Uitspraak
RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND
Afdeling strafrecht
Zittingsplaats Utrecht
Parketnummer: 16/659758-17 (P)
Vonnis van de meervoudige kamer van 22 januari 2019
in de strafzaak tegen
[verdachte],
geboren op [1993] te [geboorteplaats] ,
wonende te [woonplaats] , [adres] .
1.ONDERZOEK TER TERECHTZITTING
Dit vonnis is op tegenspraak gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzittingen van 10 oktober 2017, 21 december 2017, 16 januari 2018, 12 april 2018, 26 juni 2018 en 24 juli 2018. De inhoudelijke behandeling van de zaak heeft plaatsgevonden op 8 januari 2019.
De zaak is gelijktijdig, maar niet gevoegd, behandeld met de zaak tegen medeverdachten
[medeverdachte 1] (parketnummer 16/660164-17), [medeverdachte 2] (parketnummer 16/660241-17) en [medeverdachte 3] (parketnummer 16/660242-17).
De rechtbank heeft kennisgenomen van de vordering en het standpunt van de officier van justitie mr. A. Drogt en van hetgeen verdachte en mr. J.W. Soeteman, advocaat te Amsterdam, naar voren hebben gebracht.
De rechtbank heeft daarnaast kennisgenomen van hetgeen mr. C.H. Dijkstra, advocaat te Amersfoort, namens de benadeelde partij [slachtoffer] naar voren heeft gebracht.
2.TENLASTELEGGING
De tenlastelegging is als bijlage aan dit vonnis gehecht.
De verdenking komt er, kort en feitelijk weergegeven, op neer dat verdachte, samen met anderen in de periode van 3 juli 2017 tot en met 4 juli 2017 te Amersfoort en/of Soest [slachtoffer] heeft gegijzeld, waarbij van [getuige 1] en/of [getuige 2] betaling van losgeld is geëist.
3.VOORVRAGEN
De dagvaarding is geldig, de rechtbank is bevoegd tot kennisneming van het ten laste gelegde, de officier van justitie is ontvankelijk in de vervolging van verdachte en er zijn geen redenen voor schorsing van de vervolging. Anders dan de verdediging is de rechtbank van oordeel dat geen sprake is van gedeeltelijke nietigheid van de dagvaarding. De rechtbank stelt vast dat er geen twijfel bestaat (zulks is ook niet gesteld door de verdediging) over de vraag waar de tenlastelegging, en met name dit specifieke gedeelte, op ziet: het dwingen tot afgifte van geld in verband met de gijzeling van aangever, zodat verdachte weet waartegen hij zich dient te verdedigen. Het enkele feit dat dit onderdeel niet nader feitelijk is uitgewerkt doet daaraan niet af.
4.WAARDERING VAN HET BEWIJS
4.1
Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie acht het ten laste gelegde wettig en overtuigend te bewijzen.
4.2
Het standpunt van de verdediging
De verdediging is van mening dat de rechtbank niet tot een bewezenverklaring kan komen en heeft daartoe de hierna te noemen bewijsverweren gevoerd.
4.3
Het oordeel van de rechtbank
4.3.1.
Redengevende feiten en omstandigheden [1]
Op dinsdag 4 juli 2017 krijgt de politie rond 00:24 uur een melding om naar de [adres] in [woonplaats] te gaan. De melder, naar later blijkt [getuige 1] , geeft aan dat zijn broer [slachtoffer] (hierna: aangever) ontvoerd is en dat er € 30.000,00 aan losgeld betaald moet worden.
Ter plaatse treffen de agenten onder meer [getuige 1] , zijn broer [getuige 2] , [getuige 3] en verdachte. Uit hun verklaringen begrijpt de politie dat verdachte samen met aangever ontvoerd was en dat verdachte inmiddels is vrijgelaten. Verdachte wil op dat moment ten overstaan van de politie niet verklaren over wat er aan de hand is.
[getuige 1] , [getuige 2] en verdachte worden vervolgens meegenomen naar het politiebureau om een verklaring op te nemen. Terwijl zij daar zijn ontvangt [getuige 2] een telefoontje van aangever, waaruit volgt dat hij is vrijgelaten en dat hij in Amersfoort loopt. Aangever wordt dan opgehaald. Aangekomen bij het politiebureau in Amersfoort, het is dan inmiddels rond 03:00 uur, zien de verbalisanten dat aangever wegvalt en hyperventileert. Na onderzoek door ambulancepersoneel wordt op het politiebureau een verklaring van hem opgenomen.
Aangever verklaart dat hij op 3 juli 2017 door verdachte is bewogen om in zijn auto plaats te nemen. Verdachte rijdt vervolgens met hem van Amersfoort naar Soest. In Soest, ter hoogte van apotheek Wolverlei, stapt een man bij hen in de auto. Verdachte zegt aangever naast deze man op de achterbank van de auto plaats te nemen. Deze man houdt aangever vast. Ook worden bedreigingen geuit. Zij rijden vervolgens naar een garage, gelegen aan de [adres] te [vestigingsplaats] . In deze garage zijn meerdere Turkse mannen aanwezig. Aangever verklaart dat hij wordt vastgebonden, een zak over zijn hoofd krijgt, wordt bedreigd en tegen zijn wil wordt vastgehouden. Er wordt door de mannen contact opgenomen met de broers van aangever en aan hen wordt meegedeeld dat losgeld betaald moet worden als zij hun broer weer willen zien. Op een gegeven moment wordt aangever verplaatst van de garage naar een schuurtje op een volkstuinencomplex in Soest. Ook hier heeft hij een zak over zijn hoofd, wordt hij bedreigd en tegen zijn wil vastgehouden. Op 4 juli 2017, rond 02:00 uur wordt hij tenslotte vrijgelaten bij een tankstation in Soest.
Naar aanleiding van de verklaring van aangever wordt verdachte aangehouden. Uit analyse van de historische verkeersgegevens van de mobiele telefoon op naam van verdachte komen een aantal telefoonnummers naar voren, waaruit betrokkenheid van de medeverdachten blijkt.
De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat aangever in de ten laste gelegde periode is gegijzeld.
De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte, [medeverdachte 1] (hierna: [medeverdachte 1] ), [medeverdachte 2] (hierna: [medeverdachte 2] ) en [medeverdachte 3] (hierna: [medeverdachte 3] ) betrokken zijn geweest bij deze gijzeling. De rechtbank overweegt daartoe als volgt.
4.3.2.
Betrouwbaarheid van de verklaringen van de aangever
De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat aangever wisselend en tegenstrijdig heeft verklaard. Om die reden zijn zijn verklaringen onbetrouwbaar en dienen zij voor het bewijs te worden uitgesloten.
Hoewel de op verschillende momenten afgelegde verklaringen van aangever op enkele onderdelen van elkaar afwijken, komen zij in de kern overeen. Daarnaast worden aangevers verklaringen, voor zover gebruikt voor het bewijs, door andere bewijsmiddelen ondersteund, zoals hierna wordt weergegeven. De rechtbank is dan ook van oordeel dat de verklaringen voldoende geloofwaardig zijn en voor het bewijs kunnen worden gebruikt. Het verweer van de raadsman wordt verworpen.
4.3.3.
De destijds bij verdachten in gebruik zijnde telefoonnummers.
Na de gijzeling is een telecomonderzoek gestart. Uit dit onderzoek komt een aantal telefoonnummers naar voren, waarvan de gebruikers mogelijk betrokken zijn bij deze gijzeling. De rechtbank acht bewezen dat de hierna te noemen telefoonnummers destijds in gebruik waren bij na te noemen verdachten.
Het telefoonnummer dat eindigt op * [telefoonnummer] was in gebruik bij verdachte. [2]
Het telefoonnummer dat eindigt op * [telefoonnummer] was in gebruik bij [medeverdachte 1] . [3]
Het telefoonnummer dat eindigt op * [telefoonnummer] was in gebruik bij [medeverdachte 2] . [4]
Het telefoonnummer dat eindigt op * [telefoonnummer] was in gebruik bij [medeverdachte 3] . [5]
4.3.4.
De autorit van Amersfoort naar Soest
Aangever heeft verklaard:
“Op maandagavond 3 juli 2017 omstreeks 20:00 uur bevond ik mij lopend in mijn woonomgeving bij het cafetaria De Rock. (…) [verdachte] reed in zijn Seat Ibiza en ik werd door [verdachte] aangesproken. [verdachte] vroeg mij om even in te stappen omdat hij mij even kon spreken. Ik ben als bijrijder bij hem in de auto gestapt. (…) [verdachte] reed vanuit Amersfoort binnendoor in de richting van Soest. (…) Ik zag dat er bij een flat een man stond met een zonnebril en een baard. (…) Ik zag dat [verdachte] stopte bij die man en dat die man achterin de auto van [verdachte] stapte. Het was een Turkse man. [verdachte] zei tegen mij dat het beter was als ik ook achterin ging zitten. (…) Ineens werd ik door die man bij mijn hals gegrepen en zei die man in gebrekkig Nederlands dat ik moest meewerken dan zou er niets met mij gebeuren. Die man duwde vervolgens mijn hoofd naar beneden en zei: “Ik ga je vermoorden als je 1 keer beweegt.” [6]
Aangever heeft voorts verklaard:
“Dat is Apotheek Wolverlei. (…) [verdachte] parkeerde de auto voor de apotheek. De man stapte meteen op de auto af. (…) [verdachte] zei: “Hou je bek dicht, hou je rustig, anders gaan er nare dingen gebeuren.” De man zei tegen mij: “Hou je kankerbek dicht. Eén beweging en ik breek je nek.” (…) [verdachte] belde ook iemand anders tijdens de rit en dat ging ook weer in het Turks. Ik vermoed dat [verdachte] iemand belde om te zeggen dat we er aan kwamen. (…) Ik voelde toen de man mij zo beet had, een puntig voorwerp tegen mijn ribben, links.” [7]
Uit de analyse van het telecomonderzoek blijkt het volgende:
Het nummer * [telefoonnummer] van verdachte verplaatst zich op 3 juli 2017 vanaf 21:21 uur van de paallocatie Verdiweg te Amersfoort, via de paallocatie Zonnehof te Amersfoort en paallocatie Wiardi Beckmanlaan te Soest naar de paallocatie Koningsweg te Soest, die om 21:42 uur wordt aangestraald. [8]
Het nummer * [telefoonnummer] van aangever verplaatst zich op 3 juli 2017 om 21:04 uur van de paallocatie Verdiweg te Amersfoort, via de paallocatie Zonnehof te Amersfoort om 21:23 uur naar de paallocatie Koningsweg te Soest, die om 21:54 uur wordt aangestraald. [9]
Apotheek Wolverlei ligt aan de Weegbreestraat 56 te Soest. Deze locatie valt binnen de paallocatie Wiardi Beckmanstaat te Soest. [10]
4.3.5.
De garage, gelegen aan de [adres] te [vestigingsplaats]
Aangever heeft verklaard:
“Ik zag dat we over de weg naar een garagebedrijf reden en dat daar het hek werd geopend zodat de auto de garage ingereden kon worden. In de garage moest ik uitstappen en stonden er meer personen. Ik moest op een stoel zitten en kreeg direct een zak over mijn hoofd. Mijn voeten en handen werden vastgebonden aan de stoel. (…) Ik hoorde dat er telefonische gesprekken plaatsvonden in de Turkse taal. Ik hoorde dat er naast mijn gezicht een voorwerp werd doorgeladen en ik nam aan dat het een pistool was zo’n geluid maakte het ook. Er werd mij gezegd dat ik dingen moest regelen, anders zou ik mijn familie nooit meer zien. Zij wilden dat ik geld ging regelen binnen zoveel tijd, anders zouden ze mijn vingers eraf snijden. Terwijl dat gezegd werd hoorde ik ook weer het geluid van het doorladen van een pistool. (…) Ik hoorde de stemmen van 4 a 5 verschillende Turkse mannen en daarnaast die van [verdachte] , dus in totaal 5 a 6 mannen naar ik dacht die in de garage aanwezig waren.” [11]
Aangever heeft voorts verklaard:
“ [verdachte] zei: “niet kijken, niet kijken, als je kijkt dan vermoord ik je. Als je je familie wilt zien werk dan mee.” [12]
“ [verdachte] had al mijn telefoons in zijn bezit, die waren al afgepakt voordat ik op die stoel moest gaan zitten. [getuige 3] belde mij op dat nummer. (…) Ik hoorde dat een hek werd opengedaan en dat een auto werd gestart. Ik bleef met een aantal mannen achter die alleen maar Turks met elkaar spraken. (…) De man zei tegen mij dat zij geen spelletjes speelden en dat ze van de Grijze Wolven waren.” [13]
Medeverdachte [medeverdachte 2] heeft verklaard dat hij op 3 juli 2017 ’s avonds op zijn kantoor boven in de garage aanwezig was. [medeverdachte 3] was op dat moment bij hem op kantoor. [medeverdachte 2] verklaart dat hij heeft gehoord dat verdachte tegen ‘de Marokkaan’ heeft gesproken over een schuld. ‘De Marokkaan’ was op dat moment beneden in de garage. [medeverdachte 1] was daarbij aanwezig. [14]
Medeverdachte [medeverdachte 1] , die de hoofdhuurder van de garage is, heeft verklaard dat verdachte zijn auto de garage inreed. Verdachte had drie andere jongens bij zich. Eén van de jongens had iets donkers op zijn hoofd. Een uur later verliet verdachte de garage en liet hij de drie jongens bij [medeverdachte 1] in de garage achter. [15]
Uit de analyse van het telecomonderzoek blijkt het volgende:
Het mobiele nummer * [telefoonnummer] van verdachte heeft in de periode van 3 juli 2017 vanaf 17:25 uur tot het moment van vrijlating van aangever op 4 juli 2017 dertig keer telefonisch contact gehad met het nummer * [telefoonnummer] van [medeverdachte 1] , onder meer om 20:26, 21:12, 21:21, 21:24 en 21:39 uur. [16]
Om 20:21, 20:59, 21:09 en 21:13 uur is er telefonisch contact tussen * [telefoonnummer] van [medeverdachte 2] en * [telefoonnummer] van [medeverdachte 3] . [17]
Om 21:15, 21:20 en 21:22 uur is er telefonisch contact tussen * [telefoonnummer] van [medeverdachte 2] en * [telefoonnummer] van [medeverdachte 1] . [18]
Om 21:22 en 21:35 uur is er telefonisch contact tussen * [telefoonnummer] van [medeverdachte 3] en * [telefoonnummer] van [medeverdachte 1] . [19]
Het nummer * [telefoonnummer] van aangever bevindt zich vanaf 21:54 uur op de paallocatie Koningsweg te Soest. Tussen 22:34 uur en 22:44 uur verplaatst dit nummer zich via de Van Lenneplaan te Soest naar de Zonnehof te Soest. Deze locatie wordt om 23:12 uur aangestraald. [20]
Het nummer * [telefoonnummer] van verdachte bevindt zich van 21:42 uur tot 22:40 uur op de paallocatie Koningsweg te Soest. [21]
Het nummer * [telefoonnummer] van [medeverdachte 1] bevindt zich van 21:42 uur tot 01:31 uur op de paallocatie Koningsweg te Soest. [22]
Het nummer * [telefoonnummer] van [medeverdachte 3] bevindt zich van 21:38 uur tot 01:16 uur op de paallocatie Koningsweg te Soest. Tussen 01:12 en 01:16 uur wordt * [telefoonnummer] van [medeverdachte 3] tweemaal gebeld door * [telefoonnummer] van [medeverdachte 1] . [23]
Het nummer * [telefoonnummer] van [medeverdachte 2] bevindt zich om 21:20 uur op de paallocatie Wiardi Beckmanstraat te Soest. Hierna wordt geen paallocatie meer weergegeven. [24]
4.3.6.
Het oogmerk
Aangever heeft verklaard:
“Ze wilden geld. Dat is wat [verdachte] zei. Hij zei: “je gaat niet weg voordat er dertigduizend hier op tafel is. Ik geef je vijf minuten de tijd hoe je dat gaat regelen.” (…) In de tussentijd werd er gebeld naar mijn iPhone 6. (…) Ik zei dat dat [getuige 3] was. [verdachte] zei dat ik tegen [getuige 3] moest zeggen dat hij het geld moest gaan regelen. (…) [verdachte] zei dat ik moest zeggen tegen [getuige 3] : “kom mij ophalen bij de Zoo”. (…) De man met baard (ik herkende zijn stem) kwam met die telefoon op de luidspreker naar mij toe. Hij zei: “praat”. (…) Ik heb wel gezegd dat [verdachte] net is vrijgelaten en ik als borg ben gehouden en dat ze 30.000 euro wilden zodat ik vrij zou komen. Ik smeekte [getuige 3] om het te regelen. (…) [verdachte] was dus bij [getuige 3] . (…) [getuige 3] zei mij dat hij mijn broer [getuige 2] had gebeld en dat hij onderweg was. (…) [25]
[getuige 1] heeft verklaard:
“Ik was in Utrecht op de Kanaalstraat, toen mijn broertje [getuige 2] zei, kom naar Amersfoort, [slachtoffer] is ontvoerd. (…) Ik dacht dat [getuige 2] een grap maakte via de telefoon, maar [getuige 2] werd serieus en zei dat zij geld wilden hebben. [getuige 2] zei ik sta nu met een jongen die is vrijgelaten, maar deze jongen was ontvoerd samen met [slachtoffer] . (…) Ik vroeg toen wat er aan de hand was en [getuige 2] vertelde dat [slachtoffer] ontvoerd was en dat zij een losgeld van 30.000 eisten. (…) Als de 30.000 betaald was dan was het klaar en zou [slachtoffer] vrijkomen. (…) Voor de politie arriveerde werd gebeld op de witte iPhone, die [verdachte] in zijn handen hield. [verdachte] zei ze bellen (…) Ik hoorde dat [slachtoffer] zei: “Het gaat goed met mij, er is niks aan de hand, kom met het geld en ik kom vrij.” [26]
[getuige 2] heeft verklaard:
“ [verdachte] zei toen tegen mij: “Broer, ik weet niet wat er aan de hand is, maar jou broertje en ik zijn net ontvoerd. Mij hebben ze vrijgelaten. Je broertje zit daar nog. Hun eisen 30.000 euro. Anders doen ze met hem wat ze willen.” (…) Ik hoorde dat [slachtoffer] tegen mij zei: “Geld betalen. Het gaat goed met mij. Betaal het geld en dan laten ze me vrij!” Toen er was opgehangen, vroeg [verdachte] mij en [getuige 3] ook om geld. Hij vroeg ons hoeveel geld wij konden betalen. Hij zei ons ook dat als hij het geld bij elkaar had, dat hij dat dan naar de ontvoerders moest brengen. Die zouden dan bij het Bosbad in Amersfoort zijn.” [27]
[getuige 3] heeft verklaard:
“Ik werd vervolgens gebeld door [slachtoffer] . Hij zei mij hal mij op bij de coffeeshop de Zoo in het Soesterkwartier. (…) [verdachte] stopte bij de coffeeshop en vroeg of ik in de auto kwam zitten bij hem. (…) [verdachte] vertelde mij dat hij en [slachtoffer] ontvoerd waren geweest. (…) Ik hoorde dat [slachtoffer] aan de lijn kwam. (…) [verdachte] zei tegen mij ze vragen losgeld, 40.000 euro. Ik zei ik bel eerst de broer van [slachtoffer] namelijk [getuige 2] . (…) [verdachte] zei we kunnen niet teveel tijd verliezen, ik ga eerst naar huis om geld op te halen. (…) [verdachte] vertelde toen aan [getuige 2] het verhaal dat ze ontvoerd waren door mannen en dat hij vrijgelaten was en [slachtoffer] vasthielden als borg. [verdachte] zei dat er geld geregeld moest worden en dat de ontvoerders gevaarlijke mensen waren. (…) De ontvoerders gaven aan dat het geld aan [verdachte] gegeven moest worden en bij het bosbad overhandigd zou worden door [verdachte] ” [28]
4.3.7.
De paallocaties
De rechtbank overweegt dat paallocaties naar hun aard slechts de (ruimere) omgeving aangeven waarbinnen een bepaalde telefoon zich op dat moment bevindt. Nu echter uit de opsomming van de bewijsmiddelen blijkt dat deze niet uitsluitend op de paallocaties zijn gebaseerd en verdachte – geconfronteerd met de uitkomsten van het telecomonderzoek – op geen enkele wijze een (begin van een) redelijk alternatief scenario heeft geboden, ziet de rechtbank noch in de wetgeving, noch in de jurisprudentie aanknopingspunten deze historische verkeersgegevens niet tot het bewijs te kunnen laten dienen.
4.3.8.
Bewijsoverweging
De rechtbank concludeert uit vorenstaande dat verdachte op 3 juli 2017 aan aangever heeft gevraagd bij hem in de auto plaats te nemen, ter uitvoering van het voornemen om hem te gijzelen. Vervolgens is verdachte van Amersfoort naar Soest gereden, naar de locatie waar ‘de man met baard’ is ingestapt. Dit was in de omgeving van apotheek Wolverlei. Het is verdachte die tegen aangever heeft gezegd dat hij de bijrijdersstoel moet verlaten en achter in de auto moet gaan zitten. De ‘man met baard’ is in de auto gestapt en is naast aangever op de achterbank gaan zitten. Aangever is hierna gedurende de autorit door de ‘man met baard’ vastgepakt en bedreigd. Vervolgens zijn zij naar de garage aan de [adres] te [vestigingsplaats] gereden.
De rechtbank stelt op basis van de contactgegevens van de mobiele telefoons van verdachte en de medeverdachten dat zij zich alle vier op 3 juli 2017 tussen 21:44 uur en 22:40 uur op de locatie van de garage, gelegen aan de [adres] te [vestigingsplaats] bevonden. Dat verdachte en de medeverdachten op 3 juli 2017 ’s avonds in de garage aanwezig was, wordt daarnaast ondersteund door de verklaring van [medeverdachte 2] inhoudende dat hij, [medeverdachte 3] en [medeverdachte 1] ’s avonds in de garage waren. [medeverdachte 1] heeft op zijn beurt verklaard dat hij verdachte in de garage heeft gezien.
Gelet op de contactgegevens van de mobiele telefoon van verdachte gaat de rechtbank er vanuit dat verdachte om 22:40 uur de garage heeft verlaten om het gevraagde losgeld te gaan innen bij de broers van aangever. De verklaring van aangever dat verdachte zijn telefoon heeft afgenomen en meegenomen naar de locatie waar verdachte had afgesproken met de broers van aangever, wordt bevestigd door de contactgegevens van de mobiele telefoon van aangever. Ook is de telefoon van aangever onder verdachte in beslag genomen. [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] en [medeverdachte 3] zijn in de garage achtergebleven, tezamen met aangever.
De rechtbank is van oordeel dat de aanwezigheid van verdachte op de betreffende locaties in combinatie met de telefonische contacten met de medeverdachten op die tijdstippen in beginsel ook het bewijs vormt dat hij de ten laste gelegde gijzeling heeft gepleegd, tenzij hij voor zijn aanwezigheid of de telefonische contacten een aannemelijk verklaring kan geven. Verdachte heeft hieromtrent echter tot aan de terechtzitting niets willen verklaren. Eerst ter terechtzitting heeft verdachte verklaard dat hij, samengevat, samen met aangever in zijn auto naar Soest is gereden, omdat aangever een afspraak had met mannen aan wie hij een schuld moest inlossen. Verdachte was in de veronderstelling dat aangever het geldbedrag dat hij moest betalen bij zich had. In de garage is gesproken met de mannen aan wie aangever het geldbedrag verschuldigd was. Verdachte kent de mannen die in de garage aanwezig waren, maar wil, desgevraagd, niet hun namen kenbaar maken. Hij bevestigt dat dit tussen de vier en zes personen waren. Toen in de garage bleek dat aangever het geldbedrag niet kon betalen, werd de sfeer grimmiger. Verdachte zegt dat hij naar aanleiding hiervan met aangever heeft afgesproken dat hij het verschuldigde geldbedrag op zou halen bij [getuige 3] , in de buurt van de Zoo, onder het voorwendsel dat hij tezamen met aangever was ontvoerd. [getuige 3] heeft [getuige 2] gebeld. Vervolgens is de politie gearriveerd, en is hij meegenomen naar het bureau, aldus verdachte. Verdachte ontkent iets met de gijzeling of met de bedreigingen te maken te hebben.
De rechtbank ziet in hetgeen verdachte naar voren heeft gebracht geen aanleiding om hem niet verantwoordelijk te houden voor de gijzeling van aangever.
Uit de analyse van het telefoonverkeer is gebleken dat alle verdachten voor en na de vrijheidsbeneming veelvuldig met elkaar (telefonisch) hebben gecommuniceerd. Ook in de dagen voorafgaand aan de vrijheidsbeneming was er onderling veel bel- en sms-contact, waarvoor verdachten geen (afdoende) verklaring hebben willen of kunnen geven.
De rechtbank leidt uit voornoemde omstandigheden, in onderlinge samenhang bezien, af dat verdachten weliswaar een verschillende rol hebben gehad in de uitvoering van het onderhavige feit, maar ook dat zij allen betrokken waren bij het plan en de uitvoering van de gijzeling van aangever in de garage. Het medeplegen wordt derhalve bewezen geacht.
5.BEWEZENVERKLARING
De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte:
in de periode van 3 juli 2017 tot en met 4 juli 2017 te Amersfoort en Soest, tezamen en in vereniging met anderen, opzettelijk een persoon, genaamd [slachtoffer] , wederrechtelijk van de vrijheid heeft beroofd en beroofd gehouden, met het oogmerk anderen, te weten [getuige 1] en [getuige 2] , te dwingen iets te doen, te weten een hoeveelheid geld aan verdachte en zijn mededaders af te geven, immers hebben hij, verdachte en/of zijn mededaders:
- die [slachtoffer] gevraagd in een personenauto (Seat Ibiza) plaats te nemen, en
- ( vervolgens) in die personenauto die [slachtoffer] bij de hals vastgehouden, en
- tegen die [slachtoffer] gezegd: "Houd je bek dicht, houd je rustig anders gaan er nare dingen gebeuren" en "Hou je kankerbek dicht. Een beweging en ik breek je nek" en "Ik ga je vermoorden als je één keer beweegt", en
- ( daarbij) het hoofd van die [slachtoffer] naar beneden geduwd, en
- ( daarbij) met een puntig voorwerp tegen de ribben van die [slachtoffer] geduwd en
- die [slachtoffer] meegenomen naar een garage, en
- ( vervolgens) in die garage tegen die [slachtoffer] gezegd "niet kijken, niet kijken, als je kijkt dan vermoord ik je. Als je je familie wilt zien dan werk je mee", en
- een zak over het hoofd van die [slachtoffer] getrokken, en
- de handen en de voeten van die [slachtoffer] vastgebonden, en
- die [slachtoffer] tegen zijn wil gedurende een periode vastgehouden in die garage, en
- meermalen op korte afstand van het hoofd van die [slachtoffer] een vuurwapen doorgeladen, en
- tegen die [slachtoffer] gezegd "Je moet geld regelen anders zie je je familie nooit
meer" en "Dit is geen spelletje."
Voor zover in het bewezen verklaarde deel van de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. Verdachte is daardoor niet in de verdediging geschaad.
Hetgeen meer of anders is ten laste gelegd is niet bewezen. Verdachte wordt hiervan vrijgesproken.
6.STRAFBAARHEID VAN HET FEIT
Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het bewezen verklaarde uitsluit, zodat dit strafbaar is.
Het bewezen verklaarde levert volgens de wet het volgende strafbare feit op:
medeplegen gijzeling.
7.STRAFBAARHEID VAN VERDACHTE
Er is geen omstandigheid gebleken of aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit. Verdachte is dan ook strafbaar.
8.OPLEGGING VAN STRAF EN MAATREGEL
8.1
De vordering van de officier van justitie
De officier van justitie heeft gevorderd verdachte ter zake van het door de officier van justitie bewezen geachte te veroordelen tot een gevangenisstraf van 24 maanden, met aftrek van het voorarrest.
De officier van justitie heeft voorts gevorderd aan verdachte een gebieds- en contactverbod als vrijheidsbeperkende maatregel op te leggen voor de duur van twee jaren.
8.2
Het standpunt van de verdediging
De verdediging heeft verzocht om, in het geval van een bewezenverklaring, aan verdachte een onvoorwaardelijk gevangenisstraf op te leggen voor de duur van het voorarrest, eventueel aan te vullen met een deels voorwaardelijke straf.
Het gevorderde gebiedsverbod is een te grote beperking voor verdachte, nu hij in dezelfde omgeving woont als aangever.
8.3
Het oordeel van de rechtbank
Bij het bepalen van de straf heeft de rechtbank rekening gehouden met de ernst van het bewezen verklaarde, de omstandigheden waaronder dit is begaan en de persoon van verdachte, zoals ter terechtzitting is gebleken.
De verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan een gijzeling onder bedreiging van fors geweld. Uit de door aangever opgestelde en ter zitting door zijn advocaat voorgedragen slachtofferverklaring volgt dat de gijzeling (nog altijd) een grote impact op hem heeft. De aard van de geweldpleging en de mate waarin de bedreigingen zijn geuit, is door aangever als traumatisch ervaren. Een dergelijk feit veroorzaakt daarnaast ook gevoelens van onveiligheid en angst in de maatschappij in het algemeen.
Met betrekking tot de persoon van verdachte heeft de rechtbank gelet op het strafblad van verdachte, waaruit blijkt dat hij eerder voor geweldsdelicten is veroordeeld. Er is in deze zaak een beknopt reclasseringsadvies uitgebracht, gedateerd 3 oktober 2017. Hieruit blijkt dat het risico op recidive niet kan worden ingeschat, gelet op de zwijgende houding van verdachte. De rechtbank heeft voorts rekening gehouden met hetgeen verdachte ter terechtzitting omtrent zijn persoonlijke omstandigheden heeft verklaard.
Niet kan worden uitgesloten dat aangever zelf een bedenkelijke rol heeft gespeeld in de aanloop naar het gebeuren op 3 juli 2017. Dit laat naar het oordeel van de rechtbank echter onverlet dat het handelen van verdachte onrechtmatig en strafbaar is.
De rechtbank overweegt dat een gijzeling een dusdanig ernstig feit betreft dat alleen een vrijheidsbenemende straf passend en geboden is, met aftrek van de duur van het voorarrest. Een taakstraf zou onvoldoende recht doen aan de ernst van de feiten. De rechtbank heeft bij het bepalen van de duur van de gevangenisstraf acht geslagen op straffen in vergelijkbare zaken. Daarnaast houdt de rechtbank rekening met de omstandigheid dat het verdachte is die aangever heeft bewogen om in te stappen in zijn auto, waarna aangever van zijn vrijheid is beroofd. Ook heeft verdachte geprobeerd de broers van aangever te bewegen om losgeld te betalen en daarbij niet geschroomd om zich voor te doen als slachtoffer van dezelfde gijzeling en te doen alsof ook hij zelf bereid was een deel van het losgeld te betalen.
Omdat de rechtbank, anders dan de officier van justitie, niet bewezen acht dat verdachte wetenschap heeft gehad van de voortgezette gijzeling in de schuur en hem van dat gedeelte van de tenlastelegging vrijspreekt, zal de rechtbank een lagere straf opleggen dan door de officier van justitie is geëist.
Namens het slachtoffer is verzocht om verdachte voor een periode van twee jaren een gebieds- en contactverbod op te leggen. Daarbij is verzocht de maatregel dadelijk uitvoerbaar te verklaren.
De rechtbank zal het verzochte contactverbod opleggen. De rechtbank overweegt hiertoe dat het aan het onderhavige delict ten grondslag liggende conflict (waarschijnlijk) nog niet is opgelost. Gelet op het hieruit voortvloeiende gevaar voor recidive zal de rechtbank bovendien bevelen dat de maatregel dadelijk uitvoerbaar is. Het door de officier van justitie gevraagde locatieverbod zal, door de korte afstand tussen het adres van aangever en het adres van verdachte, een lastig te handhaven maatregel zijn. Eventuele gevolgen van het niet opleggen van een dergelijk verbod voor het slachtoffer g worden ondervangen door het contactverbod.
9.BESLAG
Verbeurdverklaring
De rechtbank zal de in beslag genomen voorwerpen, te weten een geldbedrag van € 5.000,00 en een witte ING-envelop, verbeurd verklaren. Met behulp hiervan is het bewezen verklaarde feit begaan.
Teruggave aan verdachte
De rechtbank zal de teruggave gelasten aan verdachte van het in beslag genomen voorwerp dat aan verdachte toebehoort, te weten een blikje Red Bull, aangezien dit voorwerp niet vatbaar is voor verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer en het belang van strafvordering zich niet tegen teruggave verzet.
10.BENADEELDE PARTIJ
Aangever heeft zich als benadeelde partij in het geding gevoegd en vordert een bedrag van
€ 11.848,75. Dit bedrag bestaat voor € 1.848,75 uit materiële schade en voor € 10.000,00 uit immateriële schade, ten gevolge van het aan verdachte ten laste gelegde feit.
10.1
Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft geconcludeerd tot integrale toewijzing van de vordering, met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel op grond van artikel 36f van het Wetboek van Strafrecht.
10.2
Het standpunt van de verdediging
De verdediging heeft bepleit om, bij een bewezenverklaring, de benadeelde partij niet ontvankelijk te verklaren. Verdachte is niet betrokken geweest bij de vrijheidsbeneming in de schuur. Uit de vordering blijkt niet op welk deel van de vrijheidsbeneming de schade ziet.
10.3
Het oordeel van de rechtbank
Het is komen vast te staan dat de benadeelde partij als gevolg van het bewezen geachte feit rechtstreeks schade heeft geleden. Vergoeding van de schade komt de rechtbank billijk voor, gelet op de onderbouwing van de vordering en het verhandelde ter terechtzitting.
Wat betreft de gevorderde materiële schade is de rechtbank van oordeel dat niet voldoende is onderbouwd dat de iPhone5 verloren is gegaan als gevolg van het onderhavige feit. De benadeelde partij heeft hier geen toelichting op gegeven. Deze post komt daarom niet voor vergoeding in aanmerking. Voor de iPhone 6 acht de rechtbank, nu het een gebruikte telefoon betreft, een bedrag van € 400,00 redelijk.
Wat betreft de post ‘kleding en schoenen’ komen de kosten voor het trainingspak voor vergoeding in aanmerking. Dat geldt ook voor de kosten van rijbewijs, slaapmedicatie en het contante geld.
De kosten voor het betaalde eigen risico ad € 385,00 zullen eveneens worden toegewezen.
Wat betreft de immateriële schade acht de rechtbank een bedrag van € 2.000,00 redelijk, mede gelet op de omstandigheid dat het conflict zijn oorsprong lijkt te hebben in een afrekening in het criminele circuit.
De vordering zal dan ook tot een bedrag van € 3.186,35 (€ 1.186,35 materiële kosten en
€ 2.000,00 immateriële kosten) worden toegewezen, vermeerderd met de wettelijke rente over het toegewezen bedrag vanaf 3 juli 2017 tot aan de dag van algehele voldoening.
De benadeelde partij heeft meer gevorderd dan de rechtbank zal toewijzen. De behandeling van de vordering levert voor dat deel een onevenredige belasting van het strafgeding op.
De rechtbank zal de benadeelde partij in dat deel van de vordering niet-ontvankelijk verklaren en bepalen dat de vordering voor dat deel slechts bij de burgerlijke rechter kan worden aangebracht.
De verdachte is voor de schade, voor zover toegewezen, naar burgerlijk recht met zijn mededaders hoofdelijk aansprakelijk. Dit betekent dat verdachte tegenover de benadeelde partij voor dat hele bedrag aansprakelijk is.
Verdachte zal ook worden veroordeeld in de kosten die de benadeelde partij heeft gemaakt en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog moet maken. De tot op heden door de benadeelde partij gemaakt kosten worden begroot op nihil.
Als extra waarborg voor betaling zal de rechtbank ten behoeve van [slachtoffer] aan verdachte de verplichting opleggen tot betaling aan de Staat van een bedrag van € 3.186,35, te vermeerderen met de gevorderde wettelijke rente vanaf 3 juli 2017 tot aan de dag van volledige betaling. Als door verdachte niet wordt betaald, zal deze verplichting worden vervangen door 41 dagen hechtenis, waarbij toepassing van de hechtenis de betalingsverplichting niet opheft.
De betaling die is gedaan aan de Staat wordt op de verplichting tot betaling aan de benadeelde partij [slachtoffer] in mindering gebracht. Dit geldt andersom ook indien betaling is gedaan aan de benadeelde partij.
11.TOEPASSELIJKE WETTELIJKE VOORSCHRIFTEN
De beslissing berust op de artikelen 33, 33a, 36f, 38v, 38w en 282a van het Wetboek van Strafrecht, zoals de artikelen luidden ten tijde van het bewezen verklaarde.
12.BESLISSING
De rechtbank:
Bewezenverklaarde
- verklaart het ten laste gelegde bewezen zoals hiervoor in rubriek 5 is vermeld;
- verklaart het meer of anders ten laste gelegde niet bewezen en spreekt verdachte daarvan vrij;
Strafbaarheid
- verklaart het bewezen verklaarde strafbaar en kwalificeert dit zoals hiervoor in rubriek 6 is vermeld;
- verklaart verdachte strafbaar;
Oplegging straf en maatregel
- veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van
22 (tweeëntwintig) maanden;
22 (tweeëntwintig) maanden;
- bepaalt dat de tijd, door verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en voorlopige hechtenis doorgebracht, bij de tenuitvoerlegging van de gevangenisstraf in mindering zal worden gebracht;
- legt aan verdachte op de maatregel strekkende tot beperking van de vrijheid voor de duur van
2 (twee) jaren, die inhoudt datverdachte zich onthoudt van contact met [slachtoffer] ;
2 (twee) jaren, die inhoudt datverdachte zich onthoudt van contact met [slachtoffer] ;
- beveelt dat voor het geval niet aan de maatregel wordt voldaan, vervangende hechtenis zal worden toegepast. De duur van deze vervangende hechtenis bedraagt
2 (twee) wekenvoor iedere keer dat niet aan de maatregel wordt voldaan, met een maximum van
6 (zes) maanden;
2 (twee) wekenvoor iedere keer dat niet aan de maatregel wordt voldaan, met een maximum van
6 (zes) maanden;
- beveelt dat deze vrijheidsbeperkende maatregel dadelijk uitvoerbaar is;
Beslag
- verklaart de volgende voorwerpen verbeurd:
- een geldbedrag van € 5.000,00;
- een witte ING-envelop;
- gelast teruggave aan verdachte van het volgende voorwerp:
een blikje Red Bull;
Benadeelde partij
- wijst de vordering van [slachtoffer] toe tot een bedrag van € 3.186,35;
- veroordeelt verdachte hoofdelijk tot betaling aan [slachtoffer] van het toegewezen bedrag, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 3 juli 2017 tot de dag van de algehele voldoening, met dien verstande dat indien en voor zover reeds door een ander/anderen (gedeeltelijk) is betaald, verdachte (in zoverre) van deze verplichting zal zijn bevrijd;
- verklaart [slachtoffer] voor wat betreft het meer gevorderde niet-ontvankelijk in de vordering en bepaalt dat de vordering voor dat deel kan worden aangebracht bij de burgerlijke rechter;
- veroordeelt verdachte ook in de kosten door de benadeelde partij gemaakt en ten behoeve van de tenuitvoerlegging van deze uitspraak nog te maken, tot op heden begroot op nihil;
- legt verdachte de hoofdelijke verplichting op ten behoeve van [slachtoffer] aan de Staat
€ 3.186,35 te betalen, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 3 juli 2017 tot de dag van de volledige betaling, bij niet betaling aan te vullen met 41 dagen hechtenis;
- bepaalt dat verdachte van zijn verplichting tot het vergoeden van schade is bevrijd als hij en/of (een van) zijn mededader(s) op een van de hiervoor beschreven manieren de schade aan de benadeelde dan wel aan de Staat heeft vergoed.
Dit vonnis is gewezen door mr. E.H.M. Druijf, voorzitter, mrs. E.J. van Rijssen en
M. Eversteijn, rechters, in tegenwoordigheid van I.W.H.M. Verheijen, griffier, en is uitgesproken op de openbare terechtzitting van 22 januari 2019.
Bijlage: de tenlastelegging
Aan verdachte wordt ten laste gelegd dat:
hij in of omstreeks de periode van 3 juli 2017 tot en met 4 juli 2017 te
Amersfoort en/of Soest en/of (elders) in Nederland, tezamen en in vereniging
met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk een persoon, genaamd
[slachtoffer] , wederrechtelijk van de vrijheid heeft beroofd en/of beroofd
gehouden, met het oogmerk (een) ander(en), te weten [getuige 1] en/of [getuige 2]
, te dwingen iets te doen of niet te doen, te weten een
hoeveelheid geld aan verdachte en/of zijn mededader(s) af te geven,
immers heeft/hebben hij, verdachte en/of zijn mededader(s):
- die [slachtoffer] gevraagd in een personenauto (Seat Ibiza) plaats te nemen, en/of
- ( vervolgens) in die personenauto die [slachtoffer] bij de hals/nek vastgepakt en/of
vast gehouden, en/of
- meermalen, althans eenmaal, tegen die [slachtoffer] gezegd: "Houd je bek dicht,
houd je rustig anders gaan er nare dingen gebeuren" en/of "Hou je kankerbek
dicht. Een beweging en en ik breek je nek" en/of "Ik ga je vermoorden als je
één keer beweegt", althans woorden van gelijke aard en/of strekking, en/of
- ( daarbij) het hoofd van die [slachtoffer] in de zitting van de achterbank geduwd,
en/of naar beneden geduwd, en/of
- ( daarbij) met een puntig en/of scherp voorwerp in/tegen de ribben van die
[slachtoffer] geduwd/geprikt, en/of
- die [slachtoffer] meegenomen naar een garage en/of een schuur, althans een of
meerdere pand(en), en/of
- ( vervolgens) in die garage en/of een schuur, althans een of meerdere
pand(en), meermalen, althans eenmaal, tegen die [slachtoffer] gezegd "niet kijken,
niet kijken, als je kijkt dan vermoord ik je. Als je je familie wilt zien dan
werk je mee", althans woorden van gelijke aard en/of strekking, en/of
- een zak over het hoofd van die [slachtoffer] getrokken, en/of
- de handen en/of de voeten van die [slachtoffer] vastgebonden, en/of
- die [slachtoffer] tegen zijn wil gedurende een periode vastgehouden in die garage
en/of schuur, althans een of meerdere pand(en), en/of
- meermalen, althans eenmaal, op korte afstand van het hoofd van die [slachtoffer]
een vuurwapen doorgeladen, en/of
- tegen die [slachtoffer] gezegd "Je moet geld regelen anders zie je je familie nooit
meer" en/of "Dit is geen spelletje. Als het niet goed komt gaan we je
martelen. We snijden je tenen en vingers eraf en daarna maken we je dood",
althans woorden van gelijke aard en/of strekking;
art 282a lid 1 Wetboek van Strafrecht