Uitspraak
RECHTBANK HAARLEM
Sector Strafrecht
Locatie Haarlem
Meervoudige raadkamer
Parketnummer: 15/030362-00
Uitspraakdatum: 10 november 2009
beschikking (art. 509t Sv)
1. Ontstaan en loop van de procedure
Op 4 september 2009 is op de griffie van deze rechtbank ingekomen de vordering, gedateerd 2 november 2009, van de officier van justitie in het arrondissement Haarlem tot verlenging van de termijn gedurende welke
[terbeschikkinggestelde],
geboren op [geboortedatum] te Amsterdam,
wonende te [adres],
bij vonnis van deze rechtbank van 10 oktober 2000 ter beschikking werd gesteld met bevel tot verpleging van overheidswege. De termijn nam een aanvang op 6 augustus 2001.
Van deze terbeschikkingstelling werd de termijn laatstelijk verlengd bij beschikking van deze rechtbank van 28 oktober 2008.
Een advies als bedoeld in artikel 509o, tweede lid, aanhef en onder 10 van het Wetboek van Strafvordering, gedateerd 10 augustus 2009, is uitgebracht door drs. R.J. Welten, hoofd behandeling, drs. F.M.J. Bruggeman, plaatsvervangend hoofd van de inrichting en drs. M. Abad, behandelend psychiater. Tevens zijn de in artikel 509o, tweede lid, aanhef en onder 20 van het Wetboek van Strafvordering bedoelde aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van de ter beschikking gestelde overgelegd.
Op 27 oktober 2009 is de vordering op de openbare terechtzitting behandeld. Daarbij zijn gehoord de terbeschikkinggestelde, zijn raadsman mr. C. Janse, de getuige-deskundige de heer R.C. Strietman en de officier van justitie.
Van dit verhoor is afzonderlijk proces-verbaal opgemaakt.
2. Beoordeling
De vordering strekt tot verlenging van de terbeschikkingstelling met één jaar. Ter zitting heeft de officier van justitie zich primair op het standpunt gesteld dat het onderzoek ter terechtzitting dient te worden aangehouden in verband met het laten opmaken van een rapportage door de Reclassering, danwel om iemand van de Reclassering op zitting te horen. Subsidiair handhaaft de officier van justitie de vordering tot verlenging van de terbeschikkingstelling met één jaar.
Uit het door de deskundigen uitgebrachte advies blijkt, het volgende.
Betrokkene moet worden gezien als een recidiverende zedendelinquent met een gemengde persoonlijkheidsstoornis met narcistische, antisociale en passief-agressieve kenmerken. Hij was verhoogd krenkbaar en ontkent negatieve aspecten van zijn persoonlijkheid. Thans ervaart betrokkene minder spanning en is hij in staat om op zichzelf te wonen en zijn eigen leven meer naar eigen inzicht in te richten. Voorts laat betrokkene zich goed aanspreken, is hij zich bewust van zijn valkuilen en laat zien dat hij in positieve zin daarnaar kan handelen. Betrokkene woont ongeveer anderhalf jaar zelfstandig, hetgeen goed verloopt. Betrokkene is zeer positief in zijn contact met zijn directe begeleiders en vertelt open over de zaken die hem bezighouden. Ook over relaties is betrokkene open. Betrokkene heeft een goed contact met zijn familie, ook heeft hij een goed contact met zijn collega’s en ontmoet hij mensen via volleybal. Gesteld kan worden dat betrokkene op alle gebieden goed functioneert. Graag zou het behandelteam zien hoe betrokkene zou functioneren in een relatie. Goed dient in de gaten gehouden te worden of betrokkene tevreden blijft hoe het loopt en of hij niet weer gefrustreerd raakt als het mogelijkerwijs niet lukt met het opbouwen van een relatie en dat het er dan op aan komt hoe betrokkene daarmee weet om te gaan.
In tegenstelling tot de historische factoren, komt uit de klinische factoren een minder ongunstig beeld naar voren. Het probleeminzicht is redelijk goed, betrokkene is echter wel geneigd om zijn problemen en wensen rondom vriendschappen en relaties wat te bagatelliseren. De vaardigheden om een meer diepgaande vriendschap of relatie aan te gaan, lijken nog te weinig ontwikkeld. Hetzelfde geldt voor zijn copingsvaardigheden. Uit de toekomstige factoren komt een gunstig beeld naar voren. Er is overeenstemming over voorwaarden, de materiele factoren zijn positief, betrokkene heeft een goede dagbesteding en heeft voldoende vaardigheden om een bevredigend maatschappelijk bestaan op te bouwen.
Op korte termijn wordt het recidiverisico als laag geschat en op lange termijn zonder kader wordt het als gemiddeld geschat. Als belangrijkste risicofactor wordt genoemd de oplopende spanning.
In het rapport wordt betrokkene geschetst als een man die het in alle opzichten goed doet. Hij is goed maatschappelijk ingekaderd, zelfs buiten verwachting goed ten opzichte van de periode voor het afglijden naar het delict. Hij weet zich ogenschijnlijk gemakkelijk te houden aan het verbod op alcohol, heeft een baan waarin hij zich ontwikkelt en waar men zeer tevreden over hem is. In het komende jaar zal de reclassering met het onbegeleide verlof het toezicht en de begeleiding overnemen. Het doorgaan van het huidige functioneren zal op enig moment vanzelfsprekend leiden tot een advies voor een voorwaardelijke beëindiging. De kliniek stelt zich op het standpunt dat een dergelijk advies in de huidige stand van zaken te prematuur is en adviseert een verlenging voor de duur van één jaar.
De getuige-deskundige Strietman heeft bij de behandeling van de vordering voormeld advies toegelicht en onderschreven en heeft daaraan - zakelijk weergegeven – het volgende toegevoegd.
Ik ben in het verleden behandelaar van de veroordeelde geweest. Een advies is altijd het resultaat van een afweging. Het lijkt wellicht zo dat datgene waar voor gekozen is de makkelijkste weg is. Het gaat natuurlijk om de vraag of betrokkene nog als gevaarlijk moet worden gezien. Deze vraag is niet gemakkelijk te beantwoorden. In ons advies hebben wij onderbouwd waarom wij op dit moment van mening zijn dat wij er nog niet geheel van overtuigd zijn dat betrokkene niet meer gevaarlijk is. Om die reden achten wij het verstandiger betrokkene nog een jaar onder de paraplu van de kliniek te houden.
Maar onze keuze neemt niet weg dat een andere keuze ook mogelijk is. Een voorwaardelijke beëindiging is ook verdedigbaar. Er is over alle zaken in de rapportage openlijk gesproken met veroordeelde. Wij hebben er respect voor dat hij een iets andere mening heeft.
U vraagt mij wat het verschil van de huidige situatie is met de situatie van een voorwaardelijke beëindiging. In praktische zin is er weinig verschil. In formele zin is er uiteraard wel een verandering. De verantwoordelijkheid verschuift van de kliniek naar de Reclassering. Voor veroordeelde zelf verandert er weinig, alleen de persoon die hem begeleid veranderd. U vraagt mij of er contra indicaties zijn met betrekking tot een voorwaardelijke beëindiging. Dit is natuurlijk altijd speculeren, het is natuurlijk altijd mogelijk dat als er iets gebeurd de Reclassering de handdoek in de ring kan gooien waardoor de tbs met dwangverpleging van rechtswege weer geldt. Een nadeel van een onbegeleid proefverlof daarentegen is dat er in de TBS van alles kan gebeuren. Op dit moment is de kliniek nog steeds formeel betrokken en blijft de eindverantwoordelijke.
Op de vragen van de officier van justitie antwoord de getuige-deskundige Strietman – zakelijk weergegeven – als volgt.
U vraagt mij of er voorafgaande aan deze zitting contact is geweest tussen de kliniek en de Reclassering. Bij mijn weten is dat niet gebeurd. Ik kan u dus niet vertellen hoe de Reclassering tegenover een eventuele voorwaardelijke beëindiging staat. U houdt mij voor dat het dan zorgvuldiger is de behandeling vandaag aan te houden teneinde de Reclassering een rapportage te laten opmaken over de vraag of zij achter een voorwaardelijke beëindiging staan. Het hoeft natuurlijk niet ingewikkelder dan nodig is. Het lijkt mij niet nodig de door u voorgestelde weg te bewandelen het advies aan te passen. De rechtbank zou gewoon de voorwaarden van het onbegeleide proefverlof over kunnen nemen.
De terbeschikkinggestelde verklaart – zakelijk weergegeven – als volgt.
Ik zou graag onder een minder streng regime willen vallen, in die zin dat ik gewoon een biertje zou kunnen drinken. Het is ook niet leuk als je een feestje hebt en direct de volgende dag wordt gecontroleerd op alcoholgebruik. Ik woon in een woonwijk in Utrecht. Hier kan ik ook blijven wonen. Het is op grond van een zogenaamd omklapcontract. Op dit moment valt het onder de kliniek, maar het kan worden omgeklapt naar mij. Het onbegeleide proefverlof is inmiddels gestart. In dat kader heb ik contact met iemand van de Reclassering, deze persoon komt één keer in de week bij mij langs. Ik ben het niet eens met een verlenging van een jaar. Ik ben van mening dat de tbs met dwangverpleging dient te worden beëindigd, dan wel dat er een voorwaardelijke veroordeling wordt uitgesproken.
De rechtbank is, gelet op de inhoud van voormelde rapportage en de toelichting daarop door getuige-deskundige Strietman van oordeel dat de ontwikkelingen van de terbeschikkinggestelde in de afgelopen periode zeer positief zijn verlopen. Gelet voorts op de ervaringen van de terbeschikkinggestelde met betrekking tot het zelfstandig wonen, zijn vaste arbeidsrelatie en de huidige contacten met de Reclassering, zoals deze zijn toegelicht in de voormelde rapportage alsmede door de getuige-deskundige ter terechtzitting, acht de rechtbank het aangewezen en verantwoord dat de dwangverpleging wordt beëindigd en dat de maatregel van terbeschikkingstelling wordt voortgezet met voorwaarden.
Het verzoek om aanhouding zal worden afgewezen, nu de rechtbank gelet op hetgeen getuige-deskundige Strietman naar voren heeft gebracht, van oordeel is dat de voorwaarden die de Reclassering in het kader van het onbegeleide verlof hanteert, onverkort kunnen worden overgenomen in het kader van een voorwaardelijke beëindiging.
De rechtbank heeft gelet op de artikelen 38d en 38e van het Wetboek van Strafrecht, de artikelen 509o, 509s en 509t van het Wetboek van Strafvordering.
3. Beslissing
De rechtbank:
Wijst af het verzoek om aanhouding.
Verlengt de terbeschikkingstelling met een termijn van één jaar.
Beëindigt de verpleging van overheidswege van de terbeschikkingstelling betreffende [terbeschikkinggestelde] en stelt daarbij de volgende voorwaarden:
- betrokkene zal zich niet schuldig maken aan het plegen van strafbare feiten;
- betrokkene gedurende de terbeschikkingstelling niet zal verhuizen en/of elders zal gaan wonen zonder overleg en nadrukkelijke toestemming van de Reclassering Nederland;
- betrokkene zijn sociale netwerk inzichtelijk maakt voor de Reclassering en de Reclassering toestemming geeft contact op te nemen met zijn netwerk;
- betrokkene het aan de Reclassering meldt wanneer hij een intieme relatie aangaat;
- betrokkene een controleerbare en zinvolle dagbesteding heeft;
- betrokkene geen alcohol of drugs gebruikt en zijn medewerking zal verlenen aan urinecontroles/bloed- en blaastests op het gebruik van alcohol en/of drugs;
- betrokkene een zinvolle vrije tijdsbesteding moet hebben;
- betrokkene contact onderhoudt met een psychotherapeut indien de Reclassering dat nodig acht;
- betrokkene openheid en inzage geeft in zijn financiën;
- betrokkene stelt zich onder toezicht van de Reclassering Nederland en zal zich houden aan de voorschriften en aanwijzingen door of namens deze instelling aan hem te geven en zich begeleidbaar opstelt.
4. Samenstelling rechtbank en uitspraakdatum
Deze beschikking is gegeven door
mr. A.C.M. Rutten, voorzitter,
mrs. M. Malsch en O. Jansen, rechters,
in tegenwoordigheid van mr. M. Valk
en in het openbaar uitgesproken op 10 november 2009.
Mr. M. Malsch is buiten staat deze beschikking mede te ondertekenen.