Uitspraak
RECHTBANK HAARLEM
Sector kanton
Locatie Haarlem
Zaak/rolnummer: 348666/VV EXPL 07-109
Datum uitspraak: 3 juli 2007
VONNIS VAN DE KANTONRECHTER IN KORT GEDING
inzake
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid SKYWORKS B.V.,
gevestigd te Berkel en Rodenrijs,
eisende partij in conventie,
verwerende partij in reconventie,
hierna te noemen: Skyworks,
gemachtigde: mr. O.C.A. Millaard,
tegen
1. [gedaagde],
wonende te [woonplaats],
gedaagde partij in conventie,
eisende partij in reconventie,
hierna te noemen: [gedaagde],
gemachtigde: mr. J. de Wit
en
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
INSTANT AMSTERDAM B.V.,
gevestigd te Velsen-Noord,
gedaagde partij in conventie,
eisende partij in reconventie,
hierna te noemen: Instant Amsterdam,
gemachtigde: mr. J. de Wit.
In conventie en in reconventie
De procedure
Skyworks heeft [gedaagde] en Instant Amsterdam op 13 juni 2007 gedagvaard en gevorderd (in conventie) conform de dagvaarding. Op 15 juni 2007 heeft Skyworks aan [gedaagde] en Instant Amsterdam een herstelexploot uitgebracht, waarbij de datum en het tijdstip van de monde-linge behandeling werden gerectificeerd. De mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 26 juni 2007. Op deze zitting hebben [gedaagde] en Instant Amsterdam een tegenvordering (in reconventie) ingesteld en hebben partijen hun standpunten nader toegelicht. De gemach-tigden van partijen hebben pleitnotities overgelegd. De griffier heeft aantekeningen gemaakt van wat partijen verder naar voren hebben gebracht. Partijen hebben producties in het geding gebracht.
De feiten
Als enerzijds gesteld en anderzijds erkend, dan wel niet of niet voldoende gemotiveerd weer-sproken wordt van het volgende uitgegaan.
a. Skyworks verkoopt en verhuurt klim- en toegangsmaterialen (ladders, trappen, steigers, hangbruginstallaties, hoogwerkers en valbeveiliging).
b. [gedaagde] is sinds 11 mei 1987 bij Skyworks in dienst, laatstelijk in de functie van technisch adviseur. In deze functie wordt [gedaagde] onder meer door Skyworks naar haar klanten gezonden om in overleg met deze klanten de juiste klimmaterialen aan te bieden, te bepalen hoe lang de montage- en demontagetijden van deze materialen in beslag gaan nemen en de bijbehorende huur- en arbeidsprijzen te berekenen.
c. [gedaagde] heeft in 2006 ongeveer 800 offertes opgesteld.
d. In de door partijen op 9 april 2003 gesloten arbeidsovereenkomst staan onder meer een geheimhoudingsbeding en een concurrentiebeding opgenomen.
e. Het geheimhoudingsbeding luidt: "Werknemer zal tegenover derden, daaronder begrepen personeel van werkgever, gedurende het bestaan van de dienstbetrekking en na beëindiging daarvan binnen één jaar, bijzonderheden of informatie betreffende de onderneming van de werkgever geheim houden, tenzij werkgever anders instrueert of goedkeurt. Zonder toestemming van werkgever zal werknemer geen afschriften van of aantekeningen betreffende correspondentie, tekeningen, modellen en/of andere bescheiden in de ruimste zin in bezit houden, anderen tonen of buiten de werkruimte van werkgever brengen. Alle correspondentie, aantekeningen, tekeningen en andere bescheiden, modellen, alles in de ruimste zin, zullen door werknemer bij het einde van de dienstbetrekking ongevraagd aan werkgever ter beschikking worden gesteld.".
a. Het concurrentiebeding luidt: "Werknemer zal zonder schriftelijke toestemming van werkgever gedurende het bestaan van de dienstbetrekking en na beëindiging daarvan binnen één jaar, niet in enigerlei vorm een zaak gelijk, gelijksoortig of aanverwant aan die van werkgever vestigen, drij-ven, mededrijven of doen drijven, hetzij direct, hetzij indirect alsook financieel in welke vorm dan ook bij een dergelijke zaak belang hebben, daarin of daarvoor op enigerlei wijze werkzaam zijn, al dan niet in dienstbetrekking, hetzij om niet, of daarin aandeel van welke aard dan ook hebben, zulks op verbeurte van direct opeisbare boete van € 5.000,00 per gebeurtenis en tevens € 500,00 voor iedere dag dat werknemer in overtreding is, te betalen aan werkgever, onverminderd het recht van werkgever om volledige schadevergoeding te vorderen van werknemer, indien deze meer mocht belopen. In geval van overtreding of niet nakomen van een der bovenbedoelde verplichtingen is werknemer uit kracht van het enkele feit der overtreding in gebreke zonder dat sommatie of enig ander formaliteit nodig zal zijn, en zonder dat schade behoeft te worden aangetoond.".
g. [gedaagde] heeft bij brief van 1 mei 2007 de arbeidsovereenkomst met Skyworks per 1 juli 2007 opgezegd.
h. Bij brief van 3 mei 2007 bericht Skyworks [gedaagde] onder meer: "(…) In het gesprek met [XXX] heeft u aangegeven in dienst te willen treden bij Instant Holland B.V. Aangezien Instant Holland B.V. een directe concurrent is van ons bedrijf, handelt u in strijd met het voor u geldende en met u overeengekomen concurrentiebeding indien u dit daadwerkelijk gaat doen. (…) Wij zien ons genoodzaakt nakoming te vorderen van het concurrentiebeding. Dit betekent dat u gehouden bent om de verplichtingen voortvloeiend uit dit concurrentiebeding na te komen. Wij verzoeken u binnen 7 dagen na heden schriftelijk te bevestigen dat u het overeengeko-men concurrentiebeding zult respecteren. (…) Wij willen u hier reeds nu op wijzen, zodat u in de gelegenheid bent een andere werkgever te zoeken of uw dienstverband met Skyworks te continueren. (…)".
i. Bij brief van 5 mei 2007 heeft [gedaagde] Skyworks onder meer bericht dat hij het concur-rentiebeding niet zal respecteren.
j. Bij brieven van 3 mei 2007 en 6 juni 2007 heeft Skyworks Instant Holland B.V. op de hoogte gebracht van het concurrentiebeding van [gedaagde] en tevens verzocht om Skyworks schriftelijk te bevestigen dat Instant Holland B.V. en de aan haar gelieerde rechtspersonen/ondernemingen het concurrentiebeding volledig zullen respecteren.
k. Instant Holland B.V. heeft op voormelde brieven niet gereageerd.
In conventie
De vordering van Skyworks
Skyworks vordert bij wijze van voorlopige voorziening:
a. [gedaagde] te verbieden om vóór 1 juli 2008 een dienstverband aan te gaan met Instant Holland B.V. of een aan haar gelieerd bedrijf dat zich bezighoudt met activiteiten die als concurrerend moeten worden beschouwd met de activiteiten van Skyworks, op straffe van een dwangsom van € 25.000,-- per overtreding, althans op een door de kantonrechter te bepalen dwangsom;
b. [gedaagde] te verbieden het geheimhoudingsbeding op welke wijze dan ook te overtreden, op straffe van een boete van € 25.000,-- per overtreding, althans op een door de kanton-rechter te bepalen boete;
c. Instant Holland B.V. c.q. Instant Amsterdam te verbieden om vóór 1 juli 2008 [gedaagde] in dienst te nemen, op straffe van een dwangsom van € 25.000,-- per overtreding en per dag dat de overtreding voortduurt;
d. [gedaagde] en Instant Amsterdam te veroordelen in de kosten van deze procedure.
Skyworks stelt daartoe het volgende. Zij vreest dat [gedaagde] ondanks het concurrentiebeding toch in dienst zal treden bij een directe concurrent. [gedaagde] beschikt over veel bedrijfsinfor-matie van Skyworks, die Skyworks geheim wenst te houden. Via de voorliggende procedure wil Skyworks bewerkstelligen dat [gedaagde] niet bij de concurrent in dienst treedt en dat hij zich zal houden aan het geheimhoudingsbeding.
De verweren van [gedaagde] en Instant Amsterdam
[gedaagde] en Instant Amsterdam hebben gemotiveerd verweer gevoerd waarop, voor zover van belang, bij de beoordeling van het geschil zal worden ingegaan.
De beoordeling van het geschil
1. De kantonrechter zal zich niet bevoegd verklaren om van de zaak jegens Instant Amsterdam kennis te nemen, gelet op de waarde (€ 25.000,-- per overtreding en per dag dat deze overtreding voorduurt) en aard (onrechtmatige daad) van de ter zake door Skyworks ingestelde vordering. Naar het oordeel van de kantonrechter is er voorshands geen sprake van een zaak betreffende een arbeidsovereenkomst en is de door Skyworks tijdens de mondelinge behandeling aangevoerde onderbouwing van de vordering, te weten dat deze vordering zo zeer te maken zou hebben met het arbeidsrecht dat een gevoegde behandeling met de zaak jegens [gedaagde] mogelijk moet zijn, onvoldoende om zich toch bevoegd te achten. De procedure in kort geding leent zich niet voor een verwijzing van de zaak naar de wel bevoegde rechter.
2. In zijn meest verstrekkende verweer betwist [gedaagde] de rechtsgeldigheid van het in de arbeidsovereenkomst van Skyworks en hem opgenomen concurrentiebeding. Aan de door de wet ter bescherming van de werknemer gestelde formele vereisten van een concurrentiebeding is echter - naar het voorlopig oordeel van de kantonrechter - voldaan. Skyworks is het concurrentiebeding schriftelijk overeengekomen met een meerderjarige [gedaagde].
3. De stelling van [gedaagde] dat hij de arbeidsovereenkomst met het concurrentiebeding destijds onder zware druk heeft getekend, zal door de kantonrechter worden gepasseerd, nu [gedaagde] deze stelling niet aannemelijk heeft gemaakt. [gedaagde] stelt verder dat zijn functie vanaf april 2006 aanzienlijk is verzwaard, omdat zijn werkgebied toen - na het ontslag van de technisch adviseur voor de regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal - werd verdubbeld. Voordien was [gedaagde] immers alleen werkzaam in de provincie Noord-Holland ten zuiden van het Noordzeekanaal. [gedaagde] stelt dat door een dergelijke functieverzwaring het concurrentiebeding van 9 april 2003 haar toepassing heeft verloren en dat Skyworks en [gedaagde] als zij dat hadden gewild volgens vaste jurisprudentie een nieuw beding hadden moeten over-eenkomen. Dat is niet gebeurd.
4. Skyworks heeft de stelling van [gedaagde] gemotiveerd weersproken. Na het ontslag van de technisch adviseur voor de regio Noord-Holland boven het Noordzeekanaal is de werkdruk van [gedaagde] tijdelijk toegenomen. Skyworks heeft echter direct maatregelen genomen. Vanuit een aanpalende vestiging heeft [gedaagde] hulp gekregen van een collega technisch adviseur en daarnaast is er een nieuwe collega in dienst genomen, die naar de functie van technisch adviseur zou kunnen doorgroeien. In zijn reactie op de stellingen van Skyworks heeft [gedaagde] bevestigd dat er inmiddels twee collega's in de provincie Noord-Holland werkzaam zijn. De tweede collega zou echter pas zijn aangenomen nadat [gedaagde] ontslag had genomen. Gelet op het bovenstaande is de kantonrechter voorshands van oordeel dat het concur-rentiebeding van 9 april 2003 niet haar werking heeft verloren. Dat de functie van [gedaagde] sedert 9 april 2003 een wijziging van ingrijpende aard heeft ondergaan, waarbij het concurrentiebeding zodanig aanmerkelijk zwaarder is gaan drukken dat dit beding opnieuw moest worden gesloten, is niet aannemelijk geworden. Voormeld verweer zal daarom door de kantonrechter worden verworpen.
5. [gedaagde] heeft geen verweer gevoerd tegen de gevorderde handhaving van het in de arbeidsovereenkomst opgenomen geheimhoudingsbeding. Dit onderdeel van de gevorderde voorlopige voorziening zal daarom door de kantonrechter worden toegewezen.
6. Het uitgangspunt in deze procedure moet zijn dat de gevorderde handhaving van het in de arbeidsovereenkomst opgenomen concurrentiebeding tot 1 juli 2008 alleen toewijs-baar is, indien aannemelijk is dat dit beding in de bodemprocedure niet zal worden vernietigd, omdat [gedaagde] door dat beding, in verhouding tot het te beschermen belang van Skyworks, niet onbillijk wordt benadeeld.
7. De strekking van het concurrentiebeding is te voorkomen dat [gedaagde] de specifieke kennis en ervaring die hij als werknemer in de functie van technisch adviseur bij Skyworks heeft verworven, ten nadele van Skyworks in een dienstverband bij een concurrent gaat benutten.
8. Skyworks heeft haar belang bij handhaving van het beding tot 1 juli 2008 alleszins aannemelijk gemaakt en dat belang is door [gedaagde] ook erkend. [gedaagde] maakt offertes voor Skyworks die een bepaalde commerciële waarde vertegen-woordigen. Daarnaast heeft [gedaagde] in zijn functie bij Skyworks specifieke kennis opgedaan over de klanten en de tarieven van Skyworks en over de wijze waarop Skyworks haar prijzen berekend. Deze kennis zou [gedaagde] bij zijn nieuwe werkgever, waarvan niet in geschil is dat dit een directe concurrent is van Skyworks, gaan aanwenden. Er bestaat een reële kans dat Skyworks tengevolge daarvan klanten gaat verliezen en dat haar omzet gaat dalen. Tegenover het belang van Skyworks staat het belang van [gedaagde] om desgewenst een andere geschikte functie te kunnen verwerven.
9. Vaststaat dat [gedaagde] zelf heeft opgezegd en dat hij van Skyworks niet weg hoeft. Skyworks is erg tevreden over [gedaagde] en heeft tot op de mondelinge behandeling steeds gezegd dat [gedaagde] bij haar kan terugkeren. De stellingen van [gedaagde] dat hem bij Skyworks geen mogelijkheden werden geboden om cursussen te volgen en promotie te maken zijn, na de gemotiveerde betwisting daarvan door Skyworks, voorshands niet aannemelijk geworden. Tevens heeft [gedaagde] zijn stellingen dat hij bij de nieuwe concurrerende werkgever meer kan verdienen, dat de arbeidsvoorwaarden bij die werkgever veel aantrekkelijker zijn, dat hij bij die werkgever de functie van commercieel technisch adviseur zou kunnen gaan vervullen en dat hem bij die werkgever wel mogelijkheden worden geboden om zich vanuit zijn functie op te werken en om cursussen te volgen, na de gemotiveerde betwisting van deze stellingen door Skyworks, niet aannemelijk gemaakt. [gedaagde] had dit - mogelijk - op eenvoudige wijze kunnen doen door de nieuwe arbeidsovereenkomst in het geding te brengen dan wel ter inzage te overleggen, hetgeen hij heeft nagelaten. De kantonrechter is van oordeel dat [gedaagde] het door hem gestelde belang onvoldoende heeft onderbouwd.
10. Gelet op het vorenstaande is de kantonrechter van oordeel dat vooralsnog onvoldoende is gebleken dat het belang van [gedaagde], in verhouding tot dat van Skyworks, onbillijk wordt benadeeld door handhaving van het in de arbeidsovereenkomst opgenomen concurrentie-beding tot 1 juli 2008. Niet valt aan te nemen dat dit beding door de bodemrechter met eerdere datum dan 1 juli 2008 (geheel of ten dele) zal worden vernietigd. Het gevorderde verbod om een dienstverband aan te gaan zal daarom worden toegewezen.
11. [gedaagde] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten van Skyworks worden veroordeeld. In de procedure tegen Instant Amsterdam zal Skyworks in de proceskosten worden veroordeeld. Gezien de samenhang van die procedure met de procedure tussen Skyworks en [gedaagde] - en gezien het gegeven dat [gedaagde] en Instant Amsterdam "samen oplopen"- zullen de proceskosten van Instant Amsterdam worden begroot op nihil.
In reconventie
De vordering van [gedaagde] en Instant Amsterdam
[gedaagde] en Instant Amsterdam vorderen bij wijze van voorlopige voorziening primair het concurrentiebeding te schorsen en subsidiair het concurrentiebeding in duur en geografisch bereik terug te brengen tot redelijke proporties, althans het concurrentiebeding te schorsen van een door de kantonrechter in alle redelijkheid te bepalen datum en in geografisch bereik terug te brengen tot de provincie Noord-Holland ten zuiden van het Noordzeekanaal.
Voor het geval het concurrentiebeding gehandhaafd blijft, vorderen [gedaagde] en Instant Amsterdam, Skyworks als voorschot te veroordelen tot betaling aan [gedaagde] van een vergoeding van twaalf bruto maandsalarissen, althans een door de kantonrechter in redelijkheid te betalen vergoeding. Met veroordeling van Skyworks in de kosten van het geding.
[gedaagde] en Instant Amsterdam stellen daartoe (samengevat) het volgende. Het concurrentie-beding beperkt [gedaagde] te vergaand in zijn recht van vrije arbeidskeuze. [gedaagde] wil actief blijven in de steigerbranche als technisch adviseur. De branche waarin Skyworks werkzaam is, is geen exclusieve branche die het bestaan van een concurrentiebeding rechtvaardigt.
[gedaagde] is bereid om zich aan een relatiebeding te houden. Het concurrentiebeding is ook te algemeen geformuleerd. Het is niet in functie beperkt en kent geen geografisch bereik. [gedaagde] zou op grond van het concurrentiebeding nergens in de wereld meer in de steiger-branche mogen werken. Het is volgens [gedaagde] redelijk om het bereik van het beding te beperken tot Noord-Holland beneden het Noordzeekanaal.
Indien het concurrentiebeding zou blijven gelden, dan ondervindt [gedaagde] schade.
Het verweer van Skyworks
Skyworks heeft gemotiveerd verweer gevoerd waarop, voor zover van belang, bij de beoordeling van het geschil zal worden ingegaan.
De beoordeling van het geschil
1. In het licht van de stellingen van Instant Amsterdam in de voorliggende zaak in conventie - zij heeft daarin aangevoerd niet de toekomstige werkgeefster van [gedaagde] te zijn - beschouwt de kantonrechter de vordering in reconventie als enkel door [gedaagde] ingesteld.
2. De vordering tot schorsing van het concurrentiebeding is alleen toewijsbaar, indien aanne-melijk is dat het beding in de bodemprocedure teniet zal worden gedaan, omdat het belang van [gedaagde] in verhouding tot het te beschermen belang van Skyworks onbillijk zou worden benadeeld. Hieraan kan worden toegevoegd dat ook een gedeeltelijke schorsing respectievelijk tenietdoening mogelijk is. Gelet op hetgeen hiervoor in conventie reeds is overwogen is de kantonrechter voorshands van oordeel dat het concurrentiebeding in de bodemprocedure niet teniet zal worden gedaan. De gevorderde al dan niet gedeeltelijke schorsing van het concurrentiebeding zal daarom worden afgewezen.
3. In het concurrentiebeding is de geografische reikwijdte van dit beding niet opgenomen en daardoor maakt het beding het [gedaagde] onmogelijk om ergens in de wereld in de steiger-branche te gaan werken. Het weglaten van de geografische reikwijdte maakt het beding naar het oordeel van de kantonrechter niet nietig. [gedaagde] heeft een matiging van de geografische werking gevorderd. Hij vordert de geogra-fische reikwijdte van het concurrentiebeding terug te brengen tot het gebied gelegen in de provincie Noord-Holland onder het Noordzeekanaal. Tegen deze vordering heeft Skyworks gemotiveerd verweer gevoerd. Het verweer van Skyworks treft naar het oordeel van de kantonrechter doel. [gedaagde] heeft een ambulante functie, waarin hij de in zijn functie bij Skyworks verworven specifieke kennis meeneemt. Aannemelijk is dat zowel de concurre-rende nieuwe werkgever van [gedaagde] als Skyworks zich vanuit Nederland op dezelfde markt richten. Om die redenen is de kantonrechter voorshands van oordeel dat de geogra-fische reikwijdte van het concurrentiebeding beperkt dient te worden tot Nederland. De verdergaande gevorderde beperking door [gedaagde] zal worden afgewezen.
4. De gevorderde schadevergoeding komt slechts voor toewijzing in aanmerking als in dit geding aan de hand van de thans bekende feiten en omstandigheden de verwachting gewettigd is dat in een eventueel tussen partijen nog te voeren bodemprocedure een soort-gelijke vordering van [gedaagde] tot een toewijzing daarvan zal leiden. De kantonrechter is voorshands, op grond van de thans voorliggende gegevens, van oordeel dat dit niet het geval is. [gedaagde] heeft in de voorliggende zaak nagelaten om aannemelijk te maken dat hij daad-werkelijk schade lijdt als hij aan het concurrentiebeding wordt gehouden. Zo heeft hij onvoldoende onderbouwing gegeven van zijn - door Skyworks gemotiveerd betwiste - stellingen dat hij bij zijn nieuwe werkgever meer salaris zou gaan verdienen en dat de overige arbeidsvoorwaarden bij deze werkgever beter zijn. Dit terwijl hij op eenvoudige wijze voor nadere onderbouwing had kunnen zorg dragen door de nieuwe arbeidsover-eenkomst in het geding te brengen dan wel ter inzage te geven. Ook heeft [gedaagde] onvoldoende gesteld over zijn verdere mogelijkheden op de arbeidsmarkt.
5. Hetgeen partijen verder nog naar voren hebben gebracht behoeft geen bespreking meer, nu dit in het licht van hetgeen in dit vonnis is vastgesteld en overwogen, niet tot een andere beslissing kan leiden.
6. De proceskosten komen voor rekening van [gedaagde], omdat hij grotendeels in het ongelijk zal worden gesteld. Gelet op de samenhang van de vorderingen in conventie en in reconventie zal de kantonrechter de proceskosten aan de zijde van Skyworks in de procedure in reconventie begroten op nihil.
In conventie en reconventie
Beslissing
De kantonrechter:
In conventie
- verklaart zich niet bevoegd om van de zaak jegens Instant Amsterdam kennis te nemen;
- veroordeelt Skyworks tot betaling van de proceskosten aan de zijde van Instant Amsterdam, die tot en met vandaag worden begroot op nihil;
- bij wijze van voorlopige voorziening:
a. verbiedt [gedaagde] om vóór 1 juli 2008 een dienstverband aan te gaan met Instant Holland B.V. of een aan haar gelieerd bedrijf dat zich bezighoudt met activiteiten die als concurrerend moeten worden beschouwd met de activiteiten van Skyworks, op straffe van een dwangsom van € 25.000,-- per overtreding;
b. verbiedt [gedaagde] het geheimhoudingsbeding op welke wijze dan ook te overtreden, op straffe van een boete van € 25.000,-- per overtreding;
- veroordeelt [gedaagde] tot betaling van de proceskosten, die aan de kant van Skyworks tot en met vandaag worden begroot op de bedragen zoals deze hieronder zijn gespecificeerd:
dagvaarding € 70,85,
vastrecht € 285,--,
salaris gemachtigde € 400,--;
- verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad;
- wijst af het meer of anders gevorderde.
In reconventie:
- bij wijze van voorlopige voorziening:
brengt de geografisch reikwijdte van het in de arbeidsovereenkomst van 9 april 2003 opgenomen concurrentiebeding terug tot Nederland;
- veroordeelt [gedaagde] tot betaling van de proceskosten, die aan de kant van Skyworks tot en met vandaag worden begroot op nihil;
- verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad;
- wijst af het meer of anders gevorderde.
Dit vonnis is gewezen door mr. E. de Rooij en uitgesproken op de openbare terechtzitting van bovengenoemde datum.