Uitspraak
RECHTBANK HAARLEM
Sector kanton
Locatie Haarlem
zaak/rolnr.: 437207 / VV EXPL 09-242
datum uitspraak: 6 oktober 2009
VONNIS VAN DE KANTONRECHTER IN KORT GEDING
inzake
[eiser]
te [woonplaats]
eiser
hierna te noemen [eiser]
gemachtigde mr. I.C. Holtkamp
tegen
Stichting RK/IC Speciaal Basisonderwijs DE SATELLIET
te Haarlem
gedaagde
hierna te noemen De Satelliet
gemachtigde mr. A. Putker-Blees
De procedure
[eiser] heeft De Satelliet op 15 september 2009 gedagvaard. De mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 22 september 2009. De gemachtigden hebben pleitnotities overgelegd. De griffier heeft aantekeningen gemaakt van wat partijen verder naar voren hebben gebracht. Partijen hebben stukken in het geding gebracht.
De feiten
a. [eiser] is op 1 oktober 1998 door De Satelliet aangesteld als directeur van de speciale basisschool De Satelliet.
b. In 2006 heeft de Inspectie van het Onderwijs De Satelliet bezocht in het kader van een periodiek kwaliteitsonderzoek. De Inspectie was toen kritisch over enkele aspecten van het onderwijs, onder meer over registratie, klassenadministratie en onvoldoende borging van afspraken.
c. Op 24 november 2008 heeft de Inspectie opnieuw De Satelliet bezocht. De conclusie van het Rapport Kwaliteitsonderzoek van 5 februari 2009 luidt onder meer:
Zowel de aangetroffen kwaliteit van het onderwijs als de schoolontwikkeling kennen een aantal belangrijke tekortkomingen. Dit betreft met name de begeleiding van leerlingen, het aanbod, de afstemming op en de zorg aan leerlingen. De aangetroffen kwaliteit van het onderwijs op de school wordt door de inspectie dan ook als zwak beoordeeld. Daarom intensiveert de inspectie het toezicht. Het bevoegd gezag draagt zorg voor opheffing van de geconstateerde tekortkomingen in de kwaliteit van het onderwijs.
De inspectie heeft met het bestuur afspraken gemaakt over het verbetertraject. (…)
d. [eiser] is op 15 september 2008 arbeidsongeschikt geworden na een herseninfarct.
Na advies van de bedrijfsarts is [eiser] is vanaf 21 januari 2009 voor 2 x 2 uur begonnen met zijn reïntegratie, waarbij hij aangepaste werkzaamheden heeft verricht in zijn eigen functie, in een opbouwende reeks van uren.
e. Nadat de eerste interim directeur zijn taken wegens ziekte had neergelegd, heeft De Satelliet op 1 april 2009 [XXX] als interim-directeur aangesteld.
f. Bij e-mail van 18 mei 2009 schrijft [YYY], bestuurder van De Satelliet, aan de bedrijfsarts Greeven onder meer:
Het bestuur van de Satelliet heeft met het wegvallen van de heer [eiser] een interim aangesteld. Deze interim directeur heeft de opdracht een verbetertraject in te zetten om binnen een jaar (eis inspectie) tot goede resultaten te komen. Dit is een intensief traject. Het traject loopt parallel aan het reintegratietraject van de heer [eiser]. Daar gaat het sinds begin april mis ondanks afspraken. De re-integratie frustreert het verbetertraject en belemmert daarmee ook de re-integratie. Het bestuur heeft zich op deze situatie beraden en is tot de conclusie gekomen dat de re-integratie niet op de Satelliet kan plaatsvinden. (…) Het is een moeilijk dilemma en een ongewenste situatie maar de opstelling van de heer [eiser] in het team leidt tot spanningen die het proces van verandering verstoren. Begrijpelijk wellicht vanuit de kant van de heer [eiser] (zijn school verandert) maar onacceptabel vanuit de primaire verantwoordelijkheid van het bestuur: kwalitatief onderwijs aan het kind.
g. Bureau Bezemer & Kuiper heeft in opdracht van het bestuur naar aanleiding van meldingen/signalen van ongewenst/grensoverschrijdend gedrag bij het Onderwijszorgcentrum De Satelliet gesprekken gevoerd met 10 leerkrachten en hierover gerapporteerd op 17 september 2009. De conclusies uit het rapport luiden onder meer:
(…) Van intimideren en onder druk zetten vanuit een machtspositie is naar de mening van de commissie in meerdere gevallen sprake. (…)
Geconcludeerd moet ook worden dat verweerder ertoe heeft bijgedragen dat voor de leerkrachten een onaangename werkomgeving is ontstaan (…) Het grensoverschrijdende gedrag van verweerder heeft tot schade in de relationele sfeer geleid binnen een overwegend deel van het team van leerkrachten en wel zodanig dat in een aantal gevallen een ingrijpende emotionele en psychische schade is aangericht. (…) De conclusie moet zijn dat verweerder niet boven partijen kon staan en conflictoplossend kon functioneren (…) Daaruit kan op grond van het voorgaande (…) niet anders dan de gevolgtrekking gemaakt worden dat een basis voor terugkeer van verweerder niet (meer) aanwezig is.
De vordering
[eiser] vordert bij wijze van voorlopige voorziening veroordeling van De Satelliet om mee te werken aan de reïntegratie van [eiser] in zijn eigen functie, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 500,00 per dag of gedeelte daarvan tot een maximum van € 50.000,00.
[eiser] legt aan zijn vordering ten grondslag dat De Satelliet haar verplichting tot reïntegratie in zijn eigen functie ten onrechte niet nakomt.
De Satelliet heeft wel aangeboden om [eiser] extern te laten reïntegreren, maar daarmee hoeft [eiser] geen genoegen te nemen. Ook volgens het UWV heeft De Satelliet onvoldoende reïntegratie-activiteiten ontplooid.
De Satelliet blijft barricades opwerpen en handhaven en [eiser] ziet daarom geen andere mogelijkheid dan De Satelliet door tussenkomst van de rechter tot de re-integratie van [eiser] in zijn eigen functie te dwingen.
Het verweer
De Satelliet betwist de vordering en voert daartoe -samengevat- het volgende aan. Voor zover [eiser] al een spoedeisend belang heeft bij zijn vordering, wat De Satelliet betwist, kan van De Satelliet niet worden gevergd dat zij [eiser] laat integreren dan wel terugkeren in zijn functie. Gelet op de halsstarrige houding van [eiser] ten aanzien van externe re-integratie, zijn negatieve opstelling tegenover interim-directeur [XXX], en de schokkende conclusies uit het rapport van Bureau Bezemer & Kuiper, is een terugkeer van [eiser] naar De Satelliet uitgesloten. De Satelliet moet de kwaliteit van het onderwijs bewaken en voor een veilig en gezond werkklimaat zorgen. Zij heeft de zorgplicht om zodanige maatregelen te treffen als redelijkerwijs nodig is om te voorkomen dat het personeel schade lijdt. Aan deze verplichtingen kan De Satelliet niet voldoen als [eiser] weer verschijnt bij De Satelliet.
De beoordeling
1. Met betrekking tot het door De Satelliet betwiste spoedeisend belang van [eiser] bij de gevraagde voorziening is de kantonrechter van oordeel dat het spoedeisend belang ingebakken zit in de vordering. Niet alleen heeft elke herstelde werknemer er belang bij om terug te keren in het arbeidsproces, als die terugkeer deel uitmaakt van de afronding van het herstelproces -zoals in dit geval onweersproken is gesteld- is daarmee het belang van de werknemer zonder meer gediend. [eiser] zal daarom in zijn vordering ontvangen worden.
2. De gevorderde voorlopige voorziening komt slechts voor toewijzing in aanmerking als in dit geding aan de hand van de feiten en omstandigheden de verwachting gewettigd is dat in een tussen partijen nog te voeren bodemprocedure een soortgelijke vordering van [eiser] zal worden toegewezen. De kantonrechter is voorshands van oordeel dat dit niet het geval is.
3. Vast staat dat op De Satelliet als werkgever vanaf 21 januari 2009 de verplichting rust om zich ertoe in te spannen dat [eiser] in zijn eigen functie terugkeert. Dit brengt mee dat [eiser] in beginsel aanspraak kan maken op de nakoming door De Satelliet van deze verplichting.
4. De Satelliet heeft de vordering evenwel betwist en daartoe aangevoerd dat er zwaarwegende omstandigheden zijn die aan de interne re-integratie van [eiser] in de weg staan. De Satelliet heeft dit nader toegelicht aan de hand van de verklaring van de interim-directeur [XXX], het hierboven aangehaalde rapport van Bureau Bezemer & Kuiper, de in dat rapport opgenomen verklaringen van de individuele collega’s, en de precaire kwaliteitssituatie van de school als blijkt uit het rapport van de Onderwijsinspectie van 5 februari 2009.
5. Tegen dat rapport van Bezemer & Kuiper heeft [eiser] wel geageerd, zij het vrijwel uitsluitend met betrekking tot het formele punt van wie de opdracht tot dat onderzoek heeft gegeven. Aangezien de inhoud en conclusies van het rapport door [eiser] niet gemotiveerd zijn weersproken, is voldoende aannemelijk geworden dat de terugkeer van [eiser] in zijn eigen functie van De Satelliet niet gevergd kan worden. Zij is immers als werkgever ook verantwoordelijk voor het welzijn in arbeidsrechtelijke zin van de andere medewerkers, en zoals uit de conclusies van het onderzoek blijkt is er geen basis voor de terugkeer van [eiser] als directeur van de school. Uit de toelichting van [eiser] ter zitting is daarnaast nog eens duidelijk geworden dat hij zich niet om het negatieve rapport van de Onderwijsinspectie van 5 februari 2009 lijkt te bekommeren laat staan dat hij zich daar (mede) verantwoordelijk voor lijkt te voelen. Ten slotte geldt dat de samenwerking met de interim-directeur zeer moeizaam verloopt, hetgeen naar voorlopig aannemelijk is geworden moet worden toegeschreven aan de weinig coöperatieve opstelling van [eiser].
6. [eiser] heeft ter zitting verder nog gesteld dat voordat hij bij De Satelliet en in zijn eigen functie kan terugkeren, het nodig zal zijn dat eerst de tussen partijen bestaande barricades worden opgeruimd, door middel van een mediation-gesprek met bestuur, medewerkers en interim-directeur waarbij alle geschilpunten aan de orde komen. Volgens De Satelliet zijn de aanwezige blokkades niet van die orde dat die nog door mediation uit de weg kunnen worden geruimd.
7. [eiser] ziet kennelijk ook in dat zijn terugkeer op school niet reëel lijkt zonder een voorafgaand bemiddelend gesprek. De Satelliet kan evenwel niet tot mediation worden verplicht, en zij heeft overigens voldoende aannemelijk gemaakt dat de bezwaren tegen [eiser] van dien aard zijn dat deze door middel van mediation kunnen worden weggenomen.
8. Uit het voorgaande volgt dat De Satelliet voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat aan de interne re-integratie in de verhouding tot de overige medewerkers van de school onoverkomelijke bezwaren kleven. Op dit moment zou die re-integratie van [eiser] bovendien een te zware wissel trekken op een organisatie die alle energie en aandacht moet steken in verbetering van de organisatie en het onderwijs. Dit betekent dat naar het voorlopig oordeel van de kantonrechter niet van De Satelliet kan worden gevergd dat zij thans uitvoering geeft aan de op haar rustende verplichting tot re-integratie.
De door [eiser] gevorderde voorziening moet dan ook worden geweigerd.
9. Hetgeen partijen verder nog naar voren hebben gebracht behoeft geen bespreking meer, nu dit in het licht van hetgeen in dit vonnis is vastgesteld en overwogen, niet tot een andere beslissing kan leiden.
10. De proceskosten komen voor rekening van [eiser] omdat deze in het ongelijk wordt gesteld.
De beslissing
De kantonrechter:
- weigert de voorlopige voorziening;
- veroordeelt [eiser] tot betaling van de proceskosten, die aan de kant van De Satelliet tot en met vandaag worden begroot op € 400,00 aan salaris gemachtigde.
Dit vonnis is gewezen door mr. J.H. Dubois en uitgesproken op de openbare terechtzitting van bovengenoemde datum.