Uitspraak
RECHTBANK MIDDELBURG
Sector civiel recht, voorzieningenrechter
Vonnis van 14 september 2005 in de zaak van:
Kort gedingnr.: 162/05
De vennootschap naar Duits recht,
KSI GASTRONOMIEZUBEHÖR-HANDELS- UND
PRODUKTIONS GESELLSCHAFT-mbH,
statutair gevestigd en kantoorhoudende te Filderstadt, Duitsland,
eiseres,
procureur: mr. J. Boogaard,
advocaat: mr. D.E. Stols;
tegen:
[gedaagde],
kantoorhoudende te Kapelle,
gedaagde,
procureur: mr. J.C. van den Doel.
1. Het verloop van het geding
Partijen worden verder aangeduid als KSI en [gedaagde].
Ter terechtzitting van woensdag 7 september 2005 heeft KSI gevorderd:
I. Gedaagde te gebieden binnen achtenveertig uur na betekening van het in dezen te wijzen vonnis per aangetekende post aan de raadsman van eiseres, mr. D.E. Stols, een kopie te doen toekomen van het adressenbestand van alle klanten in het voormalige rayon van [gedaagde], zowel in papieren als in digitale vorm;
II. Gedaagde te gebieden te staken en gestaakt te houden iedere verveelvoudiging of bewerking van de lampen van KSI GmbH, waarbij onder verveelvoudiging of bewerking in ieder geval moet worden verstaan (a) de vervaardiging en/of distributie van inbreukmakende lampen als bedoeld in paragraaf (-) van deze dagvaarding, (b) de afbeelding van inbreukmakende lampen op ein in andere reclame-uitingen van ieder der gedaagden en (c) de verhandeling van inbreukmakende lampen via een ieder der gedaagden gelieerde ondernemingen, agenten, distributeurs of andere derden;
III. Gedaagde te gebieden te staken en gestaakt te houden iedere slaafse nabootsing van de lampen en vullingen van KSI GmbH;
IV. Gedaagde te gebieden met onmiddellijke ingang na betekening van het in deze te wijzen vonnis te staken en gestaakt te houden het gebruik van de artikelnummers 40, 45,50 en/of 80 voor vullingen;
V. Gedaagde te gebieden binnen tien werkdagen na betekening van het in dezen te wijzen vonnis een voorschot op schadevergoeding aan eiseres te voldoen van EUR 10.000,--, of een door de Voorzieningenrechter in goede justitie te bepalen bedrag;
VI. Te bepalen dat gedaagde een dwangsom verbeurt van EUR 10.000,-- per dag voor iedere dag of gedeelte daarvan dat hij de onder I, II, III of IV genoemde geboden niet nakomt,
met veroordeling van gedaagde in de kosten van dit geding.
[gedaagde] heeft verweer gevoerd.
Na verder debat is vonnis gevraagd.
De inhoud van de overgelegde processtukken, waaronder pleitnota’s en producties zijdens beide partijen, geldt als hier ingelast.
2. De feiten
In het geding wordt van de navolgende feiten uitgegaan:
2.1. KSI is onderdeel van het KSI-concern en legt zich toe op de ontwikkeling, productie en verkoop van sfeerlampen voor de horeca en de daarbij behorende olievullingen. KSI voert vier verschillende olievullingen met de artikelnummers 40,45, 50 en 80.
2.2. KSI distribueert haar producten via gelieerde vennootschappen en via onafhankelijke groothandelaren. KSI heeft Nederland onderverdeeld in rayons. Ieder rayon wordt bediend door één importeur. [gedaagde] was vanaf eind februari 1998 tot 14 maart 2005 distibuteur van KSI-produkten, laatstelijk voor het rayon Zeeland.
De groothandelsovereenkomst is door [gedaagde] beëindigd bij brief van 14 maart 2005. Deze opzegging is door KSI GmbH bij brief van 16 maart 2004 geaccepteerd, waarbij zij ook van haar kant de overeenkomst heeft opgezegd.
2.3. In de groothandelsovereenkomst is een bepaling opgenomen inhoudende dat de groothandel zich verplicht de volledige klantenlijst, binnen 14 dagen na de opzegging van de overeenkomst, onafhankelijk door welke partij, aan KSI te Siegen te sturen.
2.4. [gedaagde] distribueert thans horeca-sfeerlampen en olievullingen met dezelfde artikelnummers als de olievullingen van KSI voor Karl Sauer GmbH, verder te noemen KS.
Het geschil
3.1.1. Volgens KSI schiet [gedaagde] toerekenbaar tekort in de nakoming van de tussen partijen bestaand hebbende groothandelsovereenkomst omdat hij weigert een kopie van zijn klantenbestand naar KSI te sturen terwijl hij daartoe op grond van de groothandelsovereenkomst, bij opzegging van die overeenkomst, gehouden is.
KSI bestrijdt dat [gedaagde] op de daartoe door hem aangevoerde gronden, nog afgezien van het feit dat KSI de juistheid van die gronden bestrijdt, niet tot het opsturen van die lijst gehouden zou zijn. Voorts bestrijdt KSI dat er plaats zou zijn voor een belangenafweging op dit punt.
3.2.1. Volgens KSI maakt [gedaagde] voorts inbreuk op het aan KSI op de horeca-sfeerlampen en olievullingen toekomende auteursrecht. KSI stelt daartoe dat de horeca-sfeerlampen en olievullingen die [gedaagde] thans voor KS verkoopt een één op één copie zijn van de door KSI, althans haar direkteur en enig aandeelhouder de heer [K.], ontwikkelde en ontworpen horeca-sfeerlampen waarop KSI op grond van artikel 8 Auteurswet Pro auteursrecht heeft. Overigens vermoedt KSI dat de lampen die [gedaagde] voor KS verkoopt afkomstig zijn uit een restvoorraad van door KS tot begin dit jaar in opdracht van KSI geassembleerde lampen. Deze rest-voorraad wordt zonder toestemming van KSI door KS op de markt gebracht.
KSI bestrijdt dat KS auteursrecht op de lampen toe zou komen. KS heeft met het ontwerpproces niets te maken gehad. KS verzilverde aanvankelijk slechts lampen voor KSI. Later is KS de lampen met van derde-producenten afkomstige onderdelen, in opdracht van KSI gaan assembleren. Datzelfde geldt voor de olievullingen. [gedaagde] heeft zijn stelling dat KS auteurrechthebbende zou zijn onvoldoende onderbouwd.
3.1.3. Er is volgens KSI voorts sprake van slaafse nabootsing omdat [gedaagde] de lampen en de vullingen van KSI, die zich onderscheiden van bestaande produkten, zonder enige noodzaak tot in detail namaakt waardoor, mede gelet op de overige omstandigheden, het publiek in verwarring wordt gebracht terwijl nabootsing vermijdbaar is zonder aan de deugdelijkheid en bruikbaarheid van het product afbreuk te doen. De verwarring onder het publiek wordt nog versterkt doordat voor de vullingen van dezelfde nummers gebruik wordt gemaakt waarvan ook KSI gebruik maakt terwijl deze nummers geen enkele betekenis hebben.
Er is volgens KSI geen enkele noodzaak om de vullingen die [gedaagde] verkoopt exact dezelfde vorm en artikelnummers te geven als de door KSI ontworpen en geproduceerde vullingen. De artikelnummers zijn door KSI geïntroduceerd en hebben geen enkele relatie tot volume, brandduur etc.
Het gebruik van deze artikelnummers is op zichzelf onrechtmatig vanweg het onnodig aanhaken bij KSI, los van het onnodig nabootsen.
3.1.4. [gedaagde] maakt zich niet alleen door verkoop van de lampen en vullingen van KS schuldig aan inbreuk op haar auteursrecht en aan slaafse nabootsing maar ook door het doen plaatsen van een advertorial en advertentie in het vakblad Horeca Bulletin. Bij de advertorial staat een prominente foto van Miers bij een vitrine met een aantal van de gekopieerde lampen en ook de advertentie toont een aantal gecopieerde produkten.
3.1.5. KSI stelt door het handelen van [gedaagde] aanzienlijke schade te lijden omdat ten gevolge daarvan de klanten van KSI verstoken blijven van de van KSI afkomstige lampen en vullingen. Daarnaast ontstaat er schade voor KSI doordat schade toegebracht wordt aan het exclusieve karakter van de auteursrechtelijk beschermde producten van KSI nu er copieën op de markt zijn.
3.2.1. [gedaagde] bestrijdt dat hij gehouden zou zijn om een kopie van zijn adressenbestand naar KSI te sturen. Die bepaling is enkel en alleen in de overeenkomst opgenomen voor het geval [gedaagde] zou stoppen als groothandel voor KSI teneinde KSI op die manier in de gelegenheid te stellen de levering aan klanten van [gedaagde] voort te zetten. Nu [gedaagde] niet stopt met leveren kan KSI op deze bepaling uit de overeenkomst geen beroep doen. Dat kan KSI ook niet omdat er niet sprake is van opzegging door [gedaagde] maar van ontbinding door [gedaagde] wegens toerekenbare tekortkoming van KSI, [gedaagde] zijn klantenbestand met eigen middelen en inspanningen heeft opgebouwd en hij daarop rechthebbende is in de zin van de databankenwet. KSI heeft ook geen belang bij haar vordering omdat [gedaagde] zijn eigen klantenbestand mag blijven gebruiken.
De samenstelling van het klantenbestand is voorts geheime bedrijfsinformatie zodat [gedaagde] zich op grond van artikel 39 van Pro het TRIPS verdrag tegen inzage kan verzetten.
3.2.2. [gedaagde] bestrijdt dat KSI auteursrecht op de door hem verkochte lampen en olievullingen bezit. Volgens [gedaagde] zijn de lampen door KS ontwikkeld zodat mitsdien KS, die de lampen volgens [gedaagde] ook produceert, en niet KSI auteursrechthebbende is. Dit is hem ook, desgevraagd, één en andermaal door KS bevestigd. De vorderingen van KSI gegrond op het feit dat [gedaagde] inbreuk op haar auteursrecht zou maken dienen dan ook afgewezen te worden.
Nog afgezien daarvan verveelvoudigt, noch vervaardigt of bewerkt [gedaagde] de sfeerlampen.
3.2.3. De nummers van de olievullingen die KSI gebruikt zijn niet identiek aan de nummering van KS, nu KSI letters aan de nummering toevoegt. Nog afgezien daarvan kan KSI geen rechten op het gebruik van de nummers doen gelden. De nummers verwijzen naar het aantal branduren. Bovendien heeft een getal alleen geen onderscheidend vermogen. Ook de concurrent Candola heeft een olievulling in haar assortiment voorzien van het nummer 40.
Dat de vorm van de olievullingen van KS mogelijk gelijk is aan die van KSI wordt veroorzaakt door de omstandigheid dat de vorm van de vulling wordt bepaald door de vorm van de sierhuls.
3.2.4. Op ongeoorloofd slaafs nabootsen kan KSI geen beroep doen omdat daarvoor vereist is dat het nagebootste product een eigen gezicht en eigen plaats in de markt heeft en dat hebben de lampen van KSI niet. De lampen van KSI zijn niet te onderscheiden van de lampen die bijvoorbeeld door concurrent Candola op de markt gebracht worden.
Ook wat betreft de olievullingen is er geen sprake van slaafse nabootsing nu het model daarvan wordt bepaald door de vorm van de sierhuls.
3.2.5. Nog afgezien van het feit dat [gedaagde] bestrijdt dat hij jegens KSI toerekenbaar tekortgekomen zou zijn gekomen of onrechtmatig zou hebben gehandeld bestrijdt hij dat KSI schade zou hebben geleden. Indien er al schade is dan is die ontstaan ten gevolge van de leveringsproblemen die er bij KSI hebben bestaan.
4. De beoordeling
4.1. De vordering [gedaagde] te gebieden een kopie van zijn adressenbestand van alle klanten in het voormalige rayon van [gedaagde] te doen toekomen aan de raadsman van KSI zal worden toegewezen.
In de groothandelsovereenkomst die, gelet op de inhoud daarvan, in beginsel door zowel KSI als de groothandel per direkt opgezegd kon worden is voorzien in de gevolgen van die opzegging. Eén van de daaraan verbonden gevolgen is dat bij opzegging, niet alleen door de groothandel, maar ook ingeval van opzegging door KSI, de groothandel verplicht zich binnen 14 dagen na de opzegging van de overeenkomst de volledige klantenlijst aan KSI te sturen.
De inhoud van de brief van KSI aan de potentiële groothandelaren van 16 januari 1998, door [gedaagde] als produktie 10 in het geding gebracht, kan naar het oordeel van de voorzieningenrechter niet leiden tot de conclusie dat de bepaling in de groothandelsovereenkomst met betrekking tot het sturen van het adressenbestand alléén dan geldt indien de groothandel de overeenkomst opzegt.
Het feit dat, zoals [gedaagde] stelt, de overeenkomst door hem ontbonden zou zijn, kan ook niet tot een ander oordeel leiden. In de overeenkomst is niet voorzien in omstandigheden waarin de groothandel niet gehouden zou zijn het adressenbestand op te sturen
Ook de overige door [gedaagde] aangevoerde verweren worden, wat daar ook van zij, gelet op hetgeen hij met KSI is overeengekomen, gepasseerd.
4.2. Gelet op de de gestelde feiten en omstandigheden in onderlinge samenhang bezien is het voorshands aannemelijk geworden dat de lampen ontworpen en bedacht zijn door de heer [K.], direkteur en enig aandeelhouder van KSI zodat mitsdien niet KS, zoals [gedaagde] stelt, maar KSI, op grond van artikel 8 van Pro de Auteurswet, auteursrechthebbende is op de horeca-sfeerlampen.
4.3. Niet bestreden is dat op de horeca sfeerlampen auteursrecht rust. Uit de stellingen van partijen in onderlinge samenhang bezien volgt voorts dat de lampen die KS aan [gedaagde] levert de lampen zijn waarop, zoals de voorzieningenrechter vorenstaand heeft overwogen, KSI en niet KS het auteursrecht heeft. Immers, [gedaagde] stelt dat het de originele lampen betreft en KSI gaat ervan uit dat KS de lampen levert uit de voorraad van door haar voor KSI geassembleerde lampen. Door deze lampen zonder toestemming van KSI te verkopen maakt [gedaagde] dus inbreuk op het aan KSI toekomende auteursrecht. Het feit dat KS [gedaagde] één en andermaal verzekerd zou hebben dat zij auteursrechthebbende is doet daaraan niet af. Gelet op de eerder tussen KSI en [gedaagde] bestaand hebbende groothandelsovereenkomst had [gedaagde] niet op grond van de enkele toezegging van KS aan mogen nemen dat het hem vrijstond de lampen via KS te verkopen. Voor [gedaagde] bestond, gelet op de omstandigheden, een onderzoeksplicht.
4.4. Aannemelijk is dat KSI bedoeld heeft een verbod op het verhandelen door [gedaagde] van de inbreukmakende lampen te vorderen en het maken van afbeeldingen daarvan als reclame-uiting doch een dergelijke vordering is niet terug te lezen in het petitum van de dagvaarding en met name niet in het petitum onder II. Deze vordering ziet niet op verkoop door [gedaagde] van de lampen of openbaarmaking door middel van afbeeldingen en komt dan ook niet overeen met de stellingen in de dagvaarding. Onder verveelvoudigen in de zin van de Auteurswet valt niet het verkopen.
Gelet op het ontoereikende petitum kan in het kader van deze procedure dan ook geen veroordeling volgen.
4.4. De vordering zoals geformuleerd in het petitum onder III zal ook worden afgewezen.
Vaststaat dat [gedaagde] de horeca-sfeerlampen verkoopt maar het begrip “slaafse nabootsing” omvat niet de verkoop van nagebootste producten zodat ook deze vordering zal worden afgewezen, dit nog afgezien van het feit of met betrekking tot de vullingen er al sprake van slaafse nabootsing kan zijn.
4.5. De vordering gedaagde te gebieden het gebruik van de artikelnummers 40,45, 50 en/of 80 te staken en gestaakt te houden zal ook worden afgewezen.
Nummers als zodanig komen niet voor bescherming in aanmerking.
4.6. De vordering tot betaling van een bedrag van € 10.000,-- als voorschot op de schade die KSI stelt te hebben geleden door verkoop door [gedaagde] van de lampen en vullingen zal worden afgewezen.
Voor toewijzing van een geldvordering in kort geding is onder meer vereist dat het bestaan van de vordering voldoende aannemelijk is, in de zin dat het zeer waarschijnlijk is dat de vordering in de bodemprocedure zal worden toegewezen.
De vordering van KSI voldoet niet aan dit criterium nu deze door [gedaagde] wordt bestreden en niet, althans onvoldoende is onderbouwd.
4.7. De voorzieningenrechter zal aan het gebod KSI een kopie van het adressenbestand van [gedaagde] te doen toekomen een dwangsom verbinden van € 1000,-- per dag voor iedere dag of gedeelte van een dag dat [gedaagde] nalaat aan het gebod te voldoen maar met een maximum van € 25.000,--.
4.8. In de omstandigheden van het geval ziet de voorzieningenrechter aanleiding om de kosten te compenseren, zo, dat iedere partij de eigen kosten draagt.
5. De beslissing
De voorzieningenrechter:
- gebiedt [gedaagde] om binnen achtenveertig uur na betekening van dit vonnis per aangetekende post aan de raadsman van KSI, mr. D.E. Stols, een kopie te doen toekomen van het adressenbestand van alle klanten in het voormalige rayon van [gedaagde], zowel in papieren als in digitale vorm, op straffe van een dwangsom van € 1.000,-- per dag of een gedeelte daarvan dat [gedaagde] in gebreke blijft aan dit gebod te voldoen, maar met een maximum van € 25.000,--;
- verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
- wijst af het meer of anders gevorderde;
- compenseert de proceskosten zo, dat iedere partij de eigen kosten draagt.
Dit vonnis is gewezen door mr. L.A.M. van Dijke, voorzieningenrechter, en uitgesproken ter openbare terechtzit-ting van woensdag 14 september 2005 in tegenwoordigheid van de griffier.
MdB