Uitspraak
vonnis
RECHTBANK HAARLEM
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 117009 / KG ZA 05-512
Vonnis in kort geding van 24 oktober 2005
in de zaak van
1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
DE WOONOUTLET ALKMAAR B.V.,
gevestigd te Alkmaar,
2. [eiser sub 2],
wonende te [woonplaats],
eisers,
procureur mr. M. Middeldorp,
advocaat mr. A. Lof te Hoorn,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
M. ZANDERS BEHEER B.V.,
gevestigd te Bennebroek,
gedaagde,
procureur mr. D.J. Posthuma,
Partijen zullen hierna De WoonOutlet en [eiser sub 2] (tezamen ook als De WoonOutlet c.s.), respectievelijk Zanders genoemd worden.
1. Het verloop van de procedure
1.1. Dit verloop blijkt uit:
- de dagvaarding
- de mondelinge behandeling
- de pleitnota van De WoonOutlet c.s.
- de pleitnota van Zanders.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. De WoonOutlet voert sinds augustus/september 2005 in Alkmaar een detailhandel in meubelen, inhoudende dat zij meubelfabrikanten ruimte aanbiedt om hun producten rechtstreeks aan de klant te verkopen. De meubelfabrikanten bepalen zelf het assortiment; De WoonOutlet zorgt voor de omgeving en het personeel. [eiser sub 2] is directeur van De WoonOutlet.
2.2. [eiser sub 2] heeft op 5 november 2004 het hierna afgebeelde woord-/beeldmerk in de Benelux gedeponeerd onder nummer 0764759, voor de klassen 20 (waaronder meubelen), 21 (waaronder gerei en vaatwerk voor de huishouding of de keuken) en 35:
[afbeelding merk]
2.3. [eiser sub 2] heeft aan De WoonOutlet een licentie verleend voor het gebruik van het onder 2.2 genoemde merk.
2.4. Zanders zal in oktober 2005 in Cruquius (gemeente Haarlemmermeer) een outlet op het gebied van woonartikelen en woongerelateerde artikelen openen. Op haar website www.kamersuite.nl staat onder andere de vermelding ‘Dè woonoutlet op toplocatie waar u niet mag ontbreken!’ en een logo die de woorden ‘Kamer en Suite’ en (daaronder in een kleiner lettertype) ‘woonoutlet’ bevat.
3. Het geschil
3.1. De WoonOutlet c.s. vorderen – zakelijk weergegeven – dat de voorzieningenrechter bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:
I. Zanders zal veroordelen om, onmiddellijk na betekening van dit vonnis, iedere inbreuk op de handelsnaamrechten van De WoonOutlet te staken en gestaakt te houden;
II. Zanders zal veroordelen om, na onmiddellijke betekening van dit vonnis, iedere inbreuk op de merkrechten van [eiser sub 2] te staken en gestaakt te houden;
III. Zanders zal veroordelen om aan De WoonOutlet c.s., ten titel van dwangsommen, een bedrag van € 5.000,-- te betalen per iedere, gehele of gedeeltelijke, overtreding, of voor elke dag (een gedeelte van een dag daaronder begrepen), zulks naar keuze van De WoonOutlet c.s., dat Zanders met de nakoming van het onder I en II vermelde in gebreke blijft;
IV. zal bepalen dat de termijn waarbinnen De WoonOutlet c.s. een procedure ten principale moeten aanspannen drie maanden zal zijn nadat door Zanders bij de bevoegde rechter een bij deurwaardersexploot aan De WoonOutlet c.s. kenbaar verzoek is ingediend om dit vonnis geheel of gedeeltelijk te herroepen of (verder) gevolg te ontzeggen, dan wel zal bepalen dat deze termijn drie manden zal bedragen (tenzij zulks eerder door Zanders mocht zijn gedaan), te rekenen vanaf de datum dat dit vonnis in kracht van gewijsde is gegaan;
V. Zanders zal veroordelen in de kosten van dit geding.
3.2. De WoonOutlet c.s. leggen aan hun vordering ten grondslag dat Zanders, door op haar website www.kamersuite.nl gebruik te maken van het teken woonoutlet, inbreuk maakt op de merk- en handelsnaamrechten van De WoonOutlet c.s. Dit gebruik door Zanders is tevens onrechtmatig jegens WoonOutlet c.s., nu Zanders bewust aanhaakt bij de handelsnaam van De WoonOutlet en daarmee nodeloos verwarring schept bij het publiek.
3.3. Zanders voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
Merkinbreuk
4.2. De WoonOutlet c.s. hebben gesteld dat Zanders, door op haar website zonder geldige reden het teken woonoutlet te gebruiken, op grond van het bepaalde in artikel 13A lid 1 sub d BMW inbreuk maakt op het merkrecht van [[eiser sub 2]]. Het merk WOONOUTLET is volgens De WoonOutlet c.s. voldoende onderscheidend; het bestaat niet in de Nederlandse taal en/of wordt niet gebruikt als naam voor producten van verschillende herkomst. Daarbij komt dat het Benelux Merkenbureau het merk niet op één van de in artikel 6bis BMW genoemde gronden heeft geweigerd, zodat er geen sprake van het ontbreken van onderscheidend vermogen. Dat een deel van het merk - het woord ‘woon’ - beschrijvend is, is niet voldoende om tot het oordeel te komen dat het merk in het geheel geen onderscheidend vermogen heeft. Het onderscheidend vermogen van het merk WOONOUTLET is daarbij reeds toegenomen, aangezien De WoonOutlet de afgelopen periode intensief reclame voor haar bedrijf heeft gemaakt dan wel in de publiciteit is gekomen, aldus nog altijd De WoonOutlet c.s.
4.3. Zanders heeft aangevoerd dat de outlet als concept voor het rechtstreeks vanaf de fabriek verkopen van artikelen aan klanten niet alleen in het buitenland, maar ook in Nederland een begrip is geworden. Al gelang de herkomst, het merk, de soort etc. van de aldaar verkochte producten, wordt er (door de vele reeds aanwezige aanbieders) aan het woord ‘outlet’ een ander woord gekoppeld zoals ‘designeroutlet’, ‘Diesel outlet’ of ‘DVD outlet’. Hetzelfde geldt voor het door [[eiser sub 2]] geregistreerde en door De WoonOutlet gebruikte merk WOONOUTLET, nu dit een combinatie is van het niet onderscheidende woord ‘woon’ en het zuiver beschrijvende woord ‘outlet’. Het woord woonoutlet maakt daarom deel uit van het normale taalgebruik dan wel dient te worden aangemerkt als soortnaam of beschrijvende aanduiding. Nu De WoonOutlet pas sinds 10 september 2005 is geopend, kan er nog geen sprake zijn van inburgering. Volgens Zanders kan [eiser sub 2] op grond van voornoemde geen bescherming aan de BMW ontlenen.
4.4. Overeenkomstig artikel 1 BMW Pro is het uitgangspunt bij de beoordeling of merken voor merkenrechtelijke bescherming vatbaar zijn dat zij dienen om de waren of diensten van een onderneming te onderscheiden van die van andere ondernemingen. Tevens moet, om als merk aanvaardbaar te zijn, het teken onderscheidend vermogen hebben. Het Benelux Merkenbureau zal overeenkomstig artikel 6bis BMW weigeren een depot in te schrijven indien het teken niet beantwoordt aan de in artikel 1 BMW Pro en de overige in artikel 6bis BMW gegeven criteria. Deze criteria zijn gebaseerd op artikel 3 lid 1 van Pro de Eerste richtlijn 89/104 van de Raad van 21 december 1988 betreffende aanpassing van het merkenrecht der lidstaten (hierna: ‘Merkenrichtlijn’) en artikel 6 quinquies Pro B onder 2 van het Verdrag van Parijs.
4.5. Met inachtname van het voorgaande overweegt de voorzieningenrechter als volgt. Het woord woonoutlet bestaat uit twee bestanddelen, waarvan het bestanddeel ‘woon’ als beschrijvend dient te worden aangemerkt. Het bestanddeel ‘outlet’ komt niet als woord in het woordenboek voor (zelfs niet in de nieuwe Grote Van Dale). Het is de voorzieningenrechter bekend dat het gezaghebbende blad Onze Taal in haar nummer van juli/augustus 2003 haar lezers heeft opgeroepen een Nederlands woord te bedenken voor ‘outlet’. Uit de inzenders werd (in het oktober 2003-nummer) als winnaar gekozen het woord ‘restwinkel’. Het mag als bekend worden verondersteld dat dit laatste woord tot op heden geen grote navolging heeft gekend. Mede gezien de door Zanders overgelegde stukken hieromtrent, wordt voorshands aangenomen dat het Engelse woord ‘outlet’ in onze gangbare taal een gebruikelijke aanduiding is geworden voor een ‘restwinkel’. De combinatie ‘woonoutlet’ lijkt aldus letterlijk en begripsmatig genomen niets anders te betekenen dan een winkel waar (af fabriek) restpartijen bestaande uit woonartikelen verkocht. Dat [eiser sub 2] er klaarblijkelijk zelf ook zo over denkt, kan volgen uit zijn inschrijving van het woord-/beeldmerk, waarin achter de woorden ‘Kenmerken van de deposant of de gemachtigde’ is ingevuld ‘woonoulet’.
4.6. De voorzieningenrechter acht het, gezien het vorenstaande, zeer voorstelbaar dat een depot van een louter woordmerk WOONOUTLET door het Benelux Merkenbureau zou worden geweigerd op grond van artikel 6bis lid 1 sub (b en/of) c BMW. Daarbij komt dat uit diverse arresten van het Europese Hof van Justitie met betrekking tot de weigering van beschrijvende tekens gebaseerd op artikel 3 lid 1 sub c Merkenrichtlijn Pro, reeds duidelijk is geworden dat hiermee een doel van algemeen belang wordt nagestreefd en merken die uitsluitend bestaan uit tekens of benamingen die kunnen dienen tot aanduiding van de kenmerken van waren of diensten in de zin van die bepaling voor eenieder vrij beschikbaar moeten zijn en daarom niet kunnen worden ingeschreven (de zogenaamde ‘Freihaltebedürfnis’).
4.7. Door zich op grond van zijn onderhavig gecombineerd woord-/beeldmerk met succes te kunnen verweren tegen het gebruik door Zanders van het woord woonoutlet uit dat merk, zou [eiser sub 2] zich in feite beroepen op merkbescherming van - gezien hetgeen hiervoor is overwogen - niet als merk te deponeren woorden, en aldus toch een monopolie verkrijgen ten aanzien van dat ‘woord-onderdeel’ van haar merk. Dit zou in strijd zijn met de strekking van artikel 3 lid 1 van Pro de Merkenrichtlijn. Ter zitting is gebleken dat [[eiser sub 2]] enkel heeft gekozen voor een depot van een gecombineerd woord- /beeldmerk, en verkrijgt als gevolg hiervan de daarbij behorende mate van bescherming krachtens het merkenrecht. Het feit dat hij niet heeft geprobeerd ook het woordmerk te deponeren, acht de voorzieningenrechter ‘veelzeggend’. Aan het nog door De WoonOutlet c.s. gedane beroep op inburgering wordt voorbijgegaan, nu De WoonOutlet c.s. op niet voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat het merk hierdoor bij het relevante publiek onderscheidende kracht heeft verworven.
4.8. Nu Zanders gebruikt maakt van het teken woonoutlet, dat overeenkomstig het voornoemde vrij dient te blijven voor een ieder, doch geen gebruik maakt van de overige onderdelen zoals de twee rechthoeken en de schrijfwijze van het woord woonoutlet, is er geen aanleiding voor toewijzing van de gevraagde veroordeling. Als gevolg hiervan kan in het midden blijven of De WoonOutlet c.s. zich met vrucht op artikel 13A lid 1 sub d BMW kunnen beroepen.
Handelsnaaminbreuk
4.9. De WoonOutlet c.s. hebben gesteld dat Zanders, door op haar website de handelsnaam Kamer en Suite woonoutlet te voeren, (ook) inbreuk maakt op haar oudere handelsnaam De WoonOutlet respectievelijk merk WOONOUTLET ex artikel 5 en Pro 5a van de Handelsnaamwet (hierna: ‘Hnw’). Door opname van de handelsnaam van De WoonOutlet in de handelsnaam van Zanders wordt de indruk gewekt dat beide ondernemingen aan elkaar gelieerd zijn. Hieromtrent is reeds verwarring ontstaan bij het bij De WoonOutlet winkelende publiek. Nu de aard van beide ondernemingen gelijk is en zij zich in dezelfde geografische regio bevinden, is volgens De WoonOutlet c.s. verder gevaar voor verwarring te duchten.
4.10. Zanders heeft betwist dat zij het teken woonoutlet als handelsnaam gebruikt; zij voert de handelsnaam Kamer en Suite. Voor zover er sprake zou zijn van een handelsnaam dan komt De WoonOutlet (ook) geen bescherming toe nu dit zou leiden tot het monopoliseren van taal dan wel een beperking van concurrentie. Zanders zou dan immers het teken woonoutlet niet als aanduiding voor haar type outlet kunnen gebruiken. Ten slotte betwist Zanders dat de toevoeging van het teken woonoutlet aan haar handelsnaam kan leiden dan wel heeft geleden tot verwarring bij het publiek nu beide een eigen regio en markt bedienen.
4.11. Ter beantwoording van de vraag of de gevraagde voorziening ten aanzien van de handelsnaam voor toewijzing in aanmerking komt, dient als eerste te worden vastgesteld of Zanders het teken woonoutlet voert als handelsnaam voor haar onderneming. Overeenkomstig de artikelen 1, 5 en 5a Hnw is van voeren van een handelsnaam voor een onderneming sprake, indien die naam ter aanduiding van die onderneming in het handelsverkeer wordt gebruikt. Uit het door De WoonOutlet c.s. hieromtrent overgelegde stuk (afdruk van de website) blijkt dat Zanders de handelsnaam Kamer en Suite voert en het teken woonoutlet als aanduiding/beschrijving van haar bedrijfsactiviteiten. Met inachtname van hetgeen reeds is overwogen onder 4.4. tot en met 4.8. kan een dergelijke aanduiding/beschrijving van bedrijfsactiviteiten kan in casu niet worden aangemerkt als handelsnaamgebruik overeenkomstig de Handelsnaamwet, ook niet als het tezamen met de handelsnaam Kamer en Suite wordt gebruikt.
Onrechtmatige daad
4.12. De WoonOutlet c.s. hebben hun vordering ook gegrond op onrechtmatig handelen van Zanders Daartoe zijn evenwel geen andere omstandigheden dan de reeds besproken feiten en omstandigheden aangevoerd. Niet valt in te zien dat de handelswijze van Zanders, die niet handelsnaam- of merkinbreukmakend is, niettemin onrechtmatig jegens De WoonOutlet c.s. moet worden geacht. Bij gebreke van een nadere toelichting van De WoonOutlet c.s. moet ook deze grondslag worden afgewezen.
4.13. Gelet op het voorgaande dient de gevraagde voorziening te worden geweigerd. De WoonOutlet c.s. zullen als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld.
4.14. De kosten aan de zijde van Zanders worden begroot op:
- vast recht € 244,00
- salaris procureur 816,00
Totaal € 1.060,00
5. De beslissing
De voorzieningenrechter:
5.1. weigert de gevraagde voorziening,
5.2. veroordeelt De WoonOutlet c.s., hoofdelijk des dat de één betalende de ander in zoverre zal zijn bevrijd, in de proceskosten, aan de zijde van Zanders tot op heden begroot op € 1.060,00,
5.3. verklaart dit vonnis voor wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. A.J. van der Meer en in het openbaar uitgesproken op 24 oktober 2005.