aan ontkomt de loonkosten te reduceren. Daarbij overweegt de kantonrechter dat De Hortus uiteen heeft gezet dat zij heeft bekeken of een deel van het personeel behouden kon blijven, maar dat dit gelet op de ernst van de financiële situatie niet tot de mogelijkheden behoort.
4.5 Op grond van het voorgaande is de kantonrechter van oordeel dat de verzochte ontbinding van de arbeidsovereenkomst dient te worden toegewezen. Indien de rechter het verzoek inwilligt wegens veranderingen in de omstandigheden kan hij, zo hem dat met het oog op de omstandigheden van het geval billijk voorkomt, aan een van de partijen ten laste van de weerpartij een vergoeding toekennen.
4.6 Gelet op de door haar in het geding gebrachte financiële economische bescheiden moet De Hortus redelijkerwijs niet in staat worden geacht ter zake van een vergoeding naar billijkheid enig bedrag te voldoen. De Hortus heeft zich derhalve op goede gronden op het zogeheten habe-nichts criterium beroepen, hoe betreurenswaardig dat vanuit de op zichzelf begrijpelijke en respectabele optiek van [A] ook moge zijn.
4.7 De kantonrechter ziet aanleiding de proceskosten te compenseren, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.
BESLISSING
De kantonrechter:
- ontbindt de tussen partijen bestaande arbeidsovereenkomst met ingang van 1 oktober 2012;
- compenseert de proceskosten, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.
Deze beschikking is gegeven door mr. C. van den Noort, kantonrechter, en op
17 september 2012 uitgesproken ter openbare terechtzitting in aanwezigheid van de griffier.
typ: jc