Uitspraak
RECHTBANK HAARLEM
Sector strafrecht
Locatie Haarlem
Meervoudige strafkamer
Parketnummer: 15/700884-10
Uitspraakdatum: 6 juli 2011
Tegenspraak
Verkort strafvonnis (art. 138b Sv)
Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 22 juni 2011 in de zaak tegen:
[verdachte],
geboren op [geboortedatum] 1985 te [geboorteplaats],
zonder bekende vaste woon- of verblijfplaats hier te lande,
thans gedetineerd in P.I. Midden Holland, HvB Haarlem.
1. Tenlastelegging
Aan verdachte is ten laste gelegd dat:
1.
hij op of omstreeks 21 december 2010 te Uitgeest met het oogmerk om zich wederrechtelijk te bevoordelen door geweld en/of bedreiging met geweld [slachtoffer] heeft gedwongen tot de afgifte van een geldbedrag (van 265 euro), in elk geval van enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan Cafetaria Family en/of [eigenaar cafetaria], in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte, welk geweld en/of welke bedreiging met geweld hierin bestond(en) dat verdachte
- een plastic tas op de grond liet vallen, welke [slachtoffer] oppakte en/of
- (toen die [slachtoffer] omhoog kwam) een (gas/alarm)pistool, althans een op een vuurwapen gelijkend voorwerp, met de loop in de richting van die [slachtoffer] op de toonbank heeft neergelegd en/of
- tegen die [slachtoffer] heeft gezegd "alle geld erin, sneller, sneller" en/of "ook onder de kassa en in je zakken" en/of
- bij het weggaan tegen die [slachtoffer] heeft gezegd "vijf minuten wachten met de politie bellen, ik heb een zender";
2.
hij in of omstreeks de periode van 19 oktober 2010 tot en met 21 december 2010 te Nijmegen en/of te Uitgeest, althans in Nederland opzettelijk een personenauto (merk Opel Corsa, kleur blauw, met kenteken [kenteken]), in elk geval enig goed, dat/die geheel of ten dele toebehoorde(n) aan [werkgever], in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte, en welk(e) goed(eren) verdachte uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking van/als matroos, in elk geval anders dan door misdrijf onder zich had, wederrechtelijk zich heeft toegeëigend;
3.
hij op of omstreeks 21 december 2010 te Uitgeest een wapen van categorie III, te weten gas/alarmpistool (merk Umarex), en/of munitie van categorie III, te weten vijf gasknalpatronen, voorhanden heeft gehad.
2. Voorvragen
De rechtbank heeft vastgesteld dat de dagvaarding geldig is, dat zijzelf bevoegd is tot kennisneming van de zaak, dat het Openbaar Ministerie ontvankelijk is in zijn vervolging en dat er geen redenen zijn voor schorsing van de vervolging.
3. Vordering van de officier van justitie
De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van de ten laste gelegde feiten en heeft gevorderd dat verdachte ter zake daarvan zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 36 maanden, waarvan 18 maanden in voorwaardelijke vorm, met aftrek van de tijd die verdachte reeds heeft doorgebracht in verzekering en voorlopige hechtenis, met aan het voorwaardelijk deel van de gevangenisstraf verbonden een proeftijd voor de duur van twee jaren en de bijzondere voorwaarde van verplicht reclasseringscontact. Ten aanzien van de vordering van de benadeelde partij [slachtoffer] heeft de officier van justitie gevorderd dat deze zal worden toegewezen en dat de schadevergoedingsmaatregel zal worden opgelegd.
4.1 Bewezenverklaring
De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de ten laste gelegde feiten heeft begaan, in dier voege dat:
1.
hij op 21 december 2010 te Uitgeest met het oogmerk om zich wederrechtelijk te bevoordelen door bedreiging met geweld [slachtoffer] heeft gedwongen tot de afgifte van een geldbedrag van 265 euro, toebehorende aan Cafetaria Family en/of [eigenaar cafetaria], welke bedreiging met geweld hierin bestond dat verdachte
- een plastic tas op de grond liet vallen, welke [slachtoffer] oppakte en
- toen die [slachtoffer] omhoog kwam een gas/alarmpistool met de loop in de richting van die [slachtoffer] op de toonbank heeft neergelegd en
- tegen die [slachtoffer] heeft gezegd "alle geld erin, sneller, sneller" en "ook onder de kassa en in je zakken" en
- bij het weggaan tegen die [slachtoffer] heeft gezegd "vijf minuten wachten met de politie bellen, ik heb een zender";
2.
hij in de periode van 19 oktober 2010 tot en met 21 december 2010 te Nijmegen en/of te Uitgeest, althans in Nederland, opzettelijk een personenauto, merk Opel Corsa, kleur blauw, met kenteken [kenteken], die toebehoorde aan [werkgever] en welk goed verdachte uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking als matroos onder zich had, wederrechtelijk zich heeft toegeëigend;
3.
hij op 21 december 2010 te Uitgeest een wapen van categorie III, te weten een gas/alarmpistool, merk Umarex, en munitie van categorie III, te weten vijf gasknalpatronen, voorhanden heeft gehad.
Hetgeen aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hier als bewezen is aangenomen, is niet bewezen. Verdachte moet hiervan worden vrijgesproken.
4.2 Bewijsmiddelen
De rechtbank grondt haar overtuiging dat verdachte het bewezenverklaarde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen zijn vervat en die reden geven tot de bewezenverklaring.
De bewijsmiddelen zullen in die gevallen waarin de wet aanvulling van het vonnis met de bewijsmiddelen vereist, dan wel, voor zover artikel 359, derde lid, tweede volzin, van het Wetboek van Strafvordering wordt toegepast, met een opgave daarvan, in een aan dit vonnis gehechte bijlage worden opgenomen.
5. Kwalificatie en strafbaarheid van de feiten
Het bewezenverklaarde levert op:
1.
afpersing;
2.
verduistering gepleegd door hem die het goed uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking onder zich heeft;
3.
handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie, meermalen gepleegd, en het feit begaan met betrekking tot een vuurwapen van categorie III.
Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden waardoor de wederrechtelijkheid aan het bewezenverklaarde zou ontbreken. Het bewezenverklaarde is derhalve strafbaar.
6. Strafbaarheid van verdachte
In het over verdachte uitgebrachte psychologische rapport van het Nederlands Instituut voor Forensische psychiatrie en psychologie (NIFP), in de persoon van drs. Y Kat, GZ-psycholoog, van 23 mei 2011 staat beschreven dat bij verdachte sprake is van een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens in de zin van een borderline persoonlijkheidsstoornis met antisociale trekken, alsmede een ziekelijke stoornis van de geestvermogens in de vorm van ADHD. Tevens wordt door rapporteur gewezen op het feit dat verdachte een man is met een zeer belaste voorgeschiedenis die zich kenmerkt door vele familiale conflicten, crisisplaatsingen en het verlies van zijn vermoorde halfbroer. Reeds op jonge leeftijd manifesteerden zich gedragsproblemen en gedurende drie jaar is verdachte bovendien aan base-coke verslaafd geweest en heeft hij een relatief zwervend bestaand geleid.
Volgens rapporteur zijn verdachtes gedragskeuzemogelijkheden met betrekking tot het in bezit houden van de auto van zijn werkgever en het bezit van een vuurwapen en munitie niet beperkt door zijn stoornissen. Met betrekking tot het plegen van de gewapende overval heeft volgens rapporteur te gelden dat nu geen duidelijkheid bestaat over de precieze achtergrond van de situatie, niet kan worden ingeschat hoe hoog de door verdachte naar voren gebrachte nood daadwerkelijk was. Wel kan gezegd worden dat op dat moment, tegen de achtergrond van zijn verslavingsproblematiek en bovengenoemde stoornissen, zijn mogelijkheden in gedragskeuzes gedeeltelijk werden beperkt aangezien deze problematiek zich onder andere kenmerkt door een verhoogde impulsiviteit.
Concluderend heeft rapporteur de rechtbank in overweging gegeven verdachte voor het onder 1. bewezenverklaarde enigszins verminderd toerekeningsvatbaar en voor het onder 2. en 3. bewezenverklaarde geheel toerekeningsvatbaar te achten.
De rechtbank neemt deze conclusie over en maakt deze tot de hare. Er is echter geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit. Verdachte is dan ook strafbaar.
7. Motivering van de sanctie
Bij de beslissing over de sanctie die aan verdachte moet worden opgelegd, heeft de rechtbank zich laten leiden door de aard en de ernst van het bewezenverklaarde en de omstandigheden waaronder dit is begaan, alsmede de persoon van verdachte, zoals van een en ander is gebleken uit het onderzoek ter terechtzitting en het aldaar besproken voornoemde psychologisch rapport van drs. Y Kat, GZ-psycholoog, van 23 mei 2011 en het aldaar besproken voorlichtingsrapport van Palier forensische & intensieve zorg van 7 juni 2011.
In het bijzonder heeft de rechtbank het volgende in aanmerking genomen.
Verdachte heeft zich in de avond van 21 december 2010 schuldig gemaakt aan een onder bedreiging van een vuurwapen gepleegde gewapende overval op een snackbar, hetgeen een zeer ernstig strafbaar feit betreft. Het gemak waarmee verdachte dit feit heeft gepleegd terwijl zijn vriendin en baby vlakbij in de auto zaten te wachten, met slechts zijn eigen geldelijk gewin voor ogen en zonder ook maar een moment stil te staan bij de gevolgen voor het directe slachtoffer, acht de rechtbank zeer zorgelijk. Het is algemeen bekend dat slachtoffers van dit soort misdrijven nog langdurig psychische gevolgen hiervan ondervinden, zoals ook blijkt uit de ter terechtzitting voorgelezen schriftelijke slachtofferverklaring van de medewerkster van de snackbar [slachtoffer]. Zo schrijft zij dat zij na de overval een tijd lang slecht geslapen heeft, verdachte haar gevoel van veiligheid heeft weggenomen en zij nu nog steeds te allen tijde alert en waakzaam is. De rechtbank rekent het verdachte ernstig aan dat hij dit alles het slachtoffer heeft aangedaan. Wel houdt de rechtbank bij zijn strafoplegging rekening met het feit dat verdachte voor dit feit enigszins verminderd toerekeningsvatbaar moet worden geacht.
Verdachte heeft de overval gepleegd met een gas/alarmpistool en was in het bezit van daarbij behorende munitie. Het ongecontroleerde bezit van dit soort wapens en munitie brengt een onaanvaardbaar risico voor de veiligheid van personen met zich en veroorzaakt gevoelens van onveiligheid in de maatschappij.
Tot slot heeft verdachte een auto van zijn voormalig werkgever verduisterd door deze weliswaar met toestemming mee te nemen maar vervolgens nooit meer terug te brengen met de onterechte gedachte dat dit een soort verrekening betrof met achterstallig loon. Verdachte heeft door dit handelen het vertrouwen dat zijn voormalig werkgever in hem mocht stellen ernstig geschaad en heeft zijn voormalig werkgever grote financiële schade toegebracht.
Rapporteur Kat heeft gerelateerd dat de kans op recidive matig tot hoog wordt ingeschat, gelet op verdachtes justitiële voorgeschiedenis, het langdurig bestaande patroon van middelenafhankelijkheid, het niet kunnen behouden van werk, de grote financiële problemen, de verhoogde impulsiviteit en de gebrekkige emotieregulatie. Hoewel verdachte zelf heeft aangegeven graag intensieve hulp te willen om verandering mogelijk te maken, wijst rapporteur op het feit dat verdachte geneigd is zijn problemen rondom het hanteren van agressie en het misbruik van middelen te minimaliseren. Zij meent daarom dat een klinische opname bij Triple Ex, Palier, te Den Haag aangewezen is, alsmede een aanmelding bij een forensische polikliniek als Palier of de Waag en adviseert de rechtbank een en ander op te leggen in de vorm van een (deels) voorwaardelijke straf met de bijzondere voorwaarde van verplicht reclasseringscontact.
In het voorlichtingsrapport van Palier forensische & intensieve zorg van 7 juni 2011 wordt dit advies onderschreven, met daarbij de opmerking dat een intensief, in aanvang klinisch, traject noodzakelijk wordt geacht om te komen tot gedragsverandering bij verdachte. Hierbij dient aandacht te zijn voor een gefaseerde opbouw van een sociaal-maatschappelijk geaccepteerde positie in de samenleving en een delict- en middelenvrij bestaan.
Alles afwegende is de rechtbank van oordeel dat een vrijheidsbenemende straf van na te noemen duur moet worden opgelegd, welke straf in overeenstemming is met die welke ten aanzien van dit soort strafbare feiten in vergelijkbare gevallen pleegt te worden opgelegd. De rechtbank zal echter bepalen dat een gedeelte van de op te leggen straf vooralsnog niet ten uitvoer zal worden gelegd en zal daaraan een proeftijd verbinden van twee jaren, opdat verdachte ervan wordt weerhouden zich voor het einde van die proeftijd schuldig te maken aan een strafbaar feit.
Daarnaast acht de rechtbank verplicht contact met Palier forensische & intensieve zorg noodzakelijk. Een voorwaarde van die strekking zal aan het voorwaardelijk deel van de op te leggen straf worden verbonden.
Hoewel de rechtbank behandeling van verdachtes problematiek in een instelling als Triple Ex aangewezen acht, is ter terechtzitting gebleken dat nog geen intakegesprek met Triple Ex heeft plaatsgevonden en dus nog niet bekend is of verdachte aldaar geaccepteerd wordt. De rechtbank zal een zodanige bijzondere voorwaarde thans dan ook niet opleggen, maar wijst erop dat – indien op enig moment meer duidelijkheid bestaat over de mogelijkheden tot opname van verdachte in Triple Ex of een soortgelijke instelling – om wijziging van de bijzondere voorwaarden kan worden verzocht.
8. Vordering benadeelde partij en schadevergoedingsmaatregel
De benadeelde partij [slachtoffer] heeft een vordering tot schadevergoeding van
€ 850,- ingediend tegen verdachte wegens immateriële schade die zij als gevolg van het onder 1. ten laste gelegde feit zou hebben geleden, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag.
De rechtbank is van oordeel dat deze schade rechtstreeks voortvloeit uit het onder 1. bewezen verklaarde feit. Vergoeding van de schade komt de rechtbank billijk voor gelet op de onderbouwing van de vordering en het verhandelde ter terechtzitting. De vordering zal dan ook worden toegewezen, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 21 december 2010 tot aan de dag der algehele voldoening.
Daarnaast dient verdachte te worden veroordeeld in de kosten die de benadeelde partij heeft gemaakt en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog moet maken.
De rechtbank ziet als gevolg van verdachtes onder 1. bewezen verklaarde handelen [kort gezegd: afpersing] aanleiding ter zake van de vordering van de benadeelde partij de schadevergoedingsmaatregel van artikel 36f van het Wetboek van Strafrecht op te leggen.
9. Toepasselijke wettelijke voorschriften
De volgende wetsartikelen zijn van toepassing:
artikel 14a, 14b, 14c, 36f, 57, 317, 321 en 322 van het Wetboek van Strafrecht;
artikel 26 en Pro 55 van de Wet wapens en munitie.
10. Beslissing
De rechtbank:
Verklaart bewezen dat verdachte de ten laste gelegde feiten heeft begaan zoals hiervoor onder 4. weergegeven.
Verklaart niet bewezen wat aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven als bewezen is aangenomen en spreekt hem daarvan vrij.
Bepaalt dat het bewezenverklaarde de hierboven onder 5. vermelde feiten opleveren.
Verklaart deze feiten strafbaar.
Verklaart verdachte hiervoor strafbaar.
Veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 36 (zesendertig) maanden.
Beveelt dat van deze gevangenisstraf een gedeelte, groot 18 (achttien) maanden niet ten uitvoer zal worden gelegd en stelt daarbij een proeftijd vast van 2 (twee) jaren.
Bepaalt dat de tenuitvoerlegging kan worden gelast, indien:
- verdachte zich voor het einde van de proeftijd aan een strafbaar feit schuldig maakt;
- verdachte niet naleeft de bijzondere voorwaarde dat hij zich gedurende de proeftijd zal gedragen naar de voorschriften en aanwijzingen te geven door of namens GGZ reclassering Palier, zolang die instelling dat nodig acht.
Bepaalt dat de tijd die verdachte vóór de tenuitvoerlegging van dit vonnis in verzekering en voorlopige hechtenis heeft doorgebracht, bij de tenuitvoerlegging van het onvoorwaardelijk deel van de opgelegde gevangenisstraf in mindering wordt gebracht, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht.
Wijst toe de vordering tot vergoeding van de door de benadeelde partij [slachtoffer] geleden schade tot een bedrag van
€ 850,-, en veroordeelt verdachte tot betaling van dit bedrag vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 21 december 2010 tot aan de dag der algehele voldoening, aan [slachtoffer], voornoemd, tegen behoorlijk bewijs van kwijting.
Veroordeelt verdachte in de kosten door de benadeelde partij gemaakt, tot op heden begroot op nihil, en in de kosten ten behoeve van de tenuitvoerlegging alsnog te maken.
Legt verdachte als schadevergoedingsmaatregel ten behoeve van slachtoffer [slachtoffer] de verplichting op tot betaling aan de Staat van een bedrag van € 850,-, bij gebreke van betaling of verhaal te vervangen door 17 (zeventien) dagen hechtenis, met dien verstande dat toepassing van de vervangende hechtenis de betalingsverplichting niet opheft.
Bepaalt dat betalingen aan de benadeelde partij in mindering strekken op de verplichting tot betaling aan de Staat en dat betalingen aan de Staat in mindering strekken op de verplichting tot betaling aan de benadeelde partij.
Samenstelling rechtbank en uitspraakdatum
Dit vonnis is gewezen door
mr. M.J.A. Plaisier, voorzitter,
mrs. W.A.F. Jansen en J.H. Crijns, rechters,
in tegenwoordigheid van de griffier mr. P. de Mos,
en uitgesproken op de openbare terechtzitting van 6 juli 2011.